🗂 باید به راستیها گردن گزاشت

💎 هر دو بخش در یکجا

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

باید نیكان از بدان جدا گردند

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

🔶 غدیر خم ،‌ جانشینی در اسلام 🔶

🔸کانال : آنچه در زیر می‌آید بخشی از کتاب گفت و شنید است که چون به داستان غدیر بستگی دارد و این داستان مایه‌ی شکاف و دودستگی در میان مسلمانان بلکه کشتارها و خونریزیها و رسواییهای تاریخی بوده و هنوز هم هست ، در زیر جداگانه می‌آوریم.
این گفتگو میان چهار تن است که با الف ، ب ، ج و د نشان داده می‌شود.🔸

د ـ آنچه ما دانسته‌ايم پيغمبر اسلام چون از جهان رفت براي خود جانشيني برنگزيده و اين كار را بخود مردم واگزارده بود ...
ج ـ تمام اشكالها بر سر همين حرفست. عقيده‌ی شيعه بر اينست كه پيغمبر اميرالمومنين را وصي و جانشين خود معين كرده بود. ابوبكر و عمر و عثمان حق او را غصب كردند. دليل اين مطلب هم اولاً قضيه‌ی غدير خم است كه پيغمبر اميرالمؤمنين را بروي دست برداشت و بمردم نشان داد و فرمود: «من كنت مولاء فهذا علي مولاء» همان روز عمر باو بيعت كرده گفت : «بَخ بَخ لك يا علي» [1] . از طرف خدا نيز آيه نازل شد: «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ».
دليل دوم قضيه‌ی وصيت پيغمبر است كه چون ميدانست بعد از مردن او ابوبكر و عمر اختلاف بميان مردم خواهند انداخت در بستر بيماري قلم و كاغذ خواست كه ولايت اميرالمؤمنين را بنويسد و بدهد. عمر چون فهميد نگزاشت ، به پيغمبر نسبت هذيان داد.
دليل سوم اخبار و احاديث بسياريست كه از پيغمبر نقل شده. از جمله فرموده : «علي مني بمنزلة هرون من موسي الا انه لا نبي بعدي» شما باينها چه مي‌گوييد؟...
د ـ من پيش از آنكه باينها پاسخ دهم بايد چيزي بپرسم : اين دليلها كه شما مي‌شماريد آيا ياران پيغمبركه باو ايمان آورده و در راه او سختيها كشيده و جنگها كرده بودند ميدانستند يا نه؟.
ج ـ البته مي‌دانستند.
د ـ پس چه شد كه علي را گزارده به ابوبكر بيعت كردند؟!.
ج ـ مرتد شدند ديگر.
د ـ آري در كتابهاي شيعه براي هر چيزي بهانه‌اي درست كرده‌اند. ولي من با شما شرط كردم كه بينديشيد و پاسخ دهيد. اين پاسخ شما از روي انديشه نبود. چگونه مي‌شود كه يك دسته‌ی هزار نفري يا بيشتر يكدفعه مرتد شوند؟!. آخر آن ياران پيغمبر كه باو ايمان آورده بودند از اين جهت بود كه ديده بودند گفته‌هايش همه راستست و او را برانگيخته شده از سوي خدا دانسته باو گرويده بودند و اينبود در راه او از جان خود مي‌گذشتند و جنگها مي‌كردند. پس چگونه مي‌شود كه همه‌ی آنها يكدفعه مرتد شوند و از باورهاي خود بازگردند؟!. آيا چنين چيزي پذيرفتنيست؟!. فرض كنيم شما ده نفر دوست داريد كه سالها با شما دوست بوده‌اند و چون شما را مرد نيك مي‌شناسند در راه شما زيان هم كشيده‌اند. اگر شما بشنويد كه همان دوستانتان بيجهت هر ده نفرشان يكدفعه از شما بازگشته با دشمن شما همدست شده‌اند باور مي‌كنيد؟!. آيا چنان چيزي تواند بود كه هر ده نفر بيجهت يكدفعه از شما روگردان شوند؟!. پس چگونه مي‌شود باور كرد كه ياران پيغمبر صدها تن بيكبار از دين او بيرون روند و وصيت او را گوش نداده به ابوبكر بيعت كنند؟!.
ب ـ حب رياست همه را از راه مي‌برد ديگر.!
د ـ باز ناانديشيده سخن مي‌گوييد. مگر همه‌ی ياران پيغمبر ميخواستند رئيس بشوند؟!. بسيار خوب ، ابوبكر ميخواست خليفه بشود و عمر هم با او همراز بود مرتد شدند. بديگران چه مي‌گوييد؟!. ديگران چه سودي در خليفه شدن ابوبكر ميداشتند؟!. آنگاه مگر هر كسي بطمع رياست از دين بازمي‌گردد؟!. دوباره ميگويم : بينديشيد و پاسخ دهيد.
اگر ياران پيغمبر از دين بازگشته بودند بايستي نماز هم نخوانند ، روزه هم نگيرند ، بجهاد هم نروند ، همه چيز اسلام را ترك كنند. پس چرا اينها را نكردند؟!.
ب ـ اگر آنها مرتد نشده بودند پس چرا دختر پيغمبر خدا را آنقدر اذيت كردند؟!. او را ميانه‌ی ديوار و در گزاردند كه دنده‌هايش شكست و بچه‌اش كه محسن نام داشت سقط شد. فدك را از دستش گرفتند. يكي از علما ميگفت : در يكي از كتابهاي سنّي ديدم كه نوشته بود فاطمه از ابوبكر ناراضي مرد.
ج ـ بلي من هم شنيده‌ام. گويا در صحيح بخاري بوده : «و ماتت فاطمه و هي مغضبه»
د ـ شما بايد يك چيز را رعايت كنيد ، و آن اينكه يك مطلب را كه صحبت مي‌كنيم چون سخن درباره‌ی آن بپايان رسيد نتيجه ازش بگيريم و سپس بمطلب ديگر پردازيم. شما گفتيد : «ياران پيغمبر مرتد شدند». در كتابهاتان هم هست : «ارتد الناس الا ثلثه» [2] . من دليل آوردم كه معقول نبوده كه چند صد تن يا هزار تن ياران جانباز پيغمبر يكدفعه از دين بازگردند. اكنون شما در آن باره نظرتان را بگوييد تا آن را به نتيجه رسانيم و پس از آن بسخن ديگر پردازيم.
ا ـ حقيقت اينست كه اين دليلها رد كردني نيست. من با آنكه چندان معلومات ندارم مي‌بينم اين حرفها راستست. اما ... (خاموشي)

د ـ پيداست كه شما چون فهم و خردتان را بكار مي‌گماريد مي‌بينيد كه اين گفته‌ها راستست. ليكن از سوي ديگر نمي‌توانيد عقيده‌هاي هزار ساله را باين آساني ترك كنيد. اينست يك «اما» مي‌گزاريد.
ج ـ بلي حقيقت همين است.
د ـ بسيار خوب. اكنون مي‌آييم بر سر زدن فاطمه و شكستن دنده‌ی او و سقط كردن محسن. اينها سخنانيست كه تاريخ بيكبار از آنها ناآگاهست. آنچه من مي‌دانم اينها در كتابهاي معتبر خود شيعيان نيز نبوده ... به هر حال اينها دروغست. زيرا اينها را چنين مي‌گويند كه چون علي بن ابيطالب به ابوبكر بيعت نمي‌كرد عمر رفت بدر خانه‌اش كه او را بياورد. و فاطمه چون در پشت در ايستاده نمي‌گزاشت باز شود ، عمر فشار داد و او را ميانه‌ی در و ديوار گزاشت. در حالي كه اصل قضيه دروغست. علي از بيعت به ابوبكر امتناع نكرد و نبايستي بكند. دليل اين را سپس خواهيم دانست.
از آنسو همان علي دختر خود ام‌كلثوم را كه دختر همان فاطمه بود به عمر بزني داد. آيا معقولست كه پس از آن بدرفتاري از عمر چنين وصلتي با او رخ دهد؟!.
ج ـ ببخشيد ، در اينجا هم علماي ما پاسخي داده و گفته‌اند كه بجاي ام‌كلثوم جِنّيه‌اي را فرستادند ، ولي حقيقت آنست كه حرفهاي شما مرا بتكان آورده كه خودم خجالت ميكشم همه‌ی حرفهاي آنها را بگويم. محض خنده اين تكه را ذكر كردم.
د ـ آري اينها جز درخور خنده نيست. سخن خود را دنبال كنيم. ميگويند : محسن نام بچه‌اش سقط شد. من مي‌پرسم : بچه‌اي كه بجهان نيامده نام چه ميخواسته؟!. آنگاه از كجا مي‌دانسته‌اند كه پسر است تا نام محسن بگزارند؟!.
اما فدك كه باغي يا زميني بوده از مال يك يهودي ، كه پس از فتح خَيبَر از بابت غنيمت جنگي به پيغمبر رسيده بود ، پس از مرگ آن بزرگوار دخترش فاطمه آن را خواست. ابوبكر كه خليفه شده بود گفت : پيغمبر فرموده هرچه از من بماند مال بيت‌المال (صدقه) است. دختر پيغمبر هم خاموش گرديد و تمام شد و رفت. نه علي و نه ديگران سخني نگفتند. زيرا ابوبكر پاكتر از آن بود كه از زبان پيغمبر دروغ سازد و مردم او را مي‌شناختند.
اينكه گفته مي‌شود كه خود سنيان نوشته‌اند دختر پيغمبر از ابوبكر و عمر ناراضي مرد :
اولاً : دانسته نيست كه راست باشد. ملايان شما از اين دروغها بسيار ساخته‌اند.
ثانياً : فرض كنيم كه راستست و چنان سخني در كتابهاي سنيان هست ، تازه معنايش آنست كه دختر پيغمبر نيز بشر بوده. بيش از اين معنايي ندارد.

[1] : معنی : آفرین آفرین بر تو ای علی. ـ و
[2] : معنی : همه از دین بازگشتند جز سه تن

‌✴️پیدایش آمریکا
بخش دوم
گفتار ششم
(تکه‌ی یکم)
✴️ ياوراني كه كُرتيز از ميان بوميان پيدا كرد
تدبيري كه كُرتيز بكار برد ـ زيمپولاييان ـ نابود گردانيدن كشتيها ـ بت‌شكني يا رفتار نابجاي كُرتيز ـ تلاسگابيان و جنگهايي كه با آنها رفت ـ باز رفتار نابجاي كُرتيز.
  
پيداست كه خود كُرتيز ببازگشت خرسندي نداشت. زيرا بازگشت براي او جز بدنام گرديدن وآنگاه بدست كينه‌جويي والاسكز افتادن نتيجه‌ي ديگر نداشت. با اينحال از روي تدبيري كه انديشيده بود نخواست خود سخن گويد ، و چون دسته‌ي هواخواهان والاسكز خواهش بازگشت كرده پافشاري مي‌نمودند دستور داد مسافران آماده‌ي بازگشت گردند.
ولي چون اين سخن پراكنده شد انبوهي از مسافران رنجيدگي نمودند و همه فراهم شده بنزد كُرتيز آمده زبان باعتراض باز كردند. سخن بجايي رسيد كه گفتند : «ما هنوز كاري نكرده نبايد بازگرديم. تو اگر شايندگي اين كار را نداري خود را بكنار كشيده سررشته را بديگري واگزار.

‌✴️پیدایش آمریکا
بخش دوم
✴️ گفتار ششم
(تکه‌ی دوم)
ياوراني كه كُرتيز از ميان بوميان پيدا كرد
مردم زيمپولا و گويابيسلان نافرماني آشكار گردانيده نه تنها از دادن ماليات سالانه و قرباني سر باززدند چون در وحشيگري كمتر از مونتيزوما نبودند آن چند تن فرستاده را دستگير كرده خواستند بخدايان قرباني كنند. كُرتيز پا بميان گزارده آن بدبختان را از دستشان گرفت و آسوده روانه‌شان گردانيد.
در اين ميان باز نگراني در دل كُرتيز پيدا شده بود. چه با خود مي‌انديشيد كه حكمران كوبا از رفتار او بدولت اسپانيا شكايت خواهد كرد ، و مي‌ترسيد كه آن دولت سپاهي براي گرفتن و بازگردانیدن او فرستد كه همه‌ي رنجهايش بيهوده گردد. از اينرو بار ديگر انجمني را كه در ويراكروز برگزيده بود برپا گردانيد و با اعضاي آن به شُور پرداخته چنين تصميم گرفتند كه از سوي انجمن نامه‌اي بپادشاه اسپانيا نوشته شده اندازه‌ي بزرگي و توانگري مكزيك ، و اينكه كُرتيز با گروه كمي كه همراه دارد بگشادن آنجا و زيردست دولت اسپانيا گردانيدن مردمش مي‌كوشد ، بازنمايند و از رفتار بد والاسكز كه با آنكه كُرتيز را خودش برگزيده بود از روي رشك و خودخواهی او را از سفر بازمي‌داشت شكايت نمايند و از پادشاه خواستار گردند كه خود او كُرتيز را بحكمراني مكزيك يا اسپانياي نو برگمارد.

📗 #پرسش_و_پاسخ (رشته‌ی یکم ـ بخش پنجم)

شگفتتر از اينها آنست كه كساني مي‌آيند و بمن راهنماييها مي‌كنند. يكي مي‌آيد و ميگويد : «شما اصل اسلام را بگيريد. اسلام را اصلاح كنيد». ميگويم : آن را هم شما كنيد. همه‌ی كارها را كه نبايد يك تن كند. ميگويد : «آخر ما اهلش نيستيم». ميگويم : چيزي كه اهلش نيستيد چگونه دستورش ميدهيد؟!.
اين در كجاست كه بيماران به پزشك دستور دهند؟!.
ديگري مي‌آيد و ميگويد : «شما بگوييد من مصلحم ، نام خود را مصلح گزاريد». ميگويم : من بهيچ نامي نياز ندارم. اينها چيزهاييست كه شما مي‌انديشيد. شما دين را بازيچه گردانيده برايش اين تشريفات را قائل شده‌ايد. دين در پيش ما شناختن حقايق زندگاني و زيستن از راه خرد است. با اينگونه چيزها كه شما مي‌انديشيد نيازي نيست.
بجاي اينها شما بكوشيد و حقايق زندگاني را دريابيد. بكوشيد و اين گمراهيهاي گوناگون را از خود دور گردانيد. بكوشيد و آن سيزده كيش را از ميان خود بيرون رانيد.
شما اينهمه نام خدا را مي‌بريد ، در حالي كه او را نشناخته‌ايد و در توي بت‌پرستيها و نادانيها دست و پا مي‌زنيد. بسيار نادانيست كه اينها را گزارده و آنهمه گرفتاريها را بروي خود نياورده تنها درپي اين باشيد كه نام من چيست و عنوان كارم چه خواهد بود.
داستان شما داستان آنكسانيست كه در توي لجنزاري افتاده و تا گلو فرورفته باشند و كسي كه دست براي رهايي آنان مي‌يازد با او بگفتگوهاي فلسفي پردازند و از نام و عنوانش جستجو كنند و يا در آن كوششي كه برهايي آنان مي‌كند دستورهايي دهند. بجاي بيرون جستن از آن گودال باين خودنماييها پردازند.
شما امروز گرفتارترين مردمانيد و بايد بيش از همه در انديشه‌ی رهايي و رستگاري خود باشيد.
اگر اين غوغاهاي شما با من بر سر دين است شما هنوز معني دين را نمي‌دانيد و نخست چيزي كه بر شما واجبست آنست كه معني دين را شناسيد.
الف ـ ميخواهم من هم سئوالي كنم : من پيش از آنكه باروپا بروم درباره‌ی دين چشم‌بسته عقيده‌اي داشتم. باروپا كه رفتم در آنجا ديدم عقيده‌ی دانشمندان ، ديگر است. بعقيده‌ی دانشمندان اروپا دين يادگار زمانهاييست كه دانشها نبوده و مردمان در تاريكي بسر مي‌برده‌اند و پس از آنكه دانشها رواج گرفته و روشنايي در جهان پديد آمده يكي از چيزهايي كه بايد از ميان برود آن بوده ، اين عقيده‌ی انبوه ايشانست. من در اروپا كسي از دانشمندان را نديدم كه عقيده بدين دارد ، ولي چون بايران بازگشتم و گاهي از نوشته‌هاي شما بدست آورده ميخواندم ديدم از دين پشتيباني مي‌نماييد و چون علت آن را ندانستم اكنون از خودتان مي‌پرسم.
د ـ اين ايراد را بسياري از درسخواندگان گرفته‌اند. ولي بايد دانست ما دين را بآن معني كه شناخته‌ی ديگران است نمي‌گوييم.
شما ميگوييد : بعقيده‌ی دانشمندان اروپا دين يادگار زمانيست كه دانشها نبوده. بايد ديد آنها كدام دين را مي‌گويند؟. كدام دين در برابر آنها بوده است كه چنين باوري پيدا كرده‌اند؟.
پيداست كه دانشمندان اروپا در برابر خود دين مسيحي را داشته و ناچار بوده‌اند درباره‌ی آن دين چنان باوري پيدا كنند. دين مسيحي ـ يا بهتر گوييم : دستگاهي كه پاپ و كشيشان برپا گردانيده‌اند ـ از هرباره جاي ايراد است و بيجهت نبوده كه دانشمندان آن را بدانسان خوار گرفته‌اند.
آن دين عنوانش اينست : آدم و حوا در بهشت از درخت گندم خوردند و گناهكار شدند ، فرزندان آنها نيز گناهكارند. خدا يگانه پسر خود را فرستاد كه كشته شود و كفاره‌ی گناهان فرزندان آدم باشد ، عيسا فرزند خدا بود و چون كشته شد روز سوم بمرگ چيره درآمد و از ميان مردگان برخاست و بآسمان بالا رفت و در دست راست خداي پدر جا گرفت ، فرزندان آدم بايد باو ايمان آورند تا از گناه پاك باشند و در آنجهان با شفاعت عيسا ببهشت روند ، اين برداشت دين مسيحيست.
اينها در پيش دانشمندان از آغاز تا انجام افسانه‌هاي بيپاست. دانشها از داستان آدم و حوا ناآگاهست. اگر آدم و حوا گندم خورده گناهكار شده‌اند بفرزندانشان چه ارتباط دارد؟!. فرزند خدا بودن عيسا ، از گور برخاستن او ، داستان كفاره و شفاعت هر كدام جداگانه جاي ايراد است.
شما خدا را چه پنداشته‌ايد كه برايش فرزند ميسازيد؟!. يك مرده از گور چگونه تواند برخاست؟!. كفاره چيست و چه معنايي معقول براي آن توان پنداشت؟!.
از آنسو مطالبي كه در تورات و انجيل درباره‌ی زمين و آسمانها و آفرينش جهان و ديگر موضوعهاست يكسره با دانشها ناسازگار است ، خدا زمين و آسمانها را در شش روز آفريد و روز هفتم استراحت كرد. اينها در نظر دانشمندان افسانه‌هاي خنكيست. در انجيل سخن از مرده زنده گردانيدن مسيح ميراند. در حالي كه تاريخ بيكبار از آن ناآگاهست. در چند جا از بيرون آوردن جن‌ها از دلهاي بيماران گفتگو ميكند كه در برابر پزشكي جز مايه‌ی ريشخند نيست.

جزیره‌ی میانکاله ـ مازندران

‌✴️پیدایش آمریکا
بخش دوم
✴️ گفتار ششم
(تکه‌ی سوم)
ياوراني كه كُرتيز از ميان بوميان پيدا كرد

كُرتيز چند روزي نشسته چون فرستادگان بازنگشتند پا بخاك تلاسگالا گزاشت. تلاسگالاييان آماده‌ي جنگ بودند و در يك حمله‌اي كه كردند چند تن از سپاهيان را با دو تن اسب بخاك انداختند. كُرتيز دانست كه با تيره‌اي دلير و جنگجويي روبرو گرديده و همه‌ي هوشياري و بيداري خود را بكار انداخت.

چهارده روز پياپي جنگ مي‌رفت. اسپانياييها سخت فرسوده بودند. بسياري از آنها از جمله خود كُرتيز گرفتار تب بوده چند تن نيز زخم برداشته بودند. از خوراك نيز سختي مي‌كشيدند. روز پانزدهم گروه بيشماري گرد آمده بودند و چنان جنگي كردند كه اسپانياييها گمان آن را نبرده بودند. ليكن با همه‌ي بيشماري و پايداري در برابر توپها و افزارهاي آهنين ايستادگي نتوانستند و شكست خورده بازگشتند و چون ديگر اميد فيروزي نداشتند به كُرتيز پيام فرستاده آشتي خواستند و گردنگزاري و فرمانبرداري نمودند. كُرتيز آن پيام را مژده‌اي شمرده با خشنودي بسيار پذيرفت.

📗 #پرسش_و_پاسخ (رشته‌ی یکم ـ بخش ششم)

دانشمندان كه در راه جستجو از حقايق رنجها برده و پس از قرنها كوشش درباره‌ی چگونگي زمين و خورشيد و ماه و ستارگان و مانند اينها بحقايق ارجداري دست يافته‌اند پيداست كه نوشته‌هاي توريت و انجيل در پيش آنها بيش از افسانه‌هاي پيره‌زنان ارزشي ندارد و رويهم‌رفته مايه‌ی نفرت آنهاست.
همه‌ی مذهبها همين حال را دارد و با دانشها ناسازگار است. ما نيز هواداري از آنها نمي‌نماييم ، گفتگوي ما از دين عنوانش جداست.
دوازده سال پيش هنگامي كه من ميخواستم بكوشش برخيزم يكي از دشواريهاي كار اين بود ، اين كيشها را با اينحال جز گرفتاري براي جهانيان نمي‌ديدم.
چيزي كه هست ما ميديدم دين معناي ديگري داشته كه بسيار ارجدار است و جهانيان بآن نيازمندند و از اين معني بود كه هواداري مي‌نموديم (و اكنون هم مي‌نماييم.)
خواهيد گفت : «كدامست آن معني؟..». مي‌گويم : بهتر است نخست مثلي ياد كنم و سپس بآن معني پردازم.
شما مي‌‌دانيد كه زيست آدمي از ديده‌ی تقيّد به آداب تندرستي و دستورهاي پزشكي به دو گونه تواند بود. يكي آنكه هر كس تا آن اندازه كه در دسترس اوست از ساختمان تن و اندامهاي خود و از چگونگي گردش خون و مانند اينها آگاهي پيدا كند ، و آدابي را كه پزشكان براي نگهداري تندرستي ياد كرده‌اند فراگيرد و آنها را بكار بندد ، و بپاكيزگي و مبارزه با بيماريها علاقه نشان دهد ، و تندرستي خود را مربوط به تندرستي ديگران دانسته به چيزي كه باعث بروز بيماريهاست برنخيزد ، آبهاي بدبو را به [آب]انبارهاي ديگران راه ندهد. آبهاي روان را آلوده نگرداند ، هر زمان كه بيمار شد بنزد پزشك رود و بچاره و درمان پردازد.
اين يكراه است و يكراه ديگر همانست كه شما در بيشتر ايرانيان مي‌بينيد : از ساختمان تنهاي خود كمترين آگاهي ندارند ، زيستن را جز پر كردن شكم از هرچه بود نمي‌دانند ، هر يكي هرچه خواست مي‌خورد ، هر كاري خواست مي‌كند ، دستورهاي پزشكان در نزد آنها افسانه است. اگر يكي بيمار شد بجاي پزشك بنزد جادوگر يا دعانويس مي‌رود ، بيشترشان پاكيزگي را نمي‌شناسند و آنها كه مي‌شناسند بيش از اين نمي‌فهمند كه آبهاي گنديده‌ی حوض خود را بيرون كنند و آن را بآب‌انبار همسايه راه دهند ، از آلوده گردانيدن آبهاي روان خودداري نمي‌كنند ، پروايي به تندرستي ديگران نمي‌نمايند.
اين مثَل نيكيست. زندگي اجتماعي نيز بهمين‌گونه از دو راه تواند بود : يكي آنكه آدميان جهان را تا آنجا كه راه باز است بشناسند و حقايق زندگاني را كه بسيار ارجدار است بدانند ، هر كس آسايش خود را در آسايش ديگران ديده در كارهايش تنها سود خود را بديده نگيرد ، آبادي جهان و آسايش جهانيان را آرمان خود سازد ، با بديها و بيماريها هميشه در نبرد باشد ، از دروغ و دغل و ستمگري و رشك و مانند اينها خود را دور دارد ، خردها نيرومند بوده جهانيان همه از روي خرد زندگي كنند ، در هر توده‌اي آيين خردمندانه روان باشد ، اين زندگاني زندگانيِ دينيست. ما دين اينگونه زيستن را ميگوييم.
يكراه ديگر اينست كه مردم دربند شناختن جهان و پي بردن بحقايق زندگي نباشند و هر كس همانكه سر برافراشت دنبال هوسهاي خود را گيرد و هر كس جز دربند سود خود نباشد ، توانايان ناتوانان را لگدمال گردانند ، هر گروهي بانديشه‌هاي ديگري گرايند و فلسفه‌هاي ديگري براي خود پديد آورند. چه توده‌ها و چه افراد بجاي همدستي با يكديگر هميشه در كشاكش باشند ، خردها ناتوان گرديده آيين خردمندانه‌اي براي زندگاني درميان نباشد. اين زندگاني زندگانيِ بيديني است. ما بيديني جز اين را نمي‌شناسيم.
در اينجا مي توان از ايرانيان مثَل آورد. انبوه ايرانيان از دين بي‌بهره‌اند. زيرا جهان را نمي‌شناسند ، از حقايق زندگاني بي‌بهره‌اند ، هر كس جز درپي سود خود نيست ، يك آيين بخردانه درميان نمي‌باشد.
در اين توده هيچ يكي از شئونات زندگاني ، از كشاورزي ، كار و پيشه ، زناشويي ، فرهنگ ، حكومت ؛ بمعني راست خودش شناخته نشده است.
براي مثَل ميگويم : كار يا پيشه براي راه افتادن زندگاني توده‌ايست. بيست مليون مردم كه در يكجا زندگي مي‌كنند بايد هر دسته‌اي از ايشان بيِك كاري يا پيشه‌اي پردازد تا نيازمنديهاي زندگي بسيجيده گردد و چرخ زندگاني راه افتد. ولي در ايران كار را باين معني نمي‌شناسند ، كار يا پيشه را براي روزي درآوردن مي‌شناسند. اينست از هر راهي كه توانستند روزي درآورند خودداري نمي‌نمايند. هيچكس در كار يا پيشه‌ی خود دربند راه افتادن زندگاني توده‌اي نيست.

🗂 باید در اندیشه‌ی آینده باشیم

💎 بخش یکم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

کشتگاه گُل در هلند

‌✴️پیدایش آمریکا
بخش دوم
✴️ گفتار هفتم
(تکه‌ی یکم)
چگونه كُرتيز بپايتخت رفت؟..
شهر گلوسا ـ خونريزي‌اي كه در آنجا رخ داد ـ آهنگ پايتخت ـ پيشواز و پذيرايي مونتيزوما ـ بيمهايي كه پديدار شد ـ دستگير گردانيدن مونتيزوما.
***
در تلاسگالا فرستاده‌اي از سوي مونتيزوما آمده اجازه آورد كه اسپانياييها بشهر گلوسا روند. گلوسا يكي از شهرهاي بزرگ مكزيك بود. اگرچه از تلاسگالا بيش از چند ساعت راه دوري نداشت مردمش تيره‌ي جدايي بودند كه در زمان پيش استقلال داشته سپس بزيردستي مونتيزوما رفته بودند. اين شهر پرستشگاههاي بسيار داشته يكي از خدايان بزرگ مكزيك در آنجا بود. از اينرو شهر در نزد مردم ارجمند بود كه روزهاي عيد انبوهي در آنجا رخ مي‌داد و در پرستشگاههاي بزرگ قرباني آدمي با فراواني گزارده مي‌شد. مونتيزوما كه كُرتيز را بآنجا خواند همانا مي‌خواست خشم خدايان را بر او برانگيزاند.
كُرتيز ، تلاسگاييان را در پيش و زيمپولاييان را در پس و اسپانياييها را درميانه قرار داده با اين سامان آهنگ گلوسا كرد و در اين شهر بود كه خونريزيهايي نابيوسان پيش آمد.

📗 #پرسش_و_پاسخ (رشته‌ی یکم ـ بخش هفتم)

مي‌بينيد فلانمرد مي‌آيد بنزد شما و چنين مي‌گويد : «دست مرا در يكي از اين اداره‌ها بند كنيد ، من هم يك لقمه ناني خورم». كار را جز براي خوردن يك لقمه نان نمي‌شناسند. فلان آهنگر از پيشه‌ی سودمند خود دست برداشته در يكي از مدرسه‌هاي قم بطلبگي ، يا بهتر گويیم بمفتخواري مي‌پردازد و چون مي‌پرسند با پيشاني باز مي‌گويد : «مگر مقصود گذران نيست؟.. گذران من در اينجا بهتر است. از وجوهات بيشتر از آهنگري عايد من مي‌شود.» فلان پزشك كه بايد بدرد مردم خورد و در هر كجا كه نياز به پزشك بيشتر است آنجا را برگزيند از تهران بيرون نمي‌رود. چرا كه اينجا عايداتش بيشتر است.
در نتيجه‌ی همينست كه در كشور صدها كارها و پيشه‌هاي بيهوده ـ كارها و پيشه‌هايي كه نياز بآنها نيست ـ پيدا شده. باز در نتيجه‌ی همينست كه در اين كشور دو ثلث بيشتر زمينها خشك افتاده و سرزميني باين پهناوري بدادن خواربار بيست مليون مردم توانا نيست.
باز براي مثل ميگويم : مشروطه يا دمكراسي بهترين شكل حكومت است. حكومت در معني راستش همان مشروطه است. امروز برگزيده‌ترين و سرفرازترين توده‌ها درميان خود اين شكل حكومت را روان گردانيده‌اند. ولي در ايران چهل سالست كه مشروطه روان گرديده و هنوز هزاريك مردم معني آن را نمي‌دانند. هنوز فلان واعظكِ نافهم و بهمان حاجي انباردار زبانش بريشخند و بدگويي باز است.
آيا اين نتيجه‌ی چيست؟.. اين نتيجه‌ی آنست كه اين مردم از حقايق زندگي بي‌بهره‌اند. نتيجه‌ی آنست كه معني زندگاني توده و كارهاي همگاني و حكومت را نمي‌دانند. نتيجه‌ی آنست كه مغزهاشان آكنده از هزارها گمراهي و نادانيست.
اينها مثلهاي كوچكيست. بيديني در نزد ما اينهاست. بيديني همينست كه مردمي زندگاني اينجهانيشان را راه نمي‌توانند انداخت و با اينهمه نعمتهاي خدادادي پستترين زندگاني را ميگذرانند و با چنين حالي دم از دين و خداشناسي ميزنند و سخن از آبادي جهان آينده ميرانند.
كوتاه‌سخن : ديني كه ما ميگوييم باين معنيست. دوباره ميگوييم : دين شناختن معني جهان و پي بردن بحقايق زندگاني و زيستن از روي خرد است. چنانكه گفتيم اين يك معناي بسيار ارجدار و بزرگيست و جهانيان بآنها نياز ميدارند.
الف ـ اين معني تازه‌ايست كه شما بدين مي‌دهيد. دينهايي كه بوده هيچيكي باين معني نيست. شما ميگوييد : «دين شناختن معني جهان و پي بردن بحقايق زندگاني و زيستن بآيين خرد است». اين جمله را در كتابهاي خود تكرار مي‌كنيد. بسيار نيك ، ولي آيا كدام دين داراي اين معنيست؟!. مثلاً مذهب مسيحي ، آيا او معني جهان را بمردم مي‌شناساند؟!. آيا حقايق زندگي ياد ميدهد؟!. آيا كشيشان يك راه خردمندانه بروي مسيحيان باز كرده‌اند؟!.
چرا دور ميرويم و از ديگران سخن ميرانيم. اين مذهب كه در كشور ماست كدام راهنمايي را در زندگاني بمردم ميكند؟!.. كدام دستور خردمندانه بآنان ميدهد؟.
ما چون نيك مينگريم و يكايك دينها را از ديده مي‌گذرانيم چيزهاييست سربار زندگاني و مخالف خرد و دانش.
اينها را شما خودتان بيان كرده‌ايد و من مقصودم اين نكته است كه موضوعي كه شما بيان مي‌كنيد يك بحث بسيار مهم اجتماعيست. پس چه لازم شده كه نام آن را دين گزاريد و دانشمندان را از خود رميده سازيد؟!.
شما يكرشته بيانات بسيار منطقي دارد. مي‌گوييد : در جهان حقايقي هست كه مردمان بايد آنها را درك كنند و در زندگي پيروي بآنها نمايند. مي‌گوييد : بشر داراي قوه‌ی عقلست كه مي‌تواند سود و زيان و نيك و بد را بشناسد و بايد مردمان اين قوه را در زندگاني راهنماي خود گردانند.
اينها بياناتيست كه شما مبتكر هستيد و الحق دلايل قوي براي اثبات آنها اقامه مي‌كنيد ، مطالبيست منطقي و بنفع جهان كه مسلماً پيش خواهد رفت. اما سخن در اينجاست كه چرا نام دين بآنها مي‌گزاريد؟!. اينها كجا و دين كجاست؟!.

🗂 باید در اندیشه‌ی آینده باشیم

💎 بخش دوم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

🔸🔶گواهی پاكدلانه🔶🔸

از روزی كه بكتابهای پاكدینی راه یافتم آنچه را كه می‌خوانم بیشتر پاسخی است كه بجواب بدخواهان داده شده و چون ببعضی ایرادها برخورد می‌كنم اغلب اشخاصی تحصیل كرده هستند كه بچنین سئوالات بیهوده برخاسته و یا ایرادی گرفته‌اند.
برخی نوشته‌هاشان می‌رساند كه بدون خواندن كتابهای پاكدینی بگفته‌ی بیخردان گوش داده بپاسخ می‌پردازند و یا اگر خوانده‌اند خیره‌رویانی هستند كه نیك و بد را تشخیص نداده خود را ابزار دست یك مشت مفتخوار قرار می‌دهند.
از ایشان می‌پرسم شما اگر توانا و دانا می‌بودید ، چرا خود اقدامی نكردید؟ چرا اینهمه گرفتاریهای خود و بدبختی توده و سرافكندگی ایرانیان را بدیده نمی‌گیرید؟ بجای این پاسخهای بیمعنی و پوچ خوب است قدری بخود نگاه كرده ببینید خرافات تا چه اندازه بشما اثر كرده و مانع پیشرفت توده گردیده است. اگر ناتوانید ، از اینگونه یاوه‌گوییهای بیمعنی كه جز خود را رسوا كردن و مشت خود را بازنمودن نیست خودداری كنید.
بجای آنكه دست برادری دراز كرده این پستی و خرافات را از میان بردارید و بجای آن راهی را در پیش گیرید كه باعث سرفرازی شما باشد وارونه‌ی آن بكارشكنی برخاسته‌اید و چه بسا كه در دل خود چنین می‌اندیشید كه مانع پیشرفت بشوید.
غافل از اینكه خرافات دامنگیر خود و خاندانتان شده بجای سربلندی شرمندگی را نصیب خود می‌گردانید ، می‌كوشید كه روزگار ننگی در صفحه‌ی تاریخ از خود بیادگار گزارید. شما ای پست‌نهادان كه برای اجرای مقاصد خود از هیچگونه بی‌شرفی و سرافكندگی دریغ نمی‌دارید زمانی بیندیشید ببینید چگونه با تیشه بریشه‌ی خود می‌زنید می‌كوشید كه این توده را همیشه خوار دارید می‌كوشید كه زنان و فرزندانتان قادر نباشند وسیله‌ی راحتی شما [؟ ، خود] را تهیه نمایند می‌كوشید كه خرافات و جنایتهای ننگین خود را ادامه دهید می‌كوشید ظلم بر سر بینوایان همیشه باقی باشد می‌كوشید كه این توده راه نیستی را زودتر بپیماید.
حال این نامردان مانند درختی است كه پیوندش كنند چون بارور شد خواهی دید كه گوهر اصلی خود را از دست داده تمایل ثابتی بهیچ طرف ندارد. نویسنده شخصی هستم بنام رضا شهرتم عصاریان قبل از پاكدینی از هیچگونه ظلم و دشمنی نسبت باین توده خودداری نتوانستم زیرا اندوخته‌های پدری من با دیگران جدایی بسیار و حتا دشمنی آشكاره می‌نمود من هم كه از آن هوده‌ها چیده بودم چنین می‌پنداشتم كه هر ظلم و دشمنی بیك قطره اشگ جبران می‌شود و عاقبت بهشت را به من خواهند داد در این صورت از هیچگونه كار زشت و پلیدی خودداری نمی‌نمودم.
از روزی كه بكتابهای پاكدینی راه یافتم این اندوخته‌ها مانند غباری بود كه بیكبار برطرف گردید خدا را سپاس كه بآمیغهای زندگی آشنا گشتم از چنین لجنزار خرابی بجهان باز و روشنی بیرون آمدم در این راه ورجاوند بایا دانستم كه تا آخرین قطره‌ی خون خود را نریزم سرافرازی نصیب من و توده‌ی من نخواهد گردید. اینك پیمان می‌بندم كه در راه پیشرفت این راه ورجاوند كوشا بوده از داراك و جان دریغ ننمایم. خدا را باین پیمان گواه می‌گیرم.
عصاریان
(ماهنامه‌ی شهریور 1324)