🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 8ـ ما جز درپی راستیها نیستیم
پیش از آنكه دنباله‌ی سخن خود را گیرم می‌باید گویم كه كسانی تنها درپی خود و باورهای خود هستند. بدینسان كه چون چیزهایی را از راست و دروغ فراگرفته و در دل جا داده‌اند همه میخواهند آنها را بجایی رسانند ، و اینان چون سخنی را در پیمان بسود خود می‌یابند خشنود میگردند و رو بسوی ما می‌آورند و برخی از ایشان شعر در ستایش پیمان می‌سرایند. و سپس چون سخنانی را با دانسته‌های خود ناسازگار می‌بینند زبان بایراد باز میكنند و یا رو برمی‌گردانند و تندیها مینمایند.
اینان باید بدانند كه ما جز درپی راستیها (حقایق) نیستیم و آرزویی كه می‌داریم بلندی نام خدای یگانه و رستگاری شرق است و این كار را چندان بزرگ می‌شماریم كه همه‌چیز را در برابر آن خُرد میگیریم. شما نیز اگر چنین آرزومندید با ما همراه باشید و پاكدلانه و راستی‌پرستانه بما پیوندید ، اگر نیستید خود را كنار كشید.
ما نیك میدانیم كه دست كشیدن از دانسته‌های خود سخت است ، بویژه در جایی كه خردها سست و ناتوان باشد. لیكن چه باید كرد؟!. آیا نباید باین پراكندگیها چاره اندیشید؟! ما بارها نوشتیم و اینك بار دیگری می‌نویسیم : بدانسان كه شما بر روی كیش خود ایستادگی می‌كنید دیگران نیز همین رفتار را مینمایند. بگویید پس چاره‌ی این پراكندگیها چیست؟!.
آیا شما خواهید توانست با این پریشانی بجایی رسید؟! آیا این بدترین زیانكاری نیست كه مردمی به هر سختی و زبونی تن دردهند و تنها درپی آن باشند كه هر كسی از فراگرفته‌های خود دست برندارد؟! ما تاکنون هرچه گفته‌ایم دلیلها از بهر آن آورده‌ایم و یك زمینه را تا نیك روشن نكنیم رها نكرده‌ایم و همیشه می‌گوییم : «می‌باید خرد را داور ساخت» ، راهی باین همواری كه پیش گرفته‌ایم باز شما نمی‌توانید همگام ما باشید. ببینید تا چه اندازه درمانده و بی‌تاب شده‌اید؟!.
ببینید كار بكجا كشیده كه كسانی میگویند : «مگر هر كاری با خرد درست می‌شود؟!..» یا میگویند : «مگر ما می‌توانیم پیروی از خرد كنیم؟!» و من چون این سخنان را می‌شنوم بیاد آن داستان می‌افتم كه در یكی از گوشه‌های ایران كه صد سال بیشتر دولت را در آنجا دست نبوده و زورمندان چیره گردیده و سالها با تاراج و ستم بسر برده و هر یكی دارایی انبوهی اندوخته بودند و چون دولت نیرومند شده و سپاه بآنجا فرستاده و برای رسیدگی بدادخواهیهای مردم عدلیه برپا كرده بود ، آن زورمندان سخت برآشفته و بگله برخاسته چنین می‌گفتند : «مگر ما می‌توانیم بعدلیه رویم؟!.. ما اگر بعدلیه رویم باید همه‌ی دار و ندار خود را بمردم دهیم و خودمان لخت بمانیم» گاهی نیز ریشخند نموده می‌گفتند : «عدلیه در فرنگستان! اینجا عربستانست» و چون یكی را بداوری خواندندی و بعدلیه آمدی نخست تا دیری بآن گِله‌ها و ریشخندها پرداختی و سپس چون گفته شدی : «پاسخ دادخواه را چه می‌دهی؟!..» چنین گفتی : «شما كه بدلیلهای ما گوش نمی‌دهید ، دیگر من چه پاسخی دهم؟!.»
من چون می‌اندیشم حال شما را از هر باره حال آن كسان می‌بینم. از بس سالهای دراز را با پندارهای بیهوده بسر برده و از خرد و اندیشه بدور بوده‌اید كنون بس دشوار می‌نماید كه گردن بداوری خرد بگزارید و آشكاره میگویید : «اگر كارها با خرد باشد ما باید از همه‌ی باورهای خود دست برداریم» و این درنمی‌یابید كه همین سخن دلیل بیهودگی و بیپایی باورهای شماست. با این درماندگی چه بودی اگر خودپسندی را از سر بیرون می‌كردید و باری این نبودی كه هر یكی خود را دانای بزرگی شمارید و هر سخنی كه می‌شنوید نافهمیده و نااندیشیده بنبرد برخیزید! چه بودی اگر بجای زباندرازی آنچه نمی‌فهمیدید می‌نوشتید و می‌پرسیدید و اگر ایرادی باندیشه‌تان می‌رسد برشته‌ی نگارش می‌كشیدید! چه بودی اگر راستی‌پرستی را كه گهریترین خوی آدمی است از دست نمی‌دادید.
🔸 8ـ ما جز درپی راستیها نیستیم
پیش از آنكه دنباله‌ی سخن خود را گیرم می‌باید گویم كه كسانی تنها درپی خود و باورهای خود هستند. بدینسان كه چون چیزهایی را از راست و دروغ فراگرفته و در دل جا داده‌اند همه میخواهند آنها را بجایی رسانند ، و اینان چون سخنی را در پیمان بسود خود می‌یابند خشنود میگردند و رو بسوی ما می‌آورند و برخی از ایشان شعر در ستایش پیمان می‌سرایند. و سپس چون سخنانی را با دانسته‌های خود ناسازگار می‌بینند زبان بایراد باز میكنند و یا رو برمی‌گردانند و تندیها مینمایند.
اینان باید بدانند كه ما جز درپی راستیها (حقایق) نیستیم و آرزویی كه می‌داریم بلندی نام خدای یگانه و رستگاری شرق است و این كار را چندان بزرگ می‌شماریم كه همه‌چیز را در برابر آن خُرد میگیریم. شما نیز اگر چنین آرزومندید با ما همراه باشید و پاكدلانه و راستی‌پرستانه بما پیوندید ، اگر نیستید خود را كنار كشید.
ما نیك میدانیم كه دست كشیدن از دانسته‌های خود سخت است ، بویژه در جایی كه خردها سست و ناتوان باشد. لیكن چه باید كرد؟!. آیا نباید باین پراكندگیها چاره اندیشید؟! ما بارها نوشتیم و اینك بار دیگری می‌نویسیم : بدانسان كه شما بر روی كیش خود ایستادگی می‌كنید دیگران نیز همین رفتار را مینمایند. بگویید پس چاره‌ی این پراكندگیها چیست؟!.
آیا شما خواهید توانست با این پریشانی بجایی رسید؟! آیا این بدترین زیانكاری نیست كه مردمی به هر سختی و زبونی تن دردهند و تنها درپی آن باشند كه هر كسی از فراگرفته‌های خود دست برندارد؟! ما تاکنون هرچه گفته‌ایم دلیلها از بهر آن آورده‌ایم و یك زمینه را تا نیك روشن نكنیم رها نكرده‌ایم و همیشه می‌گوییم : «می‌باید خرد را داور ساخت» ، راهی باین همواری كه پیش گرفته‌ایم باز شما نمی‌توانید همگام ما باشید. ببینید تا چه اندازه درمانده و بی‌تاب شده‌اید؟!.
ببینید كار بكجا كشیده كه كسانی میگویند : «مگر هر كاری با خرد درست می‌شود؟!..» یا میگویند : «مگر ما می‌توانیم پیروی از خرد كنیم؟!» و من چون این سخنان را می‌شنوم بیاد آن داستان می‌افتم كه در یكی از گوشه‌های ایران كه صد سال بیشتر دولت را در آنجا دست نبوده و زورمندان چیره گردیده و سالها با تاراج و ستم بسر برده و هر یكی دارایی انبوهی اندوخته بودند و چون دولت نیرومند شده و سپاه بآنجا فرستاده و برای رسیدگی بدادخواهیهای مردم عدلیه برپا كرده بود ، آن زورمندان سخت برآشفته و بگله برخاسته چنین می‌گفتند : «مگر ما می‌توانیم بعدلیه رویم؟!.. ما اگر بعدلیه رویم باید همه‌ی دار و ندار خود را بمردم دهیم و خودمان لخت بمانیم» گاهی نیز ریشخند نموده می‌گفتند : «عدلیه در فرنگستان! اینجا عربستانست» و چون یكی را بداوری خواندندی و بعدلیه آمدی نخست تا دیری بآن گِله‌ها و ریشخندها پرداختی و سپس چون گفته شدی : «پاسخ دادخواه را چه می‌دهی؟!..» چنین گفتی : «شما كه بدلیلهای ما گوش نمی‌دهید ، دیگر من چه پاسخی دهم؟!.»
من چون می‌اندیشم حال شما را از هر باره حال آن كسان می‌بینم. از بس سالهای دراز را با پندارهای بیهوده بسر برده و از خرد و اندیشه بدور بوده‌اید كنون بس دشوار می‌نماید كه گردن بداوری خرد بگزارید و آشكاره میگویید : «اگر كارها با خرد باشد ما باید از همه‌ی باورهای خود دست برداریم» و این درنمی‌یابید كه همین سخن دلیل بیهودگی و بیپایی باورهای شماست. با این درماندگی چه بودی اگر خودپسندی را از سر بیرون می‌كردید و باری این نبودی كه هر یكی خود را دانای بزرگی شمارید و هر سخنی كه می‌شنوید نافهمیده و نااندیشیده بنبرد برخیزید! چه بودی اگر بجای زباندرازی آنچه نمی‌فهمیدید می‌نوشتید و می‌پرسیدید و اگر ایرادی باندیشه‌تان می‌رسد برشته‌ی نگارش می‌كشیدید! چه بودی اگر راستی‌پرستی را كه گهریترین خوی آدمی است از دست نمی‌دادید.
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
10) پومپيوس ـ تکه‌ی 22
🔸 در نتيجه‌ی اين پيشامد سراسر شهر بناله و فرياد برخاست كه تو گويي بلاي بزرگي روي بآنجا آورده و ماركيلئوس همراه سناتوس با فر و شكوه به فوروم رفته با پومپيوس ديدار كرد و روي باو گردانيده چنين گفت : اي پومپيوس! من دستور بشما مي‌دهم كه بنگهداري كشور برخيزي و هرچه سپاه كه زير فرمان داري بكار انداخته و سپاهيان ديگر نيز آماده گرداني. لنتولوس1 كه براي قونسولي سال آينده برگزيده شده بود به همان عنوان گفتگو كرد. ولي پومپيوس برخلاف اين برداشت سناتوس در ميان همگي مردم نامه‌اي از قيصر درآورده بازخواند كه عنوان دلفريبي داشت و پيدا بود كه هر دوي ايشان سپاه را دور ساخته و از سمت خود بيزاري جسته به تنهايي در برابر مردم پديد آمده و حساب كارهاي خود را داده داوري را بمردم واگزارند. نتيجه‌ی خواندن اين نامه آن بود كه پومپيوس چون خواست مردم را براي سپاهيگري بخواند اميدي را كه داشت خلاف آن را پديدار يافت. زيرا كساني دعوت او را پذيرفته و آمدند ولي از درون ناراضي بودند. بيشتري هرگز پاسخ ندادند. انبوه مردم خواستار آشتي و آرامش گرديدند. لنتولوس كه اين هنگام نوبت قونسولگري او رسيده بود با همه‌ی اين پيشامد نخواست سناتوس را فراهم بياورد. ليكن كيسرو كه اينزمان از كيليكيا بازگشته بود براي آشتي دادن مي‌كوشيد و او چنين پيشنهاد مي‌نمود كه قيصر سمت خود را در گااول رها نمايد و همچنين سپاه را ترك كند و تنها دو لگيون نگهداشته بحكمراني اللوريكوم بسنده كند ولي براي قونسولگري بار دوم نيز نامزد باشد. پومپيوس چون آن شور و جنبش را دوست نمي‌داشت دوستان قيصر رضايت دادند كه او يكي از آن دو را رها نمايد. ولي لنتولوس همچنان ايستادگي مي‌نمود. كاتو نيز فرياد مي‌كرد كه پومپيوس بد مي‌كند كه دوباره فريب مي‌خورد. آشتي هرگز سر نخواهد گرفت.
همان هنگام خبرهايي رسيد كه قيصر بر آريمينيوم2 كه شهر بزرگي در ايتاليا بود دست يافته و با سپاهيان بر گرد سر خود آهنگ روم را دارد ليكن جمله‌ی آخر اين خبر دروغ بود. زيرا قيصر در اين هنگام بيش از سيصد سواره و پنجهزار پياده بر سر خود نداشت و هم نمي‌خواست براي رسيدن بازمانده‌ی سپاه از آنسوي آلپ درنگ نمايد بلكه بهتر آن ميدانست كه در حال پاشيدگي كار دشمن و بي‌خبري از آمدن او بر سر ايشان بتازد تا فرصت بسيج ساز و برگ ندهد. زماني كه بكنار رود ربيكون3 كه سرحد خاك او بود رسيد اندك زماني درنگ كرد كه تو گويي از بزرگي و بيمناكي قصد خود انديشه داشت و هنوز جرئت نمي‌كرد ولي سرانجام همچون كسي كه چشم رويهم گزارده خود را از بالاي پرتگاهي بدريا بياندازد جلو انديشه را گرفته و همه‌ی بيمها را از ياد برده لشكر را از آب بگذرانيد. همينكه اين خبر در روم پراكنده گرديد خروش و غوغا از سراسر شهر برخاست و ترسي در ميان مردم پيدا شد كه مايه شگفت بود و تا آنزمان چنان ترسي در روم ديده نشده بود. سراسر سناتوس بنزد پومپيوس دويدند و حكام نيز از دنبال آنان رسيدند. تولوس درباره‌ی لگيونها و سپاه او پرسش كرد. پومپيوس اندك درنگي نموده با ترديد پاسخ داد آن دو لگيون كه قيصر بازپس فرستاده آماده هستند و گذشته از آن از كساني كه پيش از اين سپاهيگري پذيرفته‌اند بزودي مي‌توانم تا سي‌هزار تن سپاهي آماده گردانم. از اين سخن او تولوس داد زده گفت : «شما ما را فريب داده‌ايد اي پومپيوس!» سپس راهنمايي كرد كه كسي را نزد قيصر بفرستند. فاوونيوس4 كه خود مردي نيكوخوي بوده جز اين عيبي نداشت كه سخنان بي‌مغز پيچيده‌ی خود را همپايه‌ی گفته‌هاي ساده و پرمغز كاتو مي‌پنداشت گفت : اي پومپيوس كنون بايد پاي بر زمين كوبيده سپاهياني را كه وعده داده‌اي بيرون بياوري. پومپيوس اين سركوفت نابهنگام او را با بردباري شنيده تحمل نمود. كاتو يادآوري مي‌كرد سخناني را كه مدتها پيش از آن درباره‌ی قيصر گفته بود. پومپيوس گفت : آري كاتو همچون پيغمبري پيشينگوييها مي‌كرد ولي همچون يك دوستي كوشش بكار مي‌برد. سپس كاتو پيشنهاد كرد كه پومپيوس را بسرداري برگزينند و همه‌گونه اختيار و توانايي بدست او بسپارند. زيرا مي‌گفت : كسي كه خطاي بزرگي را كرده هم او بهتر مي‌داند كه از كدام راه جلو آن خطا را بگيرد و گذشته را جبران نمايد. خود او به سيسيلي كه به سهم او افتاده بود رفت. همچنين ديگر اعضاي سناتوس هر كدام بسرزميني كه بحكمراني او سپرده شده بود حركت كردند.
1ـ Lentulus
2ـ Ariminum
3ـ Rubicon
4ـ Favonius
10) پومپيوس ـ تکه‌ی 22
🔸 در نتيجه‌ی اين پيشامد سراسر شهر بناله و فرياد برخاست كه تو گويي بلاي بزرگي روي بآنجا آورده و ماركيلئوس همراه سناتوس با فر و شكوه به فوروم رفته با پومپيوس ديدار كرد و روي باو گردانيده چنين گفت : اي پومپيوس! من دستور بشما مي‌دهم كه بنگهداري كشور برخيزي و هرچه سپاه كه زير فرمان داري بكار انداخته و سپاهيان ديگر نيز آماده گرداني. لنتولوس1 كه براي قونسولي سال آينده برگزيده شده بود به همان عنوان گفتگو كرد. ولي پومپيوس برخلاف اين برداشت سناتوس در ميان همگي مردم نامه‌اي از قيصر درآورده بازخواند كه عنوان دلفريبي داشت و پيدا بود كه هر دوي ايشان سپاه را دور ساخته و از سمت خود بيزاري جسته به تنهايي در برابر مردم پديد آمده و حساب كارهاي خود را داده داوري را بمردم واگزارند. نتيجه‌ی خواندن اين نامه آن بود كه پومپيوس چون خواست مردم را براي سپاهيگري بخواند اميدي را كه داشت خلاف آن را پديدار يافت. زيرا كساني دعوت او را پذيرفته و آمدند ولي از درون ناراضي بودند. بيشتري هرگز پاسخ ندادند. انبوه مردم خواستار آشتي و آرامش گرديدند. لنتولوس كه اين هنگام نوبت قونسولگري او رسيده بود با همه‌ی اين پيشامد نخواست سناتوس را فراهم بياورد. ليكن كيسرو كه اينزمان از كيليكيا بازگشته بود براي آشتي دادن مي‌كوشيد و او چنين پيشنهاد مي‌نمود كه قيصر سمت خود را در گااول رها نمايد و همچنين سپاه را ترك كند و تنها دو لگيون نگهداشته بحكمراني اللوريكوم بسنده كند ولي براي قونسولگري بار دوم نيز نامزد باشد. پومپيوس چون آن شور و جنبش را دوست نمي‌داشت دوستان قيصر رضايت دادند كه او يكي از آن دو را رها نمايد. ولي لنتولوس همچنان ايستادگي مي‌نمود. كاتو نيز فرياد مي‌كرد كه پومپيوس بد مي‌كند كه دوباره فريب مي‌خورد. آشتي هرگز سر نخواهد گرفت.
همان هنگام خبرهايي رسيد كه قيصر بر آريمينيوم2 كه شهر بزرگي در ايتاليا بود دست يافته و با سپاهيان بر گرد سر خود آهنگ روم را دارد ليكن جمله‌ی آخر اين خبر دروغ بود. زيرا قيصر در اين هنگام بيش از سيصد سواره و پنجهزار پياده بر سر خود نداشت و هم نمي‌خواست براي رسيدن بازمانده‌ی سپاه از آنسوي آلپ درنگ نمايد بلكه بهتر آن ميدانست كه در حال پاشيدگي كار دشمن و بي‌خبري از آمدن او بر سر ايشان بتازد تا فرصت بسيج ساز و برگ ندهد. زماني كه بكنار رود ربيكون3 كه سرحد خاك او بود رسيد اندك زماني درنگ كرد كه تو گويي از بزرگي و بيمناكي قصد خود انديشه داشت و هنوز جرئت نمي‌كرد ولي سرانجام همچون كسي كه چشم رويهم گزارده خود را از بالاي پرتگاهي بدريا بياندازد جلو انديشه را گرفته و همه‌ی بيمها را از ياد برده لشكر را از آب بگذرانيد. همينكه اين خبر در روم پراكنده گرديد خروش و غوغا از سراسر شهر برخاست و ترسي در ميان مردم پيدا شد كه مايه شگفت بود و تا آنزمان چنان ترسي در روم ديده نشده بود. سراسر سناتوس بنزد پومپيوس دويدند و حكام نيز از دنبال آنان رسيدند. تولوس درباره‌ی لگيونها و سپاه او پرسش كرد. پومپيوس اندك درنگي نموده با ترديد پاسخ داد آن دو لگيون كه قيصر بازپس فرستاده آماده هستند و گذشته از آن از كساني كه پيش از اين سپاهيگري پذيرفته‌اند بزودي مي‌توانم تا سي‌هزار تن سپاهي آماده گردانم. از اين سخن او تولوس داد زده گفت : «شما ما را فريب داده‌ايد اي پومپيوس!» سپس راهنمايي كرد كه كسي را نزد قيصر بفرستند. فاوونيوس4 كه خود مردي نيكوخوي بوده جز اين عيبي نداشت كه سخنان بي‌مغز پيچيده‌ی خود را همپايه‌ی گفته‌هاي ساده و پرمغز كاتو مي‌پنداشت گفت : اي پومپيوس كنون بايد پاي بر زمين كوبيده سپاهياني را كه وعده داده‌اي بيرون بياوري. پومپيوس اين سركوفت نابهنگام او را با بردباري شنيده تحمل نمود. كاتو يادآوري مي‌كرد سخناني را كه مدتها پيش از آن درباره‌ی قيصر گفته بود. پومپيوس گفت : آري كاتو همچون پيغمبري پيشينگوييها مي‌كرد ولي همچون يك دوستي كوشش بكار مي‌برد. سپس كاتو پيشنهاد كرد كه پومپيوس را بسرداري برگزينند و همه‌گونه اختيار و توانايي بدست او بسپارند. زيرا مي‌گفت : كسي كه خطاي بزرگي را كرده هم او بهتر مي‌داند كه از كدام راه جلو آن خطا را بگيرد و گذشته را جبران نمايد. خود او به سيسيلي كه به سهم او افتاده بود رفت. همچنين ديگر اعضاي سناتوس هر كدام بسرزميني كه بحكمراني او سپرده شده بود حركت كردند.
1ـ Lentulus
2ـ Ariminum
3ـ Rubicon
4ـ Favonius
✴️ مشروطه یا دمکراسی؟؟!
(تکه‌ی نوزدهم)
🔶 معنی مشروطه چیست؟..
(تکه‌ی دو از دو)
این سخن كه «فرمانروایی یا سررشته‌داری ازآنِ خود توده است» دو معنی دارد : یكی آنكه نباید یك پادشاهی با زور رشته‌ی كارها را بدست گیرد و بدلخواه پیش برد. دیگری اینكه خود مردم باید رشته‌ی كارها را بدست گیرند و مردانه كشور را راه برند ،
🔸باید هر یكی خود را وظیفه‌دار و پاسخده[=مسئول] آبادی و استقلال آن كشور شناسند ، هر كسی بنوبت خود كوششهایی كنند. همین است معنی سررشته‌داری توده.
اساساً معنی آزادی همینست. در زمانهای پیش كه برده میخریدند و در خاندانها نگه میداشتند یك جدایی میان او با آزاد این بود كه برده دارای اختیاری نبود و از آنسو در زندگانی نیز وظیفه‌ای (جز فرمانبرداری بآقا) نداشت. ولی آزاد چنانكه خود اختیاری داشت وظیفه‌ای نیز بگردن او بود. میبایست بكوشد و اسباب زندگانی خود و خاندانش را فراهم گرداند.
🔸آزادی لذت دارد و مایه‌ی سرفرازیست ، لیكن با رنج و كوشش توأم میباشد.
یك توده‌ای چون شورش كرده و مشروطه طلبیده در واقع آزادی خواسته و بآن پادشاه یا دربار چنین گفته :
«ما میخواهیم از این پس سررشته‌ی كارها را خودمان در دست داریم. میخواهیم خودمان كشور را راه بریم». با این عنوان بوده كه با خودكامگی جنگیده و آن را از میان برداشته.
این معنی درست مشروطه است. كنون بسیاری از مردم این را نمیدانند. كردان و لران كوه‌نشین و روستاییان دژآگاه [1] كه كمترین دانش را در این باره ندارند و بكشور و توده دارای هیچ علاقه نیستند بمانند ، بسیاری از مردم شهری را میگویم ، كه از معنی مشروطه و این گونه زندگی آگاه نیستند و تاكنون كسی نبوده بآنان آگاهی دهد و بفهماند ، و همچنین
🔸بسیاری از درسخواندگان را میگویم ، كه یك چیزهایی را از مشروطه شنیده و فراگرفته‌اند و كمتر یكیشان فهمیده‌اند.
ما در گفتار دیروز دانستن را معنی كرده گفتیم كه شنیدن جز از دانستن است.
از این گذشته امروز درمیان توده عقیده‌های گوناگون بسیاری رواج دارد كه همگی مخالف با معنی مشروطه میباشد و اینست دسته‌های انبوهی آشكاره دشمنی میكنند و زمختی مینمایند. دسته‌های انبوهی در این كشور زندگی میكنند ولی همیشه بدخواه آن میباشند.
اینست میگویم : نخست باید معنی درست مشروطه را درمیان توده رواج داد و همه‌ی مردم را چه مرد و چه زن ، و چه باسواد و چه بیسواد ، و چه روستایی و چه شهری ، از آن آگاه گردانید. دوم
🔸باید با عقیده‌های متضاد نبرد كرد و آنها را از دلها بیرون ساخت تا بدینسان هر كسی علاقه‌مند باین معنی گردد.
ما در شماره‌های آینده از نیكی مشروطه و از مزایای آن سخن خواهیم راند.
(پرچم روزانه شماره‌ی 7 دوشنبه 13 بهمن ماه 1320)
[1] : دُژ پیشوندی است که معنی «بدی توأم با درشتی» میدهد. دُژآگاه : آنکه آگاهیهایش ناراست و خود فرهنگ نادیده و درشت باشد.
(تکه‌ی نوزدهم)
🔶 معنی مشروطه چیست؟..
(تکه‌ی دو از دو)
این سخن كه «فرمانروایی یا سررشته‌داری ازآنِ خود توده است» دو معنی دارد : یكی آنكه نباید یك پادشاهی با زور رشته‌ی كارها را بدست گیرد و بدلخواه پیش برد. دیگری اینكه خود مردم باید رشته‌ی كارها را بدست گیرند و مردانه كشور را راه برند ،
🔸باید هر یكی خود را وظیفه‌دار و پاسخده[=مسئول] آبادی و استقلال آن كشور شناسند ، هر كسی بنوبت خود كوششهایی كنند. همین است معنی سررشته‌داری توده.
اساساً معنی آزادی همینست. در زمانهای پیش كه برده میخریدند و در خاندانها نگه میداشتند یك جدایی میان او با آزاد این بود كه برده دارای اختیاری نبود و از آنسو در زندگانی نیز وظیفه‌ای (جز فرمانبرداری بآقا) نداشت. ولی آزاد چنانكه خود اختیاری داشت وظیفه‌ای نیز بگردن او بود. میبایست بكوشد و اسباب زندگانی خود و خاندانش را فراهم گرداند.
🔸آزادی لذت دارد و مایه‌ی سرفرازیست ، لیكن با رنج و كوشش توأم میباشد.
یك توده‌ای چون شورش كرده و مشروطه طلبیده در واقع آزادی خواسته و بآن پادشاه یا دربار چنین گفته :
«ما میخواهیم از این پس سررشته‌ی كارها را خودمان در دست داریم. میخواهیم خودمان كشور را راه بریم». با این عنوان بوده كه با خودكامگی جنگیده و آن را از میان برداشته.
این معنی درست مشروطه است. كنون بسیاری از مردم این را نمیدانند. كردان و لران كوه‌نشین و روستاییان دژآگاه [1] كه كمترین دانش را در این باره ندارند و بكشور و توده دارای هیچ علاقه نیستند بمانند ، بسیاری از مردم شهری را میگویم ، كه از معنی مشروطه و این گونه زندگی آگاه نیستند و تاكنون كسی نبوده بآنان آگاهی دهد و بفهماند ، و همچنین
🔸بسیاری از درسخواندگان را میگویم ، كه یك چیزهایی را از مشروطه شنیده و فراگرفته‌اند و كمتر یكیشان فهمیده‌اند.
ما در گفتار دیروز دانستن را معنی كرده گفتیم كه شنیدن جز از دانستن است.
از این گذشته امروز درمیان توده عقیده‌های گوناگون بسیاری رواج دارد كه همگی مخالف با معنی مشروطه میباشد و اینست دسته‌های انبوهی آشكاره دشمنی میكنند و زمختی مینمایند. دسته‌های انبوهی در این كشور زندگی میكنند ولی همیشه بدخواه آن میباشند.
اینست میگویم : نخست باید معنی درست مشروطه را درمیان توده رواج داد و همه‌ی مردم را چه مرد و چه زن ، و چه باسواد و چه بیسواد ، و چه روستایی و چه شهری ، از آن آگاه گردانید. دوم
🔸باید با عقیده‌های متضاد نبرد كرد و آنها را از دلها بیرون ساخت تا بدینسان هر كسی علاقه‌مند باین معنی گردد.
ما در شماره‌های آینده از نیكی مشروطه و از مزایای آن سخن خواهیم راند.
(پرچم روزانه شماره‌ی 7 دوشنبه 13 بهمن ماه 1320)
[1] : دُژ پیشوندی است که معنی «بدی توأم با درشتی» میدهد. دُژآگاه : آنکه آگاهیهایش ناراست و خود فرهنگ نادیده و درشت باشد.
🔶 غدیر خم : کشاکش هزار ساله
🔶 راز واعظی (بخش 4 از 4)
کانال پاکدینی :
تکه‌ی بریده شده‌ی این گفتار اعترافهای شیخ است و چون بداستان غدیر خم بستگی ندارد نیاوردیم. اینجا چند نکته‌ای هست که بآنها می‌پردازیم :
1ـ کاری بمعنی ولاء نداریم. چنین می‌انگاریم که پیغمبر خواسته جانشین خود را بمردم بشناساند ، می‌پرسیم چرا این کار را بهنگام حج که همه‌ی حاجیانِ سراسرِ عربستان بودند نکرد؟!. چرا چنین موضوع مهمی را پس از پایان حج و در راه بازگشت برای کاروان خودش یا یک دسته از کاروانها بزبان آورد؟!.
2ـ میدانیم که محمد در روزهای آخر عمرش ، اُسامه پور زید را سرکرده‌ی لشکری گردانید که بشام بهر جهاد روند و او چون بسیار جوان بود برخی ناخشنود بودند و لشکر از رفتن بازمی‌ایستاد و از مدینه بیرون نمی‌رفت. محمد که این دانست با همه‌ی بیماری خود را بمسجد کشانید و درباره‌ی شایستگی زید و نیز پسر جوان او اسامه سخن راند. لشکریان را دلگرم به پیروی ازو گردانید و بدینسان لشکر را راه انداخت. هنوز لشکر یک فرودگاه [= منزل ، جای فرود] نرفته بود که محمد درگذشت.
می‌پرسیم جستار جانشینی جستاری بس ارجدارتر از سرکردگی یک لشکر بود. آیا نمی‌سزید که در مسجد سخن از جانشین بودن علی را یک بار دیگر نیز بمیان آورد و یادآور شود؟! ـ چنانکه شیوه‌ی قرآن است که چیزهای ارجدار را چند بار پیاپی می‌گوید.
3ـ ابن‌اسحاق که بازگوییهایش (روایتها) مایه‌ی پدید آمدن کتاب سیره‌ی ابن‌هشام گردیده با اینکه به شیعه یا هوادار خاندان علی بودن شناخته بوده ، سخنرانی بازپسین حج را می‌آورد لیکن هیچ سخنی از جانشینی در آن نمی‌بینید. چنین داستان ارجداری چگونه از آن یادی نشده؟!.
4ـ پایگاه اینترنتی زیر خطبه‌ی شقشقیه را ساختگی می‌شناساند و دلیلهای فراوان برایش می‌آورد :
https://www.islamtxt.net/OLD-islamtxt-drupall/?q=article/228
همچنین کسان دیگری نه تنها آن خطبه ، بلکه بسیاری از بخشهای نهج‌البلاغه را از علی نمیدانند. گرچه ما نیازی باین نمی‌بینیم ولی خوانندگانی که بخواهند ، با جستجو در اینترنت توانند اینگونه جستارها را دنبال کنند.
آنچه بدیده‌ی ما از همه ارجدارتر است اینکه اگر شما تاریخچه‌ی شیعیگری را بخوانید می‌بینید که شیعیگری یک جنبش سیاسی بوده که سپس رنگ کیش بخود گرفته1 و برای پیشرفتش دروغهای بسیار ساخته‌اند. تاریخ را که می‌خوانیم این دودستگی انگیزیه‌ی دودستگیهای بعدی هم شده و از آنها کیشهای دیگری پدید آمده که آخرین آن بهائیگری است.
اینها از یکسو در زمان خود ، اسلام را از کار انداخته و از سوی دیگر مایه‌ی کینه‌ها و دشمنیهای سختی گردیده که یک نمونه‌ی آن جنگهای ایران و عثمانی و کشته شدن صدهزاران تن از این دو کشور و به فروخته شدن صدهزاران زنان ایرانی اسیر در بازارهای صوفیا و بلگراد و دیگر جاها بوده.
ما می‌پرسیم ، یک داستان هزارساله و چیزی که گذشت زمان آن را کهن گردانیده و پوسانیده آیا ارج آن را داشته که اینهمه خونها در گذشته ریخته شود و هنوز هم بازنایستد؟! آیا با این گناهان آشکار است که شیعیان بهشت را بخود بایا می‌شمارند؟! آیا کسانی که «دارالتقریب» اسلامی راه می‌اندازند و خواستشان نزدیکی مسلمانان به یکدیگر است بهتر نیست از این دسته‌بندیهای کودکانه‌ی بسیار بیم‌آور ، بیکبار دست بردارند تا نام نیکی از ایشان در تاریخ بازماند؟!
5ـ در کانال محمد (@tarikhe_mohammad) ، در گفتارهای شماره‌ی 122 (بازپسین حج) ، 127 (درگذشت پاکمرد) ، 129 (دست دادن با ابوبکر) ، پیوست شماره‌ی 1 (داستان غدیر خم و معنی ولاء و مولاء) دلیلهای بیشتری بر پوچی ادعای شیعیان می‌توان یافت.
پابرگی :
1ـ کتابهای ما در این زمینه اینهاست : شیعیگری (یا بخوانند و داوری کنند ـ داوری) ، پرسش و پاسخ ، گفت و شنید (کتاب). در این کتابها چون از تاریخچه‌ی شیعیگری نیز سخن بمیان آمده جستار روشنی بیشتری دارد.
🔶 راز واعظی (بخش 4 از 4)
کانال پاکدینی :
تکه‌ی بریده شده‌ی این گفتار اعترافهای شیخ است و چون بداستان غدیر خم بستگی ندارد نیاوردیم. اینجا چند نکته‌ای هست که بآنها می‌پردازیم :
1ـ کاری بمعنی ولاء نداریم. چنین می‌انگاریم که پیغمبر خواسته جانشین خود را بمردم بشناساند ، می‌پرسیم چرا این کار را بهنگام حج که همه‌ی حاجیانِ سراسرِ عربستان بودند نکرد؟!. چرا چنین موضوع مهمی را پس از پایان حج و در راه بازگشت برای کاروان خودش یا یک دسته از کاروانها بزبان آورد؟!.
2ـ میدانیم که محمد در روزهای آخر عمرش ، اُسامه پور زید را سرکرده‌ی لشکری گردانید که بشام بهر جهاد روند و او چون بسیار جوان بود برخی ناخشنود بودند و لشکر از رفتن بازمی‌ایستاد و از مدینه بیرون نمی‌رفت. محمد که این دانست با همه‌ی بیماری خود را بمسجد کشانید و درباره‌ی شایستگی زید و نیز پسر جوان او اسامه سخن راند. لشکریان را دلگرم به پیروی ازو گردانید و بدینسان لشکر را راه انداخت. هنوز لشکر یک فرودگاه [= منزل ، جای فرود] نرفته بود که محمد درگذشت.
می‌پرسیم جستار جانشینی جستاری بس ارجدارتر از سرکردگی یک لشکر بود. آیا نمی‌سزید که در مسجد سخن از جانشین بودن علی را یک بار دیگر نیز بمیان آورد و یادآور شود؟! ـ چنانکه شیوه‌ی قرآن است که چیزهای ارجدار را چند بار پیاپی می‌گوید.
3ـ ابن‌اسحاق که بازگوییهایش (روایتها) مایه‌ی پدید آمدن کتاب سیره‌ی ابن‌هشام گردیده با اینکه به شیعه یا هوادار خاندان علی بودن شناخته بوده ، سخنرانی بازپسین حج را می‌آورد لیکن هیچ سخنی از جانشینی در آن نمی‌بینید. چنین داستان ارجداری چگونه از آن یادی نشده؟!.
4ـ پایگاه اینترنتی زیر خطبه‌ی شقشقیه را ساختگی می‌شناساند و دلیلهای فراوان برایش می‌آورد :
https://www.islamtxt.net/OLD-islamtxt-drupall/?q=article/228
همچنین کسان دیگری نه تنها آن خطبه ، بلکه بسیاری از بخشهای نهج‌البلاغه را از علی نمیدانند. گرچه ما نیازی باین نمی‌بینیم ولی خوانندگانی که بخواهند ، با جستجو در اینترنت توانند اینگونه جستارها را دنبال کنند.
آنچه بدیده‌ی ما از همه ارجدارتر است اینکه اگر شما تاریخچه‌ی شیعیگری را بخوانید می‌بینید که شیعیگری یک جنبش سیاسی بوده که سپس رنگ کیش بخود گرفته1 و برای پیشرفتش دروغهای بسیار ساخته‌اند. تاریخ را که می‌خوانیم این دودستگی انگیزیه‌ی دودستگیهای بعدی هم شده و از آنها کیشهای دیگری پدید آمده که آخرین آن بهائیگری است.
اینها از یکسو در زمان خود ، اسلام را از کار انداخته و از سوی دیگر مایه‌ی کینه‌ها و دشمنیهای سختی گردیده که یک نمونه‌ی آن جنگهای ایران و عثمانی و کشته شدن صدهزاران تن از این دو کشور و به فروخته شدن صدهزاران زنان ایرانی اسیر در بازارهای صوفیا و بلگراد و دیگر جاها بوده.
ما می‌پرسیم ، یک داستان هزارساله و چیزی که گذشت زمان آن را کهن گردانیده و پوسانیده آیا ارج آن را داشته که اینهمه خونها در گذشته ریخته شود و هنوز هم بازنایستد؟! آیا با این گناهان آشکار است که شیعیان بهشت را بخود بایا می‌شمارند؟! آیا کسانی که «دارالتقریب» اسلامی راه می‌اندازند و خواستشان نزدیکی مسلمانان به یکدیگر است بهتر نیست از این دسته‌بندیهای کودکانه‌ی بسیار بیم‌آور ، بیکبار دست بردارند تا نام نیکی از ایشان در تاریخ بازماند؟!
5ـ در کانال محمد (@tarikhe_mohammad) ، در گفتارهای شماره‌ی 122 (بازپسین حج) ، 127 (درگذشت پاکمرد) ، 129 (دست دادن با ابوبکر) ، پیوست شماره‌ی 1 (داستان غدیر خم و معنی ولاء و مولاء) دلیلهای بیشتری بر پوچی ادعای شیعیان می‌توان یافت.
پابرگی :
1ـ کتابهای ما در این زمینه اینهاست : شیعیگری (یا بخوانند و داوری کنند ـ داوری) ، پرسش و پاسخ ، گفت و شنید (کتاب). در این کتابها چون از تاریخچه‌ی شیعیگری نیز سخن بمیان آمده جستار روشنی بیشتری دارد.
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 9ـ سومین آسیب کیشها (تکه‌ی یک از سه)
بسخن خود بازمی‌گردیم : سومین زیان یا آسیب كیشها اینكه در هر یكی كسانی را (از پاكمردان و یاران و خویشان ایشان) در دین جا داده‌اند كه آنان را دست اندر كارهای خدا می‌شمارند و می‌پرستند. ببینید : مسیحیان مسیح را تا كجا رسانیده‌اند و پتروس و پولیس را در چه جایگاهی نشانده‌اند كه دین و رستگاری را جز در پرستش آنان نمی‌انگارند. نیز بیشتر مسلمانان پیغمبر اسلام و خاندان او را دارنده‌ی كارهای خدا می‌شناسند و همیشه در سختیها از ایشان گشایش كار می‌طلبند و دین و رستگاری را جز دوستاری آنان نمی‌شمارند و چنین می‌دانند كه چون دوستار آنان باشند گناهشان آمرزیده گردد.
این همان بت‌پرستی است كه همه‌ی دینها بویژه دین اسلام با آن جنگیده و هرگز سازشی با خداپرستی ندارد. آنان پیش خود این راه را «ایمان» می‌نامند. هر نامی كه میخواهند بدهند راستی همانست كه می‌نگاریم. اینها بت‌پرستی است.
باید دانست چنانكه ما همیشه میانه‌ی زردشت و زردشتیگری جدایی می‌گزاریم ، كه زردشت را یك مرد خدا شناخته ولی این كارهایی را كه زردشتیان بنام دین او مینمایند نكوهش می‌كنیم درباره‌ی مسیح و مسیحیگری نیز همان رفتار را می‌داریم. نیز پیغمبر اسلام و خاندان او را از پندارهای عامیانه كه مردمان را درباره‌ی ایشانست بیكبار جدا می‌شماریم. روشنتر میگویم امام علی بن ابیطالب آن مرد خداپرست بزرگوار جز از این علی انباز خداست كه مردم پنداشته‌اند و صدها دروغ باو بسته و بگفته‌ی خود مظهرالعجایب و الغرایبش ساخته‌اند. آن امام حسین بن علی نمونه‌ی غیرت و مردانگی جز از این «امام حسین» پناهگاه بیدادگران و تباهكاران است كه عامیان می‌شناسند.
این خود پستی و بیفرهنگی آن كسانست كه نامهای چنان مردان ارجمند را دستاویز نادانیها و هوسبازیهای خویش ساخته‌اند و ما هرگز نباید از اینكه آن نامها درمیانست در برابر این نادانیها و پستیها بخاموشی گراییم.
اینان آن گمراهان خیره‌رویند كه از خدای یگانه رو برگردانیده و بگمان خود امام علی بن ابیطالب و فرزندان او را پشتیبان و هوادار گرفته و بروی خدا كشیده‌اند.
امام علی بن ابیطالب و فرزندان او بندگان خدا بوده‌اند كه هر كدام در زمان خود برستگاری مردم كوشیده‌اند و چون درگذشته‌اند نزد خدا جایگاه بلندی یافته‌اند ولی هرگز با جهان پیوستگی ندارند و پس از مرگ هیچ كاری از آنان برنیاید. اگر چنین بودی كه آنان را دستی در كارهای خدا باشد نخست بایستی از مرگ ایمن باشند. اینكه نشده‌اند و مُرده‌اند بهترین گواه است كه جز بندگان خدا نبوده‌اند ، بندگان برگزیده و ارجمند.
گمراهی نگرید : در جایی كه پیغمبر اسلام همه‌ی كارها را از راهش پیش بردی و در جنگها به تن خویش گزندها دیدی و هیچگاه از كوشش بازننشستی اینان برآنند كه بنشینند و هیچ كاری نكنند و نوادگان آن پیغمبر پس از آنكه هزار سال است درگذشته‌اند كارهای اینان را انجام دهند و بنام دوستاری گناهانشان را بیامرزند. چه زیانكاری بالاتر از اینكه مردانی كه در هزار و دوهزار سال پیش برخاسته‌اند و مایه‌ی رستگاری و فیروزبختی جهان گردیده‌اند شما امروز نامهای آنان را مایه‌ی بدبختی و گرفتاری خود سازید؟!. خواهید گفت : «چه بدبختی و چه گرفتاری‌ای؟..» كنون من آن را برای شما روشن گردانم كه بدانید همین یك چیز از انگیزه‌های[=علت] بزرگ پس ماندن شرق میباشد :
اگر كسانی بسنجند خواهند دید آنان كه گرفتار این پندارهایند و امامانی را دست اندر كارهای خدا شناخته و رستگاری را در دوستاری آنان می‌شناسند كمتر ارجی بدرستكاری و راستگویی و نیكوكرداری گزارند و كمتر دربند آزادی و سرفرازی توده و پیشرفت كارهای كشور باشند. زیرا كه این چیزها را چندان ارجدار نشناسند. ما در جنبش مشروطه دیدیم كسانی كه آن باورها را میداشتند در راه كشورخواهی و كوشش به پیشرفت كار توده با دیگران همگام1 نتوانستند شد. گذشته از آنكه انبوهی از ایشان مشروطه‌خواهی را با آن دلبستگیهای خود ناسازگار دیدند و بدستاویز آنكه مشروطه‌خواهان میخواهند پولهای كشور را بجای روضه‌خوانیها و كربلا رفتنها در كشیدن راه‌آهن و برپا کردن كارخانه‌ها بكار برند بیكبار از در دشمنی درآمدند و كردند آنچه كردند. یك دسته كه بمشروطه گراییدند و در كوشیدن بآبادی كشور با آزادیخواهان همراهی نمودند اینان نیز در نتیجه‌ی پابندهایی كه بپا میداشتند با دیگر آزادیخواهان همگامی نتوانستند و بیشتر آنان در نیمه‌راه ماندند و یا از آنجا بازگشتند.
1 : اصل : همگامی ـ و
🔸 9ـ سومین آسیب کیشها (تکه‌ی یک از سه)
بسخن خود بازمی‌گردیم : سومین زیان یا آسیب كیشها اینكه در هر یكی كسانی را (از پاكمردان و یاران و خویشان ایشان) در دین جا داده‌اند كه آنان را دست اندر كارهای خدا می‌شمارند و می‌پرستند. ببینید : مسیحیان مسیح را تا كجا رسانیده‌اند و پتروس و پولیس را در چه جایگاهی نشانده‌اند كه دین و رستگاری را جز در پرستش آنان نمی‌انگارند. نیز بیشتر مسلمانان پیغمبر اسلام و خاندان او را دارنده‌ی كارهای خدا می‌شناسند و همیشه در سختیها از ایشان گشایش كار می‌طلبند و دین و رستگاری را جز دوستاری آنان نمی‌شمارند و چنین می‌دانند كه چون دوستار آنان باشند گناهشان آمرزیده گردد.
این همان بت‌پرستی است كه همه‌ی دینها بویژه دین اسلام با آن جنگیده و هرگز سازشی با خداپرستی ندارد. آنان پیش خود این راه را «ایمان» می‌نامند. هر نامی كه میخواهند بدهند راستی همانست كه می‌نگاریم. اینها بت‌پرستی است.
باید دانست چنانكه ما همیشه میانه‌ی زردشت و زردشتیگری جدایی می‌گزاریم ، كه زردشت را یك مرد خدا شناخته ولی این كارهایی را كه زردشتیان بنام دین او مینمایند نكوهش می‌كنیم درباره‌ی مسیح و مسیحیگری نیز همان رفتار را می‌داریم. نیز پیغمبر اسلام و خاندان او را از پندارهای عامیانه كه مردمان را درباره‌ی ایشانست بیكبار جدا می‌شماریم. روشنتر میگویم امام علی بن ابیطالب آن مرد خداپرست بزرگوار جز از این علی انباز خداست كه مردم پنداشته‌اند و صدها دروغ باو بسته و بگفته‌ی خود مظهرالعجایب و الغرایبش ساخته‌اند. آن امام حسین بن علی نمونه‌ی غیرت و مردانگی جز از این «امام حسین» پناهگاه بیدادگران و تباهكاران است كه عامیان می‌شناسند.
این خود پستی و بیفرهنگی آن كسانست كه نامهای چنان مردان ارجمند را دستاویز نادانیها و هوسبازیهای خویش ساخته‌اند و ما هرگز نباید از اینكه آن نامها درمیانست در برابر این نادانیها و پستیها بخاموشی گراییم.
اینان آن گمراهان خیره‌رویند كه از خدای یگانه رو برگردانیده و بگمان خود امام علی بن ابیطالب و فرزندان او را پشتیبان و هوادار گرفته و بروی خدا كشیده‌اند.
امام علی بن ابیطالب و فرزندان او بندگان خدا بوده‌اند كه هر كدام در زمان خود برستگاری مردم كوشیده‌اند و چون درگذشته‌اند نزد خدا جایگاه بلندی یافته‌اند ولی هرگز با جهان پیوستگی ندارند و پس از مرگ هیچ كاری از آنان برنیاید. اگر چنین بودی كه آنان را دستی در كارهای خدا باشد نخست بایستی از مرگ ایمن باشند. اینكه نشده‌اند و مُرده‌اند بهترین گواه است كه جز بندگان خدا نبوده‌اند ، بندگان برگزیده و ارجمند.
گمراهی نگرید : در جایی كه پیغمبر اسلام همه‌ی كارها را از راهش پیش بردی و در جنگها به تن خویش گزندها دیدی و هیچگاه از كوشش بازننشستی اینان برآنند كه بنشینند و هیچ كاری نكنند و نوادگان آن پیغمبر پس از آنكه هزار سال است درگذشته‌اند كارهای اینان را انجام دهند و بنام دوستاری گناهانشان را بیامرزند. چه زیانكاری بالاتر از اینكه مردانی كه در هزار و دوهزار سال پیش برخاسته‌اند و مایه‌ی رستگاری و فیروزبختی جهان گردیده‌اند شما امروز نامهای آنان را مایه‌ی بدبختی و گرفتاری خود سازید؟!. خواهید گفت : «چه بدبختی و چه گرفتاری‌ای؟..» كنون من آن را برای شما روشن گردانم كه بدانید همین یك چیز از انگیزه‌های[=علت] بزرگ پس ماندن شرق میباشد :
اگر كسانی بسنجند خواهند دید آنان كه گرفتار این پندارهایند و امامانی را دست اندر كارهای خدا شناخته و رستگاری را در دوستاری آنان می‌شناسند كمتر ارجی بدرستكاری و راستگویی و نیكوكرداری گزارند و كمتر دربند آزادی و سرفرازی توده و پیشرفت كارهای كشور باشند. زیرا كه این چیزها را چندان ارجدار نشناسند. ما در جنبش مشروطه دیدیم كسانی كه آن باورها را میداشتند در راه كشورخواهی و كوشش به پیشرفت كار توده با دیگران همگام1 نتوانستند شد. گذشته از آنكه انبوهی از ایشان مشروطه‌خواهی را با آن دلبستگیهای خود ناسازگار دیدند و بدستاویز آنكه مشروطه‌خواهان میخواهند پولهای كشور را بجای روضه‌خوانیها و كربلا رفتنها در كشیدن راه‌آهن و برپا کردن كارخانه‌ها بكار برند بیكبار از در دشمنی درآمدند و كردند آنچه كردند. یك دسته كه بمشروطه گراییدند و در كوشیدن بآبادی كشور با آزادیخواهان همراهی نمودند اینان نیز در نتیجه‌ی پابندهایی كه بپا میداشتند با دیگر آزادیخواهان همگامی نتوانستند و بیشتر آنان در نیمه‌راه ماندند و یا از آنجا بازگشتند.
1 : اصل : همگامی ـ و
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
10) پومپيوس ـ تکه‌ی 23
🔸 بدينسان سراسر ايتالي بشورش برخاسته و همگي ابزار جنگ بدست گرفته بودند ولي هيچ كسي نمي‌دانست كه چه كار بايد كرد. مردمي كه در بيرون بودند اين هنگام از هر سوي روي بشهر آورده بودند. از اينسوي آنان كه در شهر بودند چون مي‌ديدند شوريدگي و پاشيدگي از اندازه گذشته و دشوار ميدانستند كه حكمرانان بتوانند آن نابساماني را بسامان بياورند از اينجا بآن زودي و شتاب كه بيرونيان بدرون مي‌آمدند اينان بيرون مي‌رفتند. در نتيجه‌ی اين ترسناكي و بيمزدگي بود كه هيچ كسي نمي‌توانست خود را آرام گرداند و از اينجا پومپيوس را آسوده نمي‌گزاردند كه از روي هوش و انديشه‌ی خود راهي بگيرد بلكه هر كسي سختگيري مي‌نمود كه پيروي از انديشه‌ی او كرده شود چه آن انديشه از ترس و دلباختگي پديد آمده و چه از دلگيري و غمگيني سر زده باشد. اين بود چه‌بسا در يك روز دو رأي ضد يكديگر جلو او آورده مي‌شد ، از آنسوي هم هيچ گونه خبر درستي از دشمن بدست نمي‌آمد. زيرا هر كسي هر خبري را كه از يك دهاني مي‌شنيد بيدرنگ آن را بآگاهي پومپيوس مي‌رسانيد و اگر او آن خبر را استوار نمي‌داشت بدشمني او برمي‌خاست. پومپيوس چون اين شوريدگي و نابساماني را مي‌ديد ناگزير بر آن سر شد كه شهر را رها كرده و بدينسان آن نابساماني را بپاياني برساند و بهمه اعضاي سناتوس خبر داد كه از پي او شهر را ترك بگويند و اگر كسي ترك نكند هوادار قيصر شناخته شده بمحاكمه دعوت خواهد شد. خود او در تاريكي شب شهر را رها كرده بيرون رفت. كونسولان از پي او رفته و از شتابي كه داشتند قربانيها براي خدايان نگذرانيدند ، با آنكه رسم بر اين بود كه پيش از هر جنگ قرباني بگذرانند. در ميان اين كشاكش و بهم‌خوردگي خود پومپيوس اين سرافرازي را داشت كه سراسر مردم او را دوست داشته خواهان نيكي او بودند. اگرچه بسياري از مردم از پيشامد جنگ ناخرسند بودند ولي اينان هم هرگز ناخرسندي از سردار جنگ نداشتند چنانكه مي‌توان گفت كه كساني كه تنها بنام همراهي با پومپيوس و تنها نگزاردن او از شهر بيرون رفتند شماره‌ی آنان بيشتر از كساني بود كه از ترس و براي آزاد ماندن از آنجا بيرون رفتند.
چند روز پس از آنكه پومپيوس از شهر بيرون رفته بود قيصر بدانجا درآمد و خود را خداوند شهر گردانيد و با همه كس رفتار نيكو نموده مهرباني مي‌كرد تا ترس آنان را فرونشاند مگر با متلوس1 كه يكي از تريبونان بود كه چون او ايستادگي از خود نموده نمي‌گزاشت قيصر دست بگنجينه بيازد قيصر او را تهديد بكشتن كرده بلكه سخنان درشتتري را بر زبان راند كه بكار بستن آنها بهتر بود تا بر زبان راندن و بدينسان آن را از جلو برداشته و آن مقدار پولي را كه دربايست داشت از گنجينه بدست آورده از دنبال پومپيوس بيرون آمد و سخت شتاب مي‌نمود كه بيش از آنكه سپاهيان وي كه در اسپانيا بودند به وي بپيوندند از ايتالي بيرونش براند.
اما پومپيوس چون به برندسيوم2 رسيد چون در آنجا كشتي باندازه‌ی نياز پيدا بود به دو قونسول دستور داد كه بيدرنگ بكشتي درآيند و سي كوهورت سپاهيان را در كشتي نشانده از جلو آنان روانه‌ی دريهاخيوم3 گردانيد. همچنين پدرزن خود اسكيپيو را همراه پسر خويش كنايوس4 به سوريا فرستاد كه ايشان هم در آنجا يك دسته‌ی كشتي جنگي آماده گردانند. خودش آن شهر را استوار ساخته چابكترين سپاهيان خود را بر سر ديوار بپاسباني برگماشت. و فرمان فوق‌العاده بيرون داد كه شهريان از شهر بيرون نروند و از هر سوي زمينهاي شهر را كنده خندقهايي پديد آورد و در همه‌ی كوچه‌هاي شهر تير نصب كرده بندها ساخت مگر در دو كوچه كه بسوي كنار دريا مي‌رفت. بدينسان در مدت سه روز با همه‌گونه آساني سپاهيان خود را در كشتيها نشاند و سپس علامتي نشان داده همه‌ی سپاهيان روي ديوارها را بسوي كشتيها خواند و آنان بچابكي روانه شدند و بكشتيها پذيرفته گرديدند. قيصر از اينكه ديوارها را تهي ديد دانست كه پومپيوس با سپاه روانه گرديده و اينبود از دنبال او شتاب گرفت ولي در گرماگرم شتاب ناگهان به بندها و خندقها دچار گرديده مردم شهر چون او را در خطر مي‌ديدند برهنمايي برخاستند و او از آن راه برگشته و گرد شهر چرخي زده به بندرگاه رسيد ولي در آنجا همه‌ی كشتيها را ديد كه روانه شده‌اند مگر دو كشتي كه بازمانده بود و در ميان آنها چند تن سپاهي بيش نبود.
1ـ Metellus
2ـ Brundusium
3ـ Dyrrhachium
4ـ Cnaeus
10) پومپيوس ـ تکه‌ی 23
🔸 بدينسان سراسر ايتالي بشورش برخاسته و همگي ابزار جنگ بدست گرفته بودند ولي هيچ كسي نمي‌دانست كه چه كار بايد كرد. مردمي كه در بيرون بودند اين هنگام از هر سوي روي بشهر آورده بودند. از اينسوي آنان كه در شهر بودند چون مي‌ديدند شوريدگي و پاشيدگي از اندازه گذشته و دشوار ميدانستند كه حكمرانان بتوانند آن نابساماني را بسامان بياورند از اينجا بآن زودي و شتاب كه بيرونيان بدرون مي‌آمدند اينان بيرون مي‌رفتند. در نتيجه‌ی اين ترسناكي و بيمزدگي بود كه هيچ كسي نمي‌توانست خود را آرام گرداند و از اينجا پومپيوس را آسوده نمي‌گزاردند كه از روي هوش و انديشه‌ی خود راهي بگيرد بلكه هر كسي سختگيري مي‌نمود كه پيروي از انديشه‌ی او كرده شود چه آن انديشه از ترس و دلباختگي پديد آمده و چه از دلگيري و غمگيني سر زده باشد. اين بود چه‌بسا در يك روز دو رأي ضد يكديگر جلو او آورده مي‌شد ، از آنسوي هم هيچ گونه خبر درستي از دشمن بدست نمي‌آمد. زيرا هر كسي هر خبري را كه از يك دهاني مي‌شنيد بيدرنگ آن را بآگاهي پومپيوس مي‌رسانيد و اگر او آن خبر را استوار نمي‌داشت بدشمني او برمي‌خاست. پومپيوس چون اين شوريدگي و نابساماني را مي‌ديد ناگزير بر آن سر شد كه شهر را رها كرده و بدينسان آن نابساماني را بپاياني برساند و بهمه اعضاي سناتوس خبر داد كه از پي او شهر را ترك بگويند و اگر كسي ترك نكند هوادار قيصر شناخته شده بمحاكمه دعوت خواهد شد. خود او در تاريكي شب شهر را رها كرده بيرون رفت. كونسولان از پي او رفته و از شتابي كه داشتند قربانيها براي خدايان نگذرانيدند ، با آنكه رسم بر اين بود كه پيش از هر جنگ قرباني بگذرانند. در ميان اين كشاكش و بهم‌خوردگي خود پومپيوس اين سرافرازي را داشت كه سراسر مردم او را دوست داشته خواهان نيكي او بودند. اگرچه بسياري از مردم از پيشامد جنگ ناخرسند بودند ولي اينان هم هرگز ناخرسندي از سردار جنگ نداشتند چنانكه مي‌توان گفت كه كساني كه تنها بنام همراهي با پومپيوس و تنها نگزاردن او از شهر بيرون رفتند شماره‌ی آنان بيشتر از كساني بود كه از ترس و براي آزاد ماندن از آنجا بيرون رفتند.
چند روز پس از آنكه پومپيوس از شهر بيرون رفته بود قيصر بدانجا درآمد و خود را خداوند شهر گردانيد و با همه كس رفتار نيكو نموده مهرباني مي‌كرد تا ترس آنان را فرونشاند مگر با متلوس1 كه يكي از تريبونان بود كه چون او ايستادگي از خود نموده نمي‌گزاشت قيصر دست بگنجينه بيازد قيصر او را تهديد بكشتن كرده بلكه سخنان درشتتري را بر زبان راند كه بكار بستن آنها بهتر بود تا بر زبان راندن و بدينسان آن را از جلو برداشته و آن مقدار پولي را كه دربايست داشت از گنجينه بدست آورده از دنبال پومپيوس بيرون آمد و سخت شتاب مي‌نمود كه بيش از آنكه سپاهيان وي كه در اسپانيا بودند به وي بپيوندند از ايتالي بيرونش براند.
اما پومپيوس چون به برندسيوم2 رسيد چون در آنجا كشتي باندازه‌ی نياز پيدا بود به دو قونسول دستور داد كه بيدرنگ بكشتي درآيند و سي كوهورت سپاهيان را در كشتي نشانده از جلو آنان روانه‌ی دريهاخيوم3 گردانيد. همچنين پدرزن خود اسكيپيو را همراه پسر خويش كنايوس4 به سوريا فرستاد كه ايشان هم در آنجا يك دسته‌ی كشتي جنگي آماده گردانند. خودش آن شهر را استوار ساخته چابكترين سپاهيان خود را بر سر ديوار بپاسباني برگماشت. و فرمان فوق‌العاده بيرون داد كه شهريان از شهر بيرون نروند و از هر سوي زمينهاي شهر را كنده خندقهايي پديد آورد و در همه‌ی كوچه‌هاي شهر تير نصب كرده بندها ساخت مگر در دو كوچه كه بسوي كنار دريا مي‌رفت. بدينسان در مدت سه روز با همه‌گونه آساني سپاهيان خود را در كشتيها نشاند و سپس علامتي نشان داده همه‌ی سپاهيان روي ديوارها را بسوي كشتيها خواند و آنان بچابكي روانه شدند و بكشتيها پذيرفته گرديدند. قيصر از اينكه ديوارها را تهي ديد دانست كه پومپيوس با سپاه روانه گرديده و اينبود از دنبال او شتاب گرفت ولي در گرماگرم شتاب ناگهان به بندها و خندقها دچار گرديده مردم شهر چون او را در خطر مي‌ديدند برهنمايي برخاستند و او از آن راه برگشته و گرد شهر چرخي زده به بندرگاه رسيد ولي در آنجا همه‌ی كشتيها را ديد كه روانه شده‌اند مگر دو كشتي كه بازمانده بود و در ميان آنها چند تن سپاهي بيش نبود.
1ـ Metellus
2ـ Brundusium
3ـ Dyrrhachium
4ـ Cnaeus
🔶 غدیر خم : کشاکش هزارساله
🔸 غدیر خم ، جانشینی در اسلام ، مولا (تکه‌ی 1 از 2)
کانال : آنچه در زیر می‌آید بخشی از کتاب گفت و شنید است که چون به داستان غدیر بستگی دارد و این داستان مایه‌ی شکاف و دودستگی در میان مسلمانان بلکه کشتارها و خونریزیها و رسواییهای تاریخی بوده و هنوز هم هست ، در زیر جداگانه می‌آوریم.
د ـ آنچه ما دانسته‌ايم پيغمبر اسلام چون از جهان رفت براي خود جانشيني برنگزيده و اين كار را بخود مردم واگزارده بود ...
ج ـ تمام اشكالها بر سر همين حرفست. عقيده‌ی شيعه بر اينست كه پيغمبر اميرالمومنين را وصي و جانشين خود معين كرده بود. ابوبكر و عمر و عثمان حق او را غصب كردند. دليل اين مطلب هم اولاً قضيه‌ی غدير خم است كه پيغمبر اميرالمؤمنين را بروي دست برداشت و بمردم نشان داد و فرمود: «من كنت مولاء فهذا علي مولاء» همان روز عمر باو بيعت كرده گفت : «بَخ بَخ لك يا علي» 11. از طرف خدا نيز آيه نازل شد: «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ».
دليل دوم قضيه‌ی وصيت پيغمبر است كه چون ميدانست بعد از مردن او ابوبكر و عمر اختلاف بميان مردم خواهند انداخت در بستر بيماري قلم و كاغذ خواست كه ولايت اميرالمؤمنين را بنويسد و بدهد. عمر چون فهميد نگزاشت ، به پيغمبر نسبت هذيان داد.
دليل سوم اخبار و احاديث بسياريست كه از پيغمبر نقل شده. از جمله فرموده : «علي مني بمنزلة هرون من موسي الا انه لا نبي بعدي» شما باينها چه مي‌گوييد؟...
د ـ من پيش از آنكه باينها پاسخ دهم بايد چيزي بپرسم : اين دليلها كه شما مي‌شماريد آيا ياران پيغمبركه باو ايمان آورده و در راه او سختيها كشيده و جنگها كرده بودند ميدانستند يا نه؟.
ج ـ البته ميدانستند.
د ـ پس چه شد كه علي را گزارده به ابوبكر بيعت كردند؟!.
ج ـ مرتد شدند ديگر.
د ـ آري در كتابهاي شيعه براي هر چيزي بهانه‌اي درست كرده‌اند. ولي من با شما شرط كردم كه بينديشيد و پاسخ دهيد. اين پاسخ شما از روي انديشه نبود. چگونه مي‌شود كه يك دسته‌ی هزار نفري يا بيشتر يكدفعه مرتد شوند؟!. آخر آن ياران پيغمبر كه باو ايمان آورده بودند از اين جهت بود كه ديده بودند گفته‌هايش همه راستست و او را برانگيخته شده از سوي خدا دانسته باو گرويده بودند و اينبود در راه او از جان خود مي‌گذشتند و جنگها مي‌كردند. پس چگونه مي‌شود كه همه‌ی آنها يكدفعه مرتد شوند و از باورهاي خود بازگردند؟!. آيا چنين چيزي پذيرفتنيست؟!. فرض كنيم شما ده نفر دوست داريد كه سالها با شما دوست بوده‌اند و چون شما را مرد نيك مي‌شناسند در راه شما زيان هم كشيده‌اند. اگر شما بشنويد كه همان دوستانتان بيجهت هر ده نفرشان يكدفعه از شما بازگشته با دشمن شما همدست شده‌اند باور مي‌كنيد؟!. آيا چنان چيزي تواند بود كه هر ده نفر بيجهت يكدفعه از شما روگردان شوند؟!. پس چگونه مي‌شود باور كرد كه ياران پيغمبر صدها تن بيكبار از دين او بيرون روند و وصيت او را گوش نداده به ابوبكر بيعت كنند؟!.
ب ـ حب رياست همه را از راه مي‌برد ديگر.!
د ـ باز ناانديشيده سخن مي‌گوييد. مگر همه‌ی ياران پيغمبر ميخواستند رئيس بشوند؟!. بسيار خوب ، ابوبكر ميخواست خليفه بشود و عمر هم با او همراز بود مرتد شدند. بديگران چه مي‌گوييد؟!. ديگران چه سودي در خليفه شدن ابوبكر ميداشتند؟!. آنگاه مگر هر كسي بطمع رياست از دين بازمي‌گردد؟!. دوباره ميگويم : بينديشيد و پاسخ دهيد.
اگر ياران پيغمبر از دين بازگشته بودند بايستي نماز هم نخوانند ، روزه هم نگيرند ، بجهاد هم نروند ، همه چيز اسلام را ترك كنند. پس چرا اينها را نكردند؟!.
1ـ معنی : آفرین آفرین بر تو ای علی. ـ و
🔸 غدیر خم ، جانشینی در اسلام ، مولا (تکه‌ی 1 از 2)
کانال : آنچه در زیر می‌آید بخشی از کتاب گفت و شنید است که چون به داستان غدیر بستگی دارد و این داستان مایه‌ی شکاف و دودستگی در میان مسلمانان بلکه کشتارها و خونریزیها و رسواییهای تاریخی بوده و هنوز هم هست ، در زیر جداگانه می‌آوریم.
د ـ آنچه ما دانسته‌ايم پيغمبر اسلام چون از جهان رفت براي خود جانشيني برنگزيده و اين كار را بخود مردم واگزارده بود ...
ج ـ تمام اشكالها بر سر همين حرفست. عقيده‌ی شيعه بر اينست كه پيغمبر اميرالمومنين را وصي و جانشين خود معين كرده بود. ابوبكر و عمر و عثمان حق او را غصب كردند. دليل اين مطلب هم اولاً قضيه‌ی غدير خم است كه پيغمبر اميرالمؤمنين را بروي دست برداشت و بمردم نشان داد و فرمود: «من كنت مولاء فهذا علي مولاء» همان روز عمر باو بيعت كرده گفت : «بَخ بَخ لك يا علي» 11. از طرف خدا نيز آيه نازل شد: «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ».
دليل دوم قضيه‌ی وصيت پيغمبر است كه چون ميدانست بعد از مردن او ابوبكر و عمر اختلاف بميان مردم خواهند انداخت در بستر بيماري قلم و كاغذ خواست كه ولايت اميرالمؤمنين را بنويسد و بدهد. عمر چون فهميد نگزاشت ، به پيغمبر نسبت هذيان داد.
دليل سوم اخبار و احاديث بسياريست كه از پيغمبر نقل شده. از جمله فرموده : «علي مني بمنزلة هرون من موسي الا انه لا نبي بعدي» شما باينها چه مي‌گوييد؟...
د ـ من پيش از آنكه باينها پاسخ دهم بايد چيزي بپرسم : اين دليلها كه شما مي‌شماريد آيا ياران پيغمبركه باو ايمان آورده و در راه او سختيها كشيده و جنگها كرده بودند ميدانستند يا نه؟.
ج ـ البته ميدانستند.
د ـ پس چه شد كه علي را گزارده به ابوبكر بيعت كردند؟!.
ج ـ مرتد شدند ديگر.
د ـ آري در كتابهاي شيعه براي هر چيزي بهانه‌اي درست كرده‌اند. ولي من با شما شرط كردم كه بينديشيد و پاسخ دهيد. اين پاسخ شما از روي انديشه نبود. چگونه مي‌شود كه يك دسته‌ی هزار نفري يا بيشتر يكدفعه مرتد شوند؟!. آخر آن ياران پيغمبر كه باو ايمان آورده بودند از اين جهت بود كه ديده بودند گفته‌هايش همه راستست و او را برانگيخته شده از سوي خدا دانسته باو گرويده بودند و اينبود در راه او از جان خود مي‌گذشتند و جنگها مي‌كردند. پس چگونه مي‌شود كه همه‌ی آنها يكدفعه مرتد شوند و از باورهاي خود بازگردند؟!. آيا چنين چيزي پذيرفتنيست؟!. فرض كنيم شما ده نفر دوست داريد كه سالها با شما دوست بوده‌اند و چون شما را مرد نيك مي‌شناسند در راه شما زيان هم كشيده‌اند. اگر شما بشنويد كه همان دوستانتان بيجهت هر ده نفرشان يكدفعه از شما بازگشته با دشمن شما همدست شده‌اند باور مي‌كنيد؟!. آيا چنان چيزي تواند بود كه هر ده نفر بيجهت يكدفعه از شما روگردان شوند؟!. پس چگونه مي‌شود باور كرد كه ياران پيغمبر صدها تن بيكبار از دين او بيرون روند و وصيت او را گوش نداده به ابوبكر بيعت كنند؟!.
ب ـ حب رياست همه را از راه مي‌برد ديگر.!
د ـ باز ناانديشيده سخن مي‌گوييد. مگر همه‌ی ياران پيغمبر ميخواستند رئيس بشوند؟!. بسيار خوب ، ابوبكر ميخواست خليفه بشود و عمر هم با او همراز بود مرتد شدند. بديگران چه مي‌گوييد؟!. ديگران چه سودي در خليفه شدن ابوبكر ميداشتند؟!. آنگاه مگر هر كسي بطمع رياست از دين بازمي‌گردد؟!. دوباره ميگويم : بينديشيد و پاسخ دهيد.
اگر ياران پيغمبر از دين بازگشته بودند بايستي نماز هم نخوانند ، روزه هم نگيرند ، بجهاد هم نروند ، همه چيز اسلام را ترك كنند. پس چرا اينها را نكردند؟!.
1ـ معنی : آفرین آفرین بر تو ای علی. ـ و
ma'nie Mawrute 1-2.pdf
261.7 KB
🔶 معنی مشروطه
(بخشهای 1 و 2 در یکجا)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتارهایی از پرچم روزانه)
(بخشهای 1 و 2 در یکجا)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتارهایی از پرچم روزانه)
✴️ مشروطه یا دمکراسی؟؟!
(تکه‌ی بیستم)
🔶 آنان كه از مشروطه دلسردی مینمایند چه دلیلی دارند؟.
(تکه‌ی یک از یک)
كسانی كه از مشروطه یا دمكراسی دلسردی میكنند من تاكنون دلیلی از آنان نشنیده‌ام. گاهی جمله‌هایی میگویند كه ببهانه شبیه‌تر است تا بدلیل خردمندانه.
مثلاً برخی میگویند : مشروطه یا دمكراسی كهنه شده. ولی این سخن بسیار بیپاست و
«حقایق» هیچگاه كهنه نگردد.
اساساً در این زمینه كه ماییم و سخن از آسایش زندگانی میرانیم و به پیشرفت كار توده میكوشیم جایی برای گفتگو از كهنگی و تازگی نیست. آن در تفنن و بازی و خودآراییست كه دربند كهنگی یا تازگی باشند. آن بچگانند كه یك بازیچه را با خواهش و پافشاری خواهند و چون گرفتند و زمانی بازی كردند دیگر نپسندند و دور اندازند ، آن زنانند كه رختی را با شوق و آرزوی بسیار بدست آورند ولی چون چند بار بتن كردند دلسرد گردیده بكنار گزارند.
این زندگانی یك توده را بازیچه گرفتن است كه كسی تنها بنام كهنگی از یك حقایقی دلسردی نماید. این خود نشان هوسبازیست. این خود دلیلست كه آن كسان از گفتار و رفتار خود نتیجه نمیخواهند و از روی فهم و اندیشه سخن نمیرانند.
یك چیز بدی در ایران گوش بسوی اروپا تیز كردنست. یك چیزی را همینكه از اروپا می‌شنوند دل بآن میبازند و بی‌آنكه به كنهش رسند و نیك فهمند هواخواه آن میگردند. در این زمینه نیز همینكه شنیده‌اند كه برخی كشورهای اروپا از دمكراسی صرفنظر كرده و یك راه دیكتاتوری پیش گرفته‌اند بی‌آنكه انگیزه و سرچشمه‌ی آن را بدانند و یا از نیك و بدش آگاه گردند ، دل میبازند و با یك بیباكی می‌نشینند و دلسردی از مشروطه مینمایند و چون هیچ دلیلی ندارند چنین بهانه می‌آورند : «دمكراسی كهنه شده». تو گویی گفتگو از رخت و كلاهست كه چنین پاسخی میدهند.
شگفتتر آنكه چون بدینسان از پاسخ درمیمانند میگویند : «جلو فكر جوانان را نباید گرفت». میگویم : ما جلو اندیشه‌ی شما را نمیگیریم ، جلو هوسبازیها را میگیریم. شما اگر از روی اندیشه یك چیزهایی پیدا كرده‌اید ، با دلیل بگویید تا ما نیز بدانیم. گفتگو در اینجاست كه شما بجای دلیل كهنگی و تازگی را بهانه می‌آورید.
یك غفلت دیگر این كسان آنست كه دربند همراهی توده نمیباشند. یك راهی كه برای زندگانی توده برگزیده می‌شود باید كوشید و همه‌ی توده را از آن آگاه گردانید و همه را خواهان و هوادار آن ساخت. در یك توده باید اندیشه‌ها یكی باشد. باید همگی افراد توده براه زندگانی خود علاقه‌مند گردند. آنان این را هیچ نمی‌اندیشند و هیچ درپی این نیستند.
سی‌وشش سالست مشروطه در ایران برپا گردیده و در این مدت متمادی هنوز بیشتر مردم آشنا بآن نشده‌اند و معنایش را نمیدانند ، اینان میخواهند یك چیزهای تازه‌ای بجای آن گزارده شود.
برخی از آنان در برابر این خرده‌گیری بهانه آورده چنین میگویند : «هر توده‌ای را یك دسته‌ی منوّری[امروز روشنفكر گفته می‌شود] از ایشان اداره كند. لازم نیست كه همگی افراد همه چیز را بدانند». ولی این سخن نیز بسیار خامست.
از یك توده اگر مقصود پیشرفت و نیرومندیست ، باید كوشید و همه‌ی افراد را از حقایق زندگانی آگاه گردانید چیزی كه هست چون مردم یكسان آفریده نشده‌اند ، ناگزیر از میان همه‌ی افراد كسانی پیدا شده و بدیگران پیشی جسته و رشته‌ی كارها را در دست گیرند. اینست آنچه همیشه در جهان بوده و در توده‌های اروپایی امروز هست.
🔸اینكه یك دسته تنها خود آگاه باشند و توده را در پشت سرخود نادان و ناآگاه گزارند یك چیز غلطیست كه هیچ باخردی آن را نتواند پذیرفت از چنین كاری جز درماندگی نتیجه‌ای نتوانید برداشت.
درد اینجاست كه شما نمی‌اندیشید وگرنه موضوع بسیار روشن و آسانست. چنین گیریم كه شما یك راه تازه‌ای «جز از راه مشروطه» پذیرفته‌اید. در جایی كه توده با شما همراه نیست چه نتیجه‌ای توانید برداشت؟!.
شما میگویید : باید قدرت پیدا كرد و مردم را راه برد ، هیچ نمیگویید كه قدرت را چگونه پیدا خواهید كرد؟.. با چه نیرویی بتوده چیره توانید گشت تا بگفته‌ی خودتان آنان را اداره كنید؟!..
هیچ نمی‌اندیشید كه
🔸پیدا كردن قدرت بسته بآنست كه شما حقایقی را دنبال كنید و همانها را در توده رواج داده همدستان تهیه نمایید.
من از این مرحله نیز میگذرم. چنین فرض كنید كه قدرت نیز یافته و سررشته‌ی كارها را بدست گرفته‌اید
🔸با یك توده‌ای كه با شما هم‌اندیشه نیستند و علاقه بشما ندارند چه فیروزی‌ای توانید یافت؟!..
برخی نیز بهانه‌ی دیگری آورده میگویند : در این سی سال آزموده شده این مردم لایق مشروطه نیستند باید اینها را با مشت راه برد.
(تکه‌ی بیستم)
🔶 آنان كه از مشروطه دلسردی مینمایند چه دلیلی دارند؟.
(تکه‌ی یک از یک)
كسانی كه از مشروطه یا دمكراسی دلسردی میكنند من تاكنون دلیلی از آنان نشنیده‌ام. گاهی جمله‌هایی میگویند كه ببهانه شبیه‌تر است تا بدلیل خردمندانه.
مثلاً برخی میگویند : مشروطه یا دمكراسی كهنه شده. ولی این سخن بسیار بیپاست و
«حقایق» هیچگاه كهنه نگردد.
اساساً در این زمینه كه ماییم و سخن از آسایش زندگانی میرانیم و به پیشرفت كار توده میكوشیم جایی برای گفتگو از كهنگی و تازگی نیست. آن در تفنن و بازی و خودآراییست كه دربند كهنگی یا تازگی باشند. آن بچگانند كه یك بازیچه را با خواهش و پافشاری خواهند و چون گرفتند و زمانی بازی كردند دیگر نپسندند و دور اندازند ، آن زنانند كه رختی را با شوق و آرزوی بسیار بدست آورند ولی چون چند بار بتن كردند دلسرد گردیده بكنار گزارند.
این زندگانی یك توده را بازیچه گرفتن است كه كسی تنها بنام كهنگی از یك حقایقی دلسردی نماید. این خود نشان هوسبازیست. این خود دلیلست كه آن كسان از گفتار و رفتار خود نتیجه نمیخواهند و از روی فهم و اندیشه سخن نمیرانند.
یك چیز بدی در ایران گوش بسوی اروپا تیز كردنست. یك چیزی را همینكه از اروپا می‌شنوند دل بآن میبازند و بی‌آنكه به كنهش رسند و نیك فهمند هواخواه آن میگردند. در این زمینه نیز همینكه شنیده‌اند كه برخی كشورهای اروپا از دمكراسی صرفنظر كرده و یك راه دیكتاتوری پیش گرفته‌اند بی‌آنكه انگیزه و سرچشمه‌ی آن را بدانند و یا از نیك و بدش آگاه گردند ، دل میبازند و با یك بیباكی می‌نشینند و دلسردی از مشروطه مینمایند و چون هیچ دلیلی ندارند چنین بهانه می‌آورند : «دمكراسی كهنه شده». تو گویی گفتگو از رخت و كلاهست كه چنین پاسخی میدهند.
شگفتتر آنكه چون بدینسان از پاسخ درمیمانند میگویند : «جلو فكر جوانان را نباید گرفت». میگویم : ما جلو اندیشه‌ی شما را نمیگیریم ، جلو هوسبازیها را میگیریم. شما اگر از روی اندیشه یك چیزهایی پیدا كرده‌اید ، با دلیل بگویید تا ما نیز بدانیم. گفتگو در اینجاست كه شما بجای دلیل كهنگی و تازگی را بهانه می‌آورید.
یك غفلت دیگر این كسان آنست كه دربند همراهی توده نمیباشند. یك راهی كه برای زندگانی توده برگزیده می‌شود باید كوشید و همه‌ی توده را از آن آگاه گردانید و همه را خواهان و هوادار آن ساخت. در یك توده باید اندیشه‌ها یكی باشد. باید همگی افراد توده براه زندگانی خود علاقه‌مند گردند. آنان این را هیچ نمی‌اندیشند و هیچ درپی این نیستند.
سی‌وشش سالست مشروطه در ایران برپا گردیده و در این مدت متمادی هنوز بیشتر مردم آشنا بآن نشده‌اند و معنایش را نمیدانند ، اینان میخواهند یك چیزهای تازه‌ای بجای آن گزارده شود.
برخی از آنان در برابر این خرده‌گیری بهانه آورده چنین میگویند : «هر توده‌ای را یك دسته‌ی منوّری[امروز روشنفكر گفته می‌شود] از ایشان اداره كند. لازم نیست كه همگی افراد همه چیز را بدانند». ولی این سخن نیز بسیار خامست.
از یك توده اگر مقصود پیشرفت و نیرومندیست ، باید كوشید و همه‌ی افراد را از حقایق زندگانی آگاه گردانید چیزی كه هست چون مردم یكسان آفریده نشده‌اند ، ناگزیر از میان همه‌ی افراد كسانی پیدا شده و بدیگران پیشی جسته و رشته‌ی كارها را در دست گیرند. اینست آنچه همیشه در جهان بوده و در توده‌های اروپایی امروز هست.
🔸اینكه یك دسته تنها خود آگاه باشند و توده را در پشت سرخود نادان و ناآگاه گزارند یك چیز غلطیست كه هیچ باخردی آن را نتواند پذیرفت از چنین كاری جز درماندگی نتیجه‌ای نتوانید برداشت.
درد اینجاست كه شما نمی‌اندیشید وگرنه موضوع بسیار روشن و آسانست. چنین گیریم كه شما یك راه تازه‌ای «جز از راه مشروطه» پذیرفته‌اید. در جایی كه توده با شما همراه نیست چه نتیجه‌ای توانید برداشت؟!.
شما میگویید : باید قدرت پیدا كرد و مردم را راه برد ، هیچ نمیگویید كه قدرت را چگونه پیدا خواهید كرد؟.. با چه نیرویی بتوده چیره توانید گشت تا بگفته‌ی خودتان آنان را اداره كنید؟!..
هیچ نمی‌اندیشید كه
🔸پیدا كردن قدرت بسته بآنست كه شما حقایقی را دنبال كنید و همانها را در توده رواج داده همدستان تهیه نمایید.
من از این مرحله نیز میگذرم. چنین فرض كنید كه قدرت نیز یافته و سررشته‌ی كارها را بدست گرفته‌اید
🔸با یك توده‌ای كه با شما هم‌اندیشه نیستند و علاقه بشما ندارند چه فیروزی‌ای توانید یافت؟!..
برخی نیز بهانه‌ی دیگری آورده میگویند : در این سی سال آزموده شده این مردم لایق مشروطه نیستند باید اینها را با مشت راه برد.
من نمیدانم از كجا چنین چیزی آزموده شده؟!.. حوادث این سی سال را ما نیك میدانیم كدام یكی این را میرساند؟!.. در این سی سال كی مشروطه براه افتاد تا دانسته شود مردم شایسته نیستند؟ در سی سال هنوز بیشتر مردم معنی مشروطه را ندانسته‌اند. هنوز یك تبدّلی در اندیشه‌ی توده‌ی انبوه پیدا نشده. هنوز یك گامی در این راه برداشته نشده. پس چگونه آزموده گردیده كه مردم لایق مشروطه نیستند؟!..
🔸اگر مردم لایق مشروطه نیستند باید كوشید لایقشان گردانید ، نه آنكه از مشروطه یا سررشته‌داری توده كه بهترین راه فرمانرواییست چشم پوشید.
یك دسته اگر پیشرفت توده و سرفرازی آن را میخواهند باید بكوشند و آنان را بپایه‌ی دیگر توده‌های آزاد و سرفراز جهان رسانند. نه اینكه خود اندیشه‌های دوری را گیرند و توده را بیكبار فراموش كنند.
نیروی كشور از توده‌ی انبوه برمیخیزد. آبادی كشور از ایشانست. باید بیش از همه دربند آنان بود. باید در راه پیشرفت همیشه آنان را در پشت سر داشت.
كسانی كه بتوده بی‌پروایی مینمایند ، و خود چند سخنی فراگرفته از توده دور می‌افتند ، داستان آنان داستان آن دسته سپاهیان ناآزموده است كه چنین دانند هرچه جلو باز است باید پیش رفت و این ندانند كه همیشه باید پشت سر را نگه داشت و از مركز و بُنه بسیار دور نشد.
(پرچم روزانه شماره‌ی 8 ، سه شنبه 14 بهمن ماه 1320)
🔸اگر مردم لایق مشروطه نیستند باید كوشید لایقشان گردانید ، نه آنكه از مشروطه یا سررشته‌داری توده كه بهترین راه فرمانرواییست چشم پوشید.
یك دسته اگر پیشرفت توده و سرفرازی آن را میخواهند باید بكوشند و آنان را بپایه‌ی دیگر توده‌های آزاد و سرفراز جهان رسانند. نه اینكه خود اندیشه‌های دوری را گیرند و توده را بیكبار فراموش كنند.
نیروی كشور از توده‌ی انبوه برمیخیزد. آبادی كشور از ایشانست. باید بیش از همه دربند آنان بود. باید در راه پیشرفت همیشه آنان را در پشت سر داشت.
كسانی كه بتوده بی‌پروایی مینمایند ، و خود چند سخنی فراگرفته از توده دور می‌افتند ، داستان آنان داستان آن دسته سپاهیان ناآزموده است كه چنین دانند هرچه جلو باز است باید پیش رفت و این ندانند كه همیشه باید پشت سر را نگه داشت و از مركز و بُنه بسیار دور نشد.
(پرچم روزانه شماره‌ی 8 ، سه شنبه 14 بهمن ماه 1320)
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 9ـ سومین آسیب کیشها (تکه‌ی دو از سه)
چیزیست بس روشن : كسی كه دل بكاری بست از كارهای دیگر بازمانَد. ما این را آشكار می‌بینیم كه بیشتر این كسان (نه همه‌شان) بدرستی و راستگویی و دستگیری از بینوایان و برتافتن دست بیدادگران و مانند اینها كه از بنیاد دین بشمار است پابستگی ندارند زیرا كه رستگاری را در جز از اینها می‌دانند و خشنودی خدا را در چیزهای دیگر می‌شناسند.
در بیست سال پیش1 كه گرانی و خشكسالی بس سختی در ایران رخ داد و می‌توان گفت یك سه‌یك مردم را از میان برد در آن هنگامه‌ی دلگداز من در تبریز می‌بودم و آشكاره می‌دیدم بسیاری از توانگران (نه همه‌شان) دست بینوایان نمی‌گرفتند و همسایگانشان كه از گرسنگی بدم مرگ رسیده بودند پروای حال ایشان نمی‌كردند. در كویی كه ما می‌نشستیم و سرپرستی بینوایان را من بگردن كشیده بودم هر روز هنگام شام كه بكوی بازمی‌گشتم چندین مرده را می‌دیدم كه در مرده‌شورخانه گزارده‌اند و كسی براه انداختن آنها برنخاسته ، و من ناگزیر می‌شدم در آنجا بایستم و از خودم و دیگران پولی گرد آورده برای شستن و كفن كردن و زیر خاك سپردن آنان دهم. بارها فرستادم و توانگرانی را از روضه‌خوانیها بیرون كشیدم و هر یكی را براه انداختن كار یك مرده‌ای واداشتم. در آن سال چلوار بس گران بود و بسیاری از بینوایان را بپارچه‌های كهن از سیاه و سبز و زرد پیچیده بخاك سپردند. بدینسان یك زمستان سوزانی بمردم می‌گذشت. ولی چون بهار رسید و راه عراق كه تا آن هنگام بسته می‌بود باز شد ناگهان چاوشان راه افتادند و مردم را شورانیدند و از یك تبریز بیش از سه‌هزار تن با شكوه و آذین آهنگ عراق كردند. كسانی كه گندم را صد من سه‌هزار ریال فروخته2 و پول اندوخته بودند روی بكربلا آوردند كه برات رستگاری گیرند.
بسیاری چون این داستانها را می‌شنوند باین بسنده میكنند كه روی درهم كشند و از نادانی مردم رنجیدگی نمایند. ولی این نه درست است. ما اگر میخواهیم مردم گمراه نگردند می‌باید شاهراهی بروی ایشان باز كنیم. آنان چه گناه میداشتند در جایی كه سخنانی را شنیده و در دل جا داده و از روی آنها رفتار می‌كردند؟!.. گرفتم كه آنان از باورهایی كه میداشتند دست می‌كشیدند ، آیا جز آن بودی كه بیدین گردند و بدتر و تباهتر شوند؟!. كسی هنوز نمی‌داند كه چه شد من باین راه برخاستم. من نیز درپی گفتن آن نیستم ولی این را می‌نویسم كه از چندین سال پیش همیشه اندوه این می‌خوردم كه می‌دیدم دسته‌ی انبوهی از مردان نیك و پاكدرون میخواهند بنیكی زندگی كنند ولیكن راهی برای آن پیدا نمی‌كنند. زیرا اگر رو بسوی دینداری می‌آورند می‌باید باین كارهای بیهوده پردازند و چون بیدین می‌شوند می‌باید دامن به هر زشتی بیالایند. میان دو گمراهی درمانده و راهی پیدا نمی‌كنند.
همیشه كسانی كه آن كارها را می‌دیدند چنین می‌گفتند : «اینان عامیانند و درس نخوانده‌اند» ، و چنین می‌پنداشتند تنها درس خواندن چاره‌ی دردها را خواهد كرد. دلم می‌خواهد كنون آن كسان نگاهی بحال درسخواندگان بی‌همه‌چیز اندازند و بخطای خود پی برند. یك توده را كه راه نبود چه درسخوانده و چه عامی همه سرگردان و گمراه باشند. اگر از ما می‌پرسند آن عامیان گمراه (با نكوهشهایی كه ما بر كارهاشان روا می‌شماریم) بهتر از این درسخواندگان بی‌همه‌چیز بوده‌اند و شایستگی زندگانی را بیشتر داشته‌اند.
1 : سال 1296 ، همچنین نگاه کنید به «زندگانی من» ـ احمد کسروی (28ـ نمونه‌ای از رفتار ملایان) ـ و
2 : سی برابر بهای همیشگی ـ «زندگانی من» ، (همان) ـ و
🔸 9ـ سومین آسیب کیشها (تکه‌ی دو از سه)
چیزیست بس روشن : كسی كه دل بكاری بست از كارهای دیگر بازمانَد. ما این را آشكار می‌بینیم كه بیشتر این كسان (نه همه‌شان) بدرستی و راستگویی و دستگیری از بینوایان و برتافتن دست بیدادگران و مانند اینها كه از بنیاد دین بشمار است پابستگی ندارند زیرا كه رستگاری را در جز از اینها می‌دانند و خشنودی خدا را در چیزهای دیگر می‌شناسند.
در بیست سال پیش1 كه گرانی و خشكسالی بس سختی در ایران رخ داد و می‌توان گفت یك سه‌یك مردم را از میان برد در آن هنگامه‌ی دلگداز من در تبریز می‌بودم و آشكاره می‌دیدم بسیاری از توانگران (نه همه‌شان) دست بینوایان نمی‌گرفتند و همسایگانشان كه از گرسنگی بدم مرگ رسیده بودند پروای حال ایشان نمی‌كردند. در كویی كه ما می‌نشستیم و سرپرستی بینوایان را من بگردن كشیده بودم هر روز هنگام شام كه بكوی بازمی‌گشتم چندین مرده را می‌دیدم كه در مرده‌شورخانه گزارده‌اند و كسی براه انداختن آنها برنخاسته ، و من ناگزیر می‌شدم در آنجا بایستم و از خودم و دیگران پولی گرد آورده برای شستن و كفن كردن و زیر خاك سپردن آنان دهم. بارها فرستادم و توانگرانی را از روضه‌خوانیها بیرون كشیدم و هر یكی را براه انداختن كار یك مرده‌ای واداشتم. در آن سال چلوار بس گران بود و بسیاری از بینوایان را بپارچه‌های كهن از سیاه و سبز و زرد پیچیده بخاك سپردند. بدینسان یك زمستان سوزانی بمردم می‌گذشت. ولی چون بهار رسید و راه عراق كه تا آن هنگام بسته می‌بود باز شد ناگهان چاوشان راه افتادند و مردم را شورانیدند و از یك تبریز بیش از سه‌هزار تن با شكوه و آذین آهنگ عراق كردند. كسانی كه گندم را صد من سه‌هزار ریال فروخته2 و پول اندوخته بودند روی بكربلا آوردند كه برات رستگاری گیرند.
بسیاری چون این داستانها را می‌شنوند باین بسنده میكنند كه روی درهم كشند و از نادانی مردم رنجیدگی نمایند. ولی این نه درست است. ما اگر میخواهیم مردم گمراه نگردند می‌باید شاهراهی بروی ایشان باز كنیم. آنان چه گناه میداشتند در جایی كه سخنانی را شنیده و در دل جا داده و از روی آنها رفتار می‌كردند؟!.. گرفتم كه آنان از باورهایی كه میداشتند دست می‌كشیدند ، آیا جز آن بودی كه بیدین گردند و بدتر و تباهتر شوند؟!. كسی هنوز نمی‌داند كه چه شد من باین راه برخاستم. من نیز درپی گفتن آن نیستم ولی این را می‌نویسم كه از چندین سال پیش همیشه اندوه این می‌خوردم كه می‌دیدم دسته‌ی انبوهی از مردان نیك و پاكدرون میخواهند بنیكی زندگی كنند ولیكن راهی برای آن پیدا نمی‌كنند. زیرا اگر رو بسوی دینداری می‌آورند می‌باید باین كارهای بیهوده پردازند و چون بیدین می‌شوند می‌باید دامن به هر زشتی بیالایند. میان دو گمراهی درمانده و راهی پیدا نمی‌كنند.
همیشه كسانی كه آن كارها را می‌دیدند چنین می‌گفتند : «اینان عامیانند و درس نخوانده‌اند» ، و چنین می‌پنداشتند تنها درس خواندن چاره‌ی دردها را خواهد كرد. دلم می‌خواهد كنون آن كسان نگاهی بحال درسخواندگان بی‌همه‌چیز اندازند و بخطای خود پی برند. یك توده را كه راه نبود چه درسخوانده و چه عامی همه سرگردان و گمراه باشند. اگر از ما می‌پرسند آن عامیان گمراه (با نكوهشهایی كه ما بر كارهاشان روا می‌شماریم) بهتر از این درسخواندگان بی‌همه‌چیز بوده‌اند و شایستگی زندگانی را بیشتر داشته‌اند.
1 : سال 1296 ، همچنین نگاه کنید به «زندگانی من» ـ احمد کسروی (28ـ نمونه‌ای از رفتار ملایان) ـ و
2 : سی برابر بهای همیشگی ـ «زندگانی من» ، (همان) ـ و
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
10) پومپيوس ـ تکه‌ی 24
🔸 بسياري چنين پنداشته‌اند كه اين سفر پومپيوس بدانسان كه گفتيم يكي از كارهاي مهم لشكركشي بشمار است. ولي خود قيصر سخت در شگفت شد كه كسي كه شهري را بدانسان استوار گردانيده بندرهاي دريا را هم در دست داشته و از آنسوي چشم براه لشكرهايي بوده كه از اسپانيا برسد با اين حال چگونه آن شهر را رها كرده و بجاي ديگري سفر نموده؟ کيسرو هم ازو نكوهش كرده مي‌گويد زمينه بيشتر مانند زمينه‌ی كار پريكليس1 بود نه ماننده‌ی زمينه‌ی كار ثميستوكليس2 ، با اين حال او از رفتار ثميستوكليس پيروي نمود. بهرحال اين موضوع آشكار گرديد و قيصر نيز با كارهاي خود آنان را ثابت نمود كه او از دير كردن سخت بيمناك بوده. زيرا او چون نوميريوس3 دوست پومپيوس را دستگير كرده بود وي را بعنوان فرستادگي نزد پومپيوس فرستاد و چنين پيام داد كه قراري از روي برابري در ميانه داده با هم آشتي كنند. ولي نوميريوس هم همراه پومپيوس سفر كرد. بدينسان قيصر در مدت شصت روز خداوند سراسر ايتاليا گرديد بي‌آنكه خوني بريزد و با آنكه بسيار ميخواست از دنبال پومپيوس برود از نبودن كشتي چنان كاري نتوانست و اينبود كه راه خود را تغيير داده آهنگ اسپانيا نمود تا سپاهيان پومپيوس را در آنجا بسته‌ی خود گرداند.
در اين هنگام پومپيوس سپاه نيرومند بزرگي چه در دريا و چه در خشكي آماده گردانيد. اما در دريا زور او برابري‌پذير نبود. زيرا پانصد كشتي زره‌پوش داشت گذشته از يك رشته كشتيهاي سبك كه همراه آنها بود. اما سپاه خشكي از سوارگان هفت‌هزار تن برگزيده بود كه خود گل كشور روم شمرده مي‌شدند. زيرا همگي از خاندانهاي نيكنام و توانگر بيرون آمده بودند و همگي پاكدل و نيكوسرشت بودند. اما پيادگان اينان مردم درهم آميخته و ناورزيده‌اي از اينجا و آنجا فراهم شده بودند. ولي در نزديكي بيرويا4 كه لشكرگاه داشت باينان هم مشقهايي مي‌آموخت. زيرا او هيچ‌گونه سستي ننموده همه‌ی مشقهاي سپاهيگري را انجام مي‌داد بدانسان كه تو گويي در آغاز جواني خود مي‌باشد. و اين خود بهترين راه بود كه سپاهيان را بتكان بياورد و آنان سخت دلير و شيرگير مي‌گرديدند چون مي‌ديدند كه پومپيوس بزرگ در سال پنجاه و هشت سالگي گاهي در ميان پيادگان مي‌گردد و هنگامي در نزد سوارگان پيدا مي‌شود و هرگز نمي‌آسايد و با آن سالخوردگي خود در شمشيربازي و نيزه‌گزاري و ديگر هنرهاي جنگي همه‌گونه چابكي و زبردستي از خود نشان مي‌دهد.
چند تن از پادشاهان و فرمانروايان در اينجا نزد او شتافته بودند و از حكمرانان روم چندان گرد آمده بودند كه از آنان يك سناتوس درستي پديد آورد. لابيينوس5 دوست ديرين خود قيصر را كه در همه‌ی جنگهاي گااول همراه او بود رها كرده او نيز بدينجا آمده بود. بروتوس6 كه پدر او بروتوس را در گااول كشته بودند و او خود مرد گردنفرازي بود كه تا اين هنگام هيچگاه بر پومپيوس سلامي نگفته و گفتگويي با وي نكرده بود چرا كه او را كشنده‌ی پدر خود مي‌شمرد اين هنگام وي نيز آمده و زيردستي پومپيوس را پذيرفت و اين كار را بنام دفاع از آزادي مي‌نمود. کيسرو نيز اگرچه او چيزهاي ديگري نوشته و پراكنده نموده بود اينزمان عارش آمد كه در شمار آن كساني نباشد كه در راه فيروزبختي و نيكنامي كشور خود با جان و دل كوشش بكار مي‌برند. همچنين در ماكيدوني تيديوس سيكستيوس7 كه مرد بسيار سالخورده بود و يك پاي لنگ داشت كه چون ديگران او را بدان حال ديدند خنده آغاز كرده بريشخند پرداختند. ولي خود پومپيوس همينكه چشمش برو افتاد بپا برخاست و بپيشواز دويد و نوازش بسيار برو كرد زيرا آن را بهترين دليل پاكدلي آن مرد مي‌شناخت كه در چنين هنگام گزند بياري او شتافته است. سپس در يكي از نشستهاي سناتوس از روي پيشنهاد كاتو قانوني گذرانيد درباره‌ی اينكه هيچ كس از مردم آزاد روم جز در جنگ كشته نشود. نيز هيچ يك از شهرهايي كه در زير سرپرستي جمهوري روم مي‌باشد تاراج كرده نشود. اين قانون شهرت و نام نيك پومپيوس و همدستان او را بيش از پيش گردانيد كه آنان كه جنگ را نمي‌پسنديدند يا چون در جاي دوري بودند و دسترس بياوري پومپيوس نداشتند اينان نيز همگي خواهان او گرديده هميشه فيروزي او را آرزو مي‌كشيدند.
1ـ يكي از بزرگان و سرداران آتن و داستان جنگ او معروف است.
2ـ سرگذشت او در بخش يكم آورده شده.
3ـ Numerius
4ـ Beroea
5ـ Labienus
6ـ Brutus
7ـ Tidus Sextius
10) پومپيوس ـ تکه‌ی 24
🔸 بسياري چنين پنداشته‌اند كه اين سفر پومپيوس بدانسان كه گفتيم يكي از كارهاي مهم لشكركشي بشمار است. ولي خود قيصر سخت در شگفت شد كه كسي كه شهري را بدانسان استوار گردانيده بندرهاي دريا را هم در دست داشته و از آنسوي چشم براه لشكرهايي بوده كه از اسپانيا برسد با اين حال چگونه آن شهر را رها كرده و بجاي ديگري سفر نموده؟ کيسرو هم ازو نكوهش كرده مي‌گويد زمينه بيشتر مانند زمينه‌ی كار پريكليس1 بود نه ماننده‌ی زمينه‌ی كار ثميستوكليس2 ، با اين حال او از رفتار ثميستوكليس پيروي نمود. بهرحال اين موضوع آشكار گرديد و قيصر نيز با كارهاي خود آنان را ثابت نمود كه او از دير كردن سخت بيمناك بوده. زيرا او چون نوميريوس3 دوست پومپيوس را دستگير كرده بود وي را بعنوان فرستادگي نزد پومپيوس فرستاد و چنين پيام داد كه قراري از روي برابري در ميانه داده با هم آشتي كنند. ولي نوميريوس هم همراه پومپيوس سفر كرد. بدينسان قيصر در مدت شصت روز خداوند سراسر ايتاليا گرديد بي‌آنكه خوني بريزد و با آنكه بسيار ميخواست از دنبال پومپيوس برود از نبودن كشتي چنان كاري نتوانست و اينبود كه راه خود را تغيير داده آهنگ اسپانيا نمود تا سپاهيان پومپيوس را در آنجا بسته‌ی خود گرداند.
در اين هنگام پومپيوس سپاه نيرومند بزرگي چه در دريا و چه در خشكي آماده گردانيد. اما در دريا زور او برابري‌پذير نبود. زيرا پانصد كشتي زره‌پوش داشت گذشته از يك رشته كشتيهاي سبك كه همراه آنها بود. اما سپاه خشكي از سوارگان هفت‌هزار تن برگزيده بود كه خود گل كشور روم شمرده مي‌شدند. زيرا همگي از خاندانهاي نيكنام و توانگر بيرون آمده بودند و همگي پاكدل و نيكوسرشت بودند. اما پيادگان اينان مردم درهم آميخته و ناورزيده‌اي از اينجا و آنجا فراهم شده بودند. ولي در نزديكي بيرويا4 كه لشكرگاه داشت باينان هم مشقهايي مي‌آموخت. زيرا او هيچ‌گونه سستي ننموده همه‌ی مشقهاي سپاهيگري را انجام مي‌داد بدانسان كه تو گويي در آغاز جواني خود مي‌باشد. و اين خود بهترين راه بود كه سپاهيان را بتكان بياورد و آنان سخت دلير و شيرگير مي‌گرديدند چون مي‌ديدند كه پومپيوس بزرگ در سال پنجاه و هشت سالگي گاهي در ميان پيادگان مي‌گردد و هنگامي در نزد سوارگان پيدا مي‌شود و هرگز نمي‌آسايد و با آن سالخوردگي خود در شمشيربازي و نيزه‌گزاري و ديگر هنرهاي جنگي همه‌گونه چابكي و زبردستي از خود نشان مي‌دهد.
چند تن از پادشاهان و فرمانروايان در اينجا نزد او شتافته بودند و از حكمرانان روم چندان گرد آمده بودند كه از آنان يك سناتوس درستي پديد آورد. لابيينوس5 دوست ديرين خود قيصر را كه در همه‌ی جنگهاي گااول همراه او بود رها كرده او نيز بدينجا آمده بود. بروتوس6 كه پدر او بروتوس را در گااول كشته بودند و او خود مرد گردنفرازي بود كه تا اين هنگام هيچگاه بر پومپيوس سلامي نگفته و گفتگويي با وي نكرده بود چرا كه او را كشنده‌ی پدر خود مي‌شمرد اين هنگام وي نيز آمده و زيردستي پومپيوس را پذيرفت و اين كار را بنام دفاع از آزادي مي‌نمود. کيسرو نيز اگرچه او چيزهاي ديگري نوشته و پراكنده نموده بود اينزمان عارش آمد كه در شمار آن كساني نباشد كه در راه فيروزبختي و نيكنامي كشور خود با جان و دل كوشش بكار مي‌برند. همچنين در ماكيدوني تيديوس سيكستيوس7 كه مرد بسيار سالخورده بود و يك پاي لنگ داشت كه چون ديگران او را بدان حال ديدند خنده آغاز كرده بريشخند پرداختند. ولي خود پومپيوس همينكه چشمش برو افتاد بپا برخاست و بپيشواز دويد و نوازش بسيار برو كرد زيرا آن را بهترين دليل پاكدلي آن مرد مي‌شناخت كه در چنين هنگام گزند بياري او شتافته است. سپس در يكي از نشستهاي سناتوس از روي پيشنهاد كاتو قانوني گذرانيد درباره‌ی اينكه هيچ كس از مردم آزاد روم جز در جنگ كشته نشود. نيز هيچ يك از شهرهايي كه در زير سرپرستي جمهوري روم مي‌باشد تاراج كرده نشود. اين قانون شهرت و نام نيك پومپيوس و همدستان او را بيش از پيش گردانيد كه آنان كه جنگ را نمي‌پسنديدند يا چون در جاي دوري بودند و دسترس بياوري پومپيوس نداشتند اينان نيز همگي خواهان او گرديده هميشه فيروزي او را آرزو مي‌كشيدند.
1ـ يكي از بزرگان و سرداران آتن و داستان جنگ او معروف است.
2ـ سرگذشت او در بخش يكم آورده شده.
3ـ Numerius
4ـ Beroea
5ـ Labienus
6ـ Brutus
7ـ Tidus Sextius