Forwarded from جمهوری فلسفه و ادبیات
.
هدف از کارگاه «آشنایی با فلسفهٔ تحلیلی» آشنایی شرکت‌کنندگان با مسائل و موضوعات اصلی، مفاهیم کلیدی، و آثار کلاسیک مهم‌ترین شاخه‌های فلسفهٔ تحلیلی است. مخاطبان کارگاه علاقه‌مندان به فلسفه‌اند که مایل‌اند درکی بهتر از کلیت فلسفهٔ تحلیلی و حوزه‌های مختلف آن به‌دست آورند. در این کارگاه آشنایی پیشین با مباحث مفروض نیست.
این کارگاه در دو روز (شش جلسه) برگزار خواهد شد. در جلسهٔ اول شرحی تاریخی از زمینه‌های پیدایش فلسفهٔ تحلیلی در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم ارائه خواهد شد. هریک از پنج جلسهٔ دیگر به معرفی یکی از حوزه‌های اصلی فلسفهٔ تحلیلی اختصاص دارد. در این جلسات مروری خواهد شد بر مهم‌ترین موضوعات و مسائل فلسفی و آشنایی با آثار کلاسیک شکل‌دهندهٔ وضعیت فعلی پژوهش در آن حوزه.
https://jomhourifalsafe.com/academy/workshop-isfahan2024/
* ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر:۳-۰۳۱۳۶۶۳۶۶۷۲
** «جمهوری فلسفه و ادبیات» این کارگاه را با همکاری «گروه مطالعات منطق خانهٔ حکمت» و با حمایت «مؤسسهٔ حامی علوم انسانی» برگزار می‌کند.
«جمهوری فلسفه و ادبیات»
هدف از کارگاه «آشنایی با فلسفهٔ تحلیلی» آشنایی شرکت‌کنندگان با مسائل و موضوعات اصلی، مفاهیم کلیدی، و آثار کلاسیک مهم‌ترین شاخه‌های فلسفهٔ تحلیلی است. مخاطبان کارگاه علاقه‌مندان به فلسفه‌اند که مایل‌اند درکی بهتر از کلیت فلسفهٔ تحلیلی و حوزه‌های مختلف آن به‌دست آورند. در این کارگاه آشنایی پیشین با مباحث مفروض نیست.
این کارگاه در دو روز (شش جلسه) برگزار خواهد شد. در جلسهٔ اول شرحی تاریخی از زمینه‌های پیدایش فلسفهٔ تحلیلی در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم ارائه خواهد شد. هریک از پنج جلسهٔ دیگر به معرفی یکی از حوزه‌های اصلی فلسفهٔ تحلیلی اختصاص دارد. در این جلسات مروری خواهد شد بر مهم‌ترین موضوعات و مسائل فلسفی و آشنایی با آثار کلاسیک شکل‌دهندهٔ وضعیت فعلی پژوهش در آن حوزه.
https://jomhourifalsafe.com/academy/workshop-isfahan2024/
* ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر:۳-۰۳۱۳۶۶۳۶۶۷۲
** «جمهوری فلسفه و ادبیات» این کارگاه را با همکاری «گروه مطالعات منطق خانهٔ حکمت» و با حمایت «مؤسسهٔ حامی علوم انسانی» برگزار می‌کند.
«جمهوری فلسفه و ادبیات»
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ریشه‌های تکاملی فعل اخلاقی
اگر رفتاری را، مشابه آنچه در این ویدئو شاهدیم، در انسان ببینیم آن را اخلاقی در نظر می‌گیریم؛ زیرا شاهد نوعی دگرخواهی بدون چشمداشت هستیم. عموماً وقتی جانداری به یکی از اعضای گونه‌ی خود کمک می‌کند می‌توانیم در سطح زیستی پدیده‌ی یاری‌رسانی را شرح دهیم. مثلاً هر چه به لحاظ ژنتیکی دو فرد به هم نزدیک‌تر باشند احتمال یاری افزایش می‌یابد زیرا این کمک، کمکی به انتشار ژن‌های خودی‌ست. یا اگر فرد به ازای کمکی که انجام می‌دهد اکنون یا در آینده، انتظار دریافت کمک داشته باشد رفتار او با فاید‌ه‌هایی که برایش به همراه خواهد داشت قابل تبیین زیستی‌ست.
هرچند فهم عرفی رفتارهایی از این جنس را نیز اخلاقی ارزیابی می‌کند اما بی‌تردید کمک بدون چشمداشت عملی اخلاقی است. کار میمون نمونه‌ای از کمک بدون چشمداشت است و بنابراین اخلاقی‌ست و ما انسان‌ها را به بازاندیشی در مفهوم «فعل اخلاقی» دعوت می‌کند. کمک به دیگری ریشه‌های تکاملی دارد.
(گرچه این مثال‌ها نشان می‌دهند که استدلال لزوماً مقوم اخلاق نیست اما در ساحت تصمیم‌های اجتماعی، شهود اخلاقی کفایت نمی‌کند و برهان‌آوری اخلاقی ضروری است.)
هادی صمدی
@evophilosophy
اگر رفتاری را، مشابه آنچه در این ویدئو شاهدیم، در انسان ببینیم آن را اخلاقی در نظر می‌گیریم؛ زیرا شاهد نوعی دگرخواهی بدون چشمداشت هستیم. عموماً وقتی جانداری به یکی از اعضای گونه‌ی خود کمک می‌کند می‌توانیم در سطح زیستی پدیده‌ی یاری‌رسانی را شرح دهیم. مثلاً هر چه به لحاظ ژنتیکی دو فرد به هم نزدیک‌تر باشند احتمال یاری افزایش می‌یابد زیرا این کمک، کمکی به انتشار ژن‌های خودی‌ست. یا اگر فرد به ازای کمکی که انجام می‌دهد اکنون یا در آینده، انتظار دریافت کمک داشته باشد رفتار او با فاید‌ه‌هایی که برایش به همراه خواهد داشت قابل تبیین زیستی‌ست.
هرچند فهم عرفی رفتارهایی از این جنس را نیز اخلاقی ارزیابی می‌کند اما بی‌تردید کمک بدون چشمداشت عملی اخلاقی است. کار میمون نمونه‌ای از کمک بدون چشمداشت است و بنابراین اخلاقی‌ست و ما انسان‌ها را به بازاندیشی در مفهوم «فعل اخلاقی» دعوت می‌کند. کمک به دیگری ریشه‌های تکاملی دارد.
(گرچه این مثال‌ها نشان می‌دهند که استدلال لزوماً مقوم اخلاق نیست اما در ساحت تصمیم‌های اجتماعی، شهود اخلاقی کفایت نمی‌کند و برهان‌آوری اخلاقی ضروری است.)
هادی صمدی
@evophilosophy
👍4
چکیده سخنرانی دوشنبه پژوهشکده فلسفه تحلیلی
سخنران: علیرضا کاظمی، پژوهشگاه دانش های بنیادی
عنوان: فهم شرط اخذ در استنتاج
زمان: دوشنبه ۱۶ مهر ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش های بنیادی، میدان نیاوران
حضور برای عموم آزاد است.
@philosophyofscience
سخنران: علیرضا کاظمی، پژوهشگاه دانش های بنیادی
عنوان: فهم شرط اخذ در استنتاج
زمان: دوشنبه ۱۶ مهر ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش های بنیادی، میدان نیاوران
حضور برای عموم آزاد است.
@philosophyofscience
👍2
Forwarded from جمهوری فلسفه و ادبیات
.
الوین گلدمن، فیلسوف و دانشمند علوم شناختی، از مهم‌ترین معرفت‌شناسان معاصر بود. اعتقادِ او به مدخلیتِ یافته‌های علوم شناختی، روان‌شناسی، و جامعه‌شناسی در حوزه‌های مختلفِ فلسفی (ازجمله اخلاق، متافیزیک، و فلسفهٔ ذهن) از مهم‌ترین مشخصه‌های فلسفه‌ورزی اوست. به‌علاوه، او از پیش‌گامان معرفت‌شناسی اجتماعی بود، و به‌واسطهٔ آثاری که منتشر کرد و همچنین سردبیری مجلهٔ Episteme نقشِ مهمی در توسعهٔ این شاخه از معرفت‌شناسی معاصر داشت.
«جمهوری فلسفه و ادبیات» به‌بهانهٔ درگذشت او در ۸۵ سالگی (در ۴ اوت ۲۰۲۴) نشستی با عنوان «نگاهی به آرای الوین گلدمن» برگزار می‌کند. در این نشست محسن زمانی، امید کریم‌زاده، و امیر صائمی به معرفی و بررسی آرای او در سه حوزهٔ معرفت‌شناسی، ارتباط اخلاق و علوم شناختی، و معرفت‌شناسی اجتماعی می‌پردازند.
🔹 زمان: ۱۲ مهر ۱۴۰۳ (پنج‌شنبه)، ساعت ۱۷ الی ۱۹.
🔹 مکان: تهران، خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچهٔ نایبی، پلاک ۲۳، سالن شبستان اندیشه.
🔹 حضور برای عموم علاقه‌مندان رایگان و آزاد است.
«جمهوری فلسفه و ادبیات»
الوین گلدمن، فیلسوف و دانشمند علوم شناختی، از مهم‌ترین معرفت‌شناسان معاصر بود. اعتقادِ او به مدخلیتِ یافته‌های علوم شناختی، روان‌شناسی، و جامعه‌شناسی در حوزه‌های مختلفِ فلسفی (ازجمله اخلاق، متافیزیک، و فلسفهٔ ذهن) از مهم‌ترین مشخصه‌های فلسفه‌ورزی اوست. به‌علاوه، او از پیش‌گامان معرفت‌شناسی اجتماعی بود، و به‌واسطهٔ آثاری که منتشر کرد و همچنین سردبیری مجلهٔ Episteme نقشِ مهمی در توسعهٔ این شاخه از معرفت‌شناسی معاصر داشت.
«جمهوری فلسفه و ادبیات» به‌بهانهٔ درگذشت او در ۸۵ سالگی (در ۴ اوت ۲۰۲۴) نشستی با عنوان «نگاهی به آرای الوین گلدمن» برگزار می‌کند. در این نشست محسن زمانی، امید کریم‌زاده، و امیر صائمی به معرفی و بررسی آرای او در سه حوزهٔ معرفت‌شناسی، ارتباط اخلاق و علوم شناختی، و معرفت‌شناسی اجتماعی می‌پردازند.
🔹 زمان: ۱۲ مهر ۱۴۰۳ (پنج‌شنبه)، ساعت ۱۷ الی ۱۹.
🔹 مکان: تهران، خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچهٔ نایبی، پلاک ۲۳، سالن شبستان اندیشه.
🔹 حضور برای عموم علاقه‌مندان رایگان و آزاد است.
«جمهوری فلسفه و ادبیات»
❤2👍2
❇️🗓 جدول زمانبندی کلاسهای پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری.
☑️ترم پاییز سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴
@philosophyofscience
☑️ترم پاییز سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴
@philosophyofscience
فراخوان پذیرش دانشجویان استعداد درخشان در دوره دکتری
تاریخ انتشار: ۱۴۰۳/۰۷/۰۷
به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، این مؤسسه برای نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ در رشته “مطالعات نوآوری و توسعه فناوری‌های راهبردی” از طریق فراخوان استعدادهای درخشان، دانشجوی دکتری می‌پذیرد.
«مطالعات نوآوری و توسعه فناوری‌های راهبردی» حوزهای میان رشته‌ای و از تلاقی چندرشته علمی مختلف از جمله علوم اجتماعی، علوم انسانی، علوم فنی و مهندسی تشکیل شده است. تمرکز مطالعات در این حوزه عمدتا بر این است تا دریابد در یک جامعه چگونه میتوان از نوآوری، به بیشترین میزان بهره مند شد و برای تحقق این هدف چه نیازهایی وجود دارد. در این مسیر الزاما باید حوزه های متنوعی از جمله رشته های فنی مرتبط با فناوری های راهبردی، رشته های علوم اقتصادی- اجتماعی، مدیریت فناوری، سیاستگذاری علم و فناوری و آینده پژوهی در کنار هم فعالیت کنند. به این ترتیب پژوهشگران در حوزه مطالعات نوآوری و توسعه مطالعات راهبردی اغلب با همتایان خود در حوزه هایی فراتر از علوم اجتماعی و علوم انسانی، از جمله علوم فنی و مهندسی همکاری می کنند.
شروط اولیه متقاضیان به شرح ذیل می باشد:
داشتن سوابق پژوهشی و حداقل معدل کل ۱۶ در دوره کارشناسی و معدل کل ۱۷ در دوره کارشناسی ارشد مرتبط یا معدل همتراز شده هریک از دوره های یاد شده (معدل دوره کارشناسی ارشد بدون احتساب نمره پایان نامه).
تاریخ دانش آموختگی از مقطع کارشناسی ارشد، بعد از تاریخ ۱۴۰۰/۰۶/۳۱ باشد.
نکات مهم:
تحصیل دانشجویان پذیرفته شده در این فراخوان، به صورت تمام وقت، روزانه و آموزشی-پژوهشی خواهد بود.
اولویت پذیرش با دانش آموختگان رشته های فنی مرتبط با فناوری های راهبردی، اقتصاد، مدیریت به ویژه مدیریت فناوری، سیاستگذاری علم و فناوری و آینده‌پژوهی است.
متقاضیان حایز شروط اولیه، میتوانند با تکمیل فرم تقاضای پذیرش دکتری استعداد درخشان موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور ثبت نام خود را انجام دهند. مهلت ثبت نام در این فراخوان تا تاریخ ۱۴۰۳/۷/۱۵ می‌باشد.
https://nrisp.ac.ir/فراخوان-پذیرش-دانشجویان-استعداد-درخش/
تاریخ انتشار: ۱۴۰۳/۰۷/۰۷
به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، این مؤسسه برای نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ در رشته “مطالعات نوآوری و توسعه فناوری‌های راهبردی” از طریق فراخوان استعدادهای درخشان، دانشجوی دکتری می‌پذیرد.
«مطالعات نوآوری و توسعه فناوری‌های راهبردی» حوزهای میان رشته‌ای و از تلاقی چندرشته علمی مختلف از جمله علوم اجتماعی، علوم انسانی، علوم فنی و مهندسی تشکیل شده است. تمرکز مطالعات در این حوزه عمدتا بر این است تا دریابد در یک جامعه چگونه میتوان از نوآوری، به بیشترین میزان بهره مند شد و برای تحقق این هدف چه نیازهایی وجود دارد. در این مسیر الزاما باید حوزه های متنوعی از جمله رشته های فنی مرتبط با فناوری های راهبردی، رشته های علوم اقتصادی- اجتماعی، مدیریت فناوری، سیاستگذاری علم و فناوری و آینده پژوهی در کنار هم فعالیت کنند. به این ترتیب پژوهشگران در حوزه مطالعات نوآوری و توسعه مطالعات راهبردی اغلب با همتایان خود در حوزه هایی فراتر از علوم اجتماعی و علوم انسانی، از جمله علوم فنی و مهندسی همکاری می کنند.
شروط اولیه متقاضیان به شرح ذیل می باشد:
داشتن سوابق پژوهشی و حداقل معدل کل ۱۶ در دوره کارشناسی و معدل کل ۱۷ در دوره کارشناسی ارشد مرتبط یا معدل همتراز شده هریک از دوره های یاد شده (معدل دوره کارشناسی ارشد بدون احتساب نمره پایان نامه).
تاریخ دانش آموختگی از مقطع کارشناسی ارشد، بعد از تاریخ ۱۴۰۰/۰۶/۳۱ باشد.
نکات مهم:
تحصیل دانشجویان پذیرفته شده در این فراخوان، به صورت تمام وقت، روزانه و آموزشی-پژوهشی خواهد بود.
اولویت پذیرش با دانش آموختگان رشته های فنی مرتبط با فناوری های راهبردی، اقتصاد، مدیریت به ویژه مدیریت فناوری، سیاستگذاری علم و فناوری و آینده‌پژوهی است.
متقاضیان حایز شروط اولیه، میتوانند با تکمیل فرم تقاضای پذیرش دکتری استعداد درخشان موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور ثبت نام خود را انجام دهند. مهلت ثبت نام در این فراخوان تا تاریخ ۱۴۰۳/۷/۱۵ می‌باشد.
https://nrisp.ac.ir/فراخوان-پذیرش-دانشجویان-استعداد-درخش/
👍3
Forwarded from جمهوری فلسفه و ادبیات
.
🔹 پنج‌شنبه‌ها ساعت ۱۰الی ۱۲ صبح، شروع از ۳ آبان ۱۴۰۳
🔹 شهریه: ۶۰۰ هزار تومان (دانشجویان ۴۰۰ هزار تومان)
ادراک حسی نوعی گشودگی نسبت به عالم خارج است. هنگامی‌که ما عالم خارج را ادراک می‌کنیم، گویی به‌نحو مستقیم از محیط اطرافمان آگاهی داریم. به نظر می‌آید که ادراکات حسی از‌یک‌طرف از هویاتی مستقل از ما حکایت می‌کنند و از‌طرف‌دیگر حصولِ تجربهٔ حسی همراه با حالتی پدیدارشناسانه‌اند. مباحثِ ادراکِ حسی به دو بخشِ متافیزیک و معرفت‌شناسی ادراکِ حسی تقسیم می‌شود:
در بخشِ متافیزیک، پرسشِ اصلی این است که باوجود وابستگی به تحرکاتِ مغزی، تجربهٔ حسی چگونه از عالمِ خارج حکایت می‌کند؟ در بخشِ معرفت‌شناسی، پرسشِ اصلی این است که تجربهٔ حسی چگونه باورهای مربوط را موجّه می‌کند.
از مباحثِ متافیزیکی، رویکردهای دادۀ حسی، فیزیکالیسمِ درون‌گرایانه، بازنمایی، و رئالیسم خام بررسی می‌شود و از مباحث معرفت‌شناختی ساختارِ توجیه حسی، نقشِ معرفتی فنومنولوژی ادراکِ حسی در این توجیه، و همچنین ساختار تجربهٔ حسی بررسی خواهد شد.
🔹برای دریافت اطلاعات کامل و ثبت‌نام به این آدرس مراجعه کنید.
«جمهوری فلسفه و ادبیات»
🔹 پنج‌شنبه‌ها ساعت ۱۰الی ۱۲ صبح، شروع از ۳ آبان ۱۴۰۳
🔹 شهریه: ۶۰۰ هزار تومان (دانشجویان ۴۰۰ هزار تومان)
ادراک حسی نوعی گشودگی نسبت به عالم خارج است. هنگامی‌که ما عالم خارج را ادراک می‌کنیم، گویی به‌نحو مستقیم از محیط اطرافمان آگاهی داریم. به نظر می‌آید که ادراکات حسی از‌یک‌طرف از هویاتی مستقل از ما حکایت می‌کنند و از‌طرف‌دیگر حصولِ تجربهٔ حسی همراه با حالتی پدیدارشناسانه‌اند. مباحثِ ادراکِ حسی به دو بخشِ متافیزیک و معرفت‌شناسی ادراکِ حسی تقسیم می‌شود:
در بخشِ متافیزیک، پرسشِ اصلی این است که باوجود وابستگی به تحرکاتِ مغزی، تجربهٔ حسی چگونه از عالمِ خارج حکایت می‌کند؟ در بخشِ معرفت‌شناسی، پرسشِ اصلی این است که تجربهٔ حسی چگونه باورهای مربوط را موجّه می‌کند.
از مباحثِ متافیزیکی، رویکردهای دادۀ حسی، فیزیکالیسمِ درون‌گرایانه، بازنمایی، و رئالیسم خام بررسی می‌شود و از مباحث معرفت‌شناختی ساختارِ توجیه حسی، نقشِ معرفتی فنومنولوژی ادراکِ حسی در این توجیه، و همچنین ساختار تجربهٔ حسی بررسی خواهد شد.
🔹برای دریافت اطلاعات کامل و ثبت‌نام به این آدرس مراجعه کنید.
«جمهوری فلسفه و ادبیات»
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
نقشی جدید برای تغییرات تصادفی در رصد کردن تکامل
نمونه‌ای دیگر از کاربست ریاضیات در اصلاح نظری رایج، اما نادرست، در تکامل
برای دهه‌ها، زیست‌شناسان تکاملی، بر اساس مشاهدات، باور داشتند سرعت تکامل در دوره‌های زمانی کوتاه افزایش می‌یابد؛ الگویی که در دادههای مختلف، از ژنوم‌ها گرفته تا دادههای فسیلی دیده می‌شود. مثلاً وقتی سهره‌ها وارد یکی از جزایر گالاپاگوس شوند در سال‌های نخست شاهد تغییرات شدیدی هستیم اما پس از آنکه این بازه‌ی زمانی کوتاه و با تغییرات سریع طی شد و پرنده با محیط سازگاری یافت ثبات نسبی را شاهدیم. علت چیست؟ تا کنون توضیح این بوده که مکانیسم‌هایی درون بدن پرنده فعال می‌شوند که امکان ایجاد تنوع‌های جدید را می‌دهند. و تا به حال پرسش اصلی زیست‌شناسان تکاملی این بوده که این مکانیسم‌ها چیستند و چگونه با تغییر در شرایط فعال می‌شوند تا تنوع‌های جدیدی آفریده و به آزمون گذاشته شوند.
حالا رقیبی بسیار جدی برای این الگوی استدلالی آشنا منتشر شده است.
ابتدا با یک تمثیل آغاز کنیم. فرض کنید تیله‌ای شیشه‌ای را بر روی یک میز می‌اندازیم و صحنه را فیلمبرداری کرده و فیلم را در دور کُند به نمایش می‌گذاریم. تیله به میز برخورد کرده و بلند می‌شود و باز مجدد با میز برخورد می‌کند. بارهای بعدی هر بار کمتر بلند می‌شود تا جاییکه در نهایت تیله بر روی میز ساکن می‌شود. با اینکه در ابتدا تغییرات زیادی را تجربه می‌کند اما ضریب بازگشت ثابت است.
هم در تغییرات در حرکات تیله و هم در تغییرات در تبار سهره‌ها، در بازه‌های زمانی کوتاه دامنه‌ی تغییرات اولیه بیشتر است.
نویز تکاملی چیست؟
نویز تکاملی ایجاد تنوع در ویژگی‌ها به دلیل «نوسانات تصادفی» در سیستم‌های زیستی است. به عبارتی همه تغییراتی که در سطح ویژگی‌های ظاهری می‌بینیم ناشی از تفاوت‌های ژنتیکی نبوده بلکه گاه ناشی از عوامل محیطی یا فرآیندهای تصادفیِ طی رشداند.
نکته‌ی مهم مقاله‌ی جدید آن است که این نویزها به زمان وابسته نیستند به این معنا که در بازه‌های زمانی کوتاه اولیه‌ی ورود پرنده به جزیره بیشتر باشند و در زمان‌های طولانی‌تر ثبات بعدی کمتر. در واقع همیشه با یک نرخ ثابتی رخ می‌دهند. در این پژوهش با به کارگیری یک رویکرد آماری جدید، متوجه شدند که این نویزِ مستقل‌اززمان، که اغلب با زدن برچسب "بی‌اهمیت"، نادیده گرفته می‌شود، یک الگوی هذلولی گمراه‌کننده ایجاد می‌کند و باعث می‌شود به نظر رسد که نرخ‌های تکاملی در بازه‌های زمانی کوتاه‌تر افزایش می‌یابند؛ در حالی که در واقع چنین نیستند. به عبارت دیگر، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تبارشاخه‌های کوچک‌تر و جوان‌تر، از جمله دسته‌ی کوچک سهره‌هایی که وارد جزیره‌ای جدید شده‌اند، نه به دلیل ویژگی‌های ذاتی بلکه به دلیل نویز آماری سریع‌تر تکامل می‌یابند.
این یافته دردسرهایی برای پژوهشگران حوزه‌ی تکامل ایجاد می‌کند: از این به بعد عاملی را که تاکنون با برچسب «کم‌اهمیت» کنار می‌گذاشتند باید لحاظ کنند زیرا الگوهای هذلولی‌شکلی می‌آفریند شبیه الگوی پرتاب تیله بر روی میز. نویز به عنوان فرایندی تصادفی الگوهایی می‌آفریند که تمییز قائل شدن میان آن و فرایند انتخاب طبیعی ناممکن به نظر می‌رسد. به عبارتی تصادف نقشی بس پررنگ‌تر از آنچه تا کنون در نظر داشتیم در تکامل بازی می‌کند.
با این توضیحات چکیده‌ی مقاله را بخوانیم:
«در مجموعه دادههای مختلف زیستی، از ژنوم‌ها گرفته تا فسیل‌ها، به نظر می‌رسد که نرخ‌های تکامل در مقیاس‌های زمانی کوتاه افزایش می‌یابد. تاکنون چنین پدیده‌ای به‌عنوان نشانه‌ای از عملکرد متفاوت فرآیندها در مقیاس‌های زمانی مختلف دیده می‌شد، که حتی به طور بالقوه می‌تواند به عنوان مبنای نظریه‌ی جدیدی باشد که تکامل‌کلان و تکامل‌خرد را به هم مرتبط می‌کند. در اینجا مجموعه‌ای از مدل‌ها را معرفی می‌کنیم که رابطه‌ی بین نرخ تغییرات و زمان را ارزیابی می‌کنند و نشان می‌دهند که این الگوها، مصنوعاتِ آماریِ خطاهایِ مستقل‌اززمانِ موجود در مجموعه دادههای اکولوژیکی و تکاملی هستند که الگوهای هذلولی از نرخ‌ها را طی زمان تولید می‌کنند. نشان می‌دهیم که وقتی نموداری برای بررسی نسبت «نویز به زمان» با «زمان» رسم می‌شود الگوی هذلولی ظاهر می‌شود. در واقع، تصادفی کردن مقدار تغییر طی زمان، الگوهایی می‌آفریند که عملکردی مشابه با الگوهای مشاهده‌شده دارند. نادیده گرفتن خطاها فقط الگوهای واقعی را پنهان نمی‌کند، بلکه درنظر گرفتن آنها الگوهای جدیدی را ایجاد می‌کند که مدت‌هاست دانشمندان را گمراه کرده است.»
دو نکته
یک. بی‌تردید این یافته مدل‌های ریاضیاتی تکامل فرهنگی را تغییر خواهد داد.
دو. از منظر فلسفه علم نیز این پژوهش مثالی جالب است از اینکه چرا گاه باید در دادههای مشاهدتی بسیار بدیهی نیز تردید کرد. برچه مبنایی؟ بر مبنای ریاضیات که نوعی فعالیت غیرتجربی است!
هادی صمدی
@evophilosophy
نمونه‌ای دیگر از کاربست ریاضیات در اصلاح نظری رایج، اما نادرست، در تکامل
برای دهه‌ها، زیست‌شناسان تکاملی، بر اساس مشاهدات، باور داشتند سرعت تکامل در دوره‌های زمانی کوتاه افزایش می‌یابد؛ الگویی که در دادههای مختلف، از ژنوم‌ها گرفته تا دادههای فسیلی دیده می‌شود. مثلاً وقتی سهره‌ها وارد یکی از جزایر گالاپاگوس شوند در سال‌های نخست شاهد تغییرات شدیدی هستیم اما پس از آنکه این بازه‌ی زمانی کوتاه و با تغییرات سریع طی شد و پرنده با محیط سازگاری یافت ثبات نسبی را شاهدیم. علت چیست؟ تا کنون توضیح این بوده که مکانیسم‌هایی درون بدن پرنده فعال می‌شوند که امکان ایجاد تنوع‌های جدید را می‌دهند. و تا به حال پرسش اصلی زیست‌شناسان تکاملی این بوده که این مکانیسم‌ها چیستند و چگونه با تغییر در شرایط فعال می‌شوند تا تنوع‌های جدیدی آفریده و به آزمون گذاشته شوند.
حالا رقیبی بسیار جدی برای این الگوی استدلالی آشنا منتشر شده است.
ابتدا با یک تمثیل آغاز کنیم. فرض کنید تیله‌ای شیشه‌ای را بر روی یک میز می‌اندازیم و صحنه را فیلمبرداری کرده و فیلم را در دور کُند به نمایش می‌گذاریم. تیله به میز برخورد کرده و بلند می‌شود و باز مجدد با میز برخورد می‌کند. بارهای بعدی هر بار کمتر بلند می‌شود تا جاییکه در نهایت تیله بر روی میز ساکن می‌شود. با اینکه در ابتدا تغییرات زیادی را تجربه می‌کند اما ضریب بازگشت ثابت است.
هم در تغییرات در حرکات تیله و هم در تغییرات در تبار سهره‌ها، در بازه‌های زمانی کوتاه دامنه‌ی تغییرات اولیه بیشتر است.
نویز تکاملی چیست؟
نویز تکاملی ایجاد تنوع در ویژگی‌ها به دلیل «نوسانات تصادفی» در سیستم‌های زیستی است. به عبارتی همه تغییراتی که در سطح ویژگی‌های ظاهری می‌بینیم ناشی از تفاوت‌های ژنتیکی نبوده بلکه گاه ناشی از عوامل محیطی یا فرآیندهای تصادفیِ طی رشداند.
نکته‌ی مهم مقاله‌ی جدید آن است که این نویزها به زمان وابسته نیستند به این معنا که در بازه‌های زمانی کوتاه اولیه‌ی ورود پرنده به جزیره بیشتر باشند و در زمان‌های طولانی‌تر ثبات بعدی کمتر. در واقع همیشه با یک نرخ ثابتی رخ می‌دهند. در این پژوهش با به کارگیری یک رویکرد آماری جدید، متوجه شدند که این نویزِ مستقل‌اززمان، که اغلب با زدن برچسب "بی‌اهمیت"، نادیده گرفته می‌شود، یک الگوی هذلولی گمراه‌کننده ایجاد می‌کند و باعث می‌شود به نظر رسد که نرخ‌های تکاملی در بازه‌های زمانی کوتاه‌تر افزایش می‌یابند؛ در حالی که در واقع چنین نیستند. به عبارت دیگر، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تبارشاخه‌های کوچک‌تر و جوان‌تر، از جمله دسته‌ی کوچک سهره‌هایی که وارد جزیره‌ای جدید شده‌اند، نه به دلیل ویژگی‌های ذاتی بلکه به دلیل نویز آماری سریع‌تر تکامل می‌یابند.
این یافته دردسرهایی برای پژوهشگران حوزه‌ی تکامل ایجاد می‌کند: از این به بعد عاملی را که تاکنون با برچسب «کم‌اهمیت» کنار می‌گذاشتند باید لحاظ کنند زیرا الگوهای هذلولی‌شکلی می‌آفریند شبیه الگوی پرتاب تیله بر روی میز. نویز به عنوان فرایندی تصادفی الگوهایی می‌آفریند که تمییز قائل شدن میان آن و فرایند انتخاب طبیعی ناممکن به نظر می‌رسد. به عبارتی تصادف نقشی بس پررنگ‌تر از آنچه تا کنون در نظر داشتیم در تکامل بازی می‌کند.
با این توضیحات چکیده‌ی مقاله را بخوانیم:
«در مجموعه دادههای مختلف زیستی، از ژنوم‌ها گرفته تا فسیل‌ها، به نظر می‌رسد که نرخ‌های تکامل در مقیاس‌های زمانی کوتاه افزایش می‌یابد. تاکنون چنین پدیده‌ای به‌عنوان نشانه‌ای از عملکرد متفاوت فرآیندها در مقیاس‌های زمانی مختلف دیده می‌شد، که حتی به طور بالقوه می‌تواند به عنوان مبنای نظریه‌ی جدیدی باشد که تکامل‌کلان و تکامل‌خرد را به هم مرتبط می‌کند. در اینجا مجموعه‌ای از مدل‌ها را معرفی می‌کنیم که رابطه‌ی بین نرخ تغییرات و زمان را ارزیابی می‌کنند و نشان می‌دهند که این الگوها، مصنوعاتِ آماریِ خطاهایِ مستقل‌اززمانِ موجود در مجموعه دادههای اکولوژیکی و تکاملی هستند که الگوهای هذلولی از نرخ‌ها را طی زمان تولید می‌کنند. نشان می‌دهیم که وقتی نموداری برای بررسی نسبت «نویز به زمان» با «زمان» رسم می‌شود الگوی هذلولی ظاهر می‌شود. در واقع، تصادفی کردن مقدار تغییر طی زمان، الگوهایی می‌آفریند که عملکردی مشابه با الگوهای مشاهده‌شده دارند. نادیده گرفتن خطاها فقط الگوهای واقعی را پنهان نمی‌کند، بلکه درنظر گرفتن آنها الگوهای جدیدی را ایجاد می‌کند که مدت‌هاست دانشمندان را گمراه کرده است.»
دو نکته
یک. بی‌تردید این یافته مدل‌های ریاضیاتی تکامل فرهنگی را تغییر خواهد داد.
دو. از منظر فلسفه علم نیز این پژوهش مثالی جالب است از اینکه چرا گاه باید در دادههای مشاهدتی بسیار بدیهی نیز تردید کرد. برچه مبنایی؟ بر مبنای ریاضیات که نوعی فعالیت غیرتجربی است!
هادی صمدی
@evophilosophy
journals.plos.org
Noise leads to the perceived increase in evolutionary rates over short time scales
Author summary For decades, evolutionary biologists have observed that rates of evolution seem to accelerate over short time periods, a pattern seen across diverse data sources, from genomes to the fossil record. This observation has sparked debates about…
👍4
متن پیاده‌شده اپیزود ۲۰ پادکست فلسفه علم:
تکامل – گفت‌وگو با هادی صمدی – بخش اول، از منظر فنی
سپاس از خانم زهرا جعفری برای پیاده‌سازی این اپیزود
https://cheraghprize.com/pos-ep20/
@philosophyofscience
تکامل – گفت‌وگو با هادی صمدی – بخش اول، از منظر فنی
سپاس از خانم زهرا جعفری برای پیاده‌سازی این اپیزود
https://cheraghprize.com/pos-ep20/
@philosophyofscience
بنیاد جایزه چراغ
۲۰. تکامل - گفت‌وگو با هادی صمدی - بخش اول، از منظر فنی
دوباره به بحث مناقشه‌آمیز تکامل و نقشی که در تاریخ اندیشه و فلسفه داشت، برگشتیم. در این اپیزود مهمان خیلی عزیز و دانشمندی داریم؛ دکتر هادی صمدی
فلسفه علم
متن پیاده‌شده اپیزود ۲۰ پادکست فلسفه علم: تکامل – گفت‌وگو با هادی صمدی – بخش اول، از منظر فنی سپاس از خانم زهرا جعفری برای پیاده‌سازی این اپیزود https://cheraghprize.com/pos-ep20/ @philosophyofscience
متن پیاده‌شده اپیزود ۲۱ پادکست فلسفه علم:
تکامل – گفت‌وگو با هادی صمدی – بخش دوم، از منظر فلسفی
سپاس از آقای امید اعظمی برای پیاده‌سازی و استخراج ارجاع‌های اپیزود
https://cheraghprize.com/pos-ep21/
@philosophyofscience
تکامل – گفت‌وگو با هادی صمدی – بخش دوم، از منظر فلسفی
سپاس از آقای امید اعظمی برای پیاده‌سازی و استخراج ارجاع‌های اپیزود
https://cheraghprize.com/pos-ep21/
@philosophyofscience
Forwarded from نطقیات
- دکترای فلسفهٔ منطق از دانشگاه تربیت مدرس
- پژوهشگر پسادکتری دانشگاه اصفهان
- مدرس دانشگاه اصفهان و دانشگاه صنعتی اصفهان
- مدیر گروه مطالعات منطق خانهٔ حکمت اصفهان
۱) درسگفتار معرفت‌شناسی
۲) درسگفتار فلسفه تحلیلی
t.me/myexternalmind
منطقْ دانشِ بررسی اعتبار استدلال‌هاست و به‌کارگیری آن مانع از وقوع خطا در تفکّر استدلالی ما می‌شود. مدوِّن دانش منطق ارسطو است؛ امّا این دانش پس از او با تحوّلات و پیشرفت‌های بسیاری همراه بوده است. شاید مهمّ‌ترین این تحوّلاتْ تدوین و معرّفی منطق جدید یا منطق نمادین باشد که در اواخر قرن نوزدهم و در اثر تلاش‌هایی که در طیّ بیش از دو قرن انجام گرفت، توسّط فرگه صورت گرفت.
منطق جدید از جهات بسیاری با منطق ارسطویی متفاوت است. این منطق دارای زبانی صوری است، و تعیین اعتبار استدلال‌هایی که در زبان طبیعی بیان می‌شوند، پس از ترجمه به زبان صوریِ منطق و به وسیلۀ شیوه‌های مختلف نحوی و معنایی انجام می‌شود. منطق جدید پس از آن تا به امروز با پیشرفت‌ها و توسعه‌های چشمگیری همراه بوده است..
در این دوره قصد داریم اوّلاً به بیان مفاهیم مبنایی دانش منطق بپردازیم و به‌اجمال با اجزاء و ساختار کلّی منطق ارسطویی آشنا شویم؛ ثانیاً با بیان برخی از تحوّلات تاریخی تدوین منطق جدید، با منطق نمادین مرتبه اوّل آشنا شویم و شیوه‌های مختلف نحوی و معنایی اعتبارسنجی استدلال‌ها در منطق گزاره‌ها را بیان نماییم. در ضمن مباحث تلاش می‌کنیم که به تفاوت‌ها و شباهت‌های منطق نمادین و منطق ارسطویی نیز اشاره شود.
۱) اردشیر، محمد، (۱۳۹۰)، منطق ریاضی، ویراست دوم، تهران: هرمس
۲) تیدمن، پُل، کهین، هاوارد، (۱۳۸۳)، منطق جمله‌ها، ترجمه رضا اکبری، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق
۳) تیدمن، پُل، کهین، هاوارد، (۱۳۸۳)، منطق محمول‌ها، ترجمه رضا اکبری، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق
۴) حاج‌حسینی، مرتضی، (۱۳۸۱)، آشنایی با منطق گزاره‌ها، اصفهان: انتشارات نقش مانا
۵) مصاحب، غلام‌حسین، (۱۳۸۵)، مدخل منطق صورت؛ منطق ریاضی، چاپ سوم، تهران: حکمت
۶) موحد، ضیاء، (۱۳۷۳)، درآمدی به منطق جدید، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی
۷) موحد، ضیاء، (۱۳۸۱)، منطق موجهات، تهران: هرمس
۸) نبوی، لطفا...، (۱۳۸۹)، مبانی منطق جدید، تهران: سمت
9) Copi, I. M., Carl C., McMahon, K., (2014), Introduction to Logic, USA: Pearson
10) Van Dalen, Dirk, (2013), Logic and Stucture, 5th ed., London: Springer.
t.me/nutqiyyat_admin
♦️♦️♦️
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍3
Forwarded from موسسه حامی علوم انسانی
📣 موسسه‌ی حامی علوم انسانی برگزار می‌کند:
🔹 چهارمین همایش معرفی رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی برای دانشجویان
➖ فلسفه: دکتر حمید وحید، استاد پژوهشکده فلسفه تحلیلی پژوهشگاه دانش‌های بنیادی
➖اقتصاد: دکتر مسعود نیلی، استاد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف
➖مردم‌شناسی: دکتر نعمت‌الله فاضلی، استاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
➖مدیریت: دکتر محمدرضا آراستی، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف
➖حقوق: دکتر محمد جلالی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
➖علوم ارتباطات: دکتر زهره علیخانی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران
➖تاریخ: دکتر یاسر قزوینی، عضو هئیت علمی دانشگاه تهران
⏰ چهارشنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۳۰ تا ۲۰
📪 سالن همایش مولوی دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران (طبقه‌‌ی سوم دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران)
✅ مخاطب این همایش دانشجویان فنی مهندسی و علوم پزشکی و پیراپزشکی است.
📌برای ثبت‌نام QR code پوستر را اسکن کنید یا از طریق لینک اقدام بفرمایید:
https://evnd.co/KpS5l
🔹 چهارمین همایش معرفی رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی برای دانشجویان
➖ فلسفه: دکتر حمید وحید، استاد پژوهشکده فلسفه تحلیلی پژوهشگاه دانش‌های بنیادی
➖اقتصاد: دکتر مسعود نیلی، استاد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف
➖مردم‌شناسی: دکتر نعمت‌الله فاضلی، استاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
➖مدیریت: دکتر محمدرضا آراستی، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف
➖حقوق: دکتر محمد جلالی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
➖علوم ارتباطات: دکتر زهره علیخانی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران
➖تاریخ: دکتر یاسر قزوینی، عضو هئیت علمی دانشگاه تهران
⏰ چهارشنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۳۰ تا ۲۰
📪 سالن همایش مولوی دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران (طبقه‌‌ی سوم دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران)
✅ مخاطب این همایش دانشجویان فنی مهندسی و علوم پزشکی و پیراپزشکی است.
📌برای ثبت‌نام QR code پوستر را اسکن کنید یا از طریق لینک اقدام بفرمایید:
https://evnd.co/KpS5l
❤1👍1
چکیده سخنرانی دوشنبه پژوهشکده فلسفه تحلیلی
سخنران: علی برزگر، دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ
عنوان: رئالیسم و مکانیک کوانتومی
زمان: دوشنبه ۳۰ مهر ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش های بنیادی، میدان نیاوران
حضور برای عموم آزاد است.
@philosophyofscience
سخنران: علی برزگر، دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ
عنوان: رئالیسم و مکانیک کوانتومی
زمان: دوشنبه ۳۰ مهر ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش های بنیادی، میدان نیاوران
حضور برای عموم آزاد است.
@philosophyofscience
👍4❤2
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
اثرات تعاملات اجتماعی بر تکامل جانوران؛ به ویژه انسان
وقتی سخن از نقش "تغییر در عادات رفتاری مرتبط با تعاملات اجتماعی" در تغییر مسیر تکاملی انسان است، برخی، به ویژه آنان که نگاه ژن‌محور افراطی به تکامل دارند، این نقد نسبتا درست را پیش می‌کشند که تا وقتی فراوانی ژن‌ها تغییر نکند نمی‌توانیم از تکامل در جمعیت سخن گوییم. به عبارتی می‌پذیرند که عادات رفتاری انسان تغییرات اساسی داشته و خواهد داشت اما معتقدند این به معنای وقوع تکامل در گونه‌ی انسان نیست. در نقد این نگرش به مقاله‌ی بی‌نظیری نگاه کنیم که محصول پژوهش فراتحلیل در این حوزه است که نشان می‌دهد به خلاف این نگاه سنتی، تغییر در شیوه‌های تعاملات اجتماعی اثرات تکاملی قابل سنجش و بزرگی دارد بدون آنکه ضرورتاً با تغییرات ژنتیکی بزرگی همراه باشد.
ابتدا گزارشی از مقاله
پیشنهاد مقاله آن‌ست که به‌خلاف نگاه سنتی و رایج که در آن برای سنجش تکامل به سراغ دو عامل ژن و محیط می‌رفتیم باید عامل سومی را نیز وارد کنیم: تعاملات اجتماعی. پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه «اثرات ژنتیکی اجتماعی» به خودی خود کوچک هستند، اما هنگامی که بسیاری از تعاملات رخ می‌دهند، میتوانند سرعت بالقوه‌ی تکامل را تا حد زیادی افزایش دهند.
قابل توجه‌ترین تأثیر روی رفتارها و صفات مربوط به جفت‌گیری و باروری است، که نشان می‌دهد این ویژگی‌ها میتوانند در مقایسه با ویژگی‌های فیزیکی مانند شکل بدن یا ویژگی‌های فیزیولوژیکی مانند عملکردهای متابولیک، با سرعت بیشتری تکامل یابند. این کشف می‌تواند طرز تفکر دانشمندان را در مورد چگونگی تکامل برخی از ویژگی‌ها، به ویژه در گونه‌های اجتماعی که به طور منظم با یکدیگر در تعامل‌اند، تغییر دهد.
به این منظور انواع تعاملات اجتماعی را پوشش داده‌اند که دریابند یک فرد چقدر تحت تأثير دیگران است. این کار یک نمای کلی و منحصربه‌فرد را در اختیار می‌گذارد. با استفاده از تکنیک‌های نوین موفق شدند بیش از ۲۰۰ فاکتور و تعاملات بین این فاکتورها را پردازش کنند و نشان دادند که بیشتر جانوران، حتی آنها که در زمره‌ی جانوران اجتماعی طبقه‌بندی نمی‌شوند، دارای تعاملات اجتماعی هستند و به طور قابل‌توجهی قابلیت تکاملی را افزایش می‌دهند. نتایج این پژوهش تکامل‌دانان را دعوت به بازنگری اساسی در فهم خود از تکامل می‌کند.
در چکیده‌ی مقاله
پیامدهای این پژوهش برای فهم بهتر مسیر تکامل انسان
حالا بار دیگر به تغییرات در شیوه‌های همسرگزینی انسان که در پست‌های قبلی گزارش آن آمد نگاهی کنیم. مطابق با این پژوهش تغییرات در تعاملات اجتماعی، به ویژه آنها که به جفت‌گزینی و تولیدمثل مرتبط هستند تأثیرات زیادی بر تکامل گونه دارند. در کدام گونه شاهد این حجم تغییرات هستیم؟ و در کدام گونه تعاملات اجتماعی از سایر موجودات گستره‌تر است؟
به وضوح پاسخ هر دو پرسش «انسان» است. این حجم تغییرات در عادات رفتاری انسان در هیچ جانور دیگری مشاهده نمی‌شود. حالا کافیست دادههای دیگری را نیز بر آن بیافزاییم. مثلاً اینکه میانگین سطح ترشح هورمون تستوسترون در مردان به شدت رو به کاهش است. یا اینکه طی یک صد سال گذشته صدای زنان بم‌تر شده است. وقتی این دو یافته را بر تغییر عادات رفتاری مربوط به شیوه‌های همسرگزینی بیافزاییم میزان تغییرات تکاملی در گونه‌ی انسان آشکارتر می‌شود.
اما آیا در مسیر افزايش به‌زیستی هستیم؟
در پژوهش مورد اشاره به تغییرات مهمی در جانورانِ موجود در دامداری‌ها و مرغداری‌ها اشاره می‌شود. کمتر کسی گمان دارد که تغییرات رخ داده در این جانوران به به‌زیستی آنها انجامیده است. اکنون پرسش قابل تأمل آن است که آیا این حجم از تغییرات در انسان‌ها به به‌زیستی آدمی می‌انجامد یا همانند ایجاد تغییرات تکاملی در جانورانِ تحت اسارت است؟! به یاد داشته باشیم که فرایند تکامل فاقد آگاهی‌ای است که بتواند به به‌زیستی انسان بیاندیشد و آن را مدنظر قرار دهد.
هادی صمدی
@evophilosophy
وقتی سخن از نقش "تغییر در عادات رفتاری مرتبط با تعاملات اجتماعی" در تغییر مسیر تکاملی انسان است، برخی، به ویژه آنان که نگاه ژن‌محور افراطی به تکامل دارند، این نقد نسبتا درست را پیش می‌کشند که تا وقتی فراوانی ژن‌ها تغییر نکند نمی‌توانیم از تکامل در جمعیت سخن گوییم. به عبارتی می‌پذیرند که عادات رفتاری انسان تغییرات اساسی داشته و خواهد داشت اما معتقدند این به معنای وقوع تکامل در گونه‌ی انسان نیست. در نقد این نگرش به مقاله‌ی بی‌نظیری نگاه کنیم که محصول پژوهش فراتحلیل در این حوزه است که نشان می‌دهد به خلاف این نگاه سنتی، تغییر در شیوه‌های تعاملات اجتماعی اثرات تکاملی قابل سنجش و بزرگی دارد بدون آنکه ضرورتاً با تغییرات ژنتیکی بزرگی همراه باشد.
ابتدا گزارشی از مقاله
پیشنهاد مقاله آن‌ست که به‌خلاف نگاه سنتی و رایج که در آن برای سنجش تکامل به سراغ دو عامل ژن و محیط می‌رفتیم باید عامل سومی را نیز وارد کنیم: تعاملات اجتماعی. پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه «اثرات ژنتیکی اجتماعی» به خودی خود کوچک هستند، اما هنگامی که بسیاری از تعاملات رخ می‌دهند، میتوانند سرعت بالقوه‌ی تکامل را تا حد زیادی افزایش دهند.
قابل توجه‌ترین تأثیر روی رفتارها و صفات مربوط به جفت‌گیری و باروری است، که نشان می‌دهد این ویژگی‌ها میتوانند در مقایسه با ویژگی‌های فیزیکی مانند شکل بدن یا ویژگی‌های فیزیولوژیکی مانند عملکردهای متابولیک، با سرعت بیشتری تکامل یابند. این کشف می‌تواند طرز تفکر دانشمندان را در مورد چگونگی تکامل برخی از ویژگی‌ها، به ویژه در گونه‌های اجتماعی که به طور منظم با یکدیگر در تعامل‌اند، تغییر دهد.
به این منظور انواع تعاملات اجتماعی را پوشش داده‌اند که دریابند یک فرد چقدر تحت تأثير دیگران است. این کار یک نمای کلی و منحصربه‌فرد را در اختیار می‌گذارد. با استفاده از تکنیک‌های نوین موفق شدند بیش از ۲۰۰ فاکتور و تعاملات بین این فاکتورها را پردازش کنند و نشان دادند که بیشتر جانوران، حتی آنها که در زمره‌ی جانوران اجتماعی طبقه‌بندی نمی‌شوند، دارای تعاملات اجتماعی هستند و به طور قابل‌توجهی قابلیت تکاملی را افزایش می‌دهند. نتایج این پژوهش تکامل‌دانان را دعوت به بازنگری اساسی در فهم خود از تکامل می‌کند.
در چکیده‌ی مقاله
آمده هرچه تنوع‌های ارث‌پذیر بیشتر باشند احتمال رخداد تکامل بالاتر است. به طور متعارف رابطه‌ی تنوع ژنتیکی را در یک فرد و ویژگی‌های خود او می‌سنجند که آن را «اثرات ژنتیکی مستقیم» می‌نامند. اما این پژوهش نشان می‌دهد که وقتی آن فرد وارد تعاملات اجتماعی می‌شود، تنوع ژنتیکیِ موجود در شرکای تعاملی می‌تواند بر ویژگی‌های آن فرد نیز اثر گذارد؛ چیزی که آن را «اثرات ژنتیکی غیرمستقیم» می‌نامند. قبلاً به لحاظ نظری و عملی با مطالعه‌ی گونه‌های اهلی نشان داده بودند که «اثرات ژنتیکی غیرمستقیم» تا حد زیادی بر مسیرهای تکاملی اثر دارند، اما ابهام‌های زیادی باقی مانده بود. در این پژوهش با مطالعه‌ی بزرگی که بر روی ۲۱ گونه انجام شد نشان دادند که «اثرات ژنتیکی غیرمستقیم» قابلیت تکاملی صفات را، به ویژه خصیصه‌هایی که با تولیدمثل در ارتباط‌اند، به مقدار بسیار زیادی افزایش می‌دهد.پیامدهای این پژوهش برای فهم بهتر مسیر تکامل انسان
حالا بار دیگر به تغییرات در شیوه‌های همسرگزینی انسان که در پست‌های قبلی گزارش آن آمد نگاهی کنیم. مطابق با این پژوهش تغییرات در تعاملات اجتماعی، به ویژه آنها که به جفت‌گزینی و تولیدمثل مرتبط هستند تأثیرات زیادی بر تکامل گونه دارند. در کدام گونه شاهد این حجم تغییرات هستیم؟ و در کدام گونه تعاملات اجتماعی از سایر موجودات گستره‌تر است؟
به وضوح پاسخ هر دو پرسش «انسان» است. این حجم تغییرات در عادات رفتاری انسان در هیچ جانور دیگری مشاهده نمی‌شود. حالا کافیست دادههای دیگری را نیز بر آن بیافزاییم. مثلاً اینکه میانگین سطح ترشح هورمون تستوسترون در مردان به شدت رو به کاهش است. یا اینکه طی یک صد سال گذشته صدای زنان بم‌تر شده است. وقتی این دو یافته را بر تغییر عادات رفتاری مربوط به شیوه‌های همسرگزینی بیافزاییم میزان تغییرات تکاملی در گونه‌ی انسان آشکارتر می‌شود.
اما آیا در مسیر افزايش به‌زیستی هستیم؟
در پژوهش مورد اشاره به تغییرات مهمی در جانورانِ موجود در دامداری‌ها و مرغداری‌ها اشاره می‌شود. کمتر کسی گمان دارد که تغییرات رخ داده در این جانوران به به‌زیستی آنها انجامیده است. اکنون پرسش قابل تأمل آن است که آیا این حجم از تغییرات در انسان‌ها به به‌زیستی آدمی می‌انجامد یا همانند ایجاد تغییرات تکاملی در جانورانِ تحت اسارت است؟! به یاد داشته باشیم که فرایند تکامل فاقد آگاهی‌ای است که بتواند به به‌زیستی انسان بیاندیشد و آن را مدنظر قرار دهد.
هادی صمدی
@evophilosophy
phys.org
Animal social interactions could speed up evolution
Scientists typically predict how species evolve by looking at their genes and the environment they live in, but new research from the University of Aberdeen has highlighted a key factor that's often overlooked: ...
👍4