فلسفه علم
7.91K subscribers
884 photos
115 videos
395 files
1.5K links
مطالب فلسفه تحلیلی و موضوعات فلسفه علم

این کانال تلاشی برای عمومی کردن مفاهیم فلسفه علم در جامعه ایرانی است.

برای ارتباط با Admin با آیدی @mmasiha1988 و درج تبلیغات میتوانید با کانال @adsphilosophy1 در ارتباط باشید.
Download Telegram
Javad Darvish Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️ارزیابی تعهد به طبیعت‌گرایی روش‌شناختی در دیدگاه دنیل دنت در باب آگاهی

🗣 توسط: جواد درویش (دانشگاه شهید بهشتی)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، دوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
Mohammad Sadat Mansouri Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️در باب مستقیم بودن ادراک حسی؛ مزایا و پاسخ به چالش‌ها

🗣 توسط: محمد سادات منصوری (موسسه حکمت و فلسفه ایران)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، اول اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
Forwarded from فلسفه علم
قیمت جدید تعرفه های تبلیغاتی اعلام شد. برای تبلیغات کانال فلسفه تحلیلی و فلسفه علم به کانال زیر مراجعه نمایید.

@adsphilosophy1
👍2👎2
تعریف تکامل

داروین در چاپ اول منشأ انواع از واژه‌ی اوولوشن استفاده نمی‌کند و اصطلاح «اشتقاق یا نسب همراه با تغییر» را برمی‌گزیند که بسیار با «تطور» هم‌خوان است که جهتی ندارد. به مرور زمان داروین نه‌فقط واژه‌ی اوولوشن را به‌کار می‌برد بلکه متأثر از حلقه‌ی اطرافیانش به‌ویژه اسپنسر و هاکسلی سخنانی درباره‌ی جهت‌داری «تکامل» ادا می‌کند و در اواخر عمر نیز چنین نگاه لامارکی در آرای او پررنگ‌تر می‌شود.

روبرتا میلستاین به‌عنوان تعریفی بسیار عام از اوولوشن، در مدخل اوولوشن دانشنامه‌ی فلسفی استنفورد، چنین می‌نویسد:

«تغییرات در نسبت‌های سنخ‌ها یا تیپ‌های زیستیِ موجود در یک جمعیت طی زمان».

مطابق این تعریف تطورهای زیستی جهتی ندارند. آنچه میلستاین می‌گوید هم‌نواست با نگاه رایج در زیست‌شناسی تکاملی قرن بیستم و تعریف رایج در آن:

«اوولوشن هر تغییری است در فراوانی آلل‌ها در یک جمعیت، از یک نسل به نسل بعد.»

در یک نسل تغییرات جهت‌دار بی‌معنا است. جهت فقط طی نسل‌های متوالی است که قابل‌تشخیص خواهد بود. 

اما این تعریف موردقبول همه‌ی زیست‌شناسان نبوده است. از منظر برخی این تعریف دو ایراد دارد: اولاً فقط به تکامل در یک سطح یعنی سطح ژن‌ها اشاره دارد؛ ثانیاً به ماکرواوولوشن که در آن گونه‌زایی انجام می‌شود اشاره ندارد. مثلاً فسیل‌شناسانی که تکامل را در بازه‌های زمانی بسیار طولانی‌تر مطالعه می‌کنند این تعریف را نمی‌پسندند. تعریف جایگزین چیست؟

دو تعریف جایگزین:
یک. داگلاس فیوتایما «اوولوشن» را در کتاب زیست‌شناسی تکاملی این‌گونه تعریف می‌کند:

«هر تغییری در خصیصه‌های گروه‌هایی از ارگانیسم‌ها طی نسل‌ها».

به تفاوت‌ها توجه کنیم: یک. فیوتایما تعریف را فراتر از تغییر در آلل‌ها می‌برد تا شامل ماکرواوولوشن هم بشود. دو. هرچند صراحتاً از «جهت» سخنی نمی‌گوید اما وقتی از نسل‌های متمادی سخن می‌گوید ممکن است ایده‌ی جهت‌داری را به ذهن متبادر کند. سه. درعین‌حال با آوردن عبارت «هر تغییری»، راه را بر تغییرات غیرجهت‌دار نیز باز می‌گذارد.

دو. جان اندلر تکامل را این‌گونه تعریف می‌کند:

«تکامل هر نوع تغییر جهت‌دار یا تغییر انباشتی در خصیصه‌های ارگانیسم‌ها یا جمعیت‌ها طی نسل‌های متمادی است».

اندلر با آوردن صفات «جهت‌دار» و «انباشتی» به‌وضوح ایده‌ی «تطور» را کنار می‌نهد و فهمی جهت‌دار از تکامل در ذهن دارد.

خلاف تصور رایج در ایران، زیست‌شناسانی مانند داوکینز که نقش انتخاب طبیعی را در فرایند اوولوشن برجسته می‌بینند با برابرنهاد تکامل همدلی بیشتری خواهند داشت. ایشان با تأکید بر انباشتی و جهت‌دار بودن تغییرات در به‌وجودآوردن طراحی‌های پیچیده، با برابرنهاد "تکامل" مشکلی نخواهند داشت مشروط بر آنکه نقش هستومندهای فراطبیعی را در مشخص‌کردن جهت وارد نکنیم. (توجه: جهت‌داشتن متفاوت است با رو به‌سوی جهتی از پیش‌تعیین‌شده داشتن. رودخانه جهت دارد؛ اما این جهت به‌نحوی از پیش تعیین‌شده نیست. شاخه‌های درخت نیز هرکدام به سویی می‌روند و جهت دارند اما جهت‌ آنها هم از پیش‌تعیین‌شده نیست.

تعریفی دیگر
با پیشرفت‌هایی که در زیست‌شناسی تکاملی داشته‌ایم با تعاریفی مواجه می‌شویم که برای عموم ناآشناست. یکی از این تعاریف که حدود ۵۰ سال پیش توسط یکی از بوم‌شناسان صاحب‌نام عرضه شد، امروزه در نگرش‌های نوینِ پژوهش‌های تکاملی، و در شاخه‌ای از پژوهش‌ها به نام تکا-تکو، جایگاه خاصی پیدا کرده است. لِخ فَن‌فالن تکامل را «کنترل تکوین (رشد) توسط اکولوژی» معرفی می‌کند. (این تعریف می‌تواند برای کسانی که تکامل را در علوم‌انسانی به کار می‌گیرند جذابیت‌های زیادی داشته باشد.)

کدام تعریف؟
ارنست مایر معتقد است تعاریف در زیست‌شناسی نقش نظریه‌ها را در فیزیک بازی می‌کنند و پوپر می‌گوید بر سر واژگان دعوا نکنیم. چه خوب است نظر مایر و پوپر را تلفیق کنیم و ما نیز به جای مشاجره بر سر واژگان، و افزودن بر تشتتِ برابرنهادهای مناسب اوولوشن، این تعاریف را به‌عنوان پیش‌فرض‌های نظری‌ای که نوع پژوهش‌ها را جهت می‌دهند تحلیل کنیم و به فهم خود از فرایند تکامل بیافزاییم.

مترجمانی مانند عبدالحسین وهاب‌زاده و کاوه فیض‌الهی که بیشترین زحمت را در ترجمه‌ی متون تکاملی کشیده‌اند، و بنابراین با اختلاف دیدگاه‌های یادشده نیز آشنا هستند، برابرنهاد "تکامل" را به کار برده‌اند و آن را به عنوان «نام» برای اوولوشن برگزیده‌اند. (وقتی نام کسی «شادی» است به معنای آن نیست که همواره شاد است.)

اگر به بحثِ «جهت‌داری در تکامل» علاقه‌مندیم جا دارد به جای آنکه تکلیف کار را از پیش تعیین‌شده بدانیم و پیشنهاد خود را بر آن اساس عرضه کنیم، و جای مشاجره بر سر واژگان، به سراغ مقالات تخصصی این حوزه برویم و با توسل به شواهد تجربی، نقادی، و استدلال مثلاً بگوییم چرا خوانش اندلر، فیوتایما، یا فن‌فالن برای فلان حوزه‌ی پژوهش ارجح است.

هادی صمدی
@evophilosophy
👍6❤1👎1
Mohammad Reza Rezaei Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️مدل‌هایی برای رسیدن به عاملیت شبه‌انسانی در تصمیمات اخلاقی هوش مصنوعی

🗣 توسط: محمدرضا رضایی (دانشگاه شریف)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، اول اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍2👎1
Masoud Toosi Saeidi Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️تاملی درباره رابطه نظریه حدوث جسمانی نفس با دیدگاه 4E

🗣 توسط: مسعود طوسی سعیدی (دانشگاه شهید بهشتی)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، دوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍2👎1
Ahmad Lohrasbi Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️بررسی ادعای عدم اهمیت اینهمانی شخصی در بقا

🗣 توسط: احمد لهراسبی (دانشگاه ادیان و مذاهب)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، دوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍2👎1
Mahmood Vahidnia Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️ساختارگرایی تمام‌عیار و یکتاگرایی راسلی

🗣 توسط: محمود وحیدنیا (IPM)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، دوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍3👎1
Maryam Mousavi Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️بررسی استراتژی مفهوم پدیداری درباره آگاهی

🗣 توسط: مریم موسوی (IPM)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، 30 بهمن 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👎1
✅ معرفی کتاب
کتاب پیشِ رو متنی تخصصی در فلسفۀ علم است که بیش از هر چیز با دو موضوع «استقرا» و «قوانین طبیعت» گره خورده است. نویسندۀ کتاب، الکساندر بِرد، که هم اکنون جایگاهی در دانشگاه کمبریج دارد و پیش از این در دانشگاه های کینگز کالج لندن و بریستول و ادینبورگ و برخی مراکز علمی دیگر به تدریس و پژوهش و سخنرانی پرداخته، در این کتاب کم تر خود را درگیرِ تاریخچة دیدگاه ها و نظریه ها کرده، بلکه بیش تر به استدلال ها و بررسی موشکافانۀ آن ها پرداخته است. برد کتاب خود را دو بخش کرده است: «بازنمایی» و «دلیل». در بخش یکم، نویسنده «قوانین طبیعت» و «توضیح علمی» و «انواع طبیعی» را از چشم اندازی فلسفی بررسی کرده و سپس به واکاوی «راستین گرایی» دربارۀ علم و دیدگاه های مخالف با آن پرداخته است؛ و در بخش دوم، بیش تر به گسترۀ شناخت شناسی رفته و کوشیده است نگرش برون گرایانۀ خود را معرفی کند و بپرورد. دیدگاه مهم برد در این کتاب آن است که گرچه علم روشی یگانه ندارد، پیشرفت می کند و با آن می توانیم به شناخت دست یابیم...
👍8
absMalekzadeh.pdf
181.3 KB
چکیده سخنرانی دوشنبه پژوهشکده فلسفه تحلیلی
سخنران: حمید ملک زاده، دبیر جامعه ایرانی پدیدارشناسی انجمن علوم سیاسی ایران
عنوان: بازگشت به سیاست: به سوی یک پدیدارشناسی امر سیاسی
زمان: دوشنبه ۲۴ اردیبهشت ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش های بنیادی، میدان نیاوران
حضور برای عموم آزاد است
👎2
تأثیر مثبت داستان‌ها بر شخصیت: فراشناخت، همدلی، و تغییرات شخصیتی (سه مقاله در یک نگاه)

یک. فراشناخت: محصول محیط و نه ژنتیک!
مقاله‌ی نخست که نتایجِ پژوهشی بر روی دوقلوهای همسان، ناهمسان، و کودکان عادی‌ست، پژوهش‌های قبلی را تأیید می‌کند که نشان می‌دادند قابلیت‌هایی مانند هوش عمومی، حافظه، و توانایی حل مسئله، بنیادهای ژنتیکی محکمی دارند؛ اما این پژوهش یافته‌ی جدیدی هم دارد. تابه‌حال، بابت تشخیص نقش ژن‌ها و محیط در بروز قابلیت‌های فراشناختی، پژوهشی صورت نگرفته بود. چینی‌ها در این پژوهش که نتایج آن در نشریه‌ی سل منتشر شده‌ است نشان دادند که توانایی‌های فراشناخت عموماً متأثر از محیط‌اند. فراشناخت قابلیت آگاهی و مدیریت فرایندهای شناختی از جمله یادگیری و حل مسئله است. همچنین مشخص شد که آگاهی، تفسیر، و فهم دیگران نیز وابسته به محیطِ پرورشی است و نقش ژن‌ها در آن کم‌رنگ است. از آنجا که این فرایندهای سطح بالاتر نقشی بسیار مهم در اخلاق و خوب‌زیستن بازی می‌کنند این یافته گواهی است بر آنکه بدون اینکه اسیر ژنتیک خود باشیم، با برخورداری از تربیت مناسب می‌توانیم انسان‌های بهتری باشیم و بهتر زندگی کنیم. کافی است محیط تربیتی را به‌نحوی درست ساماندهی کنیم. چگونه؟ پژوهش بعدی مثالی عرضه می‌کند.
 
دو. داستان‌ها همدلی را تقویت می‌کنند.
مقاله‎‌ی دوم که در نشریه‌ی روان‌شناسی آزمایشی منتشر شده نشان می‌دهد که با خواندن داستان، همدلی، توانایی درک منظر دیگران، و مهارت‌های کلامی تقویت می‌شوند.
داستان را معمولاً برای تفریح و لذت می‌خوانند، اما این کار چه فایده‌ها یا ضررهایی می‌تواند داشته باشد؟ ضرری که برای آن برمی‌شمارند قطع شدن ارتباط فرد با واقعیت است؛ اما فایده‌های آن فائق بر زیانش است. با خواندن داستان جهان‌های بدیلی را برای خود تصویرسازی می‌کنیم و با گذاشتن خود در قالب قهرمان‌های داستان از منظر دیگری شرایط را می‌نگریم که ضروری‌ترین عنصر برای همدلی‌کردن با دیگران و اخلاقی زندگی‌کردن است.
تا اینجا در مقاله‌ی نخست دیدیم که با ایجاد تغییرات محیطی، تقویت فراشناخت ممکن است و این قابلیت‌ها توسط ژن‌ها دیکته نمی‌شوند که فقط برخی انسان‌ها واجد آن باشند و بنابراین راه بر ایجاد تغییرات مثبت در آنها باز است؛ و مقاله‌ی دوم یکی از راهکارهای بهبود در آن را خواندن داستان‌ معرفی کرد.
اما کماکان ابهام‌هایی باقی است. اگر ساختار شخصیت ما ریشه‌های ژنتیکی قوی داشته باشد چطور این تغییرات ممکن‌اند و اگر هم تغییری رخ داد چقدر پایدار خواهد بود؟ در پاسخ به این پرسش نگاهی به مقاله‌ی سوم بیاندازیم.

سه. تغییرات شخصیتی هم ممکن‌اند و هم اثراتی نسبتاً ماندگار دارند.
در پست‌های قبلی به پژوهش‌هایی اشاره شد که نشان می‌دادند هرچند ژنتیک در تقویم پنج‌عامل بزرگ شخصیت نقش دارد اما بیان ژن‌ها متأثر از عوامل محیطی قابل‌تغییر است. در همین راستا مقاله‌ی سوم که در نشریه‌ی شخصیت و روان‌شناسی اجتماعی منتشر شده نشان می‌دهد بر اساس میزان تغییرات رخ‌داده در این عوامل (که از راه پرسشنامه‌های شخصیت قابل سنجش عینی‌ست) می‌توان بسیاری از رفتارهای فرد را پیش‌بینی کرد. مثلاً کسانی که نمره‌ی وظیفه‌شناسی‌شان افزایش داشته تمرینات ورزشی مرتب‌تری را دنبال کرده و سالم‌تر بوده‌اند. البته لازم به یادآوری است که این همبستگی رابطه‌ای علّی را نشان نمی‌دهد؛ چه‌بسا به‌علت مرتب انجام‌دادن تمرینات ورزشی نمره‌ی وظیفه‌شناسی افزایش یافته باشد. اما صرف وجود همبستگی گواهی‌ست بر اینکه از تغییرات در عوامل شخصیتی می‌توان انتظار تغییر در عادات رفتاری را داشت و به‌عکس.
کسانی که نسبت به تجربه‌کردن گشوده‌ترند همدلی بیشتری نسبت به دایره‌ی بزرگتری از دیگران نشان می‌دهند و داستان‌خوانی نمره‌ی گشوده بودن به تجربه را افزایش می‌دهد. به‌علاوه در این پژوهش نشان داده می‌شود که افزایش نمره‌ی گشوده بودن به تجربه با موفقیت تحصیلی همبسته است. به عبارتی خواندن داستان‌ها هم به اخلاقی‌تر شدن افکار و رفتار فرد کمک می‌کند و هم، به خلاف تصور رایج والدین، راه را بر موفقیت تحصیلی هموار می‌کند.

نتیجه:
نتایج سه مقاله را یکجا ادغام کنیم: انسان‌ها متأثر از شرایط محیطی، قابلیت تغییر در باثبات‌ترین ویژگی‌های شخصیتی خود را دارند و خبر خوب آنکه این تغییرات می‌توانند بادوام باشند. به‌علاوه فراشناخت، که از جمله برای درنظر گرفتن دیگران لازم است، ریشه‌های ژنتیکی ضعیفی دارد و بنابراین می‌توان با فراهم آوردن شرایط، از جمله راهکارهای ساده‌ای مانند داستان‌خوانی، آن را تقویت کرد.
از آخرین داده‌های علوم در آموزش و پرورش بهره گیریم.
   
هادی صمدی
@evophilosophy
👍5❤1👎1
Forwarded from مضامین فلسفی
دوشنبه ۳۱ اردیبهشت، سمانه کهرباییان دربارۀ «داستان چادر» سخنرانی خواهد کرد.

زمان: دوشنبه ۳۱ اردیبهشت، ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، میدان نیاوران.

چکیده:
«داستان چادر» حکایت فراز و فرود این لباس است نه از جنبه‌ی ترویجی یا انتقادی، بلکه از نگاه تاریخ اجتماعی؛ پاسخی است به این پرسش‌ها که چادر چه بود، چه شد، چگونه و با چه نشانه‌هایی میان اقشار اجتماعی تمایز ایجاد می‌کرد، چه امکاناتی داشت و چه فعالیت‌هایی را محدود می‌کرد، چه معانی سیاسی و فرهنگی بر آن بار شد، درک زنان چادری از این لباس چه بود و چگونه این ادراک تغییر کرد. «داستان چادر» توصیفی است تاریخی از تحولات این جامه از اواخر دوره‌ی قاجار تا امروز که بر بررسی داده‌های بصری، شامل هزاران قطعه عکس، فیلم، تبلیغات محیطی، پوستر و غیره تکیه دارد.

@mmazaamin
👎4👍3
اگر علم خطاپذیر است چرا باید به آن اعتماد کرد؟ چرا باید یافته‌هایی را مبنای عمل و فهم از جهان قرار دهیم که به احتمال زیاد نادرستی آنها در آینده مشخص خواهد شد؟

عموماً در این کانال در مورد آخرین یافته‌های علمی که به تکامل ربط دارند مطالبی عرضه می‌شود.
اما بسیاری از آن یافته‌ها به این علت مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته که از نادرستی برخی برداشت‌های تکاملی قبلی پرده برداشته است. پس از کجا معلوم داده‌های بعدی، نادرستی داده‌های امروز را نشان ندهند؟
بعلاوه "بحران تکرارپذیری" گریبان‌گیر علوم زیستی نیز شده است: به این معنا که نتایج بسیاری از داده‌های منتشرشده در ژورنال‌های معتبر در بازآزمایی تکرار نشده‌اند!

پس چرا باید به علم اعتماد کرد؟!

این پرسش مساله‌ای قدیمی در فلسفه‌ی علم است که ذیل بحث "رئالیسم علمی" به آن پرداخته می‌شود. با این حال عموم خوانندگان، به ویژه پژوهشگران علمی، با این پرسش مواجه‌اند اما حجم کار آنها در حدی است که فرصت پرداختن به مسائل فلسفی پیچیده را ندارند. در این سخنرانی تلاش شد برای مخاطبی که فلسفه نخوانده، اما با این پرسش مواجه است پاسخی عرضه شود.

هادی صمدی
@evophilosophy

https://youtu.be/PQkWT7waw2Y?si=gEUmpLrRpIzpdwr0
👍2
Mohsen Bashiri Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️پیوستگی آگاهی و مدل امتدادی تجربه‌های زمانی

🗣 توسط: محسن بشیری (دانشگاه تهران)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، دوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍4
Narges Bahmanpour Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️کاوشی در هم‌افزایی دیدگاه پردازش توزیع‌شده موازی و متافیزیک وایتهد

🗣 توسط: نرگس بهمن‌پور (دانشگاه شریف)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، اول اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍3
Aliakbar Kouchakzadeh Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️دو خوانش وجودی و رفتاری از فرامسئله آگاهی

🗣 توسط: علی‌اکبر کوچک‌زاده (دانشگاه شهید بهشتی)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، 30 بهمن 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍1
Natasha Sigala
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️A Case of Secondary Clinical Lycanthropy in Huntington's Disease

🗣 توسط: ناتاشا سیگالا (دانشگاه ساسکس)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، 29 بهمن 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍3