پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️ ظهور شاعران بسیار پس از قرن هفتم در غیبت فیلسوفان و دانشمندان ، خود دلیل روشنی است که جامعه‌ی ایرانی به تدریج از تعقل و فلسفه دور شده و به شعر و عرفان روی آورده است. در واقع شاعران همان صوفیان و عارفان بودند که اعتقادات خود را به زبان شعر در بین مردم رواج میدادند. البته شعر و شاعری به خودی خود امر ناپسندی نیست اما میتوان در یک مقاله‌ی مستقل به تفصیل نشان داد که چگونه روح حاکم بر تمام این اشعار ، دنیا گریزی ، آبادانی آخرت به جای دنیا ، دشمنی عجیب و غریب با عقل بشری و تسلیم و رضا در برابر قدرت برتر است. می‌توان ثابت کرد که چگونه شعر ایرانی همچون ماده‌ی مخدر بسیار قوی روح تلاش و مقاومت و اهتمام به امر دنیوی را از ایرانیان گرفته و آنها را به عالم خلسه فرو برده است. از اعتراف مولوی به ناتوانی انسان در این بیت شعر :
در کف شیر نر خونخواره‌ای / غیر تسلیم و رضا کو چاره‌ای
تا واگویه‌های نومیدانه‌ی حافظ که امیدش را به هر گونه تغییر از دست داده است :
بیا که قصر امل سخت سست‌بنیاد است / بیار باده که بنیاد عمر بر باد است
شاعر وارسته‌ای به این نتیجه رسیده که :
پای استدلالیان چوبین بود / پای چوبین سخت بی‌تمکین بود!
و شاعری دیگر با افتخار بیان میکند :
آزمودم عقل دوراندیش را / بعد از این دیوانه سازم خویش را!
گویی بین شاعران مسابقه‌ای درگرفته بود برای لگدمال کردن بالاترین عضو بدن انسان که هرچند خیلی هم کامل نیست ولی به هر حال برای حل بسیاری از مشکلات بشری چاره‌ساز است!
مقایسه‌ای طنزآمیز میان حافظ و نیوتن ، تفاوت خردگرایی غربی و عرفان شرقی را به خوبی نشان میدهد. نیوتن با سقوط یک سیب روی سرش قانون جاذبه‌ی زمین را کشف میکند اما حافظ با دیدن یک مزرعه‌ی سرسبز و هلال ماه ، به یاد قیامت می‌افتد و اینکه هنوز برای آخرت توشه‌ای جمع نکرده است! آنجا که میگوید :
مزرع سبز فلک دیدم و داس مه نو / یادم از کشته‌ی خویش آمد و هنگام درو
گفتم ای بخت بخسبیدی و خورشید دمید / گفت با اینهمه از سابقه نومید مشو
جالب است بدانیم که حافظ در مقایسه با زهدنمایان و صوفیان ریاکار قرن هشتم یک فرد خردگرای انقلابی محسوب می‌شود!!! ولی از منظر جامعه‌شناسی می‌توان این سؤال را پرسید که اینهمه کوبیدن بر طبل رسوایی صوفیان و اینهمه آه و فغان از دست دین‌فروشان ، عملاً چه تأثیر عینی بر زندگی مردم کوچه و بازار داشته است؟ آیا غیر از این است که هیجانات و ناراحتی‌های مردم با خواندن این اشعار زیبا تخلیه شده و به آرامش کاذب میرسند؟! اساساً همینکه می‌بینیم اشعار حافظ هنوز برای ایرانیان قرن بیست و یکم تازگی دارد و قابل فهم است یعنی اینکه جامعه ما با جامعه‌ی زمان حافظ تفاوت چندانی نکرده است!

✴️ به جرأت می توان گفت ضربه‌ای که تصوف و مکاتب عرفانی بر تمدن ایران وارد ساخته هیچ دشمن خارجی از تازیان گرفته تا مغولان و حتی همین اواخر استعمار نیز وارد نکرده است. ایرانیان هرچه دیده‌اند از عارف‌نماهای تنبل بیعاری دیده‌اند که چون همت کار کردن نداشته‌اند به یک دانه خرما قناعت ورزیده و مردم را به کار نکردن و نخوردن و دوری از لذات دنیا تشویق کرده‌اند. افرادی که اگر در قرن بیست و یکم زندگی میکردند حتماً با تشخیص بیماری شیزوفرنی و پارانوئید در بیمارستان‌های اعصاب و روان بستری می‌شدند!! اما در آن دوران ، پیر و مراد هزاران آدم بدبخت‌تر و ناتوان‌تر از خودشان بودند و تأسف بارتر اینکه کرامات عجیب و غریبشان با آب و تاب در تذکره‌نامه‌ها ثبت شده است تا امروز ما ایرانیان با افتخار از آنها یاد کنیم در حالی که هیچ یک نمی‌توانیم به این سؤال پاسخ دهیم که این خرقه‌پوشان چه افتخاری برای تاریخ ما کسب کرده‌اند و چه مشکلی از مشکلات ما را از پیش رو برداشته‌اند.

✴️آنها ما را نصیحت کرده‌اند که اندرون از طعام خالی بداریم تا در آن نور معرفت ببینیم ، در حالی که امروز همه میدانیم اگر اندرون از طعام خالی شود نتیجه‌ی آن فقط از کار افتادن کلیه و روده و کبد و چشم ما خواهد بود و نه دیدن نور معرفت!! حتی همان کسانی هم که توصیه میکردند :
چشم دل باز کن که جان بینی / آنچه نادیدنی‌ست آن بینی
دل هر ذره را که بشکافی / آفتابیش در میان بینی
همین‌ها نتوانستند یا خود ، اتم را کشف کنند و یا دیگران را به کشف آن رهنمون سازند چرا که اساساً نگاه حاکم بر جامعه ، نگاه عرفانی و خیال‌پردازانه بود و نه نگاه نقادانه و علمی.
(بخش 3 از 4)
✴️ شوربختانه تفکر صوفیگری چنان در ذهن تاریخی ایرانیان ریشه دوانده که هنوز در قرن بیست‌و‌‌یکم و با کمال تعجب درمیان افراد تحصیل‌کرده طرفداران زیادی دارد. کسانی که چندین سال در دانشگاه با علم و روشهای علمی سر و کار داشته‌اند اما در واقع خردگرایی که پایه و اساس علوم غربی است در روح و جانشان نفوذ نکرده است. ما امروز در ایران با افرادی روبرو هستیم که در دانشگاه‌ها که یکی از مظاهر تمدن غرب است مدرک دکترا گرفته‌اند ، لباس غربی می‌پوشند ، با ماشین‌های ساخت غرب رفت و آمد میکنند و تمام زندگیشان چکیده‌ی فلسفه‌ی خردگرای غربی است اما تفکرشان از تفکر امثال شیخ پشم‌الدین کشکولی واپسگراتر است! اتفاقاً بزرگترین مانع توسعه در ایران همین افراد هستند.

✴️ البته تعداد معدودی از اینان ، صاحب‌منصبانی هستند که به خاطر حفظ مقام خود ، تفکر صوفیگری را در جامعه رواج میدهند و صد البته خود بدان معتقد نیستند.

✴️ از این سیاستمداران منفعت‌طلب و ریاکار که بگذریم عده‌ی زیادی از نویسندگان ، هنرمندان ، معلمان و اساتید دانشگاه هستند که تفکرشان ملغمه‌ی خطرناکی است از علم غربی و عرفان شرقی! ترکیبی ناموزون از ولتر فرانسوی و مرتاض‌علی‌شاه شیرازی!!
اینان خدای سفسطه هستند ؛ تمام گزاره‌های عقلانی را به خدمت میگیرند تا خرافات غیرعقلانی را اثبات کنند. با وجود چنین افراد بیمار و پرمدعایی ، جامعه‌ی ایران از آن مسیر اشتباهی که قرنها رفته بازنمیگردد و در جاده‌ی عقل و منطق قرار نمیگیرد.

عقل گرایان باید نیروی خود را بر پرورش نسل جدید متمرکز کنند. باید خردورزی را به عنوان یک روش وارد زندگی کودکان و نوجوانان کرد تا بدین وسیله نسل جدید در مقابل هر گونه تفکر صوفیگری واکسینه شود.
(بخش 4 از 4)

http://www.movarekhan.com/blog/persians_and_semitism
Wahriyãrãne Gomnãm 1-14.pdf
43.8 KB
📘 شهریاران گمنام

بخش یکمین ـ 14

✅ گفتار دومین ـ کنکریان در تارم و زنگان و ابهر و سهرورد
✴️ ۳ و ۴ـ نوح پسر وهسودان ، و پسر او :
کانال : سخنان زیر همه راست و بجاست. از اینرو همان را در زیر می آوریم و داوری را به خوانندگان وامی‌گزاریم.

🎈 توسعه یافتگی شوخی نیست!


زمانی که ولیعهد جوان سعودی، بن سلمان، دست به اصلاحات زد. برخی عوامانه فکر می کردند که عنقریب عربستان در ردیف کشورهای توسعه یافته آسیا قرار می گیرد و کشورهایی مثل ایران حسرت دمکراسی و پیشرفت عربستان را خواهند خورد!. غافل از اینکه در کنار پیشرفت و مدرن شدن، دمکراسی و آزادی اجتماعی- سیاسی نیز نیاز است. به عبارتی بدون آزادی منتقد و مخالف، توسعه یافتگی شوخی‌ای بیش نیست.

ایران این تجربه را نیم قرن قبل از سر گذرانده بود. محمدرضا شاه پهلوی هم سینما را گسترش داد، برای ما بی حجابی و لباس متحدالشکل آورد. او ارتش قوی ساخت، ژاندارم منطقه شد و ما را "به سوی تمدن بزرگ" دعوت می کرد. در همان حال زندان هایش مملو از مخالفان و منقدانش بود و ساواک وحشیانه ترین رفتار ها را با هموطنانشان داشتند.

نیم قرن بعد از شاه پهلوی، بن سلمان جوان تازه یاد گرفته به زنان اجازه حضور اجتماعی دهد، تئاتر بسازد و سینما تاسیس کند؛ زنان اجازه حضور در ورزشگاهها به عنوان تماشاگر داشته باشند و رانندگی کنند. عوام هم خیال می کردند سالی به سر نیامده عربستان در ردیف ژاپن ، کره، هند و ... قرار می گیرد! اما ناپدید شدن و مرگ جمال خاشقجی خط بطلانی بر این همه توهمات کشید. اگر بخواهی کشور پیشرفته ای داشته باشی، "باید اسباب بزرگی همه آماده کنی".

نمی شود؛
-زندانی سیاسی داشته باشی،
-آزادی مطبوعات نداشته باشی،
-شکنجه در زندانها رایج باشد،
-اقلیتها از حقوق قانونی برخوردار نباشند،
- با ائتلاف با بدون ائتلاف دخالت و تجاوز در کشور همسایه و سایر کشورها داشته باشی،
-در کشورت گروهی ثروت افسانه ای داشته باشند و بقیه زندگی معمولی و فقیر باشند،
-احزاب قوی و انتخابات آزاد نداشته باشی،
-در نهایت مخفیانه روزنامه نگاران و دگراندیشان را بکشی،
و آنگاه دنبال توسعه باشی.

نمی شود. ما این راه را تجربه کرده ایم آنهم نیم قرن قبل، زمانی که بن سلمان هنوز به دنیا نیامده بود! گام نخست در توسعه و مکراسی احترام به حقوق مردم به ویژه مخالفان و دگراندیشان است. حقی که شاه ایران و بن سلمان و بقیه دیکتاتورها از آن غفلت می کنند، که در این صورت ره به جایی نمی برند و دیر یا زود سقوط خواهند کرد و یک جامعه عقب مانده از خود به یادگار می گذارند.

خلاصه آنکه در جهان مدرن، توسعه یافتگی همه جانبه و موزون است نه تک بعدی و ناموزون.

👤 سعید معدنی

از کانال کارگران ـ کارکنان
cãdorsiãh va sinezani 2.pdf
103 KB
🔶 چادرسیاه و سینه‌زنی

🖌 کانال

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
rãstiparasti 3.pdf
77.9 KB
🔶 راستی‌پرستی

بخش سوم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
ما چه میخواهیم؟
بخش 1 ـ تکه‌ی 14

كساني اگر ميخواهند بدانند ما چه كشاكش در پيرامون خرد و معني و داوري آن كرده‌ايم و چه رنجها برده‌ايم گفتارهايي را كه در پنج سال گذشته‌ی پيمان در اين باره نوشته‌ايم و آخرين آنها گفتاريست كه زير عنوان «در پيرامون خرد» در شماره‌ی دهم سال پنجم چاپ شده بخوانند ، اين گفتارها گذشته از گفتگوهاييست كه در نشستهاي شبهاي آدينه پيش مي‌آمده.
چنانكه گفته‌ايم نخستين سنگ راه ما شور اروپاييگري بود و چون آن را از پيش برداشتيم اينك با اين دشواريها روبرو شده و ناچار گرديده بوديم كه بكشاكش سختي پردازيم و در اينجا خواست ما تنها نشان دادن اندازه‌ی ناتواني روانها و درماندگي خردهاست.
دومين سختي ما اين بود كه مي‌ديديم كه همه‌ی آنان كه درس خوانده‌اند و روي گفته‌ها و نوشته‌هاي ما پيش از همه با آنانست هر يكي از ايشان خود را از صف توده بيرون گرفته. يك دسته‌ی بزرگي خود را چون پيشوا مي‌شماردند از سخنان ما رنجيدگي مي‌نمودند ، و ديگران هم خود را بيكبار كنار گرفته و گفته‌هاي ما را تنها در توده مي‌سنجيدند و عنوان اينكه اينها راستيهاييست كه چون گفته مي‌شود بنام راستي‌پژوهي آن را بپذيرم و در راه پيشرفت آن بكوشم چيزي بود كه بانديشه‌ی ايشان نمي‌رسيد. مثلاً كساني مي‌آمدند و چنين مي‌گفتند : «اين مطالب صحيح است ولي جامعه قابل نيست» يا مي‌گفتند : «اين مردم اصلاح شدني نيست» يا مي‌گفتند : «اين مطالب زود بود حالا مردم مستعد نيستند». يا مي‌گفتند : «آقا بيهوده زحمت مي‌كشيد. زور لازم است تا اين مردم آدم شوند».
اين ناآگاهي از خود از شگفتترين بيماريهاست ، و ما گمان نمي‌كنيم در يك توده‌ی ديگري چنين بيماري‌اي پيدا شود و تا باين اندازه كه ما در ايرانيان مي‌ديديم برسد. شما چون به نشستي مي‌رفتيد و بگفتگوها گوش مي‌داديد مي‌ديديد سخن همه از اين گونه است : «محيط فاسد است» و «جامعه خرابست» و «بايد ملت را تربيت كرد». اين بيماري تا باندازه‌اي بود كه زماني كه ما بگفتگو از دين پرداختيم و گفتارهايي نوشتيم كساني نزد ما آمده و نشسته و چنين مي‌گفتند : «راست مي‌نويسيد مردم بايد دين داشته باشند ...» اين را كساني مي‌گفتند كه خودشان بيدين بوده و همچنين بيدين مي‌ماندند و هرگز خود را بياد نمي‌آوردند ، و ما چون بزبان آمده مي‌گفتيم : «چرا از خودتان سخن نمي‌گوييد؟!.» يكه مي‌خوردند كه توگويي يك سخن شگفتي مي‌شنيدند.
جوانان كه در دبستانها1 درس مي‌خواندند از انديشه‌ی هيچ يكي نمي‌گذشت كه خودش نيك شود و چيزهايي براي خود ياد بگيرد. همه از گام نخست خود را فراموش كرده و توده را بچشم گرفته و بآرزوي آنكه از دبستان بيرون آيند و «جامعه» را «تربيت» كنند روز مي‌شمردند و هرچه ياد مي‌گرفتند نه براي خودشان بلكه براي ياد دادن بمردم مي‌بود. هنگامي كه ما از شعر نكوهش مي‌نوشتيم جواناني نزد من مي‌آمدند و هميشه گفتگوشان از نيكي يا بدي توده و از پيشوايي خودشان بود. مثلاً درباره‌ی شعرهاي زمان مغول كه ما مي‌نكوهيديم مي‌گفتند : «ما در تعليم و تربيت باينها احتياج داريم و مي‌توانيم گلچين كنيم». درباره‌ی رمان مي‌گفتند : «يكي از وسايل تهذيب اخلاق مردم رمانست». من يك بار نديدم گفتگو از خودشان كنند و يا دربند آن باشند كه راستيهايي هست و بايد ما ياد گيريم و پيروي نماييم. يك مرد كلاهبرداري در بازار تهران كه در انجمني دشمني با پيمان مي‌نموده از جمله چنين مي‌گفته : «پيمان از شعر بدگويي مي‌كند. من اگر بخواهم يكي را اصلاح كنم بايد سه تا شعر برايش بخوانم ...» مرد كلاهبردار نادان مردم را اصلاح مي‌كند آن هم با سه تا شعر.
اين بيماري كه سراپا زيان بود يك نتيجه‌ی بسيار زشت آن اين شده بود كه هر يكي از اينان خود را پيشوا و راهنما شمرده اندرزسرايي مي‌كرد و در اين كار غلط و بيهوده نيز پاكدل نبوده و بهوسبازي و سودجويي خود راه مي‌داد. باين معني كه جز بچيزهايي كه با هوسهاي كودكانه‌ی خود سازش داشت و يا مايه‌ی خودنمايي توانستي بود و يا پول از آن توانستي درآورد ـ از رمانبافي و شعرسرايي و گفتارنويسي و بمنبر رفتن و حوزه‌هاي هفتگي براي عاميان درست كردن ـ برنمي‌خاست ، و با اين حال دربند جداسري نيز مي‌بود. باين معني كه هر يكي از ايشان ميخواست انديشه‌هايي بنام خود دارد و سخناني بنام خود سرايد (اگرچه از راه دزدي از ديگران بدست آيد) ، و اين را ننگ خود مي‌شمرد كه بسخني كه ديگري گفته گردن گزارد.
ببينيد چند بيماري بهم آميخته! ببينيد از خرد تا چه اندازه بدورند! توده‌اي با اين نادانيها و بيراهيها بكجا توانستي رسيد و در اينجهان پرآشوب بكجا توانستي راه برد؟!. ناآگاهي از خود ، و هوسبازي در كار توده ، و خودنمايي ، و جداسري ، هر يكي درخورِ آنست كه ما بيست يا سي صفحه را با گفتگو از زيانهاي آن پر كنيم. اينها به تنهايي يك توده را از پا اندازد. چه رسد بآنكه همگي در يكجا گرد آيد و بهم آميزد.
آنروزها كه ما پيمان را تازه آغاز كرديم هر گفتاري كه مي‌نوشتيم و بيرون مي‌آمد بارها مي‌ديديم يكي آمده چنين مي‌گويد : «آن مقاله را خواندم خوب نوشته‌ايد. من هم يكي خواهم نوشت» ، يا مي‌ديديم گفتاري نوشته و آورده و زماني كه مي‌گفتيم : «هر كاري براي يك نتيجه بايد بود. از اين گفتار شما چه نتيجه بدست آيد؟!. نوشتن را ما نوشتيم و كنون بايد دست بهم داده و درپي نتيجه باشيم و شما نيز در اين باره بما كمك كنيد» سخن باين سادگي و استواري را پذيرفتن نمي‌توانستند و رنجيدگي مي‌كردند و گاهي بيشرمي كرده و چنين مي‌گفتند : «شما هر كارتان غير از كار ديگران است» يا مي‌گفتند : «من قريحه‌ی نويسندگي دارم اين هم موضوعيست پيدا شده بايد قلمفرسايي كنم». باز زيان اينان كمتر بود اين جداسري كه مي‌گوييم يك بيماري بسيار پليدي است و از نتيجه‌هاي زشت آنست كه در اين چند سال ما هرچه مي‌نويسيم بيشتر مردم آن را براست مي‌دارند و مي‌پذيرند ولي چون با جداسري خو گرفته‌اند اين نمي‌توانند كه بهمراهي برخيزند و بما ياري كنند و چنين كاري را كه اگر كنند نشان پاكي سرشت ايشان باشد كمي خود مي‌شمارند و در اينجاست كه بايد بگوييم ، همچون كودكان معني درست زندگاني و راه پيشرفت آن را نمي‌شناسند و از آيين زيست توده‌اي ناآگاهند.

پابرگیها :
1ـ نويسنده دبستان را همسنگ «مدرسه» بكار برده. اين نكته در آغازِ بخش دوم نيز ديده مي‌شود. ـ و
کتابخانه‌ی احمد کسروی ، کتابها ، روزنامه‌ها و نوشته‌های او و یارانش :
در کانال تلگرامی
@kasravi_ahmad
Wahriyãrãne Gomnãm 1-15.pdf
43.9 KB
📘 شهریاران گمنام

بخش یکمین ـ 15

✅ گفتار دومین ـ کنکریان در تارم و زنگان و ابهر و سهرورد
✴️ ۵ـ ابراهیم پسر مرزبان پسر اسماعیل پسر وهسودان
xordegirio pãsoxe ãn 1.pdf
79.7 KB
🔶 خرده‌گیری و پاسخ آن

بخش یکم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
این رشته گفتارها جز پرمغزی و استواریش از دیده‌ی تاریخی و به آشکار آوردن دعوی حکومت ملایان نیز ارجدار می‌باشد
rãstiparasti 4.pdf
76.1 KB
🔶 راستی‌پرستی

بخش چهارم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
ما چه میخواهیم؟

بخش دوم
تکه‌ی یکم

آغاز نبرد با بدآموزيها ـ درد توده چيست؟ ـ مرده‌ريگِ باطنيان ـ گزارش يا تأويل ـ سرچشمه‌ی گرفتاريها ـ يك نيرنگ زيركانه : جنبشي بنام «ادبيات» ـ بزرگي در چيست؟ ـ جدا گردانيدن نيكها از بدها ! ـ ادبيات زبان توده است ـ شعر چيست؟ ـ آيا شعر خود يك خواستي است؟ ـ شيوایي و استواري شعر ـ عشق در پندار شاعران ـ معناي ادبيات ـ ترازوي سود و زيانِ توده ـ نيروي راستي‌پرستي


با آن بدآموزيهاي هزارساله ، و انديشه‌هاي آشفته‌ی كهن و نو بود كه مي‌بايست بجنگ برخيزيم. در توده آلودگيهاي بسيار درميان مي‌ديديم ، و اگر از هر آلودگي ديگر چشم‌پوشي توانستيمي از بدي خويها و زشتي كردارها نتوانستيمي. ولي چون مي‌دانستيم سرچشمه‌ی همه‌ی اينها آن بدآموزيها و انديشه‌هاي آشفته است مي‌بايست پيش از همه بآنها پردازيم.
آنروز كمتر كساني اين را مي‌پذيرفتند. زيرا كمتر كساني بسرچشمه‌ی آلودگيها پي مي‌بردند. با آن ناتواني نيروهاي رواني كه نشان داديم يك مردم كي توانستندي درپي انگيزه و سرچشمه‌ی گرفتاريها باشند؟!.. بتوده دلبستگي نمودن و از پيشرفت و پسرفت آن گفتگو كردن در ايران با جنبش مشروطه آغازيده. در آن آغاز همه‌ی اميدها برواج مشروطه و پيشرفت قانون بسته مي‌شد و اگر كسي گله از چيزي كردي درزمان[=بیدرنگ] پاسخ شنيدي : «بگزار مشروطه پيش رود همه‌ی اينها درست خواهد شد» و سپس كه از مشروطه نتيجه‌ی درستي بدست نيامد اين بار چنين گفته شدي : «ملت جاهل است و پي بحقوق خود نبرده بايد مدارس را زياد گردانيد. مدارس همه چيز را درست خواهد كرد». سپس كه از دبستان نيز آنچه خواسته مي‌شد برنخاست ، اين بار گيج‌وار هر كس سخن ديگري مي‌گفت و بيشتر مردم باين بس مي‌كردند كه بگويند: «جامعه بد است» و «محيط فاسد است» و «ملت دِژِنِره[=تباه] شده» و «ايرانيان هيچ وقت چيزي نبوده‌اند». گيج‌وار اينها را مي‌گفتند بي‌آنكه درپي شناختن انگيزه‌ی آلودگيها باشند ، و چنانكه گفته‌ام كم‌كم اين دستاويزي براي خودنمايي و برتري‌فروشي گرديده و كساني كه اين سخنها را مي‌گفتند راستي را درپي نيكي توده نبودند. گفته‌ام كه اندازه‌ی درماندگيشان اين بود كه هر يكي بيكبار خود را از رده‌ی توده بيرون مي‌گرفت و هر كس چشمش تنها بديگران باز مي‌بود. چنين كساني كجا و پي بردن بانگيزه‌ی آلودگيها كجا؟!
ما را در اين باره داستاني هست. در آنروزها كه ما از شاعران (از شاعران قرنهاي گذشته) نكوهش مي‌نوشتيم بارها كساني آمده چنين مي‌گفتند : شما با گذشتگان چه كار داريد؟!.. از امروز آغاز كنيد و پيش رويد.
مي‌گفتم : ما را با گذشتگان كاري نيست. آن شاعران مرده و رفته و كيفر خود را ديده‌اند ، مرا با آنان چه كار تواند بود؟. اينكه از آنان نكوهش مي‌كنيم براي اينست كه بدي آنان دانسته شود و اكنون و از اين پس كسي پيروي از كار و رفتار ايشان نكند. از اين گذشته گفته‌هاي فراواني كه از آنان بازمانده و سراپا آلودگيست چون كتابها را پر كرده و در دلها جا گرفته براي دور كردن آنهاست كه باين نكوهش برخاسته‌ايم. مثل زده مي‌گفتم : حوضي كه لجن در آن ته‌نشين گرديده شما اگر خواهيد از آبِ پاكيزه پر كنيد بايد نخست لجن را بيرون ريزيد ، وگرنه هرچه آب بنديد آن را هم ناپاك گرداند.
✴️ آیا دمکراسی در کشور ما راست (حقیقی) است؟

✅ انتخابات به ما امکان مي‌دهد که نمايندگان مجلس و رئيس‌جمهور را انتخاب کنيم (کاري به فرايند و کيفيت انتخاب ندارم). اين افراد بعد از آن‌که انتخاب شدند درباره زندگي ما تصميم‌هايي مي‌گيرند، و اين تصميم‌هاي‌شان درباره سرنوشت پول‌ها و منابعي است که به ما تعلق دارد. آن‌ها درباره پول نفت، منابع صندوق توسعه ملي، آب‌ها، خاک، جنگل، معادن، ميراث فرهنگي، و ما شهروندان اين سرزمين تصميم‌ مي‌گيرند. آن‌ها درباره فرزندان ما هم تصميم مي‌گيرند. شما تحت چه شرايطي به غريبه‌اي اجازه مي‌دهيد درباره فرزندتان تصميم بگيرد؟

✅ ما وقتي به غريبه‌اي – براي مثال پزشک يا مهندس ساختمان – اجازه مي‌دهيم درباره ما و خانواده‌مان تصميم بگيرد (براي مثال جراحي کند يا لوله‌کشي ساختمان ما را عوض کند) که به اندازه کافي توضيح بدهد، اسناد و مدارک نشان دهد، جواب آزمايشگاه را براي ما تشريح نمايد و بالاخره ما را متقاعد کند که آن‌چه انجام مي‌دهد به نفع‌مان است. اين حق را هم براي خودمان قائل هستيم که اسناد و مدارک را به متخصصان ديگر هم نشان دهيم و از درستي دلايلش مطمئن شويم. يک مرحله بالاتر اين است که مطمئن شويم آيا در علم پزشکي يا اصول مهندسي ساختمان (براي مثال طبق مقررات ملي ساختمان) آن‌چه پزشک يا مهندس توصيه مي‌کند درست هست يا نيست، و آيا آن‌ها با اطلاعات غلط دادن سعي نکرده‌اند ما را که غيرمتخصص هستيم بفريبند.

✅ کندوکاوي که براي اطمينان از درستي نظر پزشک يا مهندس انجام مي‌دهيم، يعني ما صرفاً به متخصص بودن آن‌ها قناعت نکرده و تلاش مي‌کنيم در فرايندي شفاف، با حضور ديگران (ساير متخصصان) به تصميمي درست برسيم. اين يعني ما نظر پزشک و مهندس را تحت نظارت ديگران هم قرار مي‌دهيم و آن‌را با معيارهايي مقايسه مي‌کنيم و اختيارات خود را پشت در آزمايشگاه و مطب پزشک يا کارگاه مهندس رها نکرده و خود را دربست به اراده آن‌ها نمي‌سپاريم.

✅ بخشي از بدبختي کشور از آن‌جا ناشي مي‌شود که ده برابر همان اختيار کوچکي را که بي‌حساب و کتاب به مهندس خانه‌مان نمي‌دهيم (که مثلاً درباره براي ما پنج ميليون خرج بتراشد)، بدون نظارت کافي به نمايندگان مجلس، مهندسان و مقامات دولتي و اداري واگذار کرده‌ايم. نمايندگان، اداري‌ها و مهندسان، براي سرمايه‌هاي ما تصميم مي‌گيرند. آن‌ها تصميم مي‌گيرند براي ما جاده بسازند (صرف‌نظر از اين‌که ما متقاضي جاده هستيم يا نيستيم)، تصميم مي‌گيرند براي ما سد بسازند (مهم نيست مسأله توسعه منطقه ما سد هست يا نيست)، درباره آموزش و پرورش نسخه مي‌پيچند (مهم نيست به سر بچه‌هاي ما چه مي‌آيد) و همين طور الي آخر. آن‌ها درباره تصميم‌هاي‌شان به ما توضيح نمي‌دهند، گزارش منتشر نمي‌کنند، و درباره آن پول‌هايي که به اختيار خودشان از کيسه ما برايش در رديف‌هاي بودجه چاله مي‌کنند، توضيح نمي‌دهند.

(از کانال دکتر محمد فاضلی : fazeli_mohammad به کوتاهی)
✴️ این سخنان دکتر فاضلی همه راست ، بجا و استوار است. ما خشنودیم که کسانی همچون او میکوشند روی مردم را از زمینه‌های غلط یا پیش پا افتاده و تباه به سوی زمینه‌های بنیادی بگردانند. زیرا امروز جستار «دمکراسیِ راست» (نه دکوری و فریبکارانه) پرارجتر از هر جستار دیگر و در نتیجه بنیادیست. خوانندگان میدانند که ما تا چه اندازه روی «دمکراسی راست» تأکید داریم. بارها گفته‌ایم و باز جا دارد بگوییم که صد یک درسخواندگان بلکه بیشتر دانشگاه‌ ـ دیده‌هامان معنی درست دمکراسی را نمی‌دانند و آن را بیش از قانون اساسی و پارلمان و جدا بودن قوای سه‌گانه و انتخابات (آزاد ، بی‌تقلب) نمی‌شمارند. پس بیعلت نیست که رفتارمان نیز با دمکراسی ناسازگار باشد. بیعلت نیست که پس از یک‌صدودوازده سال از مشروطه هنوز معنی آن درست فهمیده نشده و هواخواهی از آن از اندیشه به رفتار گذر نکرده است. جلوگیرهای آن شناخته و به برداشتنشان کوشیده نشده است.
در هر حال مکمل سخنان دکتر و مانندگان آن ، گفتارهای کسروی و کوششهای او و یارانش می‌باشد که باید آنها را ادامه‌ی جنبش مشروطه شمارد.
پیشتر گفته‌ایم که نوشته‌های کسروی و کوششهای او و یارانش را رویهم‌رفته میتوان از دو دسته شمارد : دمکراسی و دین. آن نبرد خستگی‌ناپذیری که در نوشته‌های او با کیشها و بدآموزیهای زمان مغول به چشم میخورد نیز برای برداشتن جلوگیرهای راه دمکراسی و دین است. زیرا دمکراسی با اندیشه‌های کهن هزار ساله پیش نرود و از آنسو این کیشها و ادبیات زمان مغول همه جلوگیر دمکراسیند. همچنین گفته و نشان داده‌ایم که کیشهایی که بنام دین در جهان و از جمله در ایرانست هیچ یک دین نیست. آشکاره باید گفت از شیعیگری و صوفیگری و بهاییگری گرفته تا کوچکترین آنها مانند اسماعیلیگری همه بیدینیست. همه خداناشناسیست.
چنانکه هر حکومتی که نام دمکراسی بروی خود گزارد دمکراسی راست نیست ، حال کیشها نیز همینست که گرچه نام دین دارند ولی دکانهای فریبکاری و گمراهیند. از اینجاست که آن کوشش‌ها را باید راه‌گشای دین و دمکراسی دانست.
اینها را مینویسیم تا روشنتر گردد که در کوششهامان رو به کجا داریم و آرمانمان چیست.
مراسم اربعین
آیا راه انداختن چنین انبوهی از مردم نادان و نافهم جز با تبلیغات و زمینه‌سازیهای دولت (یا بهتر بگوییم نادان بار آوردن توده) شدنیست؟!