پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
ده بُلبَر ، میانه‌ی کردستان و کرمانشاه
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
4) آلكبياديس ‌ ـ تکه‌ی 1

🔸 آلكبياديس‌1
مادر آلكبياديس دينوماخى‌2 دختر ميگاكليس3 بود. پدر او كلنياس در جنگ آرتيمسيوم با خرج خود يك كشتى جنگى راه انداخت و از اين جهت احترام بزرگى نزد مردم داشت و شهرت بزرگى يافت. ولى در جنگ كورونيا4 كه با مردم بويوتيا كرده مى‌شد كشته گرديد. پريكليس و آريفرون‌5 پسران خانثپوس چون خويشان نزديك او بودند پرستارى پسرش‌ الكبياديس را عهده‌دار شدند. اين سخن را بى‌جهت نگفته‌اند كه دوستى الكبياديس با سقراط بيش از هر چيزى باعث ‌شهرت او گرديده زيرا ما هرگز نوشته‌اى درباره‌ى نام مادر نيكياس‌6 و ديموسثنیس7 و لاماخوس8 و فورميون9 و و ثراثوبولوس10 و ثرامينس‌11 نداريم. با آنكه هر يكى از اينان از مردان بنام و بزرگ آنزمان بوده‌اند ولى از الكبياديس دايه‌ی او را هم مى‌شناسيم كه نامش آموكلا12 و سرزمين او لاكيدومون بوده است. همچنين لَله و آموزگار او را مى‌شناسيم كه زوپوروس13 بوده و اين آگاهيها را آنتسثينس‌14 و افلاطون بما مى‌دهند!
(پلوتارخ شرحى از زيبايى رخسار الكبياديس مى‌راند و اينكه در سايه‌ی آن زيبارويى و اينكه از خاندان توانگر و توانايى بود كسانى گرد او را گرفته از راه چاپلوسى بويرانى و تباهى او مى‌كوشيدند ولى سقراط او را از تباهى بازداشت. ما از ترجمه‌ی اين بخشها چشم‌ پوشيديم.)
هنگامى كه الكبياديس بسيار جوان بود بعنوان سپاهيگرى در لشكرى كه بر سر پوتيدايا15 مى‌رفت داخل شد و سقراط در اين سفر با او بوده ، هر دو در يك چادر بسر مى‌بردند. در جنگ نيز پهلوى هم مى‌جنگيدند. قضا را الكبياديس زخمى برداشت. سقراط خود را پيش انداخته ازو نگهدارى نمود كه تن و ابزارهاى جنگى او بدست‌ دشمن نيافتد. براى اين كار پاداشى به سقراط بايستى داد ولى سركردگان چون بسوى الكبياديس بيشتر توجه داشتند و خاندان و توانگرى او را در نظر مى‌گرفتند از اين جهت مايل بودند پاداش را باين بدهند. سقراط براى اينكه الكبياديس را در راه جستجوى سرفرازى و نيكنامى پافشارتر گرداند ايرادى نگرفته بلكه نخستين كسى بود كه گواهى درباره‌ی او دارد و سركردگان را واداشت تاج ‌نيكنامى بر سر او گزاردند و پايگاه او را در سپاه والاتر گردانيدند. سپس در هنگام ديگرى چنين رویداد كه در جنگ ديليوم‌16 چون آتنيان شكست خورده برمى‌گشتند و سقراط با چند تن پياده راه مى‌پيمود الكبياديس كه سواره بود فرارسيده و او را ديده از آنجا نگذشت بلكه نگهدارى او را بعهده گرفت و تندرست بشهرش بازآورد با آنكه دشمن از دنبال فشار سختى مى‌آورد و كسانى را از آنان بكشت.
و چون الكبياديس بدخالت در كارهاى توده برخاست هنوز بسيار جوان بود. با اين‌ حال ‌بر همه‌ى ديگران پيشى مى‌جست مگر بر فاياكس17 پسر اراسيستراتوس و نكياس پسر نيكراتوس‌18 كه اين دو تن نيز سرشناس و با او همدوش بودند. نيكياس بحد سالخوردگى19 رسيده و مردم او را نامزد سردارى مى‌شمارند. فاياكس هم‌ مردى بود كه بکارهاى توده دخالت مى‌نمود و از يك خاندان مشهورى برخاسته پدران‌ معروفى داشت. ولى بهرحال بپايه‌ی الكبياديس نمى‌رسيد ، بويژه در ترزبانى و شيوايى كه ‌در اين باره الكبياديس مهارت بى‌اندازه داشت و مردم را با گفتگوهاى خصوصى رام خود مى‌ساخت و بكشاكش برنمى‌خاست.


1ـ Alcibiades
2ـ Dinomache
3ـ Megacles
4ـ Coronea
5ـ Ariphron
6ـ Nicias
7ـ Demosthenes
8ـ Lamachus
9ـ Phormion
10ـ Thrasybulus
11ـ Theramenes
12ـ Amycla
13ـ Zopyrus
14ـ Antisthenes
15ـ Potidaea
16ـ Delium
17ـ Faeaxپسر Erasistratus
18ـ Neceratus
19ـ اصل : سالخوردی ـ و
🔶 گفت و شنید
(بخش ششم)

🔸اینكه مشروطه در ایران به نتیجه‌ی نیكی نرسید همین دلیلست كه در این كشور آلودگیهایی هست ، و باید جست آن آلودگیها را پیدا كرد و به چاره پرداخت.

🔸میهن‌پرستی همانست كه مردم یك كشوری آن كشور را خانه‌ی خود بدانند و به آبادی آن دلبستگی نشان دهند و در راه نگهداری آن به كوشش و جانفشانی آماده باشند. میهن‌پرستی آنست كه بیست‌ملیون مردم یا بیشتر یا كمتر با یكدیگر همدست گردند و در سود و زیان همباز باشند و در پیشامدها پشتیبانی از یكدیگر كنند.
goftowenid 6.pdf
146.6 KB
🔶 گفت و شنید

(بخش پایانی)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
✴️دانستن اندیشه‌های پاکدینی به هر ایرانی حقیقت‌پرستی که میخواهد به ماهیت و ریشه‌ی گرفتاریهای کشورش پی برد لازم و واجبست.

آنان که برای بهبود توده و کشور بسیار کوشیده و بهره‌ای نیافته‌اند باید بدانند که دشواری در شیوه‌ی انجام کارشان ‌نیست بلکه در خود راهیست که برگزیده‌اند.

✴️اصلاحات سرمایه می‌خواهد و آموزاکهای پاکدینی درست همان سرمایه‌ایست که کشور به آن نیاز دارد. اساساً کوشندگان سیاسی به این سرمایه‌ی بیهمتا ، به پاکدینی ، بیپروایی بسیار کرده‌اند.

توده‌ی ایرانی نیز بهای گزافی برای این بیپروایی پرداخته است.اکنون باید دست از ستیزگی و خودسریها کشید و به مطالعه‌ی جدی آن پرداخت.

کتابها و نوشته‌های کسروی در اینترنت در دسترس گزاشته شده و همچون گذشته نیست که یافتن آنها دشوار یا ناشدنی باشد. دیگر خود را به ناشنیدن و نادیدن زدن و در برابر چنان بررسیهای دانشمندانه‌ای بخاموشی گراییدن دوره‌اش سپری گردیده.

✴️ از میان کسانی که ایران آشفته‌حال را بررسی کرده بر بیماری او «تشخیص» گزارده‌اند ، کسروی جداست.

زیرا تشخیصش با ازآنِ دیگران بیکباره جداست. دیگران سیاست بیگانگان و پادشاهان ناشایا را مسئول بیماری و دردهای او نشان میدادند.برخی نیز دست بروی معلول گزارده اقتصاد و نداری را علت میدانستند.

کسروی یگانه کسی بود که ریشه‌ی درد را «درونی» و آن را برخاسته از اندیشه‌های زیانمند و پراکنده دانست.

✴️ بیشتر آن کسان شیفته‌ی غرب و در این زمینه دنباله‌رو تئوریهای ایشان بوده از خود پژوهشی نکرده‌اند. چون در جامعه‌شناسی اروپایی‌ سرچشمه‌ی تحولات ، بیش از همه اقتصاد و شیوه‌ی تولید و ابزارهای آن نشان داده می‌شود اینان به تشخیص کسروی و راه چاره‌ای که نشان میدهد سردی نشان داده آن را با صفاتی همچون «روبنایی» ، «غیر اساسی» یا «موضوعات فرعی» میخوانند.

✴️ امروز بطلان دیگر تشخیصها روشن گردیده. زیرا رفته رفته کسان بیشتری در بررسیهاشان ریشه‌ی دردها را درونی دانسته و بر این نکته پا فشرده‌اند که چاره جز آن نیست که مردم از این حال بیرون آیند و دیگر گردند.

چون بررسیهای اخیر تأیید نتیجه‌گیریهای کسروی می‌باشد همین دلیل است که دانستن اندیشه‌های او به هر ایرانی حقیقت‌پرستی که میخواهد به ماهیت و ریشه‌ی گرفتاریهای کشورش پی برد لازم و واجبست ...
🔶 در پیرامون ادبیات
نشست چهارم : زيان بدآموزيهاي حافظ از همه بيشتر بوده
تکه‌ی 9

🔸 بدينسان شاعران ستايش از باده و ميخانه را يكي از ديگري گرفته و هر كدام چيزهايي افزوده و پا را از ديگران بالاتر گزارده. كار بجايي رسيده كه خود صوفيان بآن گراييده‌اند. خود آنان آغاز كرده‌اند : شعرهايي گفتن ، ستايشها از خرابات و رند سرودن ، نكوهشها از خانقاه و شيخ و صوفي كردن. اين كار بسيار شگفت بوده. اين كار بياد من مي‌آورد داستاني را كه بهتر است برايتان بگويم :
هنگامي كه هشت و نه ساله مي‌بودم روزي با مادرم بعروسي رفتيم. آن روزها زنها بازي بسيار شيريني درآوردند. داستاني ساخته بودند بدينسان : در خانه‌ی ملايي بنام «آخوند ملا يعقوب» عروسيست. دخترش را بشوهر داده‌اند. زنها فراهم آمده‌اند و دلهاشان مي‌خواهد دف و ناي زنند و رقص كنند. ولي از ملا مي‌ترسند. مي‌خواهند او را بيرون كنند. كسي را واداشته‌اند كه آمده و آخوند را به يك جاي دوري بميهماني خوانده. آخوند دلش نمي‌خواهد برود و از چشم چراني بازماند. ولي چون ناچار است آماده مي‌گردد : ريشش را شانه مي‌كند ، بچشمهايش سرمه مي‌كشد ، ناخنهايش مي‌گيرد ، پيچهاي عمامه را سفت مي‌كند ، در آن ميان پياپي بزنش پند داده مي‌سپارد : «مباد آنكه غنا كنيد ، آلات لهو و طرب استعمال كنيد. ضعيفه حرامست. هر كسي دف زند روز قيامت دفي از آتش بدستش مي‌دهند و مي‌گويند بزن. مثل زنهاي عرب كف بزنيد ، هلهله كنيد ، اينها مباحست ...». (زني كه عمامه بسر بسته و عبا بدوش انداخته ملا شده بود ، يكي از خويشان ما و خود دختر ملا مي‌بود كه اين «اصطلاحات» ملايي را خوب مي‌آورد. گاهي نيز «تَنَحنُح» آخوندانه مي‌كرد).
اين سفارشها كرده شده آخوند خواه و ناخواه راه مي‌افتد. همانكه او مي‌رود زنها آغاز مي‌كنند به دف زدن و ناي نواختن و آواز خواندن و رقصيدن. شعرهايي در هجو همان آخوند مي‌خوانند با اين ترجيعها : «ملا ياغبدي نينسون ، عقلي قاچيدي نينسون» (ملا يعقوبست چه كند ، عقلش گريخته است چه كند). بزم را بسيار گرم مي‌گردانند.
از آنسو ملا كه رفته بود در نيمه‌ی راه مي‌بيند قلمدانش را گزارده در خانه و همراه نياورده. بازمي‌گردد كه آن را بردارد ، و همانكه جلو در مي‌رسد و آن آوازها را مي‌شنود خشم مي‌گيرد. مي‌خواهد بدرون رفته ناگهان خود را بميان زنها اندازد و دستگاه آنها را بهم زند. ولي تا بجلو اتاق برسد نوازش دف و ناي و سرايش دلكش زنها چنان درو مي‌گيرد كه همانكه بجلو اتاق مي‌رسد بي‌اختيار خود را بميان زنان مي‌اندازد و آغاز مي‌كند دست افشاندن و پاي كوبيدن و آواز خواندن ، و با زنان هم‌آوازي نموده همان شعرها را كه در هجو خودش مي‌بود سرودن مي‌گيرد. زنها كه آن را مي‌بينند شور و سهش بيشتر گردانيده پياپي مي‌زنند و مي‌خوانند ، و هر زمان كه مي‌خواهند خاموش گردند آخوند كه «پاشنه‌اش گرم شده بود» با دست اشاره مي‌كند كه بزنيد و خاموش نباشيد.
صوفيان با خراباتيان همان رفتار را كرده‌اند. شعرهاي آنان را در نكوهش خودشان و در ستايش باده شنيده خود نيز بميان افتاده‌اند و هر يكي از ايشان صدها شعر در بدگويي از شيخ و صوفي و لاف از مستي و بيديني زدن گفته و از خود بيادگار گزارده‌اند.
چنانكه گفتم ستايش از خرابات و باده و مستي و نكوهش از خانقاه و مسجد و صوفي و شيخ خود داستاني گرديده كه بيش از ديگران خود صوفيان آن را دنبال كرده‌اند ، تا بآنجا رسيده كه كساني درمانده‌اند ، و براي آنكه معنايي باين كار شگفت و هوسبازانه‌ی صوفيان دهند درباره‌ی واژه‌هاي «خرابات» و «مِي» و «شاهد» و «ساغر» و مانند اينها بگزارش پرداخته به هر كدام معناي ديگري داده‌اند.
در‌»گلشن راز» كه يكي با شعر پرسشهايي كرده بوده و شيخ محمود شبستري با شعر پاسخهايي داده ، يكي از پرسشها در همين زمينه است :
شراب و شمع و شاهد را چه معنيست؟ خراباتي شدن آخر چه دعويست؟
شبستري بپاسخ درازي مي‌پردازد كه بسيار بي‌معنيست :
شراب و شمع و شاهد عين معنيست
كه در هر صورتي او را تجليست
شراب و شمع و ذوق و نور عرفان
ببين شاهد كه از كس نيست پنهان
شراب بيخودي دركش زماني
مگر از دست خود يابي اماني
درباره‌ي خرابات مي‌گويد :
خراباتي شدن از خود رهاييست
خودي كفر است اگر خود پارساييست
خرابات آشيان مرغ جانست
خرابات آستان لامكانست
خراباتي خراب اندر خرابست
كه در صحراي او عالم سرابست
با اين بافندگيهاي پوچ خود مي‌خواهد بگويد : خرابات آخرين درجه‌ايست كه صوفي بآن تواند رسيد. باده هم بيخودي اوست.
بلوردکان ـ لنگرود
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
4) آلكبياديس ‌ ـ تکه‌ی 2

🔸 اينزمان مردى در آتن بنام هوپربولوس بود كه ثوكوديديس هم از زشتخوييهاى او گفتگو كرده مى‌گويد : اگرچه يكى از سركردگان شمرده مى‌شد ليكن موضوع خوبى براى ‌ريشخند نويسندگان آنزمان بود كه در نگارشهاى شوخى‌آميز خود از او ياد مى‌كردند ولى‌ زشتترين يادى كه از وى مى‌نمودند هرگز اثرى بر وى نداشت. زيرا او چنانكه پرواى شهرت و نيكنامى نمى‌كرد معنايى براى شرم نيز نمى‌شناخت. اگرچه كسانى چنين خويى را دليرى مى‌نامند ولى بايد گفت بى‌پروايى و نافهمى است. هيچكس او را دوست نداشتى با اين ‌حال مردم هميشه درپى او بودند زيرا زمانى بود كه با همه‌ی نيرومندان‌ و سررشته‌داران بد بودند و بزيان ايشان مى‌كوشيدند بارى اين مرد مردم را بر آن ‌مى‌انگيخت كه آيين اوستراكيسم را بکار برده يكى از پيشوايان را براى ده سال از شهر دور برانند. زيرا چنانكه گفته‌ايم اين آيين را درباره‌ی كسانى بکار مى‌بردند كه در شهرت و نيكنامى‌ و يا در نيرومندى و توانايى از ديگران پيش افتاده باشند تا بدينسان از بيم چيرگى و بيدادگرى‌ آنان ايمن گردند يا خود از اين راه آتش رشك خود را فرونشانند. پس اين هويدا بود كه ناچار يكى از آن سه تن سرشناس دچار رانده شدن خواهد گرديد. اينبود الكبياديس بكوشش افتاده و با نيكياس دست يكى كرده نيرنگ را بسوى خود هوپربولوس برگردانيد كه او از شهر بيرون رانده شد. ديگران هم گفته‌اند كه اين همدستى با فاياكس بود كه در نتيجه‌ی آن هوپربولوس را بيرون كردند. با آنكه او هرگز چنين بيمى را درباره‌ی خود نداشت زيرا تا اين هنگام هرگز روى نداده بود كه مرد گمنامى را با آيين اوستراكيسم ‌بيرون كنند.
الكبياديس چنانكه از شهرت و احترام نيكياس در نزد بيگانگان دل‌آزرده بود از ارجمندى او در پيش خود آتنيان هم رنج مى‌برد. در اينزمان كه لاكيدومنيان بايستى به آتن بيايند الكبياديس را بر پذيرايى ايشان گمارده ‌بودند. نيز سرپرستى دستگيرانى كه در جنگ پولوس1 اسير افتاده بودند او در عهده داشت. با اينهمه چون آشتى در ميانه برپا گرديد و آن اسيران را آزاد نمودند همه‌ی نيكنامى بهره‌ی نيكياس گرديده و باو توجه بيشتر نموده مى‌شد بلكه در يونان در همه جا چنين مى‌گفتند جنگ را كه پريكليس آغاز كرده بود نيكياس بانجام آورد.2 الكبياديس از اين پيشامد دل ‌پرآتشى داشت و اينبود بر آن سر شد كه آن آشتى و همدستى را بهم بزند. نخستين كار او اين بود كه چون مردم آرگوس3 لاكيدومنيان را دشمن داشته و هم از آنان ‌ترس مى‌كردند ازو پشتيبانى و نگهدارى خواستند و او در نهان وعده‌ی همه‌گونه پشتيبانى و ياورى بآنان داد. سپس چه از راه سفر بآنجا و چه بدستيارى نامه‌نويسى بپيشروان و سرشناسان ايشان بر اين وادارشان كرد كه از لاكيدومونيان رابطه‌ی خود را بريده چشم بسوى آتنيان دارند كه از صلح پشيمان مى‌باشند و بزودى آن را بهم خواهند زد. سپس چون لاكيدومنيان پيمانى با مردم بويوتيا بستند و پاناكتوم‌4 را كه بايستى به آتنيان‌ پس بدهند ندادند مگر پس از ويران كردن آن. الكبياديس اين پيشامدها را فرصت شمرد كه ‌آتنيان را بشوراند. اينبود از نيكياس بدگويى آغاز كرده تهمتهاى بسيارى باو مى‌زد. از جمله مى‌گفت نيكياس چون سردار بوده دشمنانى را كه در جزيره‌ی سفاكتريا5 گير افتاده راه رهايى نداشتند كوشش نكرده دستگير نمايد بلكه سپس كه ديگران آنان را دستگير كرده‌اند او كوشيده و رهايشان ساخته تا از اين راه هوادارى لاكيدومنيان را درست كند. نيز مى‌گفت او نيرويى را كه در دست دارد و بايد آن را در اين راه بکار ببرد كه نگزارد لاكيدومنيان با مردم بويوتيا و كورنثس پيمان همدستى بکار بندند بکار نمى‌برد ولى از آنسوى اگر كسانى مى‌خواهند با آتنيان همدست شوند اگر اين همدستى بزيان لاكيدومنيان‌ مى‌باشد او مانع شده نمى‌گزارد انجام گيرد.

1ـ Pylos
2ـ باید دانست پس از زمان کیمون که رشته‌ی اختیار آتن بدست پریکلیس بود آتن بسیار نیرومند گردیده و با یک رشته از شهرهای یونان دست بهم داده یک امپراتوری پدید آورده بود. همین موضوع باعث شد که میانه‌ی آتن و اسپارت دشمنی پیدا شده کار بجنگهای خونریزانه بکشد که یکی از آن جنگها در جایی بنام پولوس رویداد و از اسپارتیان اسیران بسیار بدست آتنیان افتاد. پس از آن جنگ بود که فرستادگانی از اسپارت به آتن آمدند که صلحی با هم بکنند و بدانسان که در اینجا شرح داده می‌شود الكبياديس مانع صلح گرديد. اين جنگها همانست كه بنام جنگهاى پلوپونيسوس معروف شده.
3ـ Argus
4ـ Panactum
5ـ Sphacteria
🔶 شما خودتان دشمن خودتان می‌باشید

🔸آنچه شما را زبون گردانیده و به زیرِ دست بیگانگان داده آلودگیهای خودتانست. جهان به هر حالی می‌افتد بیفتد ، شما تا چنینید كه هستید چنین خواهید بود كه هستید.
یك مردم تا خود نیك نباشند از نیكیهای جهان بهره نخواهند یافت.
یك توده‌ی آلوده اگر هم از پیشامدها سودی برند جز چندگاهه[=موقت] نتواند بود و سرانجام هوده‌ای از آن در دست نتوانند داشت.
womã xodetãn dowmane xodetãn mibãwid.pdf
145 KB
🔶 شما خودتان دشمن خودتان می‌باشید

🔶 امام ناپیدا یا دستاویز تنبلان

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
🌒 کشتن کسروی

🔸خوانندگان بیگمان به جداییهایی میان گفتار و رفتار ما با ازآنِ دیگران پی برده‌اند. چنین جداییهایی بیش از همه از گردن نهادن ما به داوری خرد و دوری جستن از هوس و کینه و اینگونه سَهِشها برمیخیزد.

امروز میخواهیم در پیرامون یکی از آن جداییها با شما گفتگو کنیم.

🔸بارها خوانندگانی از ما سراغ گور جانسپاران کسروی و حدادپور را گرفته‌اند. ما نه جای آن را دیده و نه بدرستی میدانیم کجاست. از نوشته‌های یاران این میدانیم که کالبد آن دو را به کوهی در شمال تهران به جایی بنام چشمه‌ی آبَک برده زمین سخت را کنده درمیان سنگ بزرگی هر دو را بخاک سپارده و روی آن را با سیمان پوشانیده‌اند.
این هم پرروشن است که نخواسته‌اند ایشان گور بدارند. در آیین ما مرده را با پاسداری بخاک سپردن هست ولی مرده‌پرستی و پیاپی بر سر گور رفتن سزا نیست. جای گور هرچه ناشناخته‌تر بهتر. ما نه درپی بارگاه ساختنیم و نه این را کاری بخردانه میدانیم. برای دیگران گورِ عزیزانشان جای گرد آمدن و مراسم برپا داشتن می‌باشد و هر زمان که توانند به آنجا شتابند. ولی اینها در نزد ما نیست.

🔸اینکه برخی نوشته‌اند یاران کسروی کالبدها را به گورستان ظهیرالدوله برده و چون سرپرست گورستان با خاکسپاری آنها «مخالفت» کرده آنها ناچار کالبدها را به آبک برده‌اند ، جز میوه‌ی پنداربافی نیست.
کالبدها را شهربانی به آنجا برده‌ بوده و میخواسته هرچه زودتر بخاک سپرده شوند!‌

🔸آری این تواند بود که یاران کسروی چون آن گورستان را جای خاکسپاری پیشوایان صوفی و برخی از بدنامترین کسان میدانستند از خاکسپاری در آنجا خودداری کردند ولی این اندیشه هم کارگر بوده که اساساً آزادگان با گوربازی و بارگاه ساختن مخالف بوده‌اند.
اینست که سرانجام کالبدها را به دامنه‌ی کوه برده در آنجا چنانکه گفتیم در شکاف سنگ بزرگی جا داده و روی گور را با سیمان پوشانده‌اند. سالها پس از آن نیز راهداری راهی از آنجا می‌گذراند و بدینسان آن سنگ هم از میان برداشته می‌شود.

🔸به این پیشامد که دلسوختگانی با افسوس از آن یاد میکنند ، ما طور دیگری می‌اندیشیم. ما میگوییم آدمیان از نخست بدینسان که امروز هست زندگی نمی‌کرده‌اند. دگرگونیهای بسیاری در اندیشه‌ی آدمی پیش آمده تا زندگانی او به سان امروزی رسیده. روزگاری مردمان دو دسته‌ی آزاد و برده بوده‌اند و این بسیار عادی بوده که کسی از زاده شدنش برده‌ی دیگری باشد و فرمان ازو برد. لیکن چنین اندیشه‌ی خواری‌آوری امروز از میان برخاسته و خود بس ناپسندست.
درباره‌ی باور به زندگانی زیر خاک پس از مرگ و ارج گزاردن به گور و بارگاه پدید آوردن و زیارت آنها نیز ، تاریخ و کاوشهای باستان‌شناسان بما چیزهای شگفت‌آوری می‌آموزد که پاره‌ای از مردمان امروز آنها را دور از خرد می‌شمارند. پس چه جای شگفت است که روزی این مراسم نیز همچون بسیاری از مراسم بیهوده بیکباره برچیده شود.

🔸ما برآنیم که این پیشامد خود نقطه عطفی در تاریخ جهان تواند بود که در آینده مردمان این اندازه که امروز به گورها ارج بیهوده می‌گزارند ، نگزارند و از کار امروزیان در شگفت باشند.

🔸اینها گفتگو از گور و زیارت و سر گور گرد آمدنها بود. ولی درباره‌ی پیشامدی که در روز بیستم اسفند 1324 در تهران رخ داده ما سخنان بسیاری داریم. زیرا آن یک قتل ساده‌ای نبوده. گذشته از دسیسه‌های شوم و جنایتکارانی که همه دست به هم دادند تا زمینه‌ی آن را فراهم آورند ، این قتل یک تأثیر بسیار زیانمندی بر سرنوشت این توده بلکه توده‌های شرقی و جهانیان داشته است.
کسانی تا به ژرفای اندیشه‌های پاکدینی راه نبرند این سخنان را گزافه شمارند. لیکن باید دانست که این سخن گزافه نیست و هرچه هست از دور افتادن آن کسان از اندیشه‌های پاکدینی و این راه خدایی است.

🔸اینست ما درباره‌ی آن پیشامد هر زمانی بتوانیم به سخن درآمده گفتنیها را میگوییم. و دربند آن نیستیم که تنها در چنین روزهایی گفته شود.

🔸برخی کسان را می‌بینیم که به روز زادن کسروی و کشته شدنش ارج می‌گزارند و آن را بیادها می‌آورند. ما دربند چنین مراسمی نیز نیستیم.

تنها چنین روزی ، روز بیستم اسفند ، نیست که ما را افسرده می‌گرداند. هرگاه که بیاد چنان دسیسه‌ی ننگ‌آلود رسوایی می‌افتیم سخت برمی‌آشوبیم ـ دسیسه‌ای که یک چند نافهم دُژخیم که از دروغهای مشتی خداناشناسِ بیدین برانگیخته شده و با دستهای آنها ببازی درآمدند ، پدید آوردند.

از سوی دیگر ما می‌بینیم همینکه به این روزها نزدیک می‌شویم خوانندگانمان خواهان خواندن سخنانی در پیرامون آن کشتار ننگ‌آور می‌باشند و اینست نمی‌توانیم خاموش بنشینیم و سخن را به زمان دیگری واگزاریم.
🔸این خود دانستنی است که این پیشامد بسیار پراهمیت‌تر از آنست که سالی یک روز یادی از آن رود و تا سال دیگر یاد نشود. برای آنکه این سخن نیک روشن گردد و ژرفای رسوایی آن پیشامد و تأثیرش بر زندگانی هشتاد میلیون ایرانی و دیگران فهمیده شود ما ناگزیریم از راههای گوناگون به سخن درآمده این زمینه را روشن گردانیم.

اینست از امروز کلیپی را درباره‌ی کوششهای کسروی و باهماد آزادگان بخش به بخش خواهیم آورد. به یاری آفریدگار در آینده گفتارهای مفصلتری در این زمینه در کانال نشر خواهیم کرد.