🔶 یادداشتی از نویساد

با زمینه‌ای که خوانندگان از راه ما پیدا کرده‌اند گاهی بی‌آنکه نیاز به شرح بسیار باشد با یک اشاره خواست ما را از یک نوشته درمی‌یابند. از اینرو هرگاه به سخنانی که بر زبانها یا در پیامرسانها میگردد برخوریم که نیازمند پروا باشد یادداشت کوتاهی آوریم. اینک نخستین آنها :
1ـ در یکی از کانالها ایراد گرفته شد که پولهای مردم خرج تبلیغات کیشی و سیاسی میگردد.
بیشتر ماها از واژه‌ی «تبلیغات» بیاد تبلیغات بازرگانی رادیو و تلویزیون و «نیازمندیهای روزنامه» یا تبلیغات انتخاباتی می‌افتیم. ولی راستی آنست که تبلیغات حکومت ملایان از هر گونه و شکلی می‌باشد و برخی از شیوه‌های آن بسیار هم پرخرجست. امروز پیامرسانها این شیوه‌ها را به آشکار انداخته‌اند و ما نیز بارها این کارهای خلاف حکومت را در کانال نشان داده‌‌ایم. همه این تباهکاریها را میدانند و نیازی به شرح نیست.
در اینجا سخن دیگری هست. در کانال یاد شده خرده‌گیری را ادامه داده و جای خرج پولهای مردم را چنین نوشته : "عتبات عالیات ،‌ «مؤسسات بی‌خاصیت مذهبی» ، جنگ‌افروزی در منطقه ..."
خواست از این یادداشتمان بیش از همه عبارت «مؤسسات بی‌خاصیت مذهبی» می‌باشد. سازمانهای کیشی حکومتی افسوسمندانه هرگز «بی‌خاصیت» (یا بی‌زیان) نیستند. آنها بس زیانمند و خود مایه‌ی تیرگی اندیشه‌های مردم و هرچه غوطه‌ور ساختن ایشان در نادانی و ناآگاهی و گمراهی می‌باشند. زیان این سازمانها بسیار بیشتر از دیگر هزینه‌هاست. هزینه‌‌ها چیزی جز رنج و کار و کوشش مردم نیست که بدینسان تباه میگردد. نهایت آن را در رده‌ی راهزنی و تباهکاری توان دانست. ولی آن سازمانها کارشان از تباهکاری هم گذشته به سیاهکاری و خیانت رسیده زیرا آنها اندیشه‌ها و مغزها را زهرآلود میگردانند که خنثا گردانیدن آن زهرها کار آسانی نیست. بیش از همه ایراد به این عبارت است. خواهشمندیم این نویسندگان پروا کنند تا نوشته‌هاشان راستی را چنانچه هست بازنماید.

در این باره خوانندگان تازه‌آشنا توانند کتابهای ما را در زمینه‌ی شیعیگری و اسلام بخوانند. کتابهای داوری (شیعیگری) ،‌ پرسش و پاسخ ،‌ گفت و شنید ،‌ در پاسخ حقیقتگو ،‌ در پاسخ بدخواهان ،‌ در پیرامون اسلام.

📘 شهریاران گمنام

بخش یکمین - ۳۶

✅ گفتار سومین ـ سالاریان در آذربایگان و اران و ارمنستان

✴️ ابوالهیجا نوه‌ی سالار

🔶ما چه میخواهیم؟
بخش چهارم ـ تکه‌ی 1

🔸ماديگري گذشته از آنكه بنياد دين را برمي‌اندازد زمينه هم براي آن بازنمي‌گزارد.

مادّيگري چيست؟ ـ پيشرفت مادّيگري ـ تلاش هواداران دينها در برابر ماديگري ـ ماهنامه‌ی پيمان و ماديگري ـ داستان جان و روان ـ فهم و انديشه و خرد ـ معني آدميگري ـ دلسوزي بديگران ـ نيكي‌دوستي ـ راستي‌پژوهي ـ آدمي نيكي‌پذيرست ـ خرد داور راست و كج و نيك و بد ـ سرچشمه‌ی كارهاي جانوران ـ پاسخ بخرده‌گيران

اما فلسفه‌ی مادي بهتر است نخست چند سخني از خود آن برانيم : اين ميگويد جهان جز ماده و نمايشهاي آن نيست ، و در جهان هر جنبشي ديده مي‌شود ازوست. سرما مي‌شود ، گرما مي‌شود ، باران مي‌بارد ، تگرگ مي‌بارد ، كشت مي‌رويد ، درخت بار مي‌دهد ، پير مي‌ميرد ، و هزارها مانند اينها همگي از خود جهانست و همگي نتيجه‌ی بهم پيوستن و از هم گسستن آخشيجهاست. مي‌گويد : همين جهانِ پديدار است و در پشت سر اين چيزي نيست.
مي‌گويد : آدمي همين تن و جان مي‌باشد و بس ، از درستي تن و گردش خون مي‌زيد ، و از بهم خوردن آن مي‌ميرد. انديشيدن و دريافتن و فهميدن و خشم گرفتن و دوست داشتن و ديگر مانند اينها از كارهاي دِماغ مي‌باشد. هرچه هست از اين تن و جان است و بيرون از اين چيزي نيست.
اينست كوتاه‌شده‌ی گفته‌هاي مادّيان ، و اين تنها سخن نيست و دليل بسيار براي آن ياد مي‌كنند. امروز برداشت همه‌ی دانشهاي طبيعي اينست و همه‌ی آنها از ماده و از نمايشهاي آن گفتگو مي‌كنند. شيمي مي‌گويد : هر چيزي از بهم پيوستن چند آخشيج پديد آيد : هيدروژن با آزت ، آمونياك ؛ با اكسيژن ، آب ؛ با كلر ، اسيد كلريدريك شود ، از سديم با آب ، سود سوزنده ؛ با كلر ، نمك خوراك ؛ با اسيد سولفريك ، سولفات دو سود پديد آيد.
مي‌گويد : تنهاي جانوران و تنه‌هاي درختان و همه‌ی رُستنيها هر يكي يك «فرمول» شيميايست و نمودهاي گوناگون كه از آنها پديدار مي‌شود همگي نتيجه‌ی ديگر شدن آخشيجها و كم و بيش گرديدن اندازه‌ی آنهاست.
پزشكي مي‌گويد : كودك در شكم مادر از بهم آميختن سلولهاي نرينه و مادينه پديد مي‌آيد و همچون يك اندامي از مادر در تن او جا گرفته و از خوراكهايي كه او ميخورد برخوردار شده و تن و اندامش از آن درست مي‌گردد و روزبروز پرورش يافته بزرگ مي‌شود ، تا نوبت بيرون آمدنش برسد.
گيتي‌شناسي مي‌گويد : از بخارها ابر پيدا مي‌شود ، از ابر باران فرومي‌ريزد ، از ريزش باران و تابش آفتاب درختها و گياهها پرورش مي‌يابد و سر مي‌افرازد.1
فلسفه‌ی داروين مي‌گويد : زندگي نخست از جانوران يك‌شكمي آغازيده و كم‌كم تا باين حال رسيده و همه‌ی جانوران از يكديگر جدا شده و آدمي نيز از بوزينه جدا گرديده.
همه‌ی اينها نيز گفته‌هاي مادّيان را مي‌رساند و همه از جهانِ پديدار سخن رانده و چيزي را در بيرون از آن نشان نمي‌دهد.
ماديگري از اينجا برخاسته و نتيجه‌ی اينها باور نداشتن بخدا و به روان بوده ولي مادّيان در اين اندازه نايستاده و در جستجوهاي خود بنتيجه‌هاي ديگري هم رسيده‌اند :
نخست ـ جهان را نبردگاهي و زندگي را سراسر نبرد شناخته‌اند.
دوم ـ آدميان را با چهارپايان و ددان يكي شناخته و جدايي درميان آنها نيافته‌اند.
سوم ـ به خرد يا به يك نيرويي كه راست از دروغ و نيك از بد شناسد باور نداشته‌اند.
اين نتيجه‌ها يكسر با دين ناسازگار است. ماديگري گذشته از آنكه بنياد دين را (كه باور داشتن بهستي آفريدگار و جاويداني روانست) برمي‌اندازد زمينه هم براي آن بازنمي‌گزارد. در جايي كه زندگي سراسر نبرد است و هر كسي بايد جز در انديشه‌ی خود نباشد و جز براي خود نكوشد ، در جايي كه آدمي با چهارپايان و ددان يكسان است و همچون آنها نيكي‌پذير نمي‌باشد ، در جايي كه يك نيرويي براي شناختن نيك و بد و راست و دروغ درميان نيست ، بيهوده‌ترين كارها گفتگو از رستگاري و شمردن نيك و بد و راست و دروغ مي‌باشد. اگر اينها راست است دين از يكسو بيپا و دروغ بوده و از يكسو بيهوده و بي‌نتيجه مي‌باشد.
ماديگري از ديده‌ی تاريخ ريشه‌ی ژرفي داشته و ميتوان گفت هميشه در جهان بوده است. هميشه كساني زندگي را جز خوردن و خوابيدن و كام گزاردن و بر ديگران چيرگي نمودن نمي‌دانسته‌اند كه اين خود ماديگري است. نيز ميتوان گفت بنياد فلسفه از نخست بماديگري بوده و فيلسوفان چه از يونانيان و چه از ديگران كمتر جدايي ميانه‌ی آدمي و جانوران مي‌گزارده‌اند. ليكن در هيچ زماني ماديگري با اين زورآوري رو ننموده بود. در اينزمان ماديگري با دانشها همدست و همداستان رخ نموده و هزارها دانشمندان آبرومند بآن گرويد‌اند و هزارها كتاب در پيرامون آن نوشته شده و با يك نيرو و شكوه شگفت‌انگيزي نمودار گرديده و همچون سيل دمنده به هر سو رو آورده.

پابرگی :
1ـ اين تكه‌ها از يك گفتاريست كه يكي از هواداران فلسفه‌ی مادي در پاسخ نوشته‌هاي پيمان نوشته و فرستاده بود.

🔶چرا بكار از راهش نمی‌آیید؟!.
(بخش دوم)

🔸ما می‌بینیم بیچاره مردم این كشور نه تنها در اندیشه‌ی آینده نیستند و هیچ نمیگویند در این جهان پركشاكش سرنوشت ما چه خواهد بود ، نه تنها چشم براه حوادث دوخته اگر از دولتی فشار و سختی می‌بینند روی دل بسوی دشمنان او برگردانیده دفع این را از آن میخواهند ، نه تنها آلودگیهای خود را درنمی‌یابند و دربند چاره‌ی آنها نمی‌باشند ، بیكبار سررشته را گم كرده‌اند و در چنین هنگامی كه جنگ و گرسنگی این كشور را تهدید میكند دربند خود و خاندانشان نمی‌باشند.

🔸ما دلمان باین بچگان بیگناه می‌سوزد كه اگر نكوشیم و چاره نكنیم بشومی این آلودگیها و درماندگیهای شما از گرسنگی و از آسیب جنگ گزندها خواهند دید. دلمان باین زنان چشم‌بسته و ناآگاه می‌سوزد كه اگر جلو نگیریم با آسیبهای دلخراش روبرو خواهند گردید.

🔸بارها گفته‌ام شما نادانانی هستید كه میخواهید آئین خدا را بهم زنید. شما میگویید ما نخواهیم كوشید و دست بهم نخواهیم داد و با این حال آسوده و دلخوش زندگی خواهیم كرد.

🔶چرا بكار از راهش نمی‌آیید؟!.

(بخش دوم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

🔶آريستيديس و هانيبال
(بخش دوم)

🔸روميان سختي را هرچه بزرگتر ديدند پافشاري و مردانگي بيشتر كردند.

🔸نادرشاه همگي سپاه خود را بكار وانداشته تنها پانزده‌هزار سوار دلير ورزيده را از ايشان برگزيده و خويشتن در جلو آنان به نبرد پرداخت و در سايه‌ي شيوه‌ي رزمي‌ای كه بكار برد با اين دسته‌ي اندك توپخانه‌ي دشمن را بدست آورده و آن سپاه انبوه را درهم شكست.

🔸توده‌اي كه در آن پستنهادان فراوان گردند و خودشان كه كاري نمي‌توانند بديگران نيز ميدان ندهند و با مردان جانفشان و كاردان بجاي ارجشناسي و ياوري سختگيريها كنند رسد روزي كه ميوه‌ي تلخ آن ناپاكخوييها را چشند و خود را گرفتار كيفر يابند.

🔸يك توده را جز ستوده‌خويي يكان يكان آن نگه نمي‌دارد. در روزهاي خوشي چندان پديدار نباشد ولي در روز سختي است كه بي‌ارجي و پستي يك توده‌ي آلوده‌ي بدخوي شناخته گردد.

🔶آریستیدیس و هانیبال

(بخش دوم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

لیسار ـ گیلان

📘 شهریاران گمنام

بخش یکمین - ۳۷

✅ گفتار سومین ـ سالاریان در آذربایگان و اران و ارمنستان

✴️ آخرین بازماندگان سالاریان

🔶چرا بكار از راهش نمی‌آیید؟!.
(بخش سوم)


🔸اینكه یك مردمی سر پایین انداخته در اندیشه‌ی زندگانی خود نباشند و چون یك سختی پیش آمد بناله و گله پردازند با فریاد و داد چاره خواهند ، و تنها استنادشان همین باشد ، چنین مردمی شایسته‌ی نابودیند و در اینجهان در نتیجه‌ی نادانیهای خود لگدمال خواهند گردید و در آنجهان در نزد خدای آفریدگار روسیاه و سرافكنده خواهند بود.

🔸 اگر میخواهید بسخنان ملایان گوش دهید یكبارگی چشم از زندگی پوشیده مرگ خود و فرزندانتان را بدیده گیرید.

🔸 اگر میخواهند بدردها چاره‌ای شود راهش دست بهم دادن و با اندیشه و دوراندیشی كوشیدنست.

🔶چرا بكار از راهش نمی‌آیید؟!.

(بخش سوم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

کانال : از گفتارهای پیمان که خویهای نیک و همچنین بد و زیانمند توده را بررسی میکند تاکنون چند رشته گفتار آوردیم. یک رشته را بنام «پاکخویی» خوانندگان بیاد دارند. رشته‌ی دیگر «خویهای پاک» بود. گفتارهای پراکنده‌ی دیگری نیز آوردیم. از امروز یک رشته‌ی تازه را بنام «بیماریها» خواهیم آورد.

🔶بيماريها
(بخش یکم)


🔸اين بيماريها را كه خواهيم شمرد مردم كمتر آگاهي از آنها مي‌دارند و برخي را هيچ نمي‌شناسند. و چون كساني اين گفتارها را بخوانند خواهند ديد كه چگونه مردم از راستيها بيكبار دورند و چگونه چشم‌بسته و سرگردان گامهايي برمي‌دارند.

🔸بسياري نيز بگفته‌ي خودشان گفتارهاي «اجتماعي و اخلاقي» مي‌نويسند و عنوان پيشوايي و پندآموزي بنگارشهاي خود مي‌دهند. ببينيم اين كار را چرا مي‌كنند و آيا انگيزه‌ي آن چيست؟!.

🔶بیماریها

(بخش یکم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

🔶ما چه میخواهیم؟
بخش چهارم ـ تکه‌ی 2

🔸اين [مادیگری] چيره‌ترين و بدترين گمراهيست در جهان پيدا شده و هيچگاه اين را با پرستش لات و هُبَل و ديگر گمراهيها در يك ترازو نتوان گزاشت.

ماديگري همراه دانشها و اختراعها در اروپا رو نمود و گذشته از زور و شكوه خود چند زور ديگري پيشرفت آن را تندتر گردانيد : نخست آنكه چيزي جلوش را نگرفت. زيرا جلوش را دين بايستي گرفت و دينهايي كه مي‌بود هيچ يكي براي جلوگيري از اين نبود ، و آنها نه تنها در برابر اين نايستاد خود راه پيشرفت آن را بازتر گردانيد. مادّيان هميشه آلودگيهاي دينها را دستاويز گرفتند و آن را دليل روشني باستواري گفته‌هاي خود شمردند. ما بارها گفته‌ايم آنچه نيتچه و باخنر و اينگونه دانشمندانِ بنام را بماديگري برانگيخته زورگويي كشيشان و همكاران آنان بوده. دوم اينكه روزنامه‌ها و مهنامه‌ها آن را بهمه جا پراكندند. اينها كه براي پيشرفت كار خود هميشه پي سخنان نويني گردند بدآموزي مادّيان را گرفته و هر زمان برنگهاي ديگري در نامه‌هاي خود نوشتند و با آب و تاب بيشتر در همه جا رواج دادند. در زمانهاي پيش اينگونه بدآموزيها درميان خود انديشندگان ماندي و كمتر به بيرون رسيدي و سالها زمان خواستي تا از كشوري بكشوري رفتي. ولي ماديگري در اينزمان هرچه تندتر بهمه جا رسيد و با زبانهاي ساده و با رنگهاي گوناگون در بيشتر دلها جا داده شد.
اين چيره‌ترين و بدترين گمراهيست در جهان پيدا شده و هيچگاه اين را با پرستش لات و هُبَل و ديگر گمراهيها در يك ترازو نتوان گزاشت. اين ، از يكسو مردم را از باور داشتن بآفريدگار و اميد بستن به يك جهان كيفر و پاداش بازمي‌دارد ، و از يكسو آدمي را از جايگاه خود فرود آورده با چهارپايان و ددان يكسان مي‌گرداند و از پابستگي بخويهاي ستوده و شيوه‌ی مردمي دلسرد مي‌سازد ، و گذشته از اينها داستان نيك و بد را از ميان برده بهانه بدست بدكاران مي‌دهد. يك كلمه گويم : همه‌ی خويهاي زشت را از آز و خشم و كينه و هوس و جز از اين بتكان مي‌آورد و آدميان را بحال دُژرفتاري و درندگي كه هزارها سال پيش داشته‌اند بازمي‌گرداند. اينست از رواج آن زندگي در اروپا رنگ ديگر گرفت ، و نه تنها در زيست خاندانها در رفتار دولتها باهم نيز ديگرگونيها پديد آمد و اين جنگ و خونريزي كه اكنون در اروپا درگرفته يكي از انگيزه‌هاي بزرگ آن اين را توان شمرد.
اما در شرق ماديگري ، باينجا همراه توپ و تفنگ و تلگراف بي‌سيم آمد ، و هنگامي بود شور اروپاييگري برخاسته و شرقيان آنچه از اروپا مي‌رسيد با دلخواه و آرزو مي‌پذيرفتند ، و اينبود در اينجا نيز بتندي پيش رفت. در آنزمان مصر ميانه‌ی اروپا و شرق افتاده و مصريان باروپا از ديگران نزديكتر شده و نويسندگان مصري آنچه را از اروپا گرفتندي با دست روزنامه‌ها و مهنامه‌هاي خود كه در همه جا رواج داشت بشرقيان رسانيدندي. در اين باره هم آن را كردند و نوشته‌هاي مادّيان را (با بانگ و هياهوي بيشتر) در شرق پراكندند و كسان دانشمند پرمايه‌اي همچون شبلي شميل و سلامه موسا كه سخت هوادار ماديگري بودند از ميانشان برخاست.
سپس در ايران نوبت به اروپارفتگان رسيد و هر يكي از اينان چون از اروپا بازگشت كتابي همراه آورد و سخناني را رواج داد : «زندگاني نبرد است» و «ناتوان خوراك تواناست» و «بايد زيرك بود و پول درآورد» و صد مانند اينها.
سالها در ايران روزنامه‌ها گفتارها در اين زمينه از روزنامه‌هاي مصر و اروپا برداشتندي و بچاپ رسانيدندي. كساني هم آنها را برنگ ديگر انداخته گفتارها از خود نوشتندي. شما بارها گفتارها خوانديدي : «آدمي چون از نابودي مي‌ترسد اينست براي پس از مرگ خود هم زندگاني پنداشته است» و يا «راه انديشه‌ی هر كسي جداست و شناختن نيك و بد بسته بساختمان دِماغي و روش تربيت هر كسيست» و يا «بعقيده‌ی فلاسفه شرم يكي از بيماريها مي‌باشد و مانع بسياري از استفاده‌ها و پیشرفتهاست». هميشه گفته‌ی «مبارزه‌ی حياتي» را در روزنامه‌ها خوانديدي و از زبانها شنيديدي. كمتر چيزي باين تندي در شرق رواج يافته است.
شما اگر ميخواهيد اندازه‌ی اثر اين را دريابيد بياد آوريد كه تا سي سال پيش در ايران همگي به دين پابندي نمودندي و اكنون يك چهاريك آنان پابندي نمي‌نمايند. اين حال تنها از راه ماديگري پيدا نشده ولي اين انگيزه‌ی بزرگتر آن بوده.
خواهيد گفت پس علما چه كار كردند؟ ميگويم آن كار را كردند كه هزار و صد سال پيش با فلسفه‌ی يونان كرده بودند. در هزار و صد سال پيش چون فلسفه‌ی يونان بميان مسلمانان آمد پيشوايان خشمناك شدند و بايستادگي و دشمني برخاستند و كساني را باين گناه كشتند ولي چون پاسخي از راهش نتوانستند نتيجه آن شد كه خودشان هم بآن گراييدند و برواجش پرداختند و هزارها كتاب در فلسفه نوشتند و در زمان ما هفتاد درصد علماء فلسفه مي‌خواندند.

📘 شهریاران گمنام

بخش دومین

✅ آغاز سخن