✴️سخنرانی کسروی در انجمن ادبی ـ بخش دوازدهم

چه پاسخ مي‌دهيد بآنكه شعراي ما ديوانها در ستايش باده پرداخته‌اند و كسي نمي‌گويد آقاي شاعر باده هرچه هست باشد ستايش آن اينهمه نيست؟
چه پاسخ مي‌دهيد كه همين شعرا از بهر حرمت مي در اسلام صدگونه زباندرازي به پيغمبر بزرگوار اسلام كرده‌اند؟!
چه پاسخ مي‌دهيد كه يك شاعري كه در برابر يك مرد ترك حاكم ارزنجان خود را «سگ» مي‌خواند و از او طلب استخوان مي‌كند در برابر پيغمبران بگردنكشي برخاسته خود را تالي بلكه همرتبه‌ي آنان مي‌شمارد؟! 1
پس از همه‌ي اينها چه مي‌گوييد كه سخن نزد خرد جز براي معني نيست و جز بهنگام نياز نبايد لب بسخن باز كرد. ولي شعرا خودِ سخن را چيز جداگانه‌اي مي‌شمارند؟!
آيا ما بايد در برابر اينهمه نارواييها قفل خاموشي بر لب بزنيم تا شما آقاي فراهاني سلب عقيده از ما نكنيد.
دريغا كه ما فرياد خدا خدا مي‌زنيم و هر سخني را تا از روي مسلماني و ايرانيگري ناگزير نباشيم نمي‌رانيم و چه‌بسا گزندها كه در اين راه مي‌بينيم و رو برنمي‌گردانيم و شما آقاي فراهاني تنها از اينجهت كه سنگي در راه غزلسرايي‌تان پديد آمده در لفافه‌ی ميانجيگري و دوستي ، آن سخنان تلخ را تحويل ما مي‌دهيد! آفرين بر شما !
ولي بشما بگويم كه آنروز كه شما نامه نوشته عقيده‌مندي از خود نموديد من هرگز بر خود نباليدم و اندك‌تغييري در حالم پيدا نشد كه امروز كه بنام كينه‌ي شاعري سلب عقيده نموده‌ايد دوباره تغييري در حالم پيدا باشد.
من اين سخنان را تنها بنام غيرت مسلماني و ايرانيگري مي‌نگارم و پشتيبانم تنها خدا است و چنانكه تاكنون ديده‌ايد هرگز بياري اين و آن نباليده‌ام و اينست كه اگر سرتاسر جهان بدشمني‌ام برخيزند گامي بازپس نخواهم گزاشت.
در زمينه‌ي شعر هم نتيجه‌ي گفته‌هاي ما پيداست. اگر شماها نپذيريد و دست از غزلسرايي و ديگر شعرهاي بيهوده و ناسودمند برنداريد صدها ديگران خواهند پذيرفت و شماها ديگر خواننده نخواهيد داشت.
سخن بيهوده و كار بي‌بنياد تارهاي عنكبوت را مي‌ماند كه تا دست نزده‌اند در يك گوشه‌ي اتاق شايد صدسال بِهمان حال بماند ولي همينكه دست بآن رسانيدي از هم مي‌گسلد.
آن دستگاه شعر كه در ايران درچيده شده بود بنيادي از خرد و مسلماني نداشت. ولي چون كسي ايراد نمي‌گرفت بِهمان حال پيش مي‌رفت ليكن پس از اين ايرادگيريهاي ما ديگر ناگزير است ازهم بگسلد. نتيجه‌ي اين سخن ما را شما پس از دو سال با چشم خواهيد ديد.
در پايان شما را بخدا مي‌سپارم و ديگر پاسخي ببازمانده‌ی نگارشتان نخواهم داد.2
کسروی

پابرگیها :
1ـ با فلك آندم كه نشيني بخوان پيش من افكن قدري استخوان
كاخر لاف سگيت ميزنم دبدبه‌ی بندگيت ميزنم
***
پيش و پسي هست صف كبريا پس شعرا آمد و پيش انبيا ـ و
2ـ (پیمان سال دوم ، شماره‌ی دهم ، سات 629) این گفتار نمونه‌ایست که آن یگانه مرد با چه زبانی با بدخواهانش روبرو می‌شده و به بیفرهنگان ، فرهنگ می‌آموخته. ـ و

🔶 یکی از گمراهیها صوفیگریست

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

🔶 در آيين زندگاني آن چيز را نيك مي‌شناسند كه از هر باره نيكو باشد.

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

📘 شهریاران گمنام

💎 آغاز کتاب (بخش یک از سه)

🖌 احمد کسروی

✴️سخنرانی کسروی در انجمن ادبی ـ بخش سیزدهم

نگارش پاكدلانه‌ي شاعري
مرا شگفتي فزايد كه خيره‌سراني در برابر رهنماييهاي پاكدلانه‌ی پيمان ايستادگي نموده از ياوه‌سرايي دست برنمي‌دارند!. شگفتتر از اين ، حال كساني است كه با اينكه خود شاعر نيستند و غزل نمي‌سرایند بهواداري از ياوه‌سرايان برخاسته گفتارهايي بر ضد شما مي‌نگارند!. همانا اينان يكمشت نادانند كه نيك را از بد تميز نمي‌توانند داد. من پايه و مايه‌ی اين كسان را بخوبي سنجيده و دريافته‌ام كه اين بيچارگان بمصداق (رب شهرة لا اصل لها) با اينكه از دانش و خرد بي‌بهره‌اند خويشتن را بدانايي شهره گردانيده‌اند. اينك نمونه‌اي از دانش و خرد يكي از مخالفان پيمان : آن كسي كه نخست علم مخالفت با پيمان برافراشت و پس از شنيدن پاسخهاي دندانشكن بحقيقتگويي شما خستو گرديد اينك ، باز هم دست از دامن ياوه‌بافي برنداشته در يكي از غزلهاي خود كه چندي پيش در يكي از روزنامه‌هاي تهران چاپ شده چنين مي‌گويد :
درميان خر و آدم ، شده‌ام گم ، زانكه صورت آدمي و سيرت خر داشته‌ام.
كسي نمي‌پرسد : اي بيچاره! تو كه درميان خر و آدم گم شده‌اي و هنوز آدمي بودن خودت را به يقين ندانسته‌اي تو را با گفتار آدميان چه كار؟...
وانگهي ، تو كه باقرار خودت سيرت خر داشته‌اي چگونه مي‌تواني سخن آدميان را بفهمي تا از گفتار پيمان ، خرده‌گيري كني؟. در اينجاست كه من ، از شعر و شاعري ، سير مي‌شوم. و بلكه هرگاه شاعري و شعر اينگونه پستيها و نادانيها بار آورد ، من : «شاعري را ننگ دانم. دارم از اشعار عار». افسوس دارم كه آواز فرخنده‌ی پيمان با اينگونه صداهاي ناهنجار و شوم درمي‌آميزد و همي با خود گويم :
حيف باشد ، صفير بلبل را كه نفير خر ازدحام كند
كاش ، بلبل ، خموش بنشستي تا خر آواز خود ، تمام كند.
من اين سخنان را براي خوشايند شما نمي‌نويسم بلكه مي‌خواهم اين را بدانيد كه من گفتارهاي شما را در زمينه‌ی شعر ، از بن دندان تصديق دارم. و از اينكه مرا از گمراهي ياوه‌بافي وارهانيده‌ايد يكبار ديگر هم سپاس مي‌گزارم. نه تنها من ـ كه باقتضاي ذوق فطري بشعر دلبستگي دارم ـ از ياوه‌سرايي بيزاري جسته و گفتار شما را از ته دل ، مي‌پذيرم بلكه بسياري از شعراي پيشين ـ كه مخالفان پيمان ، ايشان را از بزرگان عالم شعر و ادب مي‌شمارند ـ از شعر و شاعري نكوهشها كرده و بگمراهي خود خستو گشته‌اند. انوري مي‌گويد :
ليك از كناس ناكس در ممالك چاره نيست حاش لله تا نداني اين سخن را سرسري
زانكه گر حاجت فتد تا فضله‌اي را گم كني ناقلي بايد تو نتواني كه خود بيرون بري
كار خالد ، جز بجعفر كي شود هرگز تمام زان يكي جولاهكي داند ، دگر برزيگري
باز اگر شاعر نباشد ، هيچ نقصان اوفتد در نظام عالم ، از روي خرد گر بنگري؟
شعر داني چيست؟ دور از روي تو حيض‌الرجال قائلش گو خواه كيوان باش خواهي مشتري
آدمي را چون مؤنت ، شرط كار شركتست نان ز كناسي خوري بهتر بود كز شاعري
(اثيرالدين اوماني) گويد :
يا رب اين قاعده‌ی شعر ، بگيتي كه نهاد؟ كه چو جمع شعراء خير دو گيتيش مباد
گفتنش كندن جانست ، نوشتن ، غم دل زحمت خواندنش آن به كه از او نايد ياد
(نظامي گنجوي) گويد :
در شعر مپيچ و در فن او كز اكذب اوست ، احسن او
شعر ار چه بمرتبت بلند است آن علم طلب كه سودمند است
(فردوسي) گويد :
بمن مي‌سزد گر بخندد خرد ز من اين جنون كي پسندد خرد
كه يك نيمه از عمر خود ، كم كنم جهاني پر از نام رستم كنم؟!...
اين چندين بيت را از چندين شاعر براي نمونه در اينجا آوردم. وگرنه از اين نمط فراوان يافته مي‌شود كه در اينجا بيشتر از اين مرا مجال نيست. با اينحال كه بزرگان شعراء‌ بپستي و ياوه‌بافي خود خستوانند راستي را حال آن كاسه‌هاي گرمتر از آش خنديدني است كه بهواداري از ياوه‌سرايان برخاسته و مي‌كوشند تا نام زشت ايشان را نكو گردانند! غافل از اينكه : (آن نام ، كه زشت شد ، نكو نتوان كرد).

🔶 ایرانیان بكوشش بیشتر نیاز دارند تا بخودستایی

بخش یکم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

📘 انکیزیسیون در ایران

🖌 احمد کسروی

🔷 پاکدینان چه میگویند و چه میخواهند ، ماهیت کوششهای کسروی و یارانش

✴️ @kasravi_ahmad

🔶 پاکخویی

بخش یکم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

📘 شهریاران گمنام

💎 آغاز کتاب (بخش دو از سه)

🖌 احمد کسروی

✴️سخنرانی کسروی در انجمن ادبی ـ بخش چهاردهم

مايه‌ی افسوس است كه مخالفان پيمان اين را هرگز بروي خود نمي‌آرند كه بسياري از بزرگان جهان آفرينش ، شعر را نپسنديده و حتا نسبت شاعري را بر خود سزاوار نديده‌اند (وَمَا عَلَّمْنَاهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنبَغِي لَهُ)1 چون پايه‌ی شعر بروي انگار و پندار گزاشته شده است و وهم و خيال ، بي‌ارجتر از آن است كه بنزد خرد درخور اعتنا باشد از اينروست كه خردمندان ، پندارهاي شاعرانه را چندان دلبستگي نداشته‌اند ، آري بيابان وهم و خيال لجنزار بيكرانه‌ايست كه هر كه گام در آنجا نهد هم در زمان گمراه شود و ديگر بسختي مي‌تواند خويشتن را بشاهراه هدايت برساند. زيرا انگار و پندار ، مايه‌ی گمراهي است. از اينجاست كه خدا در قرآن مي‌فرمايد : (پيروان شعراء گمراهانند)
ملامحسن فيض ـ نويسنده‌ی «تفسير صافي» گويد : «اين آيه درباره‌ی‌ كساني فرود آمده كه دين خدا را تغيير مي‌دهند وگرنه هرگز شاعري را ديده‌ايد كه كسي از او پيروي كند؟..» من ، وقتي كه اين جمله را در تفسير صافي خواندم با خود گفتم : كاشكي شادروان «ملامحسن فيض» در اينزمان ما زنده بودي ـ تا بديدي كه توده‌ی انبوهي چگونه پيرو انديشه‌هاي قلندرانه‌ی شعراء هستند. و نيز بدانستي گمراهاني چسان ، شعرا را همدرجه‌ی پيغمبران مي‌دانند. گمراهي شعرا و پيروان ايشان روشنتر از آن است كه براي دانشمندان دل‌آگاهي پوشيده باشد.
راستي را سپاسگزار بايد بود كه شما قد مردانگي برافراشته و بكندن بنياد ياوه‌بافي ميان بسته‌ايد و بمصداق (يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ) سرزنش و ايراد بيهوده‌گويان را وقعي ننهاده و بيمي از ايشان در دل راه نمي‌دهيد. زهي آزادگي و مردانگي. انصاف را نشانه‌ي يگانه‌پرستي همين است زيرا گفته‌اند :
موحد ، چو در پاي ريزي زرش و يا تيغ تيزي نهي بر سرش
اميد و هراسش نباشد ز كس بر اين است بنياد توحيد و بس
چيزي كه بروي ياوه‌بافان اينزمان (شعراي معاصر) بايد كشيد همانا دزدي و دغلكاري ايشان است كه بگمانم ، در اينباره اشارتي در پيمان نرفته است. اين بيهوده‌گويان چون از دانش و خرد بي‌بهره‌اند نمي‌توانند يك مضمون نغز و تازه‌اي را از خود پديد آرند. اين است كه بديوانهاي شعراي پيشين تاخته و گفته‌هاي آنان را با اندك‌تغييري بنام خود قلمداد مي‌كنند! و هرگز اين پستي را بروي خود درنمي‌آرند! من ، مثل را مي‌گويم : غزلسرايي كار بيهوده نيست و بگفته‌ی مخالفان پيمان : «غزل ، فصلي از ادبيات است» ولي هرگاه خردمندي بپرسد : اينهمه ديوانهاي غزل كه شعراي پيشين ساخته و پرداخته‌اند بس نبود كه ياوه‌بافاني هم ، تكرار مكررات را كار خود ساخته و هي از زلف يار و ماه رخسار و چاه زنخدان داد زده و داد بيهوده‌گويي را بدهند و باز سير نشوند؟! ـ در اينصورت چه پاسخي باين پرسش بايد داد؟!
تني چند از شعراي بيشعور ، هر يك بيتي دو در ستايش شعر و شاعري سروده و روي ورقه‌ی بزرگي را سياه گردانيده بودند بيت نخستين كه نوشته بودند اين است :
ما فقير درباريم و شهان بر در ماست صدف بحر وجوديم و سخن گوهر ماست
همان ورقه را نزد من آورده خواستار شدند كه من نيز بيتي چند در اين زمينه بسرايم. من ورقه را برگرفته و اين دو بيت را در برابر شعرهاي ايشان نگاشتم :
همه دزدان كلاميم ، چو نيكو نگري سخن حافظ و سعديست كه در دفتر ماست
عالم اندر سر علم است و بفكر صنعت ليك سوداي سخنبافي اندر سر ماست
سخن بدرازا كشيد. از تفصيل پوزش مي‌طلبم. اين نامه را بنام «اعتراف‌نامه» بشما نگاشتم.
22 مهر ماه 1314 تبريز ـ صديقي نخجواني


از گفته‌هاي آيين
داني چه بود ره نكويي؟. بشنو ز من و بدل سپارش :
آن را كه بخود روا نداري هم بر دگران روا مدارش!
پاكدين

پابرگیها :
1ـ معنی آیه : و ما باو [بنیادگزار اسلام] شعر نیاموخته‌ایم ، و [هم] او را نشاید. سوره‌ی یس(26) ، آیه‌ی 69. ـ و

🔶 ایرانیان بكوشش بیشتر نیاز دارند تا بخودستایی

بخش دوم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

🔶 پاکخویی

بخش دوم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

نامه‌ای از محمودرضا خاوری مدیرعامل متهم و گریخته‌ی بانک ملی ایران. (برگرفته از کانال دمکراسی)
چون در رشته گفتارهای پاکخویی که از ماهنامه‌ی پیمان می آوریم به جستار پندآموزی بستگی دارد در اینجا آوردیم.

📘 شهریاران گمنام

💎 آغاز کتاب (بخش سه از سه)

🖌 احمد کسروی