🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
6) ارتخشثر ‌ ـ تکه‌ی 9

🔸 پس از مرگ كوروش آرتاسوراس‌1 ديده‌بان ارتخشثر سواره بدانجا رسيد و چون‌ سوگوارى خواجه‌سرايان را ديد نزديك آمده از يكى از ايشان كه مى‌شناخت پرسيد : «پارسكاس‌2 اين كيست كه چنين نشسته برو گريه مى‌كنيد؟» پارسكاس گفت : «مگر نمى‌شناسى آرتاسوراس كه اين سرور ما كوروش مى‌باشد؟!» آرتاسوراس تكان سختى خورده به خواجه‌سرايان نوازش نموده دستور داد كه جنازه را در آنجا نگاهدارند و خويشتن با شتاب آهنگ نزد ارتخشثر كرد. پادشاه كه اين هنگام از آينده‌ی خود سخت نوميد بوده از تشنگى جان به لبش رسيده بود. ناگهان آرتاسوراس شادمان نزد او رسيده مژده داد كه کشته‌ی كوروش را با چشم خود ديده. پادشاه مى‌خواست خويشتن بدانجا بشتابد به آرتاسوراس فرمود كه پيش افتاده راه نمايد. ليكن در اين هنگام غوغاى بلندى شنيده شد و چنين گفتند كه يونانيان كه سپاه ايران را شكست داده‌اند آنان را دنبال كرده دور مى‌راند. اينبود كه پادشاه بهتر آن ديد كسانى را بديدن كشته‌ی كوروش بفرستد و سى تن را با مشعلها بدست روانه نمود. در اين ميان ارتخشثر از تشنگى بمرگ نزديك بود. يكى از خواجه‌سرايان بيرون دويده‌ در جستجوى آن مى‌گرديد ولى چون در آن نزديكى آبى نبود و از چادرها نيز بسيار دور افتاده بودند دست بمقصود نمى‌يافت تا ناگهان مردى را از آن بينوايان كاانوسى3 از دنباله‌گيران‌ چادرها دريافت كه در يك خيك چركينى باندازه‌ی يكى دو من آب گنديده و ناپاكيزه‌اى‌ داشت ، آن آب را از او ستده براى پادشاه برد. پادشاه همه‌ی آن آب را سركشيده خواجه‌سرا پرسيد كه آيا نفرتى از آن داشته؟ ارتخشثر پاسخ گفت : سوگند بخدايان تاكنون نه مى نابى و نه آب پاكيزه و گوارايى تا اين اندازه بر من‌ خوشگوار نبوده. سپس گفت : «اگر من خودم نتوانم دهنده‌ی اين آب را پيدا كرده و پاداشى شايسته باو برسانم از خدايان ‌خواستارم كه او را توانگر و خرسند گردانند.»
در همين هنگام سى تن فرستاده شادمان و خوشرو بازگرديدند و باو مژده‌ی آن فيروزى را كه هرگز اميد نداشت آوردند. نيز اينزمان دسته‌اى از سپاهيان پراكنده بر سر او گرد مى‌آمدند و اين خود علت ديگر بر دليرى او گرديده با چراغها و مشعله‌هاى فراوانى به دشت درآمد و چون بر سر مرده رسيد از روى رسمى كه در ايران است سر و دست او را از تن جدا كرده‌ فرمان داد سر را نزد او بياورند و آن را از مويهاى انبوه و درازش گرفته بكسانى كه هنوز مطمئن نبوده آماده‌ی گريز ايستاده بودند نشان داد. آنان وحشت كرده به ارتخشثر نيايش نمودند. در اينزمان هفتاد هزار سپاه بر سر او گرد آمده بودند و او همراه آنان بار ديگر بلشكرگاه درآمد. بگفته‌ی كتسياس سپاه ارتخشثر در اين رزم چهارصد هزار تن بود. ولى دينون و کسنفون مدعى هستند كه بيش از چهل بيور سپاه به ميدانگاه رانده شده بود. درباره‌ی شماره‌ی كشتگان هم كتسياس مى‌گويد فهرستى كه به ارتخشثر دادند نه‌هزار تن ياد شده‌ بود. ولى خود او شماره‌ی كشتگان را كمتر از بيست‌هزار ندانسته. تا اينجا سخنانى است كه از دو سوى گفته شده و ما آورديم ولى كتسياس دروغ آشكار گفته كه مى‌نويسد : او همراه فالينوس‌4 زاكونثى‌5 و چندين تن ديگر بفرستادگى نزد يونانيان فرستاده شده. زيرا کسنفون كه بودن او را در دربار ارتخشثر مى‌دانسته و نام او را مى‌برد نيز نوشته‌هاى او را ديده بوده با اين ‌حال اگر او همراه فالينوس آمده و ترجمان آن سخنان برجسته بودى هرگز نمى‌شد كه کسنفون نام او را ياد نكرده تنها فالينوس را نام ببرد. پيداست كتسياس بسيار خودپسند و همچنين بسيار هوادار لاكيدومونيان و كليارخوس ‌بوده و اينست كه در سرودن داستان هميشه فرصت جسته خود را دست ‌اندر كار قلمداد مى‌كند و همواره ستايشهاى گزافه‌آميز از كليارخوس و يونانيان بميان می‌آورد.
1ـ Artasyras
2ـ Pariscas
3ـ اصل : کااونی ـ و
4ـ Phalinus
5ـ Zacunthus نام جزيره‏اى از يونان بوده‏.

✴️ مشروطه[دمکراسی] بهترین گونه از سررشته‌داریهاست

كسانی میگویند : ایرانیان شایای «مشروطه» نمی‌باشند.
🔸میگویم : راستست. لیكن باید كوشید و شایاشان گردانید ، نه آنكه چشم از آن پوشید. مشروطه یا «سررشته‌داری توده» بهترین گونه از سررشته‌داریهاست.

میگویند : از چه راه توان این توده را شایای مشروطه گردانید؟..
🔸میگویم : ایرانیان در این 38 سال هنوز از هزار تن یكی معنی راست مشروطه را نفهمیده‌اند. هنوز اندیشه‌ی روشنی از آن در دلهاشان نمی‌باشد. پس ناچاریست كه شایای آن نباشند. ناچاریست كه ارج آن ندانند.

گام نخست در راه شایندگی این توده آنست كه بكوشیم و معنی راست مشروطه را به همگان بفهمانیم ، بكوشیم اندیشه‌های روشنی درباره‌ی آن در دلها پدید آوریم.
امروز یكی از كَرفه‌كاری‌ها[= ثوابها] همینست كه نشستها برپا و در این باره سخن رانده شود ، كتابها به چاپ رسیده میان مردم پراكنده گردد. آری یكی از كرفه‌كاریها همنیست.
(پرچم نیمه‌ماهه شماره‌ی دهم)

ویدئوی «قتل کسروی» را در نه بخش از نشانیهای زیر در این کانال میتوانید ببینید :

https://t.me/pakdini/8504
https://t.me/pakdini/8505
https://t.me/pakdini/8556

https://t.me/pakdini/8557
https://t.me/pakdini/8558
https://t.me/pakdini/8559

https://t.me/pakdini/8560
https://t.me/pakdini/8561
https://t.me/pakdini/8580

پاكدینی آنست كه مردمان جز خدا كسی را دست دارنده در كارهای جهان
نپندارند ،

از كسی چه مرده و چه زنده گشایش كار نخواهند ،

پیش كسی گردن كج نكنند ،

چیزی را كه با خرد یا دانش سازگار نیست نپذیرند ،

زندگی با آیین خرد كنند. این كوتاهشده‌ی معنی پاكدینیست.

شما اگر میخواهید آن را نیك دانید باید كتاب «ورجاوند بنیاد» را بخوانید.

اما نسبت آن با اسلام ، ما می‌پرسیم : كدام اسلام را میگویید؟.

اسلامی را كه بنیادگزار آن بنیاد گزارده و در هزار و سیصد سال پیش می‌بوده ، و یا این كیشهای پراكنده‌ی امروزی را كه بنام اسلام خوانده می‌شود؟...

این دو از هم جداست. هر دو اسلام نامیده می‌شود ولی بآخشیج[=ضد] یكدیگر است.

اگر آن اسلام نخست را می‌پرسید : نسبت پاكدینی بآن نسبت راستیها با راستیهاست.

اگر این اسلام نام را میگویید نسبت پاكدینی بآن نسبت راستیها با كجیها و گمراهیهاست.

(پرچم هفتگی ، شماره‌ی 2 ، سات 3)

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
6) ارتخشثر ‌ ـ تکه‌ی 10

🔸 بارى پس از انجام جنگ ، ارتخشثر ارمغانهاى گرانبهايى براى پسر آرتاگرسيس كشته شده ‌فرستاد. نيز نوازشها از كتسياس و ديگران دريغ نداشت. آن مرد كاانوسى1 كه آبش را خورده بود پيدايش كرده او را از گمنامى و تهيدستى بيرون آورده به ارجمندى و توانگرى رسانيد ، اما كيفرهايى كه به بدكرداران داد و در هر يكى مناسبت ميانه‌ی گناه و كيفر را رعايت مى‌نمود. آرباكيس2 نامى از مادان كه در اثناى جنگ بسوى كوروش گريخته سپس بدين سوى بازگشته بود براى آنكه مردم او را يك ترسوى زن‌كردارى بشناسند نه يك مرد خاينى فرمان داد كه زن روسپى‌ای را به دوش خود گرفته يك روز از بام تا شام در بازارها بگرداند. مرد ديگرى كه گذشته از آنكه بسوى دشمن گريخته بود اين هنگام مدعى بود دو تن از ايشان را كشته پادشاه فرمان داد كه سه تا سوزن بزبان او فروببرند. و چون ارتخشثر مدعى ‌بود كه كوروش را با دست خود كشته و آرزو داشت كه مردم نيز چنين بيانگارند و گفتگو نمايند براى مثرادات كه گفتيم نخستين ضربت به كوروش زد ارمغانهاى پربهايى فرستاده پيغام ‌داد : «زينت و ابزارهاى اسب كوروش را تو براى پادشاه آوردى و اينك بپاداش آن نيكوكاريست كه پادشاه تو را با اين ارمغانها نواخته!»
آن مرد كارى كه گفتيم كوروش را زخمى بر ران زده كشت و اين هنگام طلب پاداش‌ مى‌كرد پادشاه ارمغانى براى او فرستاده چنين پيغام داد : «پادشاه اين ارمغان را كه پاداش و دومين مژدگانى است براى شما مى‌فرستد. چرا كه نخست‌ ارتاسوراس و دوم شما بوديد كه مژده‌ی كشته بودن كوروش را باو رسانيديد!» مثرادات اگرچه ناخرسند بود گله بزبان نياورد. ولى كارى بدبخت از نادانى خود را بخطر سختى انداخت. بدينسان كه از ديدن آن‌ هديه‌هاى شاهانه چندان دلشاد گرديد كه خود را باخت و بهوسهاى خام افتاده گستاخانه پاسخ ‌داد كه به ارمغانى كه بنام مژدگانى باو داده شود نيازمند نيست. چرا که او بوده كه كوروش را كشته نه ديگرى و بايد براى او پاداش كشتن كوروش داده شود. بدينسان فرياد برانگيخته اين و آن را بگواهى مى‌خواند و چون اين گفته‌هاى او به گوش پادشاه رسيد سخت برآشفته ‌بيدرنگ فرمان داد كه او را سر ببرند. ولى مادر پادشاه كه اين هنگام نزد پادشاه بود گفت : «شاه نبايد از اين مرد بآسانى دست بردارد. او را بمن واگزاريد تا سزاى آن گفته‌هاى‌ گستاخانه‌ی خود را چنان كه مى‌بايد دريابد.» شاه اختيار او را به پاروساتيس بازگزاشته و پاروساتيس فرمان داد كه او را به چهار ميخ‌ كشيده ده روز بدان حال نگاهداشتند و سپس چشمهايش را بكندند و روى را گداخته به گلويش ‌فرو ريختند تا زير اين شكنجه‌ها جان بسپرد.

1ـ اصل : کااونی ـ و
2ـ Arbaces

🔶 مشروطه چیست؟..

(بخش یکم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)

🔸اینكه در ایران مشروطه نیك پیش نرفته و پس از سی‌وهفت سال هنوز نتیجه‌ی درستی از آن بدست نیامده همین دلیلست كه این توده آلوده است و آلودگی اوست كه چنین نتیجه را میدهد. داستان بسیار روشنست : با كیشهایی كه امروز در ایرانست ، و با بدآموزیهای دیگری ـ از صوفیگری و خراباتیگری و جبریگری و مانند اینها ـ كه روان می‌باشد مشروطه نخواهد ساخت ، نه تنها مشروطه ، زندگانی نخواهد ساخت. این كیشها و بدآموزیها جلوگیر هر گونه پیشرفت و نیكی می‌باشد.

🔶 در پیرامون ادبیات
نشست ششم : پس چرا كساني از شاعران هواداري مي‌نمايند؟
تکه‌ 4

🔸در اينجا داستاني هست مي‌بايد بگويم : روزي يكي از آشنايان با من گفتگو ميكرد و ميگفت : «من نوشته‌هاي براون و ديگران را خوانده‌ام ، آنها هيچ جا بما نمي‌گويند شما شاعر باشيد ، صوفي شويد. كتابهاييست مي‌نويسند يا بچاپ ميرسانند. ما چه ايرادي بآنها داريم؟!.»
گفتم : نمي‌دانم نام روچيلد را شنيده‌ايد؟ روچيلد خاندانيست جهود و مليونر ، بُنگاهشان در آلمانست. ولي در پاريس و لندن و استانبول و ديگر جاها شاخه‌ها ميدارند. شنيده‌ام يك بازرگان جهود در استانبول تهیدست و بی‌ارج می‌بوده ، بازرگانان خوارش ميداشته‌اند و با او خريد و فروش نمي‌كرده‌اند. روزي اين بازرگان بنزد روچيلد آنجا رفته و از حال خود گله كرده. روچيلد دست برده كه چكي بنام او نويسد. گفته من از شما پول نمي‌خواهم. شما ميتوانيد كمكي بهتر از آن بمن كنيد. گفته : چه كار كنم؟ گفته : من روزها در گمرك هستم ، بازرگانان ديگر نيز آنجا ميباشند. شما هنگامي كه بگمرگ مي‌آييد و من و ديگران مي‌ايستيم و سلام ميدهيم شما سلام مرا با مهرباني بگيريد و آنگاه ايستاده دست دهيد و حال‌پرسي كنيد. سه بار كه اين رفتار را كنيد كار من راه افتاده است. روچيلد مي‌پذيرد و همان رفتار را ميكند و اين شُوند آن مي‌شود كه بازرگانان رو بآن بازرگان جهود مي‌آورند و آرزومند دوستي او مي‌شوند و با خواهش و دلخواه خريد و فروش با او ميكنند و چند سال نمي‌گذرد كه او نيز ميليونر ميگردد.

براون و ديگران همين سياست را بكار برده‌اند. آنان نيك دانسته‌اند كه ايرانيان امروزي در چه حالند و روانهاشان تا چه اندازه ناتوانست. نيك دانسته‌اند كه همانكه آوازي از اروپا برخيزد هزارها كسان را بتكان تواند آورد. ما مي‌بينيم كه همان كار شرقشناسان چه نتيجه‌هايي داده است.

مردك مي‌آيد و با من به چَخِش [= مجادله] مي‌پردازد كه گوته‌ی آلماني از حافظ ستايش كرده است.
ميگويم : ترا با گوته چه كار است؟!. مگر خودت فهم و خرد نمي‌داري؟!
مگر كتاب حافظ در دست تو نيست ، چرا آن نمي‌كني كه باز كني و بخواني و ببيني چيست؟!.
چرا آن نمي‌كني كه بينديشي و ببيني آيا ايرادهاي ما بآن شاعر راستست يا نه؟!.

ميگويد : «پس چرا گوته آن ستايش را كرده است؟!.» ميگويم : من چه ميدانم! گوته هم مانند ديگران ، نافهميده سخني گفته. آنگاه گوته هم ياوه‌بافي همچون حافظ مي‌بوده.

مردمي با اين ناتواني خردها راه دست انداختن و فريفتنشان همانست كه در هر زمينه‌اي چند كتابي يا گفتاري در اروپا بچاپ رسد. براون و ديگران اين را نيك فهميده‌اند.

اين گفتگويي بود كه با آن آشنا داشتم. مي‌بايد بگويم : اين يك سياست كهني در اروپا مي‌بوده كه شرقيان را بفريبند و در آلودگيهاشان پايدار و پافشار گردانند. اين سياست را همه‌ی دولتها دنبال كرده‌اند.
آلمانها كه هنوز دستي در شرق نمي‌داشتند به پيروي از ديگران و باميد آنكه در آينده دستي خواهند داشت آن سياست را دنبال ميكردند. در جشن فردوسي آلمانها كتابي آوردند كه مايه‌ی شگفت من گرديد. يك تن شرقشناس فهرست حرفي بشاهنامه‌ی فردوسي نوشته. (مثلاً حرف «از» چند بار در سراسر شاهنامه آمده و در كجاها آمده). ميگفتند : «بيست سال رنج برده تا آن را بپايان رسانيده». چنين كار بيهوده و بيخردانه را چرا كرده؟. يك آلماني بايستي يا ديوانه و سبكسر باشد كه چنان كاري كند و يا خواستش فريفتن ايرانيان و بچنان كارهاي بيهوده برانگيختن ايشان باشد. دولت آلمان چنان كتابي را بما ارمغان فرستاده بود. شنيدني‌تر آنست كه همان روز ديدم كساني با من گفتگو ميكردند و چنين ميگفتند : «اين اروپاييها آدمهاي غريبيند ، پشتكار عجيبي دارند. ببين چه كار كرده. بيست سال بر سر يك كتاب زحمت كشيده ، بيجهت نيست كه آنها هميشه جلوند و ما عقبيم». ديدم درزمان[=بیدرنگ] تخم سياست در دلها روييدن گرفته.

دولت تزاري روس كه از هر باره از دولتهاي ديگر اروپا پستر مي‌بود او نيز اين سياست را درباره‌ی شرق دنبال ميكرد. در كشور روس نيز شرقشناساني مي‌بودند كه جز درپي اين كارهاي فريب‌آميز نمي‌بودند. در آنجا هم شرقشناساني مي‌بودند كه خود را «عاشق نظامي» نشان ميدادند و يا سه ماه رنج مي‌بردند و بيك قصيده‌ی خاقاني «شرح» مي‌نوشتند.

کسی برتر از قانون نیست.

🔶 مشروطه چیست؟..

(بخش دوم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)

🔸امروز در ایران یكی از كارهای نیكی كه پرستش به خدا بشمار است این می‌باشد كه بكوشیم و مردم را از معنی مشروطه و از سودهای آن آگاه گردانیم. بکوشیم و مردم را از این نادانیها كه دامنگیرشان گردیده و خوار و زبونشان گردانیده رها گردانیم. این مردم بدبخت همچون كورانیند كه زیر پای خود را نمی‌بینند و چاه را از راه نمی‌شناسند ، و این خود كَرفه‌كاریست[ثواب] كه ما دست آنان بگیریم و از چاه دورشان گردانیم و به شاهراه رسانیم.

مجلس شورای ملی ایران

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
6) ارتخشثر ‌ ـ تکه‌ی 11

🔸 مثرادات نيز ديرزمانى نگذشت كه از بيخردى خود بچنين آسيبى دچار گرديد. بدينسان‌كه او را به بزمى كه خواجه‌سرايان ارتخشثر و خواجه‌سرايان مادرش نيز بودند دعوت نمودند و او رختهاى زيبا پوشيده و زرين‌ابزارهايى را كه از پادشاه دريافته بود بر خويشتن بياويخت و بدينسان آراسته به بزم درآمده و چون زمانى باده گساريده سرگرم شدند يكى از خواجه‌سرايان پاروساتيس كه از همه بزرگتر بود روى به مثرادات كرده چنين گفت : «چه گرانمايه خلعتى كه شاه به شما بخشيده! اين زنجير و بازوبندها بسيار زيبا و اين شمشير بى‌اندازه پربهاست! زهى خوشبختى شما كه بدينسان نزد همه گرامى گرديده‌ايد!» مثرادات كه از مستى بيخود گرديده بود باين سخنان چنان پاسخ داد : «مگر اينها چيست سپاراميزيس1؟ من در آن روز آزمايش خودم را به پادشاه بسى باارجتر از آن نمودم كه چنين خلعتى بمن داده شود!» سپاراميزيس لبخندى زده گفت : «من رشك بر تو نمى‌برم ولى چون بگفته‌ی يونانيان راستى با مستى دوشادوش است‌ مى‌خواهم دوستانه بدانم آيا پيدا كردن زينت‌ابزارى كه از روى اسبى فروريخته بود و آوردن آنها نزد پادشاه چه دشوارى دارد يا درخور چه ارزشى مى‌باشد؟!» اين سخن را مى‌گفت نه اينكه از چگونگى كار آگاه نبود بلكه چون مستى هوش از سر مثرادات ربود و او را به پرگويى برانگيخته بود. منظور سپاراميزيس برانگيختن او بسخن‌گويى بود كه راز درون خود را بيرون ريخته ‌آنچه نبايستى گفت بگويد و باين منظور خود دست يافت. زيرا مثرادات سخن او را شنيده‌ بى‌باكانه چنين پاسخ داد : «درباره‌ی زينت‌ابزار اسب و آن چيزهاى بى‌ارزش تو هرچه مى‌خواهى بگو! من آشكار مى‌گويم كه مرگ كوروش با اين دست من بود! من ارتاکرسيس نبودم كه زوربين به هوا بياندازم و كارى بيهوده كنم. من چشم كوروش را آماج كرده و زوبين را راست به گيجگاه ‌او فرود آوردم و با يك زخم او را بزمين انداختم و از همين زخم بود كه او بدرود جان‌ گفت.» ديگران كه در آن بزم بودند از اين گفته‌ها سرنوشت سياه مثرادات را دريافته سر بزير انداختند. خداوند خانه كه آن بزم را درچيده بود روى به مثرادات كرده گفت : «دوست من بگزار بخوريم و بنوشيم و از فيروزمنديهاى شاه خود خرسند باشيم. ما را چه از اين گفتگوهايى كه بر همگى‌مان سنگين خواهد افتاد؟!»
پس از بزم سپاراميزيس بيدرنگ چگونگى را به پاروساتيس بازگفت. او نيز پادشاه را آگاه ساخت. ارتخشثر سخت خشمگين گرديده ديد كه دروغ او درمى‌آيد و بزرگترين سرفرازى كه ‌ازآنِ جنگ با كوروش براى خود برگزيده بود از دستش درمى‌رود. زيرا آرزوى او آن بود كه هر كسى از يونانيان و ايرانيان چنين باور كنند كه در آن نبرد تن ‌بتن كه ميانه‌ی او و برادرش كوروش رويداد و هر يكى بديگرى ضربتى رساند ارتخشثر از آن ضربت زخمى گرديده ولى كوروش بدرود جان گفته است. اينبود فرمان داد كه مثرادات را در قايق با شكنجه بكشند. دستور اين كشتن آنست كه مى‌نگاريم : دو قايق را چنان مى‌سازند كه هر دو بيك اندازه بوده رویهم جفت شود و گناهكار را كه شكنجه بايد كرد در يكى از آنها بر پشت مى‌خوابانند چنانكه سر و دستها و پايهايش بيرون ‌بوده ، بازمانده‌ی تنش درون باشد و آن قايق ديگر را روى آن وارونه گزارده دو قايق را با هم‌ جفت مى‌گردانند. سپس خوردنى بگرفتار بيچاره نشان داده تكليف خوردن مى‌نمايند كه اگر نخورد سوزن ‌به چشمهايش مى‌خلانند تا ناگزير از خوردن باشد. سپس شير با انگبين درآميخته مسهلى مى‌سازند و آن را بگلوى او ريخته سر و رويش را نيز با آن مى‌آلايند و با اين ‌حال او را زير تابش آفتاب نگاه مى‌دارند. در اندك زمانى از يكسوى مگسها بر سر و روى او هجوم آورده چندان انبوه مى‌شوند كه سر و رو را پاك مى‌پوشاندند. از سوى ديگر در درون قايق كارى كه مسهل بايستى كند كرده و از پليديهاى او كه قايق را پر مى‌سازند كرمهاى بسيار و خزندگان گوناگون پديد مى‌آمد و اينان بدرون روده‌هاى او راه‌ يافته بخوردن مى‌پردازند و چون گرفتار بيچاره با آن شكنجه‌ها بدرود زندگى مى‌گويد اين ‌هنگام است كه قايق بالايين را بلند مى‌سازند و گوشتهاى آن بيچاره را تكه و پاره مى‌يابند و دسته‌ دسته كرمهاى گزنده را مى‌بينند كه از بيرون و درون بجويدن آن پرداخته‌اند. مثرادات هم پس از هفده روز كه گرفتار چنين شكنجه‌اى بود بدرود زندگى گفت.


1ـ Sparamizis

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
6) ارتخشثر ‌ ـ تکه‌ی 12

🔸 اما ماساباتيس‌1 خواجه‌سراى پادشاه كه گفتيم سر و دست كوروش را بريد اينزمان تنها او بود كه بايستى پاروساتيس ازو كينه جويد و كيفر كردارش را بكنار بگزارد. ولى او از هوشيارى و دورانديشى خود را پاييده بهانه بدست نمى‌داد تا هنگامى كه‌ پاروساتيس براى او نيز چنين دامى درچيد : پاروساتيس زن هنرمندی و در نردبازى ورزيده بود و پيش از جنگ كوروش بارها با ارتخشثر نردبازى مى‌كرد. پس از جنگ هم با پادشاه آشتى كرده تا مى‌توانست در سرگرميها با او شركت مى‌نمود و نردبازى مى‌كرد و در عشق‌بازيهاى او محرم رازش بود. از همه‌ی اين كارها آن منظور را داشت پادشاه كمتر مجال يافته با استاتيرا خلوت نمايد. زيرا او استاتيرا را سخت دشمن مى‌داشت وآنگاه هميشه اين آرزو را داشت كه زنى در شكوه و نيرومندى همپايه‌ی او نباشد. روزى پادشاه بيكار بوده پى سرگرمى مى‌گشت. پاروساتيس فرصت از دست نداده او را به نردبازى خواند كه بر سر هزار دَريك بازى ‌كنند. و چون بازى كردند او بقصد بازى را باخته بيدرنگ هزار دَريك زر بپرداخت. سپس دلگيرى از خود نشان داده عنوان كرد كه بايد بازى ديگرى بر سر يك خواجه‌سرا كرده جبران آن باختن را كند. پادشاه رضايت داد. ولى هر دو پنج تن از خواجه‌سرايان برگزيده‌ی خود را نام بردند كه باخته شده از ميان آن ‌پنج كس نباشد. با چنين شرطى ببازى پرداختند. پادشاه از قصد مادر ناآگاه بوده ساده‌دلانه بازى مى‌كرد. قضا را تاس با پاروساتيس یارى كرد و او بازى را برد و ماساباتيس را كه از خواجه‌سرايان ‌شاه و از آن پنج تن نام برده نبود درخواست. پادشاه او را بدو واگزاشت. پاروساتيس براى آنكه پادشاه قصدش درنيابد بيدرنگ ماساباتيس را بدست دژخيمان ‌سپرده فرمان داد كه زنده پوست او را بكنند و چون آنچنان كردند لاشه‌ی او را بروى سه‌چوبى گزارده پوستش را جداگانه روى سه‌چوب بگسترد.
اين كار كه شد پادشاه سخت برنجيد و بر پاروساتيس خشمگين گرديد. ولى پاروساتيس با خنده و شوخى پيش آمده بپادشاه مى‌گفت : «راستى تو مرد بسيار خوشبختى هستى و اينست كه از گم كردن يك خواجه‌سراى پير پليد تا اين اندازه بهم برآمده‌اى. ولى من با آنكه هزار دَريك از دست دادم باز با بخت خود سازش و آشتى دارم.» پادشاه از اينكه بدانسان فريب خورده سخت دلتنگ بود ليكن بخاموشى مى‌گراييد. اما استاتيرا آشكار دشمنى با پاروساتيس كرده سخت خشمناك بود از اينكه او بكينه‌ی كشته ‌شدن كوروش يك خواجه‌سراى درستكار و وفادار پادشاه را بدانسان بيرحمانه و نامردانه ‌كشته.


1ـ Masabates

🔶 مشروطه چیست؟..

(بخش سوم)

🖌 یادداشت ویراینده

🔷 (پسگفتار «مشروطه چیست؟»)

🔸امروز بیشتر جوانان ، جمهوری و مشروطه را دو چیز بیکبار جدا دانسته و از واژه‌ی مشروطه بیش از همه «مشروطه‌ی سلطنتی» (همچون بلژیک ،‌ انگلستان ، هلند و مانندهای آن) را می‌فهمند

🔸برداشت درسخواندگان از مشروطه جز یک معنی گنگ و موهونی نیست و بیشتر ، آن را ملازم با پادشاهی می‌پندارند. اینست کسانی همینکه نام مشروطه می‌شنوند گمان می‌کنند آن زمینه‌سازی برای پادشاهی و یا بازگردانیدن پادشاه است. ببینید تا چه پایه گرفتار لفظهاییم و از معنی راست آنها دوریم.

اشکال کجاست؟ ، این برادران افغان حکومت اسلامی را هنوز ندیده‌ بودند یا دمکراسی را نمی‌شناختند؟