✴️پیدایش آمریکا
بخش سوم
✴️ گفتار یکم
(تکهی دوم)
چگونه پيزارو بكشور پرو راه يافت؟
پيزارو از اين پيشامد دلتنگ شد. ولي چون چاره نداشت با آندستهي كم جايي را در كنار دريا برگزيده چشم براه رسيدن خواربار و كمك از پاناما نشست. آلماكرو و لوكو آسوده نمينشستند ولي كاري از پيش نميرفت. پيزارو پنج ماه در آن جاي بدآبوهوا درميان وحشيان ماند. مردم در پاناما بزبان آمدند و بدگوييها از حكمران و رفتار او كردند. حكمران ناچار شد يك كشتي بفرستد كه رفته پيزارو را نااميد گرداند ، و چون دلش پر از كينهي او بود بفرمانده كشتي دستور داد كسي را از پيزارو و همراهانش را بكشتي خود نپذيرد و بآنها ارجي نگزارد.
پيزارو از چشمبراهي بستوه آمده آمادهي سفر شده بود كه اين كشتي باو رسيد ، و از بس زيرك و كاردان بود كاركنان آن كشتي را رام خود گردانيد كه برخلاف دستوري كه از حكمران پاناما داشتند با پيزارو همراه گرديده آمادهي سفر شدند ، و همه باهم رو بجنوب شرقي آورده بدريانوردي پرداختند.
اينبار دچار سختي نگرديده پس از بيست روز كشتيراني بكنارههاي پرو رسيدند. نخست چند ديهي ديده پس از گذشتن از آنها بشهر تومبز رسيدند.
بخش سوم
✴️ گفتار یکم
(تکهی دوم)
چگونه پيزارو بكشور پرو راه يافت؟
پيزارو از اين پيشامد دلتنگ شد. ولي چون چاره نداشت با آندستهي كم جايي را در كنار دريا برگزيده چشم براه رسيدن خواربار و كمك از پاناما نشست. آلماكرو و لوكو آسوده نمينشستند ولي كاري از پيش نميرفت. پيزارو پنج ماه در آن جاي بدآبوهوا درميان وحشيان ماند. مردم در پاناما بزبان آمدند و بدگوييها از حكمران و رفتار او كردند. حكمران ناچار شد يك كشتي بفرستد كه رفته پيزارو را نااميد گرداند ، و چون دلش پر از كينهي او بود بفرمانده كشتي دستور داد كسي را از پيزارو و همراهانش را بكشتي خود نپذيرد و بآنها ارجي نگزارد.
پيزارو از چشمبراهي بستوه آمده آمادهي سفر شده بود كه اين كشتي باو رسيد ، و از بس زيرك و كاردان بود كاركنان آن كشتي را رام خود گردانيد كه برخلاف دستوري كه از حكمران پاناما داشتند با پيزارو همراه گرديده آمادهي سفر شدند ، و همه باهم رو بجنوب شرقي آورده بدريانوردي پرداختند.
اينبار دچار سختي نگرديده پس از بيست روز كشتيراني بكنارههاي پرو رسيدند. نخست چند ديهي ديده پس از گذشتن از آنها بشهر تومبز رسيدند.
Telegram
attach 📎
📗 پرسش و پاسخ (رشتهی دوم ـ بخش هشتم)
شنيدنيست ما بكارهايي باين بزرگي برخاستهايم كه با ده دوازده رشته گمراهيها و نادانيها ميجنگيم و بجهانيان راه زندگي ميآموزيم ، بكاري باين بزرگي برخاستهايم كه اگر ملايان و كشيشان همه گرد آمدندي و نيروهاي خود را رويهم ريختندي چنين كاري نتوانستندي ـ در برابر چنين كاري كساني زبان باز ميكنند و ميگويند : «بايستي اصل اسلام را ترويج كند.»
از همهی اينها ميگذريم : آنها از كجا ميدانند كه اين بنيادي كه ما گزاردهايم گوهر اسلام نيست؟!. آنها چه ميدانند گوهر اسلام چيست؟!. من بارها روشن گردانيدهام كه بنياد همهی دينها يكيست. ما همان چيزها را ميخواهيم كه اسلام خواسته است. بارها گفتهام : ما با اين كوششهاي خود اسلام را زنده ميگردانيم.
در پايان سخن بار ديگر ميگويم : اگر آنها كسانيند كه چيزي بفهمند و كاري از دستشان برآيد چرا خودشان بكوشش برنخاسته بودند؟!.. چرا اين گمراهيها را ميديدند و آوازي درنميآوردند؟!. و اگر چيزي را نميفهمند و كاري از دستشان برنميآيد بسيار بيجاست كه بما دستور دهند.
الف ـ من ايراد آنها را شنيده بودم بشما نقل كردم. ولي با اين توضيحات ميبينم ايرادشان بسيار بيپا بوده. مخصوصاً اين نكته بسيار مهم است كه بر فرض آنكه كسي اصل اسلام را عنوان كند باز يكدسته مخالفت خواهند كرد و اختلاف خواهند انداخت.
د ـ اساس مطلب همينست كه يكدسته در جستجوي حقايق باشند يا غرضهاي پست خود را دنبال كنند. آنان كه در جستجوي حقايق نيستند ما از هر راهي كه درآييم آنها ايستادگي نشان خواهند داد و دشمني و كارشكني خواهند نمود. براي شما مثلي ياد كنم :
من در آغاز جواني هيئت بطلميوسي خوانده بودم. چنانكه ميدانيد از روي آن هيئت زمين مركز جهانست و ماه و آفتاب و ستارگان همه بگرد آن ميچرخند. من اينها را درس خوانده فراگرفته بودم. در همان حال چون ميشنيدم اروپاييها هيئت ديگري دارند كه بيكبار جداست در آرزو بودم كه چيزي هم از آن بفهمم. كتابي بدست آورده بخوانم ، يا از كسي كه از آن آگاهست بپرسم. مدتها در اين آرزو بودم تا روزي نسخهاي از كتاب هيئت فلاماريون (كه طالبوف آن را از روسي بفارسي ترجمه كرده و بارها بچاپ رسيده) بدستم افتاد. با دلخوشي آن را گرفته و بخانه آوردم و بخواندن پرداختم. از بس شوق داشتم بيآموزگار آن را درس خواندم. مطالب آن از هرباره مخالف فراگرفتههاي من بود. ولي چون دليل داشت هر كدام را كه ميخواندم با لذت بسيار ميپذيرفتم. درست بياد دارم هنگامي كه بموضوع زمين رسيدم و چنين خواندم كه زمين بگرد خورشيد ميچرخد ، اين گذشته از آنكه مخالف هيئت بطلميوسيست با محسوسات من هم مخالف بود. ما با ديده ميبينيم كه زمين ايستاده است و آن خورشيد است كه هر روز از يكسو بيرون ميآيد و در سوي ديگر فروميرود ، پس چگونه ميتوان پذيرفت كه زمين بگرد خورشيد ميچرخد؟ سخت در شگفت شدم ، و آنچه نوشته بود چند بار با دقت خواندم و چون سخنش از روي دليلهاي استوار بود پذيرفتم و چنان مرا خوشحال گردانيد كه برخاستم و در اتاق چند بار اينسو و آنسو رفتم. افسوس ميخوردم كه چرا اين را زودتر از اين ندانسته بودم.
اين حال من بود كه در جستجوي حقايق بودم. از آنسو بودند كساني كه همانكه ميشنيدند كه فرنگيها گفتهاند زمين ميچرخد بيآنكه بفهمند دليلشان چيست بدشمني برميخاستند و همان را عنوان كرده باين و آن بد ميگفتند. در تبريز حاج ملاعلي نام واعظي بود. اين همانكه ببالاي منبر ميرفت ميگفت : «يك دسته لامذهب پيدا شدهاند ميگويند زمين گرد است ، زمين بدور خورشيد ميچرخد ...» اينها را كالاي تازهاي براي خود گردانيده بود.
شنيدنيست ما بكارهايي باين بزرگي برخاستهايم كه با ده دوازده رشته گمراهيها و نادانيها ميجنگيم و بجهانيان راه زندگي ميآموزيم ، بكاري باين بزرگي برخاستهايم كه اگر ملايان و كشيشان همه گرد آمدندي و نيروهاي خود را رويهم ريختندي چنين كاري نتوانستندي ـ در برابر چنين كاري كساني زبان باز ميكنند و ميگويند : «بايستي اصل اسلام را ترويج كند.»
از همهی اينها ميگذريم : آنها از كجا ميدانند كه اين بنيادي كه ما گزاردهايم گوهر اسلام نيست؟!. آنها چه ميدانند گوهر اسلام چيست؟!. من بارها روشن گردانيدهام كه بنياد همهی دينها يكيست. ما همان چيزها را ميخواهيم كه اسلام خواسته است. بارها گفتهام : ما با اين كوششهاي خود اسلام را زنده ميگردانيم.
در پايان سخن بار ديگر ميگويم : اگر آنها كسانيند كه چيزي بفهمند و كاري از دستشان برآيد چرا خودشان بكوشش برنخاسته بودند؟!.. چرا اين گمراهيها را ميديدند و آوازي درنميآوردند؟!. و اگر چيزي را نميفهمند و كاري از دستشان برنميآيد بسيار بيجاست كه بما دستور دهند.
الف ـ من ايراد آنها را شنيده بودم بشما نقل كردم. ولي با اين توضيحات ميبينم ايرادشان بسيار بيپا بوده. مخصوصاً اين نكته بسيار مهم است كه بر فرض آنكه كسي اصل اسلام را عنوان كند باز يكدسته مخالفت خواهند كرد و اختلاف خواهند انداخت.
د ـ اساس مطلب همينست كه يكدسته در جستجوي حقايق باشند يا غرضهاي پست خود را دنبال كنند. آنان كه در جستجوي حقايق نيستند ما از هر راهي كه درآييم آنها ايستادگي نشان خواهند داد و دشمني و كارشكني خواهند نمود. براي شما مثلي ياد كنم :
من در آغاز جواني هيئت بطلميوسي خوانده بودم. چنانكه ميدانيد از روي آن هيئت زمين مركز جهانست و ماه و آفتاب و ستارگان همه بگرد آن ميچرخند. من اينها را درس خوانده فراگرفته بودم. در همان حال چون ميشنيدم اروپاييها هيئت ديگري دارند كه بيكبار جداست در آرزو بودم كه چيزي هم از آن بفهمم. كتابي بدست آورده بخوانم ، يا از كسي كه از آن آگاهست بپرسم. مدتها در اين آرزو بودم تا روزي نسخهاي از كتاب هيئت فلاماريون (كه طالبوف آن را از روسي بفارسي ترجمه كرده و بارها بچاپ رسيده) بدستم افتاد. با دلخوشي آن را گرفته و بخانه آوردم و بخواندن پرداختم. از بس شوق داشتم بيآموزگار آن را درس خواندم. مطالب آن از هرباره مخالف فراگرفتههاي من بود. ولي چون دليل داشت هر كدام را كه ميخواندم با لذت بسيار ميپذيرفتم. درست بياد دارم هنگامي كه بموضوع زمين رسيدم و چنين خواندم كه زمين بگرد خورشيد ميچرخد ، اين گذشته از آنكه مخالف هيئت بطلميوسيست با محسوسات من هم مخالف بود. ما با ديده ميبينيم كه زمين ايستاده است و آن خورشيد است كه هر روز از يكسو بيرون ميآيد و در سوي ديگر فروميرود ، پس چگونه ميتوان پذيرفت كه زمين بگرد خورشيد ميچرخد؟ سخت در شگفت شدم ، و آنچه نوشته بود چند بار با دقت خواندم و چون سخنش از روي دليلهاي استوار بود پذيرفتم و چنان مرا خوشحال گردانيد كه برخاستم و در اتاق چند بار اينسو و آنسو رفتم. افسوس ميخوردم كه چرا اين را زودتر از اين ندانسته بودم.
اين حال من بود كه در جستجوي حقايق بودم. از آنسو بودند كساني كه همانكه ميشنيدند كه فرنگيها گفتهاند زمين ميچرخد بيآنكه بفهمند دليلشان چيست بدشمني برميخاستند و همان را عنوان كرده باين و آن بد ميگفتند. در تبريز حاج ملاعلي نام واعظي بود. اين همانكه ببالاي منبر ميرفت ميگفت : «يك دسته لامذهب پيدا شدهاند ميگويند زمين گرد است ، زمين بدور خورشيد ميچرخد ...» اينها را كالاي تازهاي براي خود گردانيده بود.
ببینید چگونه ریشهی دین و آدمیگری را سوزانیده و هنوز دست از این سیاهکاری برنمیدارند.
یکی از جرمها در دادگاههای هر کشوری تشویق به گناه است.
از این جرم سنگینتر؟! از این سیاهکاری و نامردمی پستتر؟!
👇
یکی از جرمها در دادگاههای هر کشوری تشویق به گناه است.
از این جرم سنگینتر؟! از این سیاهکاری و نامردمی پستتر؟!
👇
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پستی تا چه اندازه باشد که آدمی خود را بپای جانوران برد.
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
خردههایی که به کیش شیعیگری توان گرفت
چهارم : شيعيان با آن باورهايی که دربارهی امامانشان ميداشتهاند آنان را در پهلوی برانگيختگان نشانيده ، بلکه بالاتر از آنان گردانيدهاند. زيرا در نزد آنان امام برگزيدهی خدا ميبوده ، همهی دانشها را ميدانسته ، همهی زبانها را میشناخته ، از ناپيدا آگاه میشده. هر کس ميبايسته از او فرمان بَرد ، آسمان و زمين با هستی او آرام ميگرفته ، معنی قرآن و دين را کسی جز آنان نميدانسته ـ با اين ستايشها که از امام ميکنند او را بالاتر از برانگيختگان ميگردانند ، ما ميپرسيم : دليل اين باورها چيست؟!... پس چرا از چنين امامان در قرآن يادی نشده بود؟!...
بسيار شگفت است که پيغمبر اسلام آشکاره ميگفته : «من از ناپيدا آگاه نيستم» [۱] ، اينان ميگويند امامانشان آگاه میبودهاند و داستانها از ناپيدادانی آنان میآورند.
بسيار شگفت است که پيغمبر اسلام از نتوانستنی ( معجزه) ناتوانی مينموده [۲] ، ولی اينان از امامانشان نتوانستنیها ياد ميکنند و داستانهای بسيار مينويسند.
شگفتتر از همه آنکه در سالهای آخر که دانشهای اروپائی در شرق شناخته گرديد کسانی از ملايان چنين ميگويند که امامانشان همهی آنها را ميدانستهاند و اين دانشها در حديثها هست. برخی از آنان جملههايی را از اين حديث و آن حديث گرفته و آغاز و انجامش را انداخته با زور معنيهايی درمیآورند و آنها را به رخ دانشمندان ميکشند ، و من نميدانم به اين کار ايشان چه نامی دهم.
در همان حديثها هزارها سخن ، دربارهی آسمان و زمين و ابر و باران و ستاره و زمينلرزه و ديگر مانندهای اينها ، از زبان امامانشان آوردهاند ، و شما چون نيک نگريد بيشتر آنها بیارجتر از افسانههای پيرهزنانه است :
«آدم چون از بهشت به زمين افتاد ، جبرئيل کمی گندم از بهشت برايش آورد که بکارد و گرسنه نماند. از آن گندم آنچه آدم کاشت گندم درآمد ، و آنچه حوا کاشت جو درآمد».
«اهل شام پرسيدند از جزر و مد. پاسخ داد فرشتهايست بنام رومان گماشته شده به درياها. چون پايش را به دريا گزارد بالا آيد و چون بيرون آورد پايين رود».
«پرسيدم زمين بر چه چيز است؟ گفت بر ماهی. پرسيدم ماهی بر چيست؟ گفت بر آب. گفتم آب بر چيست؟ گفت بر سنگ. گفتم سنگ بر چيست؟ گفت بر شاخ گاوميش». [۳]
آیا اینهاست دانشهای گذشته و آینده؟!. آیا شرمآور نیست که کسانی به اینگونه سخنان بنازند و آنها را به رُخ دانشمندان کشند؟!... آیا شرمآور نیست که بگویند امامان ما این دانشها را میدانستند؟!.
چهارم : شيعيان با آن باورهايی که دربارهی امامانشان ميداشتهاند آنان را در پهلوی برانگيختگان نشانيده ، بلکه بالاتر از آنان گردانيدهاند. زيرا در نزد آنان امام برگزيدهی خدا ميبوده ، همهی دانشها را ميدانسته ، همهی زبانها را میشناخته ، از ناپيدا آگاه میشده. هر کس ميبايسته از او فرمان بَرد ، آسمان و زمين با هستی او آرام ميگرفته ، معنی قرآن و دين را کسی جز آنان نميدانسته ـ با اين ستايشها که از امام ميکنند او را بالاتر از برانگيختگان ميگردانند ، ما ميپرسيم : دليل اين باورها چيست؟!... پس چرا از چنين امامان در قرآن يادی نشده بود؟!...
بسيار شگفت است که پيغمبر اسلام آشکاره ميگفته : «من از ناپيدا آگاه نيستم» [۱] ، اينان ميگويند امامانشان آگاه میبودهاند و داستانها از ناپيدادانی آنان میآورند.
بسيار شگفت است که پيغمبر اسلام از نتوانستنی ( معجزه) ناتوانی مينموده [۲] ، ولی اينان از امامانشان نتوانستنیها ياد ميکنند و داستانهای بسيار مينويسند.
شگفتتر از همه آنکه در سالهای آخر که دانشهای اروپائی در شرق شناخته گرديد کسانی از ملايان چنين ميگويند که امامانشان همهی آنها را ميدانستهاند و اين دانشها در حديثها هست. برخی از آنان جملههايی را از اين حديث و آن حديث گرفته و آغاز و انجامش را انداخته با زور معنيهايی درمیآورند و آنها را به رخ دانشمندان ميکشند ، و من نميدانم به اين کار ايشان چه نامی دهم.
در همان حديثها هزارها سخن ، دربارهی آسمان و زمين و ابر و باران و ستاره و زمينلرزه و ديگر مانندهای اينها ، از زبان امامانشان آوردهاند ، و شما چون نيک نگريد بيشتر آنها بیارجتر از افسانههای پيرهزنانه است :
«آدم چون از بهشت به زمين افتاد ، جبرئيل کمی گندم از بهشت برايش آورد که بکارد و گرسنه نماند. از آن گندم آنچه آدم کاشت گندم درآمد ، و آنچه حوا کاشت جو درآمد».
«اهل شام پرسيدند از جزر و مد. پاسخ داد فرشتهايست بنام رومان گماشته شده به درياها. چون پايش را به دريا گزارد بالا آيد و چون بيرون آورد پايين رود».
«پرسيدم زمين بر چه چيز است؟ گفت بر ماهی. پرسيدم ماهی بر چيست؟ گفت بر آب. گفتم آب بر چيست؟ گفت بر سنگ. گفتم سنگ بر چيست؟ گفت بر شاخ گاوميش». [۳]
آیا اینهاست دانشهای گذشته و آینده؟!. آیا شرمآور نیست که کسانی به اینگونه سخنان بنازند و آنها را به رُخ دانشمندان کشند؟!... آیا شرمآور نیست که بگویند امامان ما این دانشها را میدانستند؟!.
✴️پیدایش آمریکا
بخش سوم
✴️ گفتار دوم
(تکهی یکم)
آنچه از تاريخچهي خانواده اينگاها دانسته شده
نژاد اينگاها ـ افسانهاي كه در آنباره بود ـ آنگالمان گوگوپاك و مامااوگلو ـ هوانا كاپاك ـ اتهوالبا ـ هواسكار ـ جنگهاي دو برادر و نتيجهي آنها.
چنانكه گفتهايم در آمريكا دو كشور بزرگ داراي تمدن بودند كه يكي مكزيك در نيمهي شمالي و ديگري پرو در نيمهي جنوبي بود. از مكزيك سخن راندهايم و در اين بخش از پرو سخن رانده اندازهي تمدن مردم اينجا را كه بيشتر از تمدن مكزيكيان بوده نشان خواهيم داد. نخست بايد داستان پيزارو و كارهاي او را بنويسيم. ولي چون بهنگامي كه پيزارو به پرو رسيد در آن كشور درميان خانوادهي پادشاهي آنجا دويي پيدا شده و درميانه جنگهايي ميرفت و اينها بداستان پيزارو همبستگي دارد ناچاريم در اينجا پيش از سخنان ديگر تاريخچهي خانوادهی اينگاها را كه پادشاهان پرو بودند بازنماييم و آنچه در اينباره دانسته شده بكوتاهي بنويسيم.
بخش سوم
✴️ گفتار دوم
(تکهی یکم)
آنچه از تاريخچهي خانواده اينگاها دانسته شده
نژاد اينگاها ـ افسانهاي كه در آنباره بود ـ آنگالمان گوگوپاك و مامااوگلو ـ هوانا كاپاك ـ اتهوالبا ـ هواسكار ـ جنگهاي دو برادر و نتيجهي آنها.
چنانكه گفتهايم در آمريكا دو كشور بزرگ داراي تمدن بودند كه يكي مكزيك در نيمهي شمالي و ديگري پرو در نيمهي جنوبي بود. از مكزيك سخن راندهايم و در اين بخش از پرو سخن رانده اندازهي تمدن مردم اينجا را كه بيشتر از تمدن مكزيكيان بوده نشان خواهيم داد. نخست بايد داستان پيزارو و كارهاي او را بنويسيم. ولي چون بهنگامي كه پيزارو به پرو رسيد در آن كشور درميان خانوادهي پادشاهي آنجا دويي پيدا شده و درميانه جنگهايي ميرفت و اينها بداستان پيزارو همبستگي دارد ناچاريم در اينجا پيش از سخنان ديگر تاريخچهي خانوادهی اينگاها را كه پادشاهان پرو بودند بازنماييم و آنچه در اينباره دانسته شده بكوتاهي بنويسيم.
Telegram
attach 📎
📗 پرسش و پاسخ (رشتهی دوم ـ بخش نهم)
يك داستان ديگر بگويم : در همان سالها روزي در تبريز در خانه نشسته بودم و باز كتابي در هيئت اروپايي با زبان عربي در دستم بود. يك بار دو تن ملا از در كوچه درآمدند. يكي آقا شيخ حسين استاد فقه و اصول من و ديگري حسنآقا خالهاُغلي از پيشنمازان بنام تبريز بود. من كتاب را همانطور كه باز بود روي تاقچه گزارده به پيشواز آنها شتافتم و بجلوشان افتاده باتاق آوردم. چون كتاب را ديدند گفتند : «چه ميخوانديد؟.. اين كتاب در چيست؟». گفتم : اين در علم هيئت است. گفتند : «هيئت فرنگي؟». گفتم : آري هيئت فرنگي. آقا شيخ حسين كمي ديدهاش باز بود و سخني نگفت ، ولي خالهاُغلي موضوع را دنبال کرده گفت : «آخر اين فرنگيها ، اين لامذهبها چه ميگويند؟..». گفتم : در علم هيئت يا در اين كتاب چيزي دربارهی مذهب نيست. گفت : «در همينجا كه باز است چه ميگويد؟». گفتم : اينجا از ستارهی مشتري گفتگو ميكند. ميگويد : آن چهار ماه دارد كه هر يكي برنگ ديگريست. موضوع را برايش شرح دادم. گفت : «اينها دليلش چيست؟..» گفتم : اينها دليلش ديدنست. با تلسكوپ ماههاي چهارگانهی مشتري را ميبينند و بديگران هم نشان ميدهند. گفت : «په! من ميگويم شما در درون آن تلسكوپ تقلب كردهايد ..» من ديگر سخني نگفتم. آقا شيخ حسين هم مطلب ديگري بميان آورده موضوع را تغيير داد.
اينها را براي مثل گفتم. در همه چيز چنينست. فرقست ميان آن كه كسي در جستجوي حقايق باشد با آن كه بخواهد در روي نادانيهاي خود پافشاري نشان دهد. فرقست ميانهی آن كه كسي دلش بحال بدبختي اين تودهی گمراه بسوزد با آن كه جز درپي خودفروشي1 و سودجويي و دكانداري نباشد. اين كساني كه امروز با ما دشمني نشان ميدهند و كارشكني مينمايند خودفروشان و سودجويانند كه ما از هر راه كه ميآمديم چون با سود آنها سازگار نبود بهانه جسته دشمني مينمودند. ولي اين كسان ريشه ندارند و با اين تكاني كه ما پديد آوردهايم بزودي همهی آنها از ميان خواهند رفت.
ب ـ من هم مطالبي دارم ميخواستم پرسشهاي آقاي «الف» تمام شود. اگر خسته نشدهايد من هم پرسشي كنم.
د ـ خسته نشدهام.
ب ـ پرسش من در زمينهی ديگريست. من چند سال در اروپا بودم و در رشتههاي علوم طبيعي تحصيلات كردهام. خود شما ميدانيد كه اين علوم را كه ما ميخوانيم حقايقي را بما نشان ميدهد كه با اديان منافيست. از جمله من ميخواهم موضوع وحي را از شما تحقيق كنم. اين موضوع با آن برداشتي كه علوم دارند چه سازش دارد؟.
د ـ پيش از آنكه دربارهی وحي بشما پاسخ دهم بايد چند سخني دربارهی دين برانم. يكي از سختيهاي ما امروز اينست كه ما در نوشتههاي خود برخي واژهها بكار ميبريم كه ما بمعني ديگر گرفتهايم و مردم آنها را بمعني ديگري ميفهمند. مثلاً يكي از آن واژهها دينست ، ديگري وحي است.
دربارهی دين معنايي كه ديگران گفتهاند بيگفتگوست كه با دانشها ناسازگار است. ولي چنانكه در ميان گفتگو با آقاي «الف» ديديد ما آن را معني كرده ميگوييم : دين شناختن جهان و زندگاني و زيستن از روي خرد است.
در اينجا در اين زمينه با شما سخن نميرانم. شما اگر كتابهاي ما (از جمله «ورجاوند بنياد») را بخوانيد خواهيد ديد دين به چه معنيست.
نكتهاي را که ميخواهم در اينجا با شما بگفتگو گزارم آنست كه ما ميگوييم دين زبان سپهر[=طبیعت] است. معني اين جمله آنست كه دين آن حقايقيست كه از خود اينجهان بدست ميآيد ، از خود اينجهان فهميده ميشود.
در اينباره ميتوانم از دانشهايي كه شما خواندهايد مثل بياورم. آن دانشها از خود اينجهان بدست آمده. مثلاً گاليله و كوپرنيكوس و نيوتون و ديگران كه از چگونگي زمين و خورشيد سخن راندهاند گفتههاي آنها حقايق بسيار ارجداريست. ولي آن حقايق از كجا بدست آمده؟.. آيا نه از خود اينجهان گرفته شده؟. ما اكنون در اينجا سخن از گردش زمين بگرد خورشيد رانديم. آيا آن را از كجا فهميدهاند؟.. آيا نه آنست كه دانشمنداني هوش گمارده آن را از روي دليلهايي از خود اينجهان دريافتهاند؟!.
دين نيز همين حال را دارد. دين (در معني والايَش) آميغهاييست[=حقایقیست] كه از خود اينجهان بدست ميآيد كه بدستياري انديشه و خرد فهميده ميشود. يك بنيادگزار دين آنچه ميگويد از خود اينجهان گرفته ، دليلهايش هم از خود اينجهانست. اينست معني آنچه ميگوييم : «دين زبان سپهر (طبيعت) است.»
پابرگی 1 : خودفروشي ، خودنمايي فزون و چشمگيرست. خودفروش كاري را كه يك فروشنده براي تبليغ كالايش ميكند او دربارهی خود ميكند. اين واژه را اين روزها گاهي به غلط براي معنايي كه واژهی «تنفروشي» براي آن مناسب است بكار ميبرند. ـ و
يك داستان ديگر بگويم : در همان سالها روزي در تبريز در خانه نشسته بودم و باز كتابي در هيئت اروپايي با زبان عربي در دستم بود. يك بار دو تن ملا از در كوچه درآمدند. يكي آقا شيخ حسين استاد فقه و اصول من و ديگري حسنآقا خالهاُغلي از پيشنمازان بنام تبريز بود. من كتاب را همانطور كه باز بود روي تاقچه گزارده به پيشواز آنها شتافتم و بجلوشان افتاده باتاق آوردم. چون كتاب را ديدند گفتند : «چه ميخوانديد؟.. اين كتاب در چيست؟». گفتم : اين در علم هيئت است. گفتند : «هيئت فرنگي؟». گفتم : آري هيئت فرنگي. آقا شيخ حسين كمي ديدهاش باز بود و سخني نگفت ، ولي خالهاُغلي موضوع را دنبال کرده گفت : «آخر اين فرنگيها ، اين لامذهبها چه ميگويند؟..». گفتم : در علم هيئت يا در اين كتاب چيزي دربارهی مذهب نيست. گفت : «در همينجا كه باز است چه ميگويد؟». گفتم : اينجا از ستارهی مشتري گفتگو ميكند. ميگويد : آن چهار ماه دارد كه هر يكي برنگ ديگريست. موضوع را برايش شرح دادم. گفت : «اينها دليلش چيست؟..» گفتم : اينها دليلش ديدنست. با تلسكوپ ماههاي چهارگانهی مشتري را ميبينند و بديگران هم نشان ميدهند. گفت : «په! من ميگويم شما در درون آن تلسكوپ تقلب كردهايد ..» من ديگر سخني نگفتم. آقا شيخ حسين هم مطلب ديگري بميان آورده موضوع را تغيير داد.
اينها را براي مثل گفتم. در همه چيز چنينست. فرقست ميان آن كه كسي در جستجوي حقايق باشد با آن كه بخواهد در روي نادانيهاي خود پافشاري نشان دهد. فرقست ميانهی آن كه كسي دلش بحال بدبختي اين تودهی گمراه بسوزد با آن كه جز درپي خودفروشي1 و سودجويي و دكانداري نباشد. اين كساني كه امروز با ما دشمني نشان ميدهند و كارشكني مينمايند خودفروشان و سودجويانند كه ما از هر راه كه ميآمديم چون با سود آنها سازگار نبود بهانه جسته دشمني مينمودند. ولي اين كسان ريشه ندارند و با اين تكاني كه ما پديد آوردهايم بزودي همهی آنها از ميان خواهند رفت.
ب ـ من هم مطالبي دارم ميخواستم پرسشهاي آقاي «الف» تمام شود. اگر خسته نشدهايد من هم پرسشي كنم.
د ـ خسته نشدهام.
ب ـ پرسش من در زمينهی ديگريست. من چند سال در اروپا بودم و در رشتههاي علوم طبيعي تحصيلات كردهام. خود شما ميدانيد كه اين علوم را كه ما ميخوانيم حقايقي را بما نشان ميدهد كه با اديان منافيست. از جمله من ميخواهم موضوع وحي را از شما تحقيق كنم. اين موضوع با آن برداشتي كه علوم دارند چه سازش دارد؟.
د ـ پيش از آنكه دربارهی وحي بشما پاسخ دهم بايد چند سخني دربارهی دين برانم. يكي از سختيهاي ما امروز اينست كه ما در نوشتههاي خود برخي واژهها بكار ميبريم كه ما بمعني ديگر گرفتهايم و مردم آنها را بمعني ديگري ميفهمند. مثلاً يكي از آن واژهها دينست ، ديگري وحي است.
دربارهی دين معنايي كه ديگران گفتهاند بيگفتگوست كه با دانشها ناسازگار است. ولي چنانكه در ميان گفتگو با آقاي «الف» ديديد ما آن را معني كرده ميگوييم : دين شناختن جهان و زندگاني و زيستن از روي خرد است.
در اينجا در اين زمينه با شما سخن نميرانم. شما اگر كتابهاي ما (از جمله «ورجاوند بنياد») را بخوانيد خواهيد ديد دين به چه معنيست.
نكتهاي را که ميخواهم در اينجا با شما بگفتگو گزارم آنست كه ما ميگوييم دين زبان سپهر[=طبیعت] است. معني اين جمله آنست كه دين آن حقايقيست كه از خود اينجهان بدست ميآيد ، از خود اينجهان فهميده ميشود.
در اينباره ميتوانم از دانشهايي كه شما خواندهايد مثل بياورم. آن دانشها از خود اينجهان بدست آمده. مثلاً گاليله و كوپرنيكوس و نيوتون و ديگران كه از چگونگي زمين و خورشيد سخن راندهاند گفتههاي آنها حقايق بسيار ارجداريست. ولي آن حقايق از كجا بدست آمده؟.. آيا نه از خود اينجهان گرفته شده؟. ما اكنون در اينجا سخن از گردش زمين بگرد خورشيد رانديم. آيا آن را از كجا فهميدهاند؟.. آيا نه آنست كه دانشمنداني هوش گمارده آن را از روي دليلهايي از خود اينجهان دريافتهاند؟!.
دين نيز همين حال را دارد. دين (در معني والايَش) آميغهاييست[=حقایقیست] كه از خود اينجهان بدست ميآيد كه بدستياري انديشه و خرد فهميده ميشود. يك بنيادگزار دين آنچه ميگويد از خود اينجهان گرفته ، دليلهايش هم از خود اينجهانست. اينست معني آنچه ميگوييم : «دين زبان سپهر (طبيعت) است.»
پابرگی 1 : خودفروشي ، خودنمايي فزون و چشمگيرست. خودفروش كاري را كه يك فروشنده براي تبليغ كالايش ميكند او دربارهی خود ميكند. اين واژه را اين روزها گاهي به غلط براي معنايي كه واژهی «تنفروشي» براي آن مناسب است بكار ميبرند. ـ و
bãyad jang rã bã badihã kard.pdf
91 KB
🗂باید جنگ را با بدیها کرد
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
ما آشکاره میبينيم امامان هيچ يکی از آن ستايشها را که گفته شده نميداشتهاند. اگر امام علیبنابيطالب را به کنارگزاريم ، بازمانده مردانی بودهاند همچون ديگران. مثلاً همان جعفربنمحمد پسرش اسماعيل را به جانشينی خود برگزيد. ولی اسماعيل پيش از خود او مُرد. آيا چه دليلی بهتر از اينکه آينده را نميدانسته است. آری در اين باره داستانی هست ، و آن اينکه در کتابهاشان مينويسند : «چون اسماعيل مُرد پدرش چنين گفت : «خدا از گُزير[=تصمیم] خود دربارهی اسماعيل بازگشت».[۴] ولی همين داستان درخورِ گفتگوست. اين سخن معنايش آنست که خدا که اسماعيل را به جانشينی از پدرش برگزيده بود پشيمان گرديده و آن را زودتر از جهان برده. آيا چنين سخنی دربارهی خدا گستاخی نيست؟!. آيا اين نشان خداناشناسی گويندهاش نمیباشد؟!...
خوانندگان ميدانند که ما دربارهی برانگيخته (يا بگفتهی اينان : پيغمبر) به چه سخنانی برخاسته ، چگونه اين زمينه را روشن گردانيدهايم. در زمانی که دانشها تکان سختی به جهان داده و پيروان ماديگری که انبوه دانشمندانند ، نه تنها به برانگيختگان ، به خدا نيز باوری نميدارند ما روشن گردانيدهايم که برانگيختگی با دانشها ناسازگار نيست ، بلکه خود رازی از رازهای سپهر [=طبیعت] است.
همچنان خوانندگان ميدانند که ما برای بنيادگزار اسلام چه جايگاهی باز کرده و به آن پاکمرد چه پاسی ميگزاريم.
ولی اينکه درپی او يک دسته امامانی بودهاند و اينان نيز نيروهای خدايی داشته برگزيدگان خدا میبودهاند ، بيکبار بيدليل است و درخورِ پذيرفتن نميباشد.
اينکه ما بنيادگزار اسلام را به برانگيختگی ستوده به رخ جهانيان ميکشيم زورگويی نيست. بلکه دليلها برايش میآوريم : به هنگامی که جهانيان گمراه ميبودهاند ، آن پاکمرد برخاسته و با بتپرستی و ديگر نادانيها به نبرد پرداخته ، خردها را به تکان آورده ، يک شاهراهی برای زندگانی باز کرده در سايهی اين کارهاست که ما او را برانگيختهی خدا دانسته به روي جهانيانش ميکشيم.
اما دربارهی آن امامان :
نخست ـ بايد پرسيد : پس از پيغمبر به آنان چه نيازی ميبوده؟! مگر پيغمبر کار خود را ناانجام گزارده بوده که اينان به انجام رسانند؟!.
دوم ـ کارهايی که از آنان سرزده کدامست که ما آنها را به روی جهانيان کشيم؟!. کدام گمراهی را از پيش برداشتهاند؟!. کدام تکانی را پديد آوردهاند؟!.. کدام برگزيدگی يا برتری را از خود نشان دادهاند؟!.
آری محمدبنعلی و جعفربنمحمد ، پدر و پسر در «فقه» دانشی داشتهاند ولی آن دانش در مالک و ابوحنيفه و شافعی و احمدبنحنبل نيز بوده است.
[۱] : در قرآن در دو جا گفته شده : «لا اعلم الغيب». در جای ديگری گفته شده : «لو كنت اعلم الغيب لاستكثرت من الخير و ما مسنی السوء».
[۲] : در قرآن در يكجا چند نتوانستنی ميخواهند : «و قالوا لن نؤمن لك حتی تفجر لنا من الارض ينبوعا اوتكون لك جنات من نخيل و اعناب فتفجر الانهار خلالها تفجيرا اويكون لك بيت من زخرف او ترقی فی السماء و لن نؤمن لرقيك حتی تنزل علينا كتابا نقرأه او تسقط السماء كما زعمت علينا كسفا او تأتی بالله و الملائكه قبيلا ....» (ميگفتند يا از زمين چشمهای بشكاف و يا باغی پديد آور كه خرماستان و انگورستان باشد و چشمهها از ميان آن بگذرد ، يا ترا خانهای از زر باشد ، يا به آسمان بالا برو ، يا كتابی نوشته از آسمان فرود آور ، يا آسمان را بسر ما بريز ، يا خدا و فرشتگان را بجلو ما بياور).
در پاسخشان ميگويد :
«سبحانك هل كنت الا بشرا رسولا» (آيا من جز يك تن آدمیام كه خدا بسوی شما فرستاده). در جای ديگری ميگويد : «و ما منعنا ان نرسل بالايات الا ان كذب بها الاولون» (از اينرو نتوانستنی نميفرستيم كه در گذشتگان فرستاديم و دروغش دانستند). در جای ديگری ميگويد : «و قالوا لولا انزل عليه آيات من ربه قل انما الايات عندالله و انما انا نذير مبين» (گفتند پس چرا نشانی (نتوانستنی) باو داده نمیشود بگو نشانهها در نزد خداست و من جز يك ترساننده نميباشم).
[۳] : اين حديثها از كتابهای ارجدار از كافی و علل الشرايع آورده شده.
[۴] : بدا الله فی امر اسماعيل
(کتاب داوری ساتهای ۲۳ تا ۲۵ از ۱۳۲)
خوانندگان ميدانند که ما دربارهی برانگيخته (يا بگفتهی اينان : پيغمبر) به چه سخنانی برخاسته ، چگونه اين زمينه را روشن گردانيدهايم. در زمانی که دانشها تکان سختی به جهان داده و پيروان ماديگری که انبوه دانشمندانند ، نه تنها به برانگيختگان ، به خدا نيز باوری نميدارند ما روشن گردانيدهايم که برانگيختگی با دانشها ناسازگار نيست ، بلکه خود رازی از رازهای سپهر [=طبیعت] است.
همچنان خوانندگان ميدانند که ما برای بنيادگزار اسلام چه جايگاهی باز کرده و به آن پاکمرد چه پاسی ميگزاريم.
ولی اينکه درپی او يک دسته امامانی بودهاند و اينان نيز نيروهای خدايی داشته برگزيدگان خدا میبودهاند ، بيکبار بيدليل است و درخورِ پذيرفتن نميباشد.
اينکه ما بنيادگزار اسلام را به برانگيختگی ستوده به رخ جهانيان ميکشيم زورگويی نيست. بلکه دليلها برايش میآوريم : به هنگامی که جهانيان گمراه ميبودهاند ، آن پاکمرد برخاسته و با بتپرستی و ديگر نادانيها به نبرد پرداخته ، خردها را به تکان آورده ، يک شاهراهی برای زندگانی باز کرده در سايهی اين کارهاست که ما او را برانگيختهی خدا دانسته به روي جهانيانش ميکشيم.
اما دربارهی آن امامان :
نخست ـ بايد پرسيد : پس از پيغمبر به آنان چه نيازی ميبوده؟! مگر پيغمبر کار خود را ناانجام گزارده بوده که اينان به انجام رسانند؟!.
دوم ـ کارهايی که از آنان سرزده کدامست که ما آنها را به روی جهانيان کشيم؟!. کدام گمراهی را از پيش برداشتهاند؟!. کدام تکانی را پديد آوردهاند؟!.. کدام برگزيدگی يا برتری را از خود نشان دادهاند؟!.
آری محمدبنعلی و جعفربنمحمد ، پدر و پسر در «فقه» دانشی داشتهاند ولی آن دانش در مالک و ابوحنيفه و شافعی و احمدبنحنبل نيز بوده است.
[۱] : در قرآن در دو جا گفته شده : «لا اعلم الغيب». در جای ديگری گفته شده : «لو كنت اعلم الغيب لاستكثرت من الخير و ما مسنی السوء».
[۲] : در قرآن در يكجا چند نتوانستنی ميخواهند : «و قالوا لن نؤمن لك حتی تفجر لنا من الارض ينبوعا اوتكون لك جنات من نخيل و اعناب فتفجر الانهار خلالها تفجيرا اويكون لك بيت من زخرف او ترقی فی السماء و لن نؤمن لرقيك حتی تنزل علينا كتابا نقرأه او تسقط السماء كما زعمت علينا كسفا او تأتی بالله و الملائكه قبيلا ....» (ميگفتند يا از زمين چشمهای بشكاف و يا باغی پديد آور كه خرماستان و انگورستان باشد و چشمهها از ميان آن بگذرد ، يا ترا خانهای از زر باشد ، يا به آسمان بالا برو ، يا كتابی نوشته از آسمان فرود آور ، يا آسمان را بسر ما بريز ، يا خدا و فرشتگان را بجلو ما بياور).
در پاسخشان ميگويد :
«سبحانك هل كنت الا بشرا رسولا» (آيا من جز يك تن آدمیام كه خدا بسوی شما فرستاده). در جای ديگری ميگويد : «و ما منعنا ان نرسل بالايات الا ان كذب بها الاولون» (از اينرو نتوانستنی نميفرستيم كه در گذشتگان فرستاديم و دروغش دانستند). در جای ديگری ميگويد : «و قالوا لولا انزل عليه آيات من ربه قل انما الايات عندالله و انما انا نذير مبين» (گفتند پس چرا نشانی (نتوانستنی) باو داده نمیشود بگو نشانهها در نزد خداست و من جز يك ترساننده نميباشم).
[۳] : اين حديثها از كتابهای ارجدار از كافی و علل الشرايع آورده شده.
[۴] : بدا الله فی امر اسماعيل
(کتاب داوری ساتهای ۲۳ تا ۲۵ از ۱۳۲)