✅چه زیباست پارسی...! ۴

🔹قطران تبریزی:

بلبل به سان مطربِ بیدل، فرازِ گُل
گه پارسی نَوازَد و گاهی زَنَد دَری

#پارسی_گویان
#دغدغه‌های_فرهنگی
#قطران_تبریری
#نگهبان_زبان_فارسی
#آیین_سخن
_____________
@parsi_gouyn

پارسی‌گویان(۵)

در این قسمت بشنوید :

🔹ایران کشوری با اقوام و زبانهای گوناگون است و زبان فارسی زبان همه اقوام ایرانی است.
🔹محور هویت ملی و نخ تسبیح اقوام ایرانی زبان فارسی است.
🔹 شناخت مولفه‌های قومی و زبانی ایرانیان مجموعه‌ای متفاوت و به هم پیوسته را به ما می‌نمایاند.
🔹 ویژگی‌ زبانی و قومی دو مقوله جدا از هم است که باید به تفکیک درباره آنها اظهار نظر کرد.

🔹بیشتر اقوام ایرانی با یکی از زبان‌هایی سخن می‌گویند که ریشه آنها به دو گروه نژادی پارتی و یا مادی می‌رسد که هر دو آریایی هستند.

#محمدجعفر_محمدزاده
#دغدغه‌های_فرهنگی
#من_نگهبان_زبان_فارسی_هستم
________________
@parsi_gouyan

✅چه زیباست پارسی...! ۵

🔸سوزنی سمرقندی:


صِفات رویِ تو آسان بُوَد مرا گُفتن

گَهی به لفظَِ دَری و گَهی به شعرِ دَری



#پارسی_گویان
#من_نگهبان_زبان_فارسی_هستم
#دغدغه‌های_فرهنگی
______________
پارسی‌گویان: خانه‌ای برای پاسداشت زبان فارسی و تقویت و توسعه زبانهای ایرانی. بسته‌های صوتی، گفت‌‌وگو، یادداشت، عکس و فیلم، موسیقی، متن‌های ادبی و پژوهشی.
🔸زبان فارسی رکن هویت ملی و زبانی فراگویشی و میانجی برای همه ایرانیان.



https://t.me/parsi_gouyan

#چارینه

کار دو جهان ز عشق دارد رونق

درعشق گرفته است این نظم، نسَق

بی عشق نمی توان به مقصود رسید

عشق است طریقِ مستقیمِ رهِ حق !

#فضولی_بغدادی
#پارسی_گویان #پارسیگویان
@Parsi_gouyan

*قدیمی‌ترین نسخه «شاهنامه»*

نسخه پژوهی و تصحیح متن از شاخه‌های پر زحمت و البته اثربخش حوزه علم به ویژه ادبیات و علوم انسانی است؛ اغلب هرگاه نسخه جدیدی از کتابی مهم در گوشه‌ای از جهان پیدا می‌شود توجه پژوهشگران را جلب می‌کند. شاهنامه از جمله آثار فاخر و جهانی است که پیدا شدن یک نسخه کهن از آن می‌تواند راه پژوهش را برای نیازهای پژوهشی هموار کند.
قدیمی‌ترین نسخه خطی شناخته شده از شاهنامه، نسخه مشهور به فلورانس است، این نسخه را چندین دهه پیش در ۱۹۷۸م پروفسور پیه مونتزه ایتالیایی، ایران‌پژوه و استاد زبان و ادبیات فارسی، در کتابخانه ملی شهر فلورانس شناسایی کرده است. پس از بررسی‌ها مشخص شد که این نسخه از همه نسخه‌های قبلی قدیمی‌تر و مربوط به سال ۶۱۴ هجری قمری/۱۲۱۷م یعنی حدود ۲۰۰ سال پس از به نظم درآوردن شاهنامه به وسیله فردوسی است. گفتنی است که تا پیش از آن گمان می‌شده که این نسخه یک قرآن خطی است و در ردیف قرآن‌های خطی کتابخانه فلورانس نگهداری می‌شده است.
تا زمان کشف نسخه فلورانس قدیمی‌ترین نسخه خطی شاهنامه نسخه لندن بود که به سال ۶۷۵ هجری قمری نوشته شده است.
مسئولین کتابخانه فلورانس گفته‌اند که این نسخه خطی سالها قبل، از مصر به ایتالیا برده شده است؛ و این خود حکایتی از جهانی بودن ارزشهای این کتاب پارسی است که باید به عنوان میراث جهانی به آن نگریست.
نسخه فلورانس حدود ۵۰ هزار بیت دارد و بیت‌های افزوده کمتری نسبت به سایر نسخه‌ها دارد. دکترجلال خالقی مطلق و دکترعزیزالله جوینی در تصحیح‌های خود از این نسخه بسیار بهره‌ برده‌اند.

محمدجعفر محمدزاده
۲۵ اردیبهشت روز فردوسی
_____
@mjmohammadzadeh
👇👇👇👇👇👇

قدیمی‌ترین نسخه خطی از شاهنامه فردوسی؛
۲۵ اردیبهشت روز پاسداشت زبان فارسی.
#محمدجعفر_محمدزاده
#دغدغه‌های_فرهنگی
#پارسی_گویان
_________
@mjmohammadzadeh

یادآوری یک اصل مهم:
.

♦️در مناظره‌های انتخاباتی نامزدها به شیوه‌هایی از اقوام و از زبان آنها گفتند و به اصل ۱۵ قانون اساسی هم اشاره شد. لازم دیدم یک بار دیگر این اصل مهم را به آگاهی برسانم و به ظرفیتهای ملی آن توجه بدهم؛ خواهش می‌کنم به دقت متن را ببینید و بخوانید و دیدگاه خود را بنویسید.
.
🔹️زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است؛ اسناد، مکاتبات و متون رسمی باید به این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبانهای قومی و محلی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس در کنار زبان فارسی آزاد است🔹️.

#محمدجعفر_محمدزاده

@mjmohammadzadeh

✅ قفقاز ایرانی

تمام قفقاز جنوبی بوی ایران می‌دهد، شاعران ایرانی، فرهنگ ایرانی، آداب و رسوم ایرانی و اگر نبود ضعف حاکمان قاجار، منهای رشادت بیست و عباس میرزا و جنگهای بیت و پنج ساله او، و توطئه مشترک روسیه تزاری و نیرنگ انگلیسی‌ها در دو معاهده گلستان در سال ۱۱۹۲و ترکمانچای در ۱۲۰۶ که هفده شهر در مساحت بیش از ۲۶۰ هزار کیلومتر مربع از پیکر وطن جدا افتادند، امروز جزئی از جغرافیای ایران بودند، و گرچه آنجا امروز به نام‌های دیگری در جغرافیای سیاسی جهان شناخته می‌شوند اما هیچگاه پیشینه و فرهنگ ایرانی از آنجا زدوده نخواهد شد و این حقیقت نباید از یادها برود و بر نويسندگان و اهل قلم است که مرثیه جدایی هفده شهر قفقازی ایران را بازگو کنند.
یحیی دولت آبادی در خاطرات خود، زمانی که بعد از به توپ بسته شدن مجلس و دوره استبداد صغیر محمدعلی‌شاه به تبعید می‌رود، در شعبان ۱۳۲۶ قمری، وارد منطقه تفلیس و گرجستان می‌شود، مشاهده خود را از آثار ایران در قفقاز چنین نوشته است:
‌در این شهر از بناهای سلاطین صفویه، مخصوصاً شاه عباس، متعدد هست و در امتعه خانه‌ بزرگی که دارد آثار سلاطین ایران بسیار است، بیرق‌های شیر و خورشید که در جنگها گرفته شده لعن ابدی به رجال خیانتکار ایران می‌نماید. مردم تفلیس با ایرانیان مهربان و غمخوار ایشانند. کسی تا به چشم خود این مرکز مملکت قفقاز و سایر شهرهای بزرگ و آبادی‌های بسیار و زمین‌های حاصلخیز و رودخانه‌ها و بیابانهای سرسبز و خرم را مشاهده نکند نمی‌داند چه قسمت پر قیمتِ بزرگی از پیکر وطن عزیز ما به جهالت و نادانیِ رجال دولت و ملت جدا شده و چه مملکت زرخیز در ماورای بحر خزر به رایگان از دست ما رفته است، خدا کند باقیمانده را بتوانیم‌ نگاهداریم(دولت آبادی: ۱۳۸۷ج ۳، ص ۸۵۳).


https://t.me/mjmohammadzadeh

فرهاد قنبری
کدام فارسی؟!

وقتی از ایران سخن می‌گوییم و یا در دفاع از زبان فارسی مطلبی به اشتراک می‌گذاریم عده‌ای از همراهان چنین می‌پندارند که قصد ما ارجحیت بخشیدن و دفاع از ایرانیان ساکن شهرهای فلات مرکزی (یزد و کرمان و اصفهان و تهران و...) و تخطئهٔ قومیت‌ها و سایر زبان‌های ساکن در ایران است. این نگاه حقیقتاً سوءبرداشت و کم‌لطفی و بسیار عجیب است.

دفاع از زبان فارسی دفاع از یک تمدن و فرهنگ است. زبان فارسی که بیش از هزارسال قدمت ادبی دارد بسیاری از خادمان و مروجانش ترکان بوده‌اند. به قول حضرت حافظ «ترکان پارسی‌گوی» که «بخشندگان عمرند» بودند که ارج و قربی لایق شاهنامه به آن عطاء کرده و ارزشمندترین تهذیب و نگارگری شاهنامه و بسیاری از متون دیگر فارسی را به ثبت رساندند. شاهان غزنوی و سلجوقی و تیموری بودند که در دربار خود شاعران پارسی‌گوی را گرد آورده و بسیاری از گنجینه‌های ادبی فارسی را رقم زده و باعث حفظ آنها شدند. و حتی بسیاری از شاعران و بزرگان ادب فارسی از نقاط مختلف ایران از شروان‌شاهان و کردستان و سایر قومیت‌های ایرانی هستند که خدمات بزرگ و ماندگاری به ادب و فرهنگ زبان فارسی کرده‌اند و همچنین به ثبت رسانده‌اند (و حتی شاهان هند و عثمانی نیز در برهه‌های مختلف خدمات بسیاری برای گسترش فرهنگ و ادب فارسی انجام داده‌اند).

(این نکتهٔ بدیهی ولی ظاهراً نیاز به یادآوری دارد) که هدف دفاع از تهران و اصفهانِ امروز و ارجحیت بخشیدن آنها به سایر شهرهای ایرانی نیست، بلکه منظور دفاع از وطن و مأوای فرهنگی ایرانیان است.

و این نکته که:
دفاع از زبان فارسی و ایران، نه دفاع از این جامعه‌ٔ فعلی است (که همه به دنبال پله ساختن از دیگری برای صعود به بالاتر هستند) ایران و زبان فارسی مورد اشاره نه این جامعهٔ کدر و غبارگرفته که انگار عده‌ای هم‌قسم شده‌اند که صبح تا شب سطل‌شان را با لجن پر کرده به سر و صورت تاریخ و هویت و گذشته و حال آن بپاشند، نیست.
ایران مورد اشاره آن سرزمینی است که از جنوبش بوی خوش سعدی و حافظ می‌دمد، از شرقش بوی خوش بخارا و سمرقند و توس و نیشابور و فردوسی و عطار و خیام به مشام می‌رسد و هنگامی که به غربش می‌نگریم بوی خوش باباطاهر و بوعلی و از شمالش بوی خوش خاقانی و نظامی و... دیگران به مشام می‌رسد.
@Kharmagaas

🔴 آینده زبان و ادبیات فارسی در خطر است

محمد جعفر محمد زاده ، پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی که مدیریت رادیو ایران را بر عهده دارد، می گوید : باید از سالها قبل برای نجات زبان فارسی کاری می کردیم. زنگ خطر خاموشی زبان فارسی به صدا درآمده است. وطن یعنی فرهنگ، وطن یعنی ادبیات.

مشروح این مصاحبه خواندنی را اینجا ببینید : 👇

https://jomhouriat.net/132589/

✅  فردوسی: شاعر و بالاتر از شاعر

▫️فردوسی داستان دوره هزارساله ضحاک را در بیش از ۵۰۰ بیت سروده است. نگاه فردوسی به این دوره، بنیادین و از زوایای مختلف درخور درنگ است.
در پایان داستان که پایان استیلای تازیان بر ایران است، وقتی کار ضحاک به دست فریدون تمام می‌شود، پیش از آغاز پادشاهی فریدون، فردوسی ده بیت خردمندانه دارد که در این ده بیت‌، اندیشه‌های ناب ایرانی در کلام فردوسی نمایان می‌شود. 

▫️گمان چنین است که در اندیشه‌ ایرانی شاه باید نژاد و تبار ویژه و فرّه ایزدی داشته باشد، آنگونه که فریدون از کودکی چنین نشانه‌ای با خود داشت. ولی فردوسی در این داستان فراتر از نقل تاریخ و پایبندی به منابع کهن، عادت‌شکنی کرده و فره ایزدی را امری اکتسابی و «فریدون شدن» را برای آن‌کس که بخواهد شدنی می‌داند؛ همان‌گونه که «ضحاک شدن» برای فرزند مرداسی که گرانمایه و نیک‌مرد روزگار خود بود امکان داشت.
ضحاک تشنه‌ی قدرت بود و به فریب اهریمن بیدادگری پیش گرفت و  هزار سال تباهی به‌ بار آورد.

جمشید نیز در آغاز موبدشاهی بزرگ بود و پایه‌گذار خدمات بسیار، ولی به اندیشه‌ای اهریمنی گرفتار شد و فرّه ایزدی از دست داد و سر از یزدان پیچید و ناسپاس شد!
فردوسی با پشتوانه‌ی اندیشه‌ ایرانی و توجه به جنگ همیشگی نور و تاریکی، پیش از آغاز دوره پادشاهی فریدون، لختی از تکیه بر منابع و بازگفت تاریخ بازمی‌ایستد و افزون‌بر نمایاندن پایان کار فریدون، برپایه باور و هویت دینی خود به مصداق  آیه قرآن که می‌فرماید «فألهمها فجورها و تقواها» (ما در نهاد انسان خیر و شر را قرار دادیم - انسان/ ۱۱)؛ و به مانند این سخن مولانا که «در جهان دو بانگ می‌آید به ضد/ تا کدامین را تو باشی مستعد» فریدون شدن را جدا از تبار و نژاد ممکن می‌داند و می‌گوید: «تو داد و دهش کن فریدون تویی». فردوسی عامل اصلی فریدون شدن را نه تبار و نژاد به‌تنهایی، بلکه «داد و دهش» و «داد و دانایی» می‌داند؛ آنجا که می‌گوید:
سخن مانَد از تو همی یادگار
سخن را چنین خوارمایه مدار
(بیت ۴۹۲).

«سخن» در شاهنامه معنی‌های متفاوتی دارد. از آن جمله اندیشه، کردار، کلام، داد و دانایی، داد و دهش و... است و برای هرکدام از معنی‌ها شاهدمثال‌های روشنی وجود دارد؛ و چون پس از سفارش به گرامی‌داشت «سخن» بی‌درنگ از «داد و دهش» فریدون می‌گوید گمان بر این است که اینجا به معنی داد و دهش و دانایی نظر دارد:
سخن مانَد از تو همی یادگار
سخن را چنین خوارمایه مَدار
فریدون فرخ فرشته نبود
ز مشک و ز عنبر سرشته نبود
به داد و دهش یافت آن نیکویی
تو داد و دهش کن فریدون تویی
(ضحاک، بیت‌های ۴۹۲_۴۹۴).

▫️ حکیم، در ادامه یک نکته دیگر از  حکمت و اندیشه‌ ایرانی را می‌آورد که مرگ‌اندیشی و بی‌اعتباری دنیاست؛ اندیشه‌ای که وارثان بزرگی چون خیام، ناصرخسرو، عطار، سنایی و حافظ دارد. او بنیاد جهان را چه «ضحاکی» و چه  «فریدونی» بر باد می‌داند و می‌گوید:
جهانا، چه بد مهر و بدگوهری
که خود پرورانی و خود بشکَری!
نگه کن کجا آفریدون گُرد
که از تخم ضحاک شاهی ببرد،
ببُد در جهان پنج‌سد سال شاه
بدآخر بشد، ماند از او جایگاه،
جهانِ جهان دیگری را سپُرد
جز از درد و اندوه چیزی نبُرد!
چنینیم یَک‌سر کِه و مِه همه
تو خواهی شُبان باش، خواهی رمه!
(همان: ۴۹۹_۵۰۳).
این‌گونه اندیشه‌های حکمی است که فردوسی را در جایگاه شاعر و بالاتر از شاعر قرار داده است.
#محمدجعفر_محمدزاده
https://www.instagram.com/p/Cx8TeQANhdQ/?igshid=MzRlODBiNWFlZA==

https://t.me/mjmohammadzadeh/2505

#کوتاه

‏پرگویی و بیهوده‌نویسی دانایی نیست، کمترین آسیب آن، این است که فرصت شنیدن و آموختن را از انسان می‌گیرد و به قول ‎فردوسی حکیم، آدمی را خوار می‌کند:
کسی را که مغزش بود پرشتاب
فراوان سخن باشد و دیریاب
چو گفتار بیهوده بسیار گشت
سخنگوی در مردمی خوار گشت
‎#رسانه‌شناخت

https://t.me/mjmohammadzadeh

✅ تاریخ مطبوعات: زبان ملی و دفاع از حاکمیت ایران

▫️نگاهی به مواضع مطبوعات ایران در جدایی تلخ بحرین از ایران.

▫️تحلیل یادداشت‌ها و رویکردهای دو روزنامه فارسی‌زبان در سال‌های ۱۳۰۲ و ۱۳۳۰ خورشیدی.

▫️نگاهی گذرا به نقشه استعمار انگلیس برای تجزیه ایران و ریشه جدایی مناطقی از کشور، از هفده شهر قفقاز در دوره قاجار تا زمان جدایی بحرین.

▫️از نشانی زیر می‌توانید این یادداشت را بخوانید:
👇👇👇👇👇👇

https://t.me/mjmohammadzadeh/2536

✅ زبان ما هستی و هویت ماست

یکم: با نگاهی ژرف و مقایسه‌ای می‌توان این نظر را که زبان به نور شبیه است تصدیق کرد. «نور» در حکمت و اندیشه‌ی ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد و به فلسفه افلاطون راه یافته و سهروردی در شرح آن کوشیده است و بر همین‌پایه است که فلسفه سهروردی را «حکمت اشراق» می‌گویند.
شباهت نور و زبان از این جهت است که هم نور و هم زبان در شناساندن خود و چیزهایی که تا پیش از آن شناخته نبوده‌اند عمل همانندی دارند. نور هرگاه بتابد با روشنایی و تابش خود چیزهایی را که تا پیش از آن دیده نمی‌شدند می‌نمایاند و افزون بر آن خود نور هم در پرتو این تابش شناخته می‌شود. زبان نیز صفتی همانند نور دارد: به موازات اینکه به وسیله کلمه به ظهور برسد، هم چیزهایی را که تا پیش از آن ناشناخته بوده آشکار می‌کند و هم خود را می‌شناساند و شاید به همین جهت است که کلمه را که مهم‌ترین رکن جمله در ساختار زبان است «کلمه» گفته‌اند. کلمه به معنی زخم زدن به چیزی و یا خراشیدن پوست چیزی است؛ چون پوست چیزی را زخم کنند یا بخراشند در زیر آن پوست چیزی پیدا می‌شود که تا پیش از آن پیدا نبوده است و وقتی به زخم و جراحتی دست بزنند دردی یا واکنشی بروز می‌دهد. شاید وسیلهٔ کوچکی را که به سازهای زهی می‌کشند و به آن زخمه یا مضراب می‌گویند از همین رو «زخمه» گفته‌اند که چون بر تارهای ساز کشیده شود باعث می‌شود صدایی از آن شنیده شود که تا پیش از آن شنیده نمی‌‌شده است.
دیگر که در زبان‌ برخی مردم زاگرس‌نشین به آواها و مویه‌های سوزناک «کلیمه» می‌گویند. کلیم هم در فرهنگ‌ها مجروح و زخمی معنی شده است. این شاید از آن روست که آن آواها درد و اندوه درون کسی یا کسانی را آشکار می‌کنند.

▫️دوم: پایه آنچه گفته شد، زبان افزون بر نقش ارتباطی نقش دیگری دارد و آن نشان دادن جایگاه عقل و خردمندی صاحب آن است که چون اندیشه فکر به گفتار و یا نوشتار به ظهور برسد، خرد صاحب سخن را نیز بازگو می‌کند و شاید از این روست که به نظر فیلسوفی چون ملاصدرا جایگاه زبان در سلسله مراتب وجود با هستی هم‌شأن است و از سخنِ به‌ظهوررسیده، این‌همانی عقل، زبان و هستی آشکار می‌گردد. یعنی زبان به موازات شناساندن چیز و چیزهایی که تا پیش از آن شناخته نبوده‌‌ سطح خرد و اندیشمندی صاحب زبان را هم می‌شناساند و می‌فهماند که سهم صاحب زبان از هستی و جایگاه او در کجاست. این کلام امام علی(ع) که «المرء مخبوء تحت لسانه» یعنی آدمی در زیر زبان خود پنهان است و این بیت از سعدی که:
تا مرد سخن نگفته باشد
عیب و هنرش نهفته باشد
ناظر بر همین معنی است و بر همین پایه از خردِ فلسفی استوار است.
▫️ سوم: داستان‌های شاهنامهٔ فردوسی را پیش از او دیگرانی چون ابومنصوری، دقیقی، ابوعلی بلخی و خدای‌نامه‌ها به زبان پهلوی و سیرالملوک‌ها به زبان عربی هم گفته‌اند. اما وقتی با زبان فردوسی به نظم درآمده‌ و از منظومه فکر و اندیشه فردوسی گذشته است در حافظه تاریخی ایرانیان ماندگار شده و برای ایرانیان هویت‌ساز شده است. پس آن داستان‌های حماسی با اسطوره‌هایش و تاریخ ایران در زبان فردوسی نقشی فراتر از نقش ارتباطی و انتقال معنی پیدا کرده و به‌خاطر جایگاه فرامتنی و نهان‌ساخت خود به «خاطره‌ی جمعی یک ملت» تبدیل شده و جایگاه هویتی و هویت‌بخشی پیدا کرده است و به همین خاطر شاهنامه را که یک کتاب است به وسیله زبانِ به‌ظهوررسیده فردوسی و سخن فردوسی در جایگاه «حماسه ملی ایرانیان» گرفته است.

▫️نکته پایانی: بیدل دهلوی، از بزرگ‌ترین پارسی‌گویان شبه‌قاره هند، جایگاه زبان و ظرفیت  بالارونده و بالابرنده آن را برپایه‌ی گستره‌ی خرد و اندیشمندی طبایعِ متفاوت، در یک بیت زیبا چنین شناسانده است:
سخن آبی‌ست کز فوّاره‌ی خاک
به‌ زور طبع خیزد تا به افلاک

#محمدجعفر‌_محمدزاده

https://t.me/mjmohammadzadeh/2565