ویرانیهای سیل بیش از تصور است.
هیچگاه سیل به این اندازه در ایران ویرانی ببار نمی‌آورد.
این وظیفه‌ی هم‌میهنانست که بیاری سیل‌زدگان بشتابند.
این حکومت را همه میدانیم با پول بیت‌المال چه میکند. اینست نباید به کمکهای آنها دل بست و آسوده بود.
باید کمکها را بدستهای مطمئن سپارد تا یکسره به خود سیل‌زدگان برسد.
نیکوکارانی که کمک گرد می‌آورند دستهای خدا درمیان مردمند.
خدا گرامیشان داراد.

ملایان بدانند ، گذشت آن زمانی که هر کاری دلتان میخواست میکردید و جهانیان از شما حساب نمی‌پرسیدند.
امروز دیگر باید پاسخده جنایتهاتان باشید.

به گزارش رادیو زمانه :

🔹سازمان عفو بین‌الملل در گزارش تازه خود، وضعیت حقوق بشر در ایران را در سال ۲۰۱۸ وخیم توصیف کرد. اعدام‌ و شکنجه ادامه یافت، آزادی بیان، مذهب، تشکل و تجمعات مسالمت‌آمیز زیر پا گذاشته شد، حقوق کارگران تضییع شد و دگراندیشان زندانی شدند.
گزارش عفو بین‌الملل درباره‌ی ایران به رویدادهای حقوق بشری سال گذشته میلادی در عرصه‌های مختلف مربوط است، از جمله آزادی بیان، انجمن‌ها و اجتماعات، استفاده بیش از حد از نیروی قهری، بازداشت‌های خودسرانه، سرکوب رسانه‌ها، شکنجه و سایر رفتارهای بی‌رحمانه، [زیرپا گزاردن ] آزادی مذهب و عقیده، تبعیض علیه زنان و اقلیت‌های قومی، حقوق کارگران، مجازات اعدام و ادامه‌ی بازداشت خانگی سران رهبران جنبش موسوم به سبز.

🔹در این گزارش ۱۱ صفحه‌ای گفته شده که در این سال، وضعیت حقوق بشر در ایران به‌شدت رو به وخامت نهاده است.
گزارش با اشاره به رویدادهای دی‌ماه سال گذشته آورده است که «ده‌ها هزار مرد و زن در اعتراض به فقر، فساد، سرکوب و استبداد سیاسی به خیابان آمدند. در مقابل، مقامات حق افراد برای برخورداری از آزادی بیان، تشکل و تجمعات مسالمت‌آمیز را بیش از پیش زیر پا گذاشتند و تعداد کثیری از منتقدان و دگراندیشان را به زندان انداختند.»
به‌گفته عفو بین‌الملل، محاکمه‌ها به‌شکل نظام‌یافته غیرمنصفانه بودند. شکنجه و سایر رفتارهای بی‌رحمانه به‌طور گسترده اعمال شد و عاملان و آمران از مجازات مصون ماندند.

🔹شورای اتحادیه اروپا تحریم‌ها علیه ایران به‌دلیل نقض جدی حقوق بشر را یک سال دیگر تمدید کرد. این تحریم‌ها شامل ۸۲ مقام ایرانی و یک نهاد می‌شود.
شورای اروپا دوشنبه ۱۹ فروردین / ۸ آوریل در اطلاعیه‌ای گفته است که تحریم‌های حقوق بشری علیه ایران تا تاریخ ۱۳ آوریل ۲۰۲۰ / ۲۵ فروردین ۱۳۹۹ تمدید خواهد شد.
بر این اساس ۸۲ نفر و یک نهاد ایرانی که متهم به نقض حقوق بشر هستند به‌مدت یک سال دیگر تحت تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار خواهند گرفت.
🔹اتحادیه اروپا این تحریم‌ها را از سال ۲۰۱۱ وضع کرده و به‌رغم توافق هسته‌ای با ایران در سال ۲۰۱۵، همواره آن‌ها را تمدید کرده است.
این تحریم‌ها در اعتراض به سرکوب اعتراضات پس از دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۲۰۰۹ (۱۳۸۸) صورت گرفتند. در این اعتراضات ده‌ها نفر کشته و هزاران نفر دستگیر شدند.

🔹به‌گفته شورای اروپا، مقاماتی که تحریم شده‌اند نمی‌توانند به کشورهای عضو این اتحادیه سفر کنند و دارایی آن‌ها نیز مسدود شده است.
همچنین ۲۸ کشور عضو اتحادیه اروپا صادرات تجهیزاتی که حکومت ایران می‌تواند از آن‌ها برای سرکوب استفاده کند و یا ارتباطات را تحت کنترل قرار دهد، ممنوع اعلام کرده‌اند.
از جمله افرادی که در فهرست تحریمی اتحادیه اروپا قرار دارند می‌توان به این افراد اشاره کرد: محمدعلی جعفری فرمانده سپاه پاسداران، علی سعیدی نماینده رهبر جمهوری اسلامی در سپاه، حسن فیروزآبادی رئیس پیشین ستاد کل نیروهای مسلح، حسین طائب رئیس سازمان اطلاعات سپاه، محمدرضا نقدی فرمانده وقت بسیج، اسماعیل احمدی مقدم فرمانده پیشین نیروی انتظامی، صادق لاریجانی رئیس قوه قضائیه، غلامحسین محسنی اژه‌ای معاون اول قوه قضائیه، سعید مرتضوی، دادستان پیشین تهران و شماری از قاضی‌های دادگاه‌های انقلاب.
تحریم‌های فوق ربطی به تحریم‌های جهانی علیه ایران در پیوند با برنامه هسته‌ای این کشور ندارد.

🔶 در پیرامون ادبیات
نشست پنجم : واژه‌اي كه بسيار شوم درآمده
تکه‌ی 8

🔸 فراموش نكرده‌ام كه روزي در قزوين از بازار كتابي خطي خريدم. ولي چون بخانه بردم و سات بسات از ديده گذرانيدم ديدم افتاده مي‌دارد. مي‌دانيد كه در كتابهاي خطي بر بالاي سات شماره نگزاردندي. بلكه واژه‌ی نخست هر ساتي را در پاي سات پيش نوشتندي كه پيوستگي ساتها دانسته شود. در آن كتاب در چند جا اين نشانه راست نمي‌بود و از خود نوشته‌ها نيز پيدا مي‌بود كه ساتهايي از ميانه افتاده و سخن ناانجام مانده. چون كتاب را ببهاي گراني خريده بودم نخواستم بدانسان كه مي‌بود بپذيرم. برداشته ببازار رفتم و بفروشنده نشان دادم. گفت : يك ساعت ديگر بياييد پولتان گيريد. يك ساعت ديگر كه رفتم ديدم كتاب را گزاشت جلو من و گفت : «آقا اين كجايش عيب دارد؟!.» برداشته ديدم در جاهايي كه افتاده مي‌داشت پاي ساتها را تراشيده و راست گردانيده.
نادانك پنداشته بود كه همانكه آنها را تراشيده واژه‌هاي بالای سات روبرو را بگزارد بس خواهد بود و كتاب بي‌عيب خواهد گرديد. پنداشته بود كه با همان رويه‌كاري مرا خواهد فريفت.
وزارت فرهنگ همان كار را كرده. حكايتهاي زننده را برداشته و چنين پنداشته كه همان بس خواهد بود. چند حكايت رسوا را برداشته ولي نخواسته از باب پنجم چشم پوشد. نخواسته از واژه‌ی عشق كه مايه‌ي گمراهي هزارها جوانان تواند بود بگذرد. باب پنجم را گزارده ، در جاي خود كه آن ستايشها را درباره‌ی عشق سعدي در ديباچه افزوده.
اين راهبران وزارت فرهنگ مي‌گويند : ما خواهيم بود و از كوششهاي خود بنابودي اين توده دست نخواهيم برداشت ، و شما اگر ايرادهايي گرفتيد و ما درمانده چاره‌ی ديگري نديديم تنها آن جاهاي ايراد را از ميان برداشته خاك بچشم مردم خواهيم ريخت.
در پايان نشست براي آنكه دانسته شود گفته‌هاي درهم شاعران ، بويژه گفته‌هاي آنان در زمينه‌ي عشق ، چه نتيجه‌اي در مغزهاي جوانان پديد مي‌آورد و چگونه آنها را آشفته ميگرداند داستاني ياد مي‌كنم :
چندي پيش در يكي از روزنامه‌هاي تهران ، جواني گفتار درازي نوشته در اين زمينه كه او را دوستيست در اروپا و آمريكا و شمال افريقا زيسته و آن دوستش نامه‌اي فرستاده كه در آمريكا و اروپا ايران را جز بنام خيام نمي‌شناسند. با آن حال شنيده است كه در ايران گروهي دشمني با خيام مي‌كنند و «كتاب مستطابش» را مي‌سوزانند ، و افسوسها خورده و ببدگوييهاي بي‌فرهنگانه از من پرداخته و آرزو كرده كه ايكاش من عاشق شده بودم. خواسته بگويد : دشمنيها كه من با خيام مي‌كنم در نتيجه‌ي آنست كه عاشق نشده‌ام وگرنه آن دشمنيها را نكردمي.
شما باين گفته نيك نگريد : نخست ببينيد كه در برابر دليلهاي استوار ما به چه سخنان لوسي مي‌پردازد. دوم ببينيد سخنش تا چه اندازه پوچست. ببينيد مغز گوينده‌اش تا چه اندازه آشفته بوده. شما عشق را به هر معنايي بگيريد اين سخن بي‌معنيست. ما مي‌گوييم خيام كه گفته است : بودنيها بوده ، غلطست. چنان چيزي نبوده و نيست. آنگاه چنان باوري زيانمند است. اكنون چنين انگاريد كه من عاشق شدم ـ عاشق زني خوشرو گرديدم ، يا همچون صوفيان لاف از عشق خدايي زدم ـ چه هَنايشي1 درميان خواهد بود؟ آیا آن گفته‌ی خیام دیگر خواهد شد؟!.. یا از غلط بودن بیرون خواهد آمد؟!. يا زيانش از ميان خواهد رفت. آيا كدام يكي از اينها خواهد بود؟..



1ـ هَناييدن = تأثير كردن ؛ هَنايش = تأثير كردن ـ و

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
5) لوساندير ‌ ـ تکه‌ی 6

🔸 و چون شورايى كه درباره‌ی سه‌هزار دستگير تعيين يافته بود حكم بكشتن همه‌ی آنان داد لوساندير ، فيلوكليس را نزد خود خوانده گفت : در برابر آن پيشنهادى كه بهمشهريان خود درباره‌ی يونانيان كرده بودى كنون خود را سزاوار چه كيفرى مى‌شمارى.1 فيلوكليس از پیشامد هرگز خود را نباخته بود چنين پاسخ داد : تهمتى كه هنوز نزد هيچ قاضى به ثبوت نرسيده مرا آلوده‌ی آن نساز و اينكه اكنون چيره ‌گرديده‌اى نگاه كن كه اگر دستگير مى‌گرديدى چه كيفرى را اميدوار بودى همان كيفر را درباره‌ى من روا دار. سپس خود را شسته و پاكيزه ساخته و رخت زيبا در بر كرد و جلو ديگران افتاده آنان را بسوى كشتارگاه راه نمود. اين داستانى است كه ثئوفراستوس‌2 در كتاب خود مى‌نويسد. سپس لوساندير به گردش ‌پرداخته در هر كجا که يك آتنى مى‌ديد فرمان مى‌داد كه به آتن روانه گردد و اعلان مى‌كرد كه ‌هر كسى از آتنيان كه از شهر بيرون باشد اگر بدست افتاد كشته خواهد شد. مقصودش از اين كار آن بود كه همگى در شهر گرد بيايند و بدينسان كميابى و گرسنگى ‌زود آغاز كند و مدت محاصره بدرازا نيانجامد. نيز در همه جا آيين حكمرانى توده را برانداخته در هر شهرى يك تن از لاكيدومنيان را بحكمرانى آن شهر برمى‌گماشت و دستور مى‌داد كه ده تن را نيز از دسته‌هايى كه خود او پيش از آن در شهرها پديد آورده بود برگزينند و بکار حكمرانى دخالت دهند. اين كار را چه در شهرهاى هوادار خود و چه در شهرهاى دشمن مى‌نمود. بدينسان در شهرها مى‌گرديد و در همه جا مقصودش اين بود كه خود را برترين كس در يونان بسازد و اين است كه در بخشيدن حكمرانى نگاهى بنژاد كسى يا توانگرى او نداشت‌ بلكه تنها دوستان و هواداران خود را بکار برمى‌گماشت و اختيار همه‌ى كارها را بدست او مى‌سپرد و چون در پاره‌ای جاها از كشتار و خونريزيهاى بيهوده خوددارى نمى‌كرد و بدوستان‌ خود اختیار بخشیده بود که هر کسی را که دشمن می‌شمارند دور برانند از اینجهت نمونه‌ی بدی از رفتار و فرمانروايى لاكيدومنيان بمردم نشان مى‌داد.3
ديرزمانى را بدينسان گردش مى‌نمود و باين كارها مى‌پرداخت. از آنسوى كسى را پيش از خود به لاكيدومون فرستاده خبر داد كه من با دويست كشتى ‌مى‌رسم و چون به آتيكا رسيد در آنجا زور خود را با زور و سپاه دو پادشاه آگيس و پااوسانياس يكى كرد كه بتواند شهر را بآسانى بگشايد. ولى چون آتنيان بدفاع برخاستند او بار ديگر روانه‌ی آسيا گرديد و در آنجا نيز در هر شهرى حكمرانها را تغيير مى‌داد و اختيار را بدست ده تن برگزيده مى‌سپرد. در اين شهرها چه‌بسا كسانى را بكشت و چه‌بسا كسانى را از شهر بيرون راند. در ساموس همه‌ی مردم را از شهر بیرون کرده آنجا را به دور رانده ‌شدگانى كه برگردانيده بود بداد و چون آتنيان هنوز سيستوس را در دست خود داشتند آن را از دست ايشان بيرون آورد. پس از گرفتن آنجا همگى بوميان را بيرون رانده شهر را به ناخدايان و كارگران كشتيهاى ‌خود سپرد كه نشيمن گيرند و اين نخستين كار او بود كه لاكيدومنيان روا نشمردند و بوميان را دوباره بشهر بازگردانيدند.


1ـ مقصودش پيشنهاد بريدن انگشت نرينه‌ی دستگيران است كه فيلوكليس در آتن كرده بود.
2ـ Theophrastus
3ـ فراموش نباید کرد که اسپارت و آتن در آیین حکمرانی با هم اختلاف و دشمنی داشتند بدینسان که آتن هوادار دموکراسی و اسپارت خواهان اریستوکراسی بود و این هنگام که لوساندیر چیره گردیده بود در همه جا بنياد دموكراسى را برمیكند و آيين اريستوكراسى را رواج میداد.

🔶 مردگان به جهان بازخواهند گشت؟!

(همه‌ی بخشها در یکجا)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)

✴️ ورجاوندْ بنیاد

(بخش سوم بند 14)
جزو یک از سه

🔸سررشته‌داري1 بايد كم‌اندامان و ناتوانان را در پناه خود گيرد

كساني كه از هنگام زاييده شدن يكي از اندامهاي خود را كم داشته‌اند و يا بشُوَند2 رخدادي يكي از آنها را از دست داده‌اند ، مثلاً كور يا كر يا گنگ يا لنگ يا بي‌دست گرديده‌اند ، و باين شُوند بكاري يا پيشه‌اي نمي‌توانند برخاست ، و يا اگر برخاستند بپاي ديگران نمي‌توانند رسيد ، و همچنين كساني كه از هنگام زاييده شدن ناتوان بوده و يا سپس بشُوند بيماري و يا از فزوني سال كم‌نيرو و ناتوان گرديده‌اند كه بكاري نمي‌توانند برخاست و يا بپاي ديگران نمي‌توانند رسيد ، اينان افتادگانيند كه بايد پرواي آنان داشت و از دستشان گرفت.

پيداست كه اين دستگيري پيش از همه شاينده‌ي خويشان ايشانست. اگر خويشاني نبودند و يا نخواستند بدستگيري برخيزند و نيكوكاراني نيز نبودند ، و در آن حال بايَنده‌ی3 توده است و سررشته‌داري ـ يا بهتر گويم : كَراد4 ـ بايد آن كم‌اندامان و ناتوانان بيكس را در پناه خود گيرد و از مستمندي5 و گدايي بازدارد. بايد به هر يكي به هر اندازه كه مي‌مُستند و نياز مي‌دارند ياوري با پول و يا كالا كند. آنان كه هيچ كاري نمي‌توانند همه‌ي دررفتشان6 را بگردن گيرد. اگر نياز باشد خانه‌هايي براي اينگونه كسان بنياد گزارد و تيمارندگاني7 گمارد. اگر از زناشويي بيم زياني بهمسر يا بفرزندان (اگرچه در آينده‌ي دوري باشد) نمي‌رود پَرگ8 زناشويي دهد و بچگانشان را نگه دارد و بزرگ گرداند و تا آنجا كه پاي مفتخوري بميان نيايد پروا و پشتيباني ندريغد.

همچنين كودكاني و بچگاني كه پدر و مادر نمي‌دارند و يا مي‌دارند و ناتوانند ، و كساني از خويشان و نيكوكاران بنگهداري آنان برنمي‌خيزند ، باياي سررشته‌داريست كه بنگهداري آنان برخيزد و با دست پرورندگاني از زنان و ديگران آنان را بپرورد و بزرگ گرداند و آنچه باياي پدر و مادر بوده درباره‌ي آنان ندريغد.

1: حکومت
2: سبب
3: وظیفه
4: دولت (قوه‌ی مجریه)
5: مستحقی
6: خرجشان
7: پرستار
8: اجازه

به گزارش ایسنا، دفتر پادشاه عمان اعلام کرد:

🔹عمان چند بار کالاهای دربایست برای سیلزدگان به ایران فرستاده است.
چند فروند هواپیمای باری نیروی هوایی ارتش عمان عصر امروز از پایگاه نظامی المصنعه، محموله‌های مختلفی از جمله مواد غذایی و پزشکی و دیگر دربایستها به ایران منتقل کردند.

❤️ بجاست به کشور دوست و همسایه‌ی خود عمان سپاسها گزاریم و از این کار نیکوکارانه‌شان ارجشناسی کنیم.

یاوریهای مردمی به سیلزدگان در دو سه هفته‌ی گذشته چشمگیر بوده (با آنکه سازمانهای مردم نهاد ـ سمن ـ ریشه‌داری هم در کار نبوده‌اند).
کاش سمنهای ریشه‌دار و کارآمدی نیز از پیش برای چنین روزهایی داشتیم تا میتوانستند یاوریهای مردم را سامان بهتری دهند.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
5) لوساندير ‌ ـ تکه‌ی 7

🔸 لوساندير اين هنگام شنيد كه آتن از گرسنگى بحال سختى افتاده و اينبود بيدرنگ روانه‌ی پيرايوس گرديد و چون آتنيان ناگزير بودند به هر شرطى كه او پيشنهاد مى‌كند سر فرود بياورند اينبود ناگزير شهر را باو سپردند. لوساندير نامه به ايفوران فرستاد بدين عبارت : «آتن گرفته شده» ايشان پاسخ فرستادند : «حكمرانى لاكيدومنيان فرمان مى‌دهد بندر پيرايوس و ديوارهاى بلند را برانداز ، همه‌ی شهرها را رها كرده شهر خود را نگهدار. اگر چنين بكنى صلح را انجام داده‌اى ، اگر صلح ‌را بخواهى همگى بيرون‌راندگان را بشهر بازگردان. درباره‌ى كشتيها هر آنچه دربايست شمرده مى‌شود آن را نگهدار.» اين يك رشته شرطها را آتنيان بپذيرفتند. ثرامنيس پسر هاگنون1 ميانجى پذيرفتن آنها بود. گفته‌اند : كليومنيس2 كه يك خطيب جوانى بود بر او ايراد گرفت كه چگونه برخلاف كار ثميستوكليس كه ديوارها را برپا كرده مى‌كوشد يا سخن مى‌راند؟ ثرامنيس در پاسخ گفت : «اى جوان من هرگز كارى برخلاف ثميستوكليس نمى‌كنم زيرا او اين ديوارها را برپا كرده ‌براى آسودگى شهريان و ما اكنون آنها را برمى‌اندازيم براى آسودگى شهريان. اگر يك شهرى را ديوار آسوده و نيكبخت مى‌گردانيد بايستى اسپارت ناآسوده‌ترين جاى ‌باشد زيرا هيچ ديوارى ندارد.»
لوساندير همینکه كشتيها را بجز از دوازده كشتى بدست آورد و نيز ديوارها را بگرفت‌ و اين كار در روز شانزدهم ماه مونوخيون3 بود (روزى كه يونانيان فيروزى سالامين را در آن ‌يافته بودند) از آن سپس بکار تغيير دادن حكمرانى پرداخت ولى چون مردم از اين كار خرسند نبودند ايستادگى نشان مى‌دادند. لوساندير كسى بشهر فرستاده اعلام كرد كه شهريان پيمان را شكسته‌اند زيرا روزهايى را كه بايستى ديوارها را براندازند گذشته و هنوز آنها برانداخته نشده است ، پس او خواهد توانست ترتيب ديگرى پيش بگيرد. كسانى آورده‌اند كه در شوراى همدستان يونانى چنين‌ گفتگويى پیش آمد كه آتنيان را برده گرفته بفروشند. نيز در همين شورا بود كه ايريانثوس‌4 از مردم ثبيس رأى داد كه شهر را ويرانه ساخته‌ چراگاه گوسفندان گردانند. ليكن پس از ديرى در بزمى كه سركردگان در آنجا بودند مردى از فوكيس شعرهاى ‌ايوروپيديس‌5 را درباره‌ی ايلكترا6 مى‌خواند كه از جمله مى‌گويد :
«اى ايلكترا فرزند آگاممنون من بخانه‌ی ويرانه تو آمدم‌.«
همگى سركردگان را دل بجنبش آمد و خود ناروا دانستند كه شهرى را كه آنهمه شهرت‌ يافته و آن چنان كسان سرفرازى را بيرون داده ويرانه گردانند و براندازند.
و چون آتنيان سر به شرطها فرود آوردند لوساندير كس فرستاده زنان نى‌زنى را از بيرون ‌شهر بخواند و نيز آنانى را كه بلشكرگاه بودند بخواند و ديوارها را فرود آورد. و نيز به آواز نى كشتیها را بسوزانيد. همدستان يونانى بساكهاى گل بر سر گزارده بهمديگر مبارك‌باد مى‌گفتند و آن روز را عيد آزادى خود مى‌شمردند. سپس لوساندير به تغيير آيين‌ حكمرانى پرداخته سى تن در شهر و ده تن در پيرامون براى اين كار برگماشت. نيز سپاهيانى را در ارگ به پاسدارى گمارده و كالبيوس‌7 اسپارتى را بحكمرانى آنجا گماشت. اين مرد چون آئوتولوكوس‌8 پهلوان پاشنه‌ی او را لگد كرده بزمينش انداخته بود چوب ‌بروى كشيد كه بزند اين آئوتولوكوس كسى است كه کسنفون كتاب خود را بنام «بزم» درباره‌ی او نوشته است. لوساندير چون اين خبر را شنيد همين اندازه گفت : «كالبيوس نمى‌داند چگونه بر مردم آزاد فرمانروايى كند.» ولى سى تن بیدادگر براى خشنودى كالبيوس آئوتولوكوس را بكشتند.
1ـ Theramene پسر Hagnon
2ـ Cleomenes
3ـ Mynuchion
4ـ Erianthus
5ـ Euripides
6ـ Electra
7ـ Calibius
8ـ Autolycos

🔶 شمال ، جنوب ، شرق ،‌ غرب

(بخش یکم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)

🔸آیا ایرانیان در زبان خود برای چهار سو چه نامهایی داشته‌اند؟!

✴️ ورجاوندْ بنیاد

(بخش سوم بند 14)
جزو دو از سه

🔸سررشته‌داري بايد كم‌اندامان و ناتوانان را در پناه خود گيرد

همچنان ديوانگان بيكس كه نيازمند نگه‌دارنده و تيمارنده هستند و آزاديشان مايه‌ي زيانها تواند بود ، بايد كراد بآنان جا دهد و نگه دارد و كساني را بتيمار و چاره (اگر چاره پذيرند) بگمارد.
همچنان بزنان بچه‌دار كه شوهر يا نگه‌دارنده‌ي ديگري از خويشان و نيكوكاران نمي‌دارند و خود بايد بپروردن بچگان فَهلَند1 و بكاري يا پيشه‌اي نمي‌توانند برخاست و مستمندند ، و نيز بمرداني كه بچگان فزونتر (مثلاً فزونتر از پنج بچه) مي‌دارند و داراك يا درآمدشان به نگه‌داشتن و پروردن و فَرهيزانيدن2 همه‌ي آنها بسنده نمي‌باشد و كسي از خويشان و نيكوكاران ياوري نمي‌كند و بدينسان در فشارند ، كراد بايد باين گونه زنان و مردان ياوري ندريغد و باندازه‌اي كه نياز مي‌باشد و بمفتخوري نخواهد انجاميد از دستگيري با پول يا كالا بازنايستد.
همچنان بكساني كه از سپهر3 زيان يا گزند ديده‌اند ـ مثلاً سيلي بآنان رو آورده ، يا زمين‌لرزه‌اي رخ داده ، يا تندبادي وزيده و مانند اينها كه بخانه‌ها و باغهاشان زيان رسيده و يا گزندي به تن و جان رخ داده ـ و چون كمچيزند تواناي بازگردانيدن ويرانيها و چاره كردن بگزندها نيستند ، كراد بايد دستگيريها كند و چه با پول و كالا و چه با فرستادن ياوران از دلجويي و همدردي بازنايستد.

1 : مشغول شوند
2: تربیت کردن
3 : طبیعت

🔶 در پیرامون ادبیات
نشست پنجم : واژه‌اي كه بسيار شوم درآمده
تکه‌ی 9

🔸 در ايران اين گونه پوچگوييها فراوانست و شما خو گرفته‌ايد. وگرنه درمانديدي كه اين چه سخنيست كه گفته شده و هرآينه گوينده‌اش را ديوانه‌ي آشفته‌مغز شناختيدي. آخر عاشق بودن و نبودن من چه بهمبستگي ببدآموزيهاي خيام تواند داشت؟!. آيا اين نويسنده عشق را به چه معني شناخته كه چنين سخني گفته؟!.
آيا نه آنست كه چنانكه حافظ و ديگران مغزهاشان آشفته مي‌بود و يك واژه‌ی عشق را بي‌آنكه معناي روشني از آن در دل دارند مي‌گرفتند و آسمان و ريسمان بهم مي‌بافتند ، اين شاگردان حافظ و خيام نيز به همان حال افتاده‌اند و يك واژه‌ی عشق شنيده و گرفته‌اند بي‌آنكه معناي روشني از آن بفهمند.
ببينيد تا چه اندازه اينان تباه گرديده‌اند كه مردك بگفته‌ی خودش پنج سال در آمريكا و اروپا و شمال آفريقا زيسته و غلط بودن آموزاكهاي خيام را نفهميده. آنهمه آبادي و پيشرفت اروپا و آمريكا را كه نتيجه‌ي كوششهاست ديده و بيپا بودن جبريگري را ندانسته. مردك مغز آشفته‌ی خود را برداشته و گرد جهان گرديده و از آنهمه ديدنيها و شنيدنيها سودي بحال او نبوده. بسياري از جوانان همين حال را مي‌دارند و اين نتيجه‌ی آن نقشه‌ايست كه راهبران بدخواه وزارت فرهنگ براي بيكاره گردانيدن فهم و خرد جوانان داشته‌اند.
نتيجه‌ی سخنهاي اين نشست چند چيز است :
1) «عشق» يكي از واژه‌هاييست كه هزارها زيان از آن برخاسته است. يكي از واژه‌هاييست كه شومش گردانيده‌اند.
2) اين واژه از گفته‌هاي پلوتينوس برداشته شده. پلوتينوس چون مي‌گفته : «روان آدمي از جايگاه والايي آمده» خواستش از عشق اين مي‌بوده كه كسي آن جايگاه نخست خود را بياد آورد و درپي نيكوكاري باشد و هميشه خدا را بديده گيرد و خواستهاي او را بكار بندد.
3) صوفيان آن را از پلوتينوس گرفته و از معنايش بيرون برده هوسمندانه و بيخردانه با خدا به عشقبازي پرداخته‌اند. غزلها سروده‌اند ، دف و ناي نواخته‌اند ، پاي كوفته‌اند ، دست افشانده‌اند. برخي نيز بجاي آنكار به بچه‌بازي برخاسته‌اند.
4) شاعران آن واژه را از صوفيان گرفته و بار ديگر از معنايش بيرون برده عشق پا در هوايي (عشق بي‌معشوق) پديد آورده‌اند و درميان ياوه‌گوييهاي خود بكار برده‌اند.
5) در هايهوي اخير براي گيج گردانيدن جوانان از اين واژه نيز سودجويي شده. اينست ما مي‌بايست در اين باره نيز سخناني رانيم.

پایان نشست پنجم

خوزستان ، شهرها و رودهای آن.
این نقشه از کتاب مشعشعیان برگرفته شده. چنانکه در کتاب هم یاد شده خاک خوزستان نرم و سست است و اینست مسیر رودها به آسانی دیگر میگردد. در این نقشه رودهای کرخه و دز دیده ‌می‌شوند که بسیار بهم نزدیکند.
این روزها خبر بهم پیوستن آنها بگوش میرسد. در این نقشه موقعیت جغرافی آنها دیده می‌شود.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
5) لوساندير ‌ ـ تکه‌ی 8

🔸 لوساندير از آنجا به ثراك سفر كرد و آنچه را كه از پولهاى خرج در نزد او باقى مانده بود و ارمغانها و تاجهايى كه براى او رسيده و خود از گرانبهاترين چيزها بود زيرا او كه اينزمان ‌اختيار سراسر يونان را داشت هر كس بهترين ارمغان را براى او مى‌فرستاد همه‌ی اينها را گرد آورده بدستيارى گوليپوس‌1 كه پيش از آن در سيكيلى فرماندهى كرده بود به لاکيدومون ‌فرستاد و چنين گفته‌اند كه گوليپوس در راه كيسه‌ها را از ته شكافته و از هر كدام مقدار مهمى ‌سيم براى خود برمى‌داشت و دوباره آنها را مى‌دوخت بى‌آنكه بداند كه در هر يكى از كيسه‌ها نوشته‌اى هست كه ميزان نقره‌هاى آن را مى‌رساند. و چون با اين‌ حال به اسپارت رسيد آنچه را كه از اين دزديده بود در زير خشتهاى خانه‌ی خود پنهان ساخت و كيسه‌ها را كه به قاضيان‌ مى‌سپرد مهر هر يكى را كه بر سر آنها زده شده بود نشان مى‌داد. ولى قاضيان آن نوشته‌ها را از درون كيسه‌ها درآوردند و سيمهاى هر يكى را شمرده كمتر از ميزان نوشته يافتند. از اين جهت سخت در شگفت شدند و چون چگونگى را درنيافتند نوكر گوليپوس معما را بدينسان سرود : «زير خشتها بومهاى زيادى خوابيده.‌« گويا بيشتر آن پولها سكه‌ی آتن را داشته و نشان آتنيان كه بوم باشد بر روى آنها بوده است. گوليپوس كه پس از آنهمه دليريها و نيكيها بچنين خيانت پستى برخاسته بود ناگزير گرديده از لاكيدومون بيرون رفت.
بسيارى از خردمندان دورانديش اسپارت كه از آسيب پول آگاه بودند و مى‌دانستند چگونه مردم را تباه مى‌گرداند از اين كار لوساندير بددل گرديدند و اينبود داد مى‌زدند كه ‌بايد آنها را نپذيرفت. با ايفوران نيز چنين مى‌گفتند كه بايد همه‌ی سيم و زر را بيرون فرستاد. سرانجام در آن باره به شور پرداختند و كسانى در شورا نيز رأى دادند كه بايد هيچگونه ‌سيم يا زر را بشهر نپذيرفت و همان سكه‌هاى ديرين خود را كه از آهن بود بکار برد. ولى دوستان لوساندير مخالف اين رأى بودند و نتيجه‌ی كشاكش آن شد كه آنها را به شكل ‌پول درآورده و در كارهاى عمومى بکار ببرند. ولى قانونى گزاردند كه اگر كسى براى ‌خويشتن سيم و زر نگاهدارد سزاى او كشتن باشد. ليكن بايد گفت با اين كار مردم را به اندوختن و نگاهداشتن آن تشويق مى‌نمودند زيرا در جايى كه يك چيزى تا آن اندازه ارزش دارد كه در كارهاى عمومى مصرف مى‌شود و مايه‌ی پيشرفت هر كارى مى‌باشد مردم چگونه از نگهدارى آن براى خود بازايستند يا چگونه اين ‌نكته را درنيابند كه يك چيزى اگر بى‌ارزش است در كارهاى عمومى ارزش پيدا نمى‌كند؟ اگر قانون و ترس خانه‌ها را از نگهدارى آنها بازمى‌داشت آيا دلها را نيز از گرويدن بآنها باز مى‌توانست داشت؟
از اين مالهاى تاراجى لوساندير تنديس خود را از برنج ساخته و در پرستشگاه دلفى‌ بگزاشت. نيز تنديسهايى ازآن خداوندان كشتى بساخت. نيز در گنجينه‌ی براسيداس‌2 و آكانثيان3 يك كشتى هست كه از زر و عاج ساخته باندازه‌ی دو ذراع و آن را كوروش بنام اين فيروزيهاى لوساندير باو ارمغان فرستاده است. و چون در اين هنگام لوساندير در سراسر يونان نيرومندترين مرد بود و كسى در گذشته هم بپايه‌ی او نمى‌رسيد از اين جهت غرور بى‌اندازه دامنگير او گرديده بود و بزرگى‌ای نشان مى‌داد كه از اندازه‌ی توانايى خود او نيز بيشتر بود. او نخستين كسى بود در ميان يونانيان كه بگفته‌ی دوريس4 در تاريخ خود شهرها محراب بنام او ساختند و قربانيها در آن مى‌گزاردند چنانكه بنام خدايان مى‌گزاردند. و نخستين كسى ‌بود كه سرودهاى فيروزى بنام او خوانده مى‌شد كه كنون هم يك شعر آن سرود در زبانها بازمانده.
از ميان شاعران خويريلوس5 خود را باين بسته و هميشه با او بود و كارهاى او را برشته‌ی نظم مى‌كشيد. انتيلوخوس‌6 كه شعرى در ستايش او سروده بود ، او چون شعر وى را پسنديد كلاهى پر از سيم باو بخشيد و چون انتيماخوس‌7 كلوفوئى و نيكراتوس‌8 هراكليايى شعرهايى در زمينه‌ی يك كار او سروده بودند و بر سر آن با يكديگر كشاكش داشتند خود او تاج گل را به‌ نيكراتوس داد. انتيماخوس از اين كار دل‌آزرده شده شعرهاى خود را نابود ساخت ولى افلاطون كه آنزمان ‌جوان بود و شعرهاى انتيماخوس را مى‌پسنديد باو دلدارى داده گفت : درد نادانان از نادانى است بدانسان كه درد كور از نداشتن چشم است.

1ـ Gylippus
2ـ Brasidas
3ـ Acanthians
4ـ Duris
5ـ Choerilus
6ـ Antilochus
7ـ Antimachus
8ـ Nicratus

🔶 شمال ، جنوب ، شرق ،‌ غرب

(بخش پایانی)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)

🔸باختر بمعنی شمال میبوده و آن را از معنی خود دور ساخته با خاور هم‌لنگه گردانیده‌اند ، در بكار بردن این دو تا نیز ، در معنی شرق و غرب نابسامانیهایی رخ داده ، و نافهمی آخری از فرهنگستان سرزده كه خاور را كه بمعنی غرب میبوده بمعنی شرق گردانیده.

🔸همان فردوسیِ دانشمند در همه‌ی آن لغزشها و خلطها همراه دیگران بوده است

✴️ ورجاوندْ بنیاد

(بخش سوم بند 14)
جزو سه از سه

🔸سررشته‌داري بايد كم‌اندامان و ناتوانان را در پناه خود گيرد

سررشته‌داري بايد كم‌اندامان و ناتوانان بيكس را در پناه خود گيرد و از مستمندي و گدايي بازدارد ، كودكان و بچگان بي‌نگهدار را نگه دارد و بپرورد ، بديوانگان بيكس جا دهد و كساني را به تيمار و چاره گمارد ، بزنان بچه‌دار مستمند ، و بمرداني كه از فزوني بچه در فشار مي‌باشند ياوري ندريغد ، به كم‌چيزاني كه از سپهر زيان و يا گزند ديده‌اند دستگيريها كند. اينها از كارهاي همگي و از باياهاي توده است. سررشته‌داري بايد بنام توده بآنها برخيزد.
اگر كساني زيان از سستي يا ناتوانيِ كراد ديده‌اند توانند تاوان تلبند1.

🔸🔸

اينها كه مي‌گوييم از كارهاي همگيست2 و از باياهاي توده مي‌باشد. اگر كساني از مردم نيكوكار بآنها برخاستند بسيار نيكست ، و اگر نه سررشته‌داري (يا بهتر گويم : كراد با دستور سُكالاد3) بايد بنام توده بآنها برخيزد و بانجام رساند.
در هر توده‌اي كراد در برابر باجي كه از مردم مي‌گيرد پاسخده ايمني و آرامش كشور مي‌باشد و اگر كرادي سستي كرده و يا كارنداني و ناشايايي نشان داده و بشُوند سستي و ناتوانيِ آن رشته‌ي ايمني و آرامش از هم گسليده شده و زيانها بمردم رسيده ـ مثلاً راهزنان كالاهاي بازرگاني را برده‌اند و كراد نتوانسته بازگرداند ، يا تاراجگراني بديهي ريخته و تاراج كرده‌اند و كراد نيارسته پس بگيرد ـ كساني كه از اين راه زيان ديده‌اند توانند از كراد تاوان تلبند. اين سزاي ايشانست. آنگاه اين جز از بازخواست و دنبال كردنست كه بايد درباره‌ي باشندگان كراد درميان باشد.

1 : فارسی شده‌ی طلبند.
2 : عمومیست
3: پارلمان

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
5) لوساندير ‌ ـ تکه‌ی 9

🔸 لوساندير اندازه براى مهر يا خشم خود نداشت : مهر او با دوستان يا ميهمانان خود اين بود كه ايشان را بر شهرها فرمانروا گرداند و اختيار و نيرويى بى‌اندازه بدست آنان بسپارد. خشم او نيز نابود كردن و ريشه كندن بود و به بيرون كردن و دور راندن از شهر هم خرسند نمى‌شد.
چنانكه در زمانهاى ديرترى چون مى‌ترسيد مبادا پيشوايان توده‌ی شهر ميليسا1 بگريزند و جان بدر ببرند از اين جهت كه جلوگيرى از گريز آنان بكند و كسانى را كه پنهان شده‌اند از نهانگاه ‌بيرون بياورد سوگند ياد كرد كه هرگز آزارى بر ايشان نخواهد رسانيد و چون آن بيچارگان ‌اين سخن را باور كرده آشكار شدند آنان را دستگير ساخته بحكمرانان اوليگارشى‌2 سپرد كه ‌بكشند ، با آنكه شماره‌شان از هشتصد تن كمتر نبود. اينگونه كشتار هواداران دموكراسى كه در همه‌ی شهرها روى مى‌داد از همه‌ی گزندهاى او بيشتر و بدتر گرديد زيرا در اين كشتارها نه تنها كينه‌ی خود را مى‌جست و دشمنان خويش را از ميان برمى‌داشت بلكه چون اختيار را بدست‌ دوستان و كسان خود سپرده بود و همگى اينان داراى اختيار آدمكشى بودند از اينجا هرگونه‌ كينه‌جويى مى‌شد. از اينجا سخن ايتيوكليس‌3 لاكيدومونى درباره‌ی او شهرت بسيار يافت و آن اينكه «يونان‌ دو لوساندير نخواهد زاييد.» ثئوفراستوس مى‌گويد كه آرخيستراتوس‌4 همين سخن را درباره‌ی الكبياديس گفته ولى ‌الكبياديس تنها در زمينه‌ی باده‌خواريها و كامگزاريها اندازه نگه نمى‌داشت و در اين باره پرواى‌ كسى را نمى‌كرد. اما از نيرومندى لوساندير مردم از اين جهت شكايت داشته و او را دشمن‌ مى‌گرفتند كه هرگز رحم نمى‌شناخت و دلش بكسى نمى‌سوخت. پيش از آن بهيچ‌ دادخواهى از دست لوساندير گوش داده نمى‌شد ولى چون فارنابازوس كه لوساندير او را رنجانيده و كشورش را تاراج كرده بود بشكايت برخاست و كسانى را به اسپارت فرستاد تا دادخواهى كنند ، ايفوران سخت خشمناك گرديدند و يكى از دوستان او را بنام ثوراكس‌5 بعنوان اينكه سيم از خانه‌ی او پيدا كرده‌اند بكشتند. سپس هم تومارى براى او فرستاده دستور دادند كه به اسپارت بازگردد. اما چگونگى نوشتن تومار آنكه ايفوران چون كسى را بسردارى يا فرماندهى دريايى مى‌فرستادند دو تا چوب گردى را كه از هرباره ماننده‌ی يكديگر است و روى همديگر بريده شده مى‌گرفتند كه يكى را بآن سردار يا فرمانده مى‌سپاردند و ديگرى را نزد خود نگه مى‌داشتند و اين چوبها را سكوتال‌6 مى‌ناميدند. سپس چون زمانى ‌مى‌رسيد كه بايد خبر نهانى براى او بفرستند يا دستورى بدهند يك تومارى از پوست بسيار باريك و بسيار دراز همچون تسمه‌ باريك درست كرده و آن را بروى چوب خود پيچيده و چنان مى‌كردند كه هرگز جايى از آن پيدا نباشد و همه‌ى رويش پوشيده گردد. چون اينكار كرده مى‌شد مطلب خود را بر روى آن مى‌نوشتند و سپس تومار را باز کرده و آن را براى سردار مى‌فرستادند ولى چوب را نگاه مى‌داشتند و او چون آن را مى‌گرفت و هيچ ‌چيزى از آن نمى‌توانست خواند زيرا حرفها و جمله‌ها بهمديگر مربوط نبود ولى چون‌ چوب خود را مى‌گرفت و تومار را مى‌پيچيد بدانسان كه آنان پيچيده بودند و اين هنگام‌ حرفها و جمله‌ها بهمديگر ارتباط پيدا مى‌كرد از اين راه بخواندن او دست مى‌يافت و مطلب را درمى‌يافت. از اينجاست كه آنان تومار را «استاف» مى‌خواندند كه بمعنى چوب است.


1ـ Milesis
2ـ شرح آن از پيش داده شده.
3ـ Eteocles
4ـ Archestratus
5ـ Thorax
6ـ Scytal

🔶 تا چه اندازه از آمیغها دورند!

🔸گرفتم سخن شما راستست و آنچه دارنده‌ی پرچم را به این كوششها برانگیخته آرزوی نام و آوازه است لیكن به هر حال ایرادهای گیرایی به كیش شما و به اندیشه‌هاتان میگیرد كه شما باید به آنها پاسخ دهید.

🔸انگیزه‌ی ایراد هرچه بوده باشد شما اگر كسان بافهم و حسابی هستید ، باید به ایرادهای او پاسخ دهید.

🔸دارنده‌ی پرچم روزی كه به این كار برخاست درمیان همه‌ی مؤلفان و نویسندگان ایران بنامترین و شناخته‌ترین كسی بود. زیرا از همه‌ی ایران تنها او میبود كه به كتابهایش در اروپا ارج گزارده به زبانهای اروپایی ترجمه میكردند و در سایه‌ی همان كتابها در پنج انجمن دانش كه یكی از آنها آكادمی آمریكا و دیگری انجمن همایون آسیایی لندن میبود ، عضویت میداشت كه چون به كوشش آغاز كرد از همه‌ی آنها چشم پوشید

🔸«آدمی را بیدانش ماندن و پاکدل بودن بهتر که دانش اندوختن و دزد و دغل گردیدن».

(هر دو بخش در یکجا)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)

✴️ ورجاوندْ بنیاد

(بخش سوم ، بند 15)
جزو یک از چهار

🔸 سررشته‌داري بايد مردم را از بيكاري و درماندگي بازدارد

در هر توده‌اي سررشته‌داري بايد نگهباني كردن بكارها و پيشه‌ها و بسامان داشتن آنها را از روي آيين ، يكي از باياهاي بزرگ خود داند و بآن كار ارج گزارد و نيك پروا كند. قانونها گزارد ، دستورها دهد ، كساني را به نگهباني و بازجويي گمارد.

بايد بكارهاي ناسزا و يا بيهوده ـ از دزدي و راهزني و كلاهبرداري و دغلكاري و قماربازي و لاتار و جادوگري و فالگيري و افسانه‌نويسي و دست بدست گردانيدن كالا و هرچه از اينگونه است ـ راه ندهد و بكساني كه گردن بآيين نمي‌گزارند كيفر دهد.

كسي نتواند گفت : «مردم خواهان افسانه ، يا فال ، يا كار بيهوده‌ي ديگريند و بدلخواه پول مي‌پردازند» و اين را بهانه نتواند آورد. زيرا خواستن مردم و بدلخواه پول پرداختن ايشان دليل سودمندي يك كار نتواند بود. همچنان كسي نتواند گفت : «من مي‌خواهم پولم را بافسانه‌گو يا بفالگير دهم و خود بهتر مي‌دانم». چه اين مفتخور پديد آوردن و سامان زندگاني را بهم زدنست. گذشته از زيانهاي ديگري كه از فال و افسانه و قمار و لاتار و مانند اينها پديد آيد ، در زندگاني توده‌اي كسي نتواند پي هوسهاي خود را گيرد و از آيين خرد سر بازپيچد.