رنسانس
8.63K subscribers
3.27K photos
419 videos
65 files
526 links
"همیشه تصور کرده ام که بهشت، کتابخانه ای بی انتهاست"

بورخس

مجله الکترونیک «رنسانس»
گزیده ای از دنیای هنر، فلسفه، ادبیات و علوم اجتماعی
Download Telegram
#تصویر_روز



🔴تصویری پربازدید از صندلی فرسوده مجمع عمومی سازمان ملل

این تصویر را معاون اول دفتر رئیس‌جمهوری اوکراین منتشر کرده و آن را نمادی دقیق و معنادار از وضع کنونی این سازمان و جهان می‌داند؛ سازمانی که حتی نمی‌تواند صندلی‌هایش را تعویض و نونَوار کند، چگونه و از چه راهی می‌خواهد جهان سرتاسر آشوب و ناامن فعلی ما را سامان دهد!؟

@Renaissancetranslate
👏29😁17😢5👍2❤1
من عاشق‌ام؟
آری، چون انتظار می‌کشم.
دیگری هرگز انتظار نمی‌کشد. گاهی دل‌ام می‌خواهد نقش آن را که انتظار نمی‌کشد بازی کنم؛ سعی می‌کنم خودم را جای دیگری مشغول کنم، تا دیرتر برسم؛ اما همیشه این بازی را می‌بازم. من، هرچه کنم، بازهم خود را آن‌جا خواهم دید، بیکار نشسته و سر موعد یا حتی پیش از آن رسیده‌ام. هویت مقدر عاشق دقیقن همین است، من آن‌ام که انتظار می‌کشد.





سخن عاشق
✍️رولان بارت
@Renaissancetranslate
❤28👍7💔1
"رهبران کور،
مردمان کور را
به قعر چاه هدایت می‌کنند."








نام گُل سُرخ
✍️ اومبرتو اِکو

@Renaissancetranslate
👍51❤11
#یادداشت_روز


نیچه دیوانه شد، سقراط جام شوکران نوشید و داستایفسکی تا تاریک‌ترین اعماق روان انسان پایین رفت، اما ظاهراً عده ای به کشف بزرگ‌تری رسیده‌اند : می‌توان کنار قاتل ایستاد و بعد نگران ناسزای قربانی شد!

چه نمایش مضحکی!

خانه‌ای ویران می‌شود، انسان بی گناهی کشته می‌شود، خانواده‌ای داغدار می‌شود و میان این همه خون و خاکستر و ظلم یک مشت جاکشِ اخلاق‌نما پیدا می‌شوند که با قیافه‌ای حق‌به‌جانب می‌پرسند:
چرا فحش می‌دهید؟
شب خطبهٔ عقد جاری می‌کنند و صبح داماد را به مسلخ می‌برند و ذبح می‌کنند، بعد عده‌ای برای ما از نزاکت و نجابت سخنرانی می‌کنند. مسئله برای اینها چند کلمه است، نه آنچه بر سر انسان آمده.
گوش‌شان از ناسزا می‌سوزد، اما از دیدن این همه جنایت ظاهراً هیچ اتفاقی برای وجدانشان نمی‌افتد. چون از ابتدا چیزی بنام وجدان نداشته و نمی‌شناخته‌اند.
این دیگر اخلاق نیست؛ وارونه‌کردنِ جای جلاد و قربانی است!

به جای اینکه بپرسند چه کرده‌اند ؟ می‌پرسند چرا چنین گفتید؟ چون اولی وجدان می‌خواهد و دومی فقط وقاحت!

اگر به یک مادرقحبه جاکش بگوییم مادرقحبه، شاید بی‌ادب باشیم، اما کسی که شریکِ جنایت و ویرانی ست و بعد برای خشمِ قربانی کلاس اخلاق می‌گذارد، دیگر صرفاً بی‌ادب نیست؛ یک هیچی ندار و دیوث و پفیوزِ اخلاقی است.

ناسزا چند هجای خشن است؛ اما آنچه اینها بر سر آدم‌ها اورده‌اند؛ زندگی‌ها و جان‌هایی‌ست که دیگر برنمی‌گردند.
و عجیب‌تر اینکه خون را می‌بینند و سکوت می‌کنند، اما یک فحش می‌شنوند ناگهان دردشان می‌آید!

آهای جاکشانِ پفیوزِ آلت به‌دستِ تاریخ ؛ پیش از آنکه برای ما موعظه کنید، از قاتل بپرسید چرا کشت؟ از ویرانگر بپرسید چرا ویران کرد؟ و از خودِ پفیوزتان بپرسید چرا کنارش ایستادید؟ بعد از آن درباره نوع گفتار ما حرف بزنید.
وگرنه خفه کردنِ صدای #قربانی، شما را مبرا از شراکت در قتل نمی‌کند؛ فقط وقاحتِ همدستی‌تان را عریان‌تر می‌سازد.



✍منبع: از صفحه
یک نویسنده در فیسبوک

@Renaissancetranslate
👏46❤7👍3😢3
از تو ممنونم، ایلان!


پنجاه سال دیگر، کتاب‌های تاریخ خواهند نوشت که ایلان ماسک برندهٔ جنگی شد که حتی هیچ‌کس نمی‌دانست در حال باختن آن هستیم.
جنگی که ۱۰۰ سال پیش، در یک سلول زندان در ایتالیا آغاز شد.
در سال ۱۹۲۶، بنیتو موسولینی دستور بازداشت یک روشنفکر ۳۵ سالهٔ ساردینیایی را داد. در دادگاه، دادستان ظاهراً گفت:

«باید جلوی کار کردن این مغز را به مدت بیست سال بگیریم.»

نام او آنتونیو گرامشی بود.
مغز او هرگز از کار نایستاد. او در زندان هزاران صفحه نوشت که به یکی از تاثیرگذارترین متون سیاسی قرن بیستم تبدیل شد. من معتقدم ما داریم در دورانی زندگی می‌کنیم که نظریهٔ او در جریان است.

گرامشی پرسشی ساده مطرح کرد: چرا انقلاب کمونیستی در روسیه به پیروزی رسید، اما در تمام بقیه نقاط غرب شکست خورد؟
پاسخ او این بود: در غرب، قدرت تنها در دست دولت، پلیس و ارتش نیست؛ بلکه در دست «فرهنگ» است؛ در دست آن چیزی که مردم عادی، بدیهی و «عقل سلیم» می‌پندارند. او این مفهوم را «هژمونی فرهنگی» نامید.

بنابراین، برای تصاحب قدرت، نباید ابتدا کاخ را فتح کرد؛ بلکه باید ابتدا ذهن‌ها را فتح کرد: مدارس، دانشگاه‌ها، روزنامه‌ها، تئاتر، صنعت نشر و دادگاه‌ها. این همان «جنگ موضعی» است: فتحی آرام و گام‌به‌گام، مؤسسه به مؤسسه. وقتی فرهنگ دگرگون شد، سیاست خودبه‌خود از پسِ آن می‌آید.

چرا تقریباً تمام هنرمندان چپ‌گرا هستند؟ بازیگران، خوانندگان، معلمان، روزنامه‌نگاران و بخش عمده‌ای از بدنهٔ قضایی. چرا یک کشور می‌توانست در انتخابات‌های متوالی به راست‌گرایان رأی دهد، اما فرهنگ آن همچنان با یک صدا سخن بگوید...!؟

به ما می‌گفتند: «چون افراد تحصیل‌کرده چپ‌گرا هستند.»
به باور من پاسخ ساده‌تر است. گرامشی نسخه را نوشته بود و آن نسخه پیاده می‌شد.
وقتی تعیین کنید چه کسی بودجه، شغل، نقد مثبت، جایزه و دعوت به صحنه را دریافت می‌کند، کنترلِ آنچه «فرهنگ» نامیده می‌شود را در دست گرفته‌اید.
همین معما در مقیاس جهانی نیز وجود داشت.
چرا این‌همه کشور در حال توسعه، به‌ویژه در آمریکای لاتین، بارها و بارها به دولت‌های سوسیالیست یا چپ افراطی رأی می‌دادند؟ ونزوئلا، بولیوی، نیکاراگوئه، آرژانتین و کلمبیا. اقتصاد در حال فروپاشی بود، کارتل‌ها رونق می‌گرفتند و هرج‌ومرج حاکم می‌شد، اما باز هم همان رأی تکرار می‌شد.

باور من این است: فقر آنها اتفاقی نبود؛ فقر آنها، نتیجه‌ی فريب «سبد رأی» بود. و در اطراف آن، اکوسیستم چپ‌گرایی از NGOها، رسانه‌های «مستقل» و برنامه‌های «جامعه مدنی» وجود داشت که بخش اعظم آن با پولِ دولت آمریکا تأمین مالی می‌شد.

سپس، در اوایل سال ۲۰۲۵، اتفاقی افتاد که هیچ‌کس تا به حال جرئت انجامش را نداشت.
ایلان و «وزارت کارآمدی دولت» حساب‌ و کتاب‌های کمک‌های دولتی آمریکا را رو کردند. آژانسی که از سال ۱۹۶۱ عملاً دست‌نزدنی بود و سالانه ده‌ها میلیارد دلار بودجه داشت. بخش اعظم برنامه‌ها تعطیل شد و این آژانس در وزارت امور خارجه ادغام گردید.

شیرِ پول بسته شد.
و نگاه کنید از آن زمان تا کنون چه اتفاقی افتاده است.
بولیوی.. اکوادور.. هندوراس.. شیلی.. آرژانتین.. و دو روز پیش، برزیل.
بزرگ‌ترین کشور آمریکای لاتین تنها یک دور با چرخش کامل فاصله‌ دارد.
بزرگ‌ترین چرخش به سمت راست در این قاره طی چند دهه اخیر.
تصادف است؟ من این‌طور فکر نمی‌کنم.

وقتی تمکن مالی و بودجه خشک می‌شود، روایت‌ها بلندگوهای خود را از دست می‌دهند.
تنها یک سنگر واقعی باقی مانده است: اروپا... بنیادهای بزرگی مانند «جامعه باز» سوروس؛ و نهادهای فراملی که بدون مواجهه با هیچ رأی‌دهنده‌ای، نورم و استاندارد تولید می‌کنند.

این آخرین دژِ تسلط فرهنگی است و تازه دارد ترک می‌خورد.
من متقاعد شده‌ام که همهٔ این‌ها فرو خواهد ریخت، و بسیار سریع‌تر از آنچه فکرش را می‌کنیم.
گرامشی در یک نقطهٔ اساسی درست می‌گفت: فرهنگ بر سیاست تقدم دارد...
اعتقاد دارم آنچه در پی می‌آید یک رنسانس است. فرهنگی که دوباره شروع به دوست داشتن زیبایی، جاه‌طلبی، علم و تمدنی می‌کند که خود تولدبخشِ آن بوده است.

و در کتاب‌های تاریخ یادمان خواهد ماند که همه چیز از زمانی شروع شد که یک نفر تصمیم گرفت به حساب‌وکتاب‌ها نگاهی بیندازد.
این کار کسی را می‌خواست که آن‌قدر ثروتمند باشد که به کسی وابسته نباشد، آن‌قدر مجنون باشد که بار آن را به دوش بکشد، و آن‌قدر آزاد باشد که در برابر هجوم نفرتِ پس از آن دوام بیاورد.

از تو ممنونم، ایلان!




✍بریوال لوپوگام
نویسنده معاصر فرانسوی
@Renaissancetranslate
👏53❤12👍4😁3🤬2
Forwarded from عکس نگار
‍ #یادداشت

🟥شکست فاتح در آینهٔ مغلوب: نگاهی دقیق‌ به برخی از مهم‌ترین علل جذب و استحالهٔ مهاجمان در فرهنگ ایران

✍رضی‌الدین طبیب


مقدمه: تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران از دیرباز و بارها شاهد هجوم و غلبه موقت قدرت‌هایی بوده که ساختار حاکمیتی این سرزمین را با زور تسخیر/اِشغال کرده‌اند؛ اما پایداری تمدنی فلات و فرهنگی آن به روشنی نشان می‌دهد که سلطۀ نظامی به تنهایی برای دگرگونی بنیادین یک سنت ریشه دار کفایت نمیکند.
حاکمان جدید برای ادارهٔ قلمرو و استقرار نظم بوروکراتیک ناگزیر به تکیه بر دیوان‌سالاری دستگاه اداری و زبان مکتوب بومی شدند. این ضرورت ساختاری تعیین‌کننده سبب شد تا فاتح به تدریج و در غیاب یک نظام اداری، جایگزین چارچوب‌های فکری و فرهنگی و اجرایی جامعه مغلوب را بپذیرد در این فرآیند فرسایشی مثبت، استمرار تاریخی ایران نه حاصل افسونی خاص یا معجزه‌ای رمانتیک که محصول انقیاد تدریجی قدرت نظامی اشغالگران و توحش مهاجمان و در برابر ساختارهای نهادی و دیوانی و اجتماعی، و نیز برتری نرم و الگووارِ نخبگان و نهادهای مدنی ایران بود، که سرانجام شمشیر خشن مهاجمان را از درون در ساحتِ مدنیت و بوروکراسي انحصاری خودش کند و مستحیل می‌ساخت.
اما باید دانست که خصیصه حلالیت فرهنگ ایرانی، حاصل نیرویی نژادی یا تقدیرگرایی جغرافیایی نیست؛ این ویژگی نام
مستعار یک سامانه پیچیدۀ تاریخی از زیرساخت‌های زبانی، دیوان‌سالاری انحصاری، فلسفهٔ سیاسی بازتولیدگر مشروعیت و سازگاری نخبگان فکری است. فرهنگ ایرانی مهاجم را در خود هضم کرده است، دقیقاً به این علت که مهاجم به محض جلوس بر اریکهٔ قدرت در می یافت برای زیستن و فرمان راندن بر این اقلیم باید پیش از هر چیز ایرانیزه شود؛ وگرنه به تعبیر دقیق تاریخ، چون کف روی آب به زودی محو می‌گشت.
در متن پیش‌ِ رو، بر مبنای ده دلیل به تبیین و کالبدشکافی این خصیصهٔ تاریخی تمدن ایرانی پرداخته‌ام...

@Renaissancetranslate
❤9👍5👏4
رنسانس
‍ #یادداشت 🟥شکست فاتح در آینهٔ مغلوب: نگاهی دقیق‌ به برخی از مهم‌ترین علل جذب و استحالهٔ مهاجمان در فرهنگ ایران ✍رضی‌الدین طبیب مقدمه: تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران از دیرباز و بارها شاهد هجوم و غلبه موقت قدرت‌هایی بوده که ساختار حاکمیتی این سرزمین را…
🌿بخش اول:


مسئلهٔ «تداوم فرهنگی ایران»
(Cultural Continuity)
و فرضیهٔ «فرهنگ حلّال/جذاب» (Digestive/Assimilative Culture)
اگر بدون نگاه نقادانه و تبارشناسانه بررسی شود، فوراً به دام یک
«رمانتیسیسم ذات‌باورانه»
(Essentialist Romanticism)
یا ناسیونالیسم رمانتیک قرن نوزدهمی فرو می‌غلتد؛ گویی روحی ماورایی یا ماده‌ای کیمیایی به نام «روح ایرانی» (یا همان واژهٔ رمانتیک "Volksgeist" در متون هگل) وجود داشته که مهاجمان را جادو می‌کرده است!
اما اگر با ذره‌بین جامعه‌شناسی تاریخی، ساختارشناسی قدرت و نشانه‌شناسی فرهنگی (از دیدگاه متفکرانی چون ماکس وبر، کلیفورد گیرتز، پیر بوردیو و نظریه‌پردازان تاریخ ایران نظیر احسان یارشاطر، ریچارد فرای و حمید عنایت) به موضوع بنگریم، درمی‌یابیم که این «حلالیت» نه حاصل سحر و افسون، بلکه نتیجهٔ مکانیسم‌های پیچیدهٔ نهادی، زبانی، بوروکراتیک و نمادین بوده است.
در ادامه، به کالبدشکافی این خصیصهٔ جاذب و بازتولیدگر در قالب ۱۰ گزارهٔ ساختاریافته، تحلیلی و مستند کالبدشکافی می‌نشینیم:

***
۱. تفوق بوروکراتیک و دیوان‌سالاری انحصاری («طبقهٔ کاتبان» در برابر جنگ‌سالاران و «اهل شمشیر»)


گزاره: قبایل و اقوام مهاجم (اعم از ترکان سلجوقی، مغولان یا ایلخانان) از ساختار ایلی، شبانی یا قبیله‌ای می‌آمدند که در فنّ جنگ سرآمد بود، اما فاقد «تکنولوژی ادارهٔ سرزمین‌های یکجانشین و کلان» بود.

تبیین آکادمیک: ماکس وبر میان «قدرت کاریزماتیک/نظامی» و «اقتدار عقلانی_ سنتی دیوان‌سالارانه» تفکیک قائل می‌شود. جنگاوران فاتح می‌توانستند سرزمینی را تسخیر کنند، اما برای مسّاحی اراضی، اخذ مالیات، ثبت دیوان و تنظیم جریان ثروت، ناگزیر از واگذاری امر حکومت به طبقهٔ موروثی دبیران و وزرای ایرانی بودند. وزارت‌خانه‌های خاندان‌هایی چون برامکه در عصر عباسی، خاندان جوینی و خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی در عصر ایلخانی، عملاً مهاجم را در ساختار نهادی خود مستحیل می‌کردند. مهاجم برای بقای خویش، چاره‌ای جز پوشیدن ردای حامی این نظام دیوانی نداشت.

۲. کارکرد نهادینه‌شدهٔ «ایدهٔ پادشاهی آرمانی» (نظریهٔ فرهٔ ایزدی و سیاست‌نامه‌نویسی)

گزاره: ایران‌زمین پیش از تهاجمات، از سنت مدوّنِ «فلسفهٔ سیاسی توجیه‌گر قدرت» برخوردار بود که به مهاجم مشروعیت الهیاتی و حاکمیتی می‌بخشید.

تبیین آکادمیک: قوم غالب همواره با بحران «مشروعیت» (Legitimacy Deficit) روبه‌رو بود. سنت اندرزنامه‌نویسی ایرانی (از "عهد اردشیر" پهلوی تا "سیاست‌نامه" نظام‌الملک و "نصیحةالملوک" غزالی) بسته‌ای از پیش‌آماده در اختیار حاکم جدید قرار می‌داد: حاکم خون‌ریزِ بیابانی ناگهان خود را «سایهٔ خدا بر زمین» (ظل‌الله فی‌الارض) و پاسدار عدل کسروی می‌دید. همان‌طور که آن لمبتون در اثرش "حکومت و دولت در عصر اسلام سده‌های میانه" و حمید عنایت نشان می‌دهند، نظام فکری ایرانی به شکلی عمل‌گرایانه، قدرت عریان و غاصبانهٔ مهاجم را در ازای پذیرش اخلاق شهری و حفظ نظم مدنی، به قدرت مشروع دگرگون می‌ساخت.

۳. کارکرد چندسطحی زبان فارسی: تفکیک حوزهٔ دین، سیاست و ادبیات

گزاره: فارسی نوین (دری) نه تنها در برخورد با زبان عربی از میان نرفت، بلکه در مواجهه با ترکان و مغولان به زبان ممتاز فرهنگ، شعر، ادب درباری و مکاتبات دیپلماتیک بدل شد.
تبیین آکادمیک: شلدون پولاک مفهوم «فضای گیتی‌مدار» (Cosmopolitan Vernacular) را مطرح می‌کند. در حالی که عربی زبان فقه، کلام و شرع بود، فارسی به زبان ذوق، عاطفه، دیپلماسی و هویت اداری از آناتولی تا دهلی بدل گشت. مغولان، تیموریان و سلاجقه، برای آنکه از توحش ایلیاتی فاصله بگیرند و به شأن طبقاتی والاتری دست یابند، زبان فارسی را نه از روی میل، بلکه به مثابهٔ ابزار کسب سرمایهٔ فرهنگی به‌کار گرفتند. زبان فارسی در خود غنای مفهومی و انعطافی داشت که واژگان فنی، عرفانی و اسطوره‌ای را هم‌زمان حمل می‌کرد.

۴. چگالی تمدنی و دینامیسم شهرنشینی در فلات ایران

گزاره: تمدن‌های یکجانشین با چگالی شهری و زیرساخت‌های اقتصادی پایدار، به لحاظ تاریخی بر مهاجمان بیابان‌گرد دست بالا را دارند.
تبیین آکادمیک: ابن‌خلدون در مقدمه قاعدهٔ مشهوری دارد: "مغلوب همواره شیفتهٔ تقلید از غالب است، مگر آنکه غالب از نظر سنن تمدنی، بدوی‌تر از مغلوب باشد؛ در این حالت، غالب مقهورِ تمدن مغلوب می‌شود." فلات ایران با وجود اقلیم خشک، دارای شبکه‌ای از کاریزها، بازارهای پیچیده، صنایع دستی شهری و نهادهای صنفی (اصناف و فتوّت) بود. شیوهٔ زیست شهری (Urbanism) ایجاب می‌کرد که عناصر بدوی، آرام‌آرام ارزش‌ها، لباس، آداب خوراک و تشریفات شهری ایرانیان را اقتباس کنند.
@Renaissancetranslate
❤6👏3👍1
🌿بخش دوم:


۵. انعطاف الهیاتی و ته‌نشین‌شدن تصوف/عرفان به مثابه پیونددهنده‌/چسب اجتماعی


گزاره: عرفان و تصوف ایرانی بستری بینافرهنگی و پیونددهنده فراهم آورد که مرزهای شکننده و خشن فرقه و قومیت را حل می‌کرد.

تبیین آکادمیک: خوانش ارتدوکس و شریعت‌محور، همواره ماهیتی مرزبندی‌کننده و حذفی دارد؛ اما عرفان خراسانی و تصوف بغدادی_ایرانی (با مفاهیمی نظیر صلح کل، وحدت وجود و جوانمردی) فضایی چندفرهنگی خلق کرد. ایلخانان کافر یا تیموریان خون‌ریز در تماس با قطب‌ها و شیوخ صوفیه (نظیر شیخ صفی‌الدین اردبیلی، خواجه عبدالله انصاری یا احمد جام) به نوعی مهار معنوی تن دادند. عرفان، زهرِ شمشیر غارتگر را با جذب آن در یک کلّ فراگیر می‌گرفت و آن را اهلی می‌کرد.

۶. اسطوره‌شناسی کارکردی و «شاهنامه» به عنوان کهن‌الگوی پیونددهنده

گزاره: اساطیر ایرانی، به‌ویژه منظومهٔ درخشان حکیم ابوالقاسم فردوسی، به مثابهٔ یک «زیست‌جهان نمادین» عمل می‌کردند که هر تازه‌واردی در آن جایگاهی معین می‌یافت.
تبیین آکادمیک: حماسه شاهنامه تنها شعر نبود؛ نوعی «تبارشناسی سیاسی» بود. سلاطین غزنوی و سلجوقی و حتی ایلخانان مغول، نام فرزندانشان را کیخسرو، کیقباد و بهرام می‌گذاشتند و مورخانِ درباری برای ترکان یا مغولان در شجره‌نامه‌ها نسبت‌های خونی با «تور» (پسر فریدون) جعل می‌کردند! مهاجم با ادغام خود در این اسطوره، نه به عنوان ویران‌کنندهٔ ایران، بلکه به عنوان یکی از بازیگران مشروع شاهنامه تعریف می‌شد. ارنست کاسیرر در بررسی قدرت اسطوره نشان می‌دهد که اسطوره چگونه ادراک فرد از واقعیت را سازمان‌دهی می‌کند؛ شاهنامه چنین کارکردی برای مهاجم داشت.

۷. همگرایی جغرافیایی_راهبردی و جبر شاهراه ارتباطی

گزاره: موقعیت ژئوپلیتیک فلات ایران به عنوان پل میان شرق و غرب (جادهٔ ابریشم)، فرهنگ ایرانی را به ماهیتی همواره گفت‌وگومحور و ترانزیتی تبدیل کرده بود.
تبیین آکادمیک: فرهنگ ایران هرگز یک جزیرهٔ بسته یا اتنوستریپتیکالِ تک‌صدا (Monolithic) نبوده است؛ از دورهٔ هخامنشی با جذب عناصر یونانی و بین‌النهرینی، تا ساسانیان با تبادلات مانوی و بودایی. این آمادگی تاریخی برای «ترجمه» و «دیالکتیک فرهنگی» باعث شد مواجهه با فرهنگ‌های بیگانه (عربی، ترکی، مغولی) برای دستگاه ذهنی ایرانی یک شوک فلج‌کننده نباشد، بلکه به یک موقعیت همزیستی و بازفرموله‌سازی مفاهیم تبدیل شود. فرهنگ ایرانی قرن‌ها پیش از مدرنیته، نوعی «چندگانگی در عین یگانگی» را تمرین کرده بود.

۸. بازتولید زیبایی‌شناختی: هنر، معماری و نگارگری به مثابه زبان مشترک


گزاره: هنر درباری و بصری ایران، ذائقهٔ حاکم مهاجم را بازتربیت می‌کرد و حس زیبایی‌شناسی او را تغییر می‌داد.
تبیین آکادمیک: مکاتب نگارگری تبریز و هرات در دوران ایلخانی و تیموری نمونه‌های بی‌نظیر این مدعا هستند. مغولان عناصر نقاشی چینی (ابرها، اژدهاها و خطوط منحنی) را به ارمغان آوردند، اما این عناصر در چارچوب هندسهٔ مقدس، خوشنویسی و ترکیب‌بندی فضاهای ایرانی حل شد. این تبادل در جامعه‌شناسی هنر به «هیبریداسیون غنی‌ساز»
(Enriching Hybridization)
تعبیر می‌شود؛ هنر ایرانی با آغوش باز تکنیک را پذیرفت، اما ساختار معنایی خویش را به اثر تحمیل کرد.

۹. پرگماتیسم و بقای تاکتیکی نخبگان (عقلانیت بقا)

گزاره: طبقه الیت/نخبگان فکری و سیاسی ایران در بزنگاه‌های تاریخی، به جای تن‌دادن به شهادت جمعی یا نابودی کور، استراتژی «کُنش از درون» را برمی‌گزیدند.

تبیین آکادمیک: این ویژگی گاه با قضاوت‌های اخلاقی منفی به «تقیه» یا «ریاکاری تاریخی» تقلیل یافته است، اما در پارادایم نظریهٔ بازی‌ها و انتخاب عقلانی، نوعی «استراتژی بهینه‌سازی بقا» است. خواجه نصیرالدین طوسی با پیوستن به هلاکوخان، نه تنها جان دانشمندان و کتابخانه‌ها را نجات داد و رصدخانهٔ مراغه را بنا کرد، بلکه هلاکو را به ابزاری برای برانداختن خلافت مستعصم عباسی و زمینه‌سازی تمدن بعدی تبدیل نمود.
نخبگان ایرانی از خلأ هویت فکری مهاجم سود جسته و او را از درون به مجری اهداف خویش بدل می‌کردند.
👇👇(ادامه)
❤9👍4
🌿ادامه بخش دوم:


۱۰. تفکیک مفهوم «ایران فرهنگی» از
«ایران سیاسی»


گزاره: فروپاشی مرزهای سیاسی یا زوال حکومت‌ها هرگز مساوی با فروپاشی جهان‌نگری ایرانی نبوده است.

تبیین آکادمیک: پدیده‌ای که پژوهشگرانی چون یارشاطر و ریچارد فرای بر آن پای می‌فشارند، تمایز میان «مرزهای جغرافیایی_دولتی» و «قلمرو فرهنگی_تمدنی» است. وقتی مرز سیاسی بر اثر حمله فرومی‌ریخت، «ایران فرهنگی» در قالب ضرب‌المثل‌ها، آیین‌های چرخشی (نوروز، مهرگان، شب چله)، اسطوره‌ها و زبان عامیانه در عمق روستاها و شهرها شناور می‌ماند. مهاجم پس از چند نسل، برای پیوند با بدنهٔ تحت سلطه، هیچ پایگاه هویتی معتبری جز همان نشانه‌های ایران فرهنگی نمی‌یافت؛ لذا در نهایت، مهاجمان خود ایرانی‌تر از بومیان می‌شدند (نظیر غازان خان یا شاه‌عباس صفوی با تبار قزلباش که شکوه پادشاهی ایرانی را متجلی ساخت).
@Renaissancetranslate
❤10👏4
Return To fat Moe's Place
Ennio Morricone
موسیقی منتخب کانال


قطعه محزون و زیبای
"بازگشت به خانهٔ مو"

آلبوم موسیقی متن فیلم سینمایی
"روزی روزگاری در آمریکا"(۱۹۸۴)

آهنگساز: انیو موریکونه

سبک: ساندترک، کلاسیک فولک
@Renaissancetranslate
❤21👍1👏1
.
#تازه_های_ترجمه
#تازه_های_نشر

«بخت دوباره: شکسپیر و فروید»
نويسندگان:
استيون گرین‌بلت& آدام فیلیپس

ترجمه: رضی‌الدین طبیب

نشر مهرگان خرد
۲۷۰ صفحه

@Renaissancetranslate
❤14👏10
رنسانس
. #تازه_های_ترجمه #تازه_های_نشر «بخت دوباره: شکسپیر و فروید» نويسندگان: استيون گرین‌بلت& آدام فیلیپس ترجمه: رضی‌الدین طبیب نشر مهرگان خرد ۲۷۰ صفحه @Renaissancetranslate
.
کتاب «بخت دوباره: شکسپیر و فروید» نوشتهٔ استیون گرین‌بلت، از برجسته‌ترین پژوهشگران ادبیات رنسانس، و آدام فیلیپس، روانکاو و جستارنویس برجسته، تأملی ژرف و میان‌رشته‌ای دربارهٔ یکی از بنیادی‌ترین امکان‌های زندگی انسان است: امکان بازآفرینی خویشتن و ترمیم آنچه آسیب دیده است.
گرین‌بلت و فیلیپس برای واکاوی این مسئله به سراغ دو قلمرو ظاهراً متفاوت می‌روند: ادبیات نمایشی ویلیام شکسپیر و اندیشهٔ روانکاوانهٔ زیگموند فروید. در این کتاب، ادبیات و روانکاوی نه دو حوزهٔ جداگانه، که دو شیوهٔ مکمل برای شناخت سرشت بشرند: یکی با خلق شخصیت‌ها و موقعیت‌های نمایشی، و دیگری با کاوش در ساحتِ پیچیدگی‌های میل، حافظه و ناخودآگاه.

اما اهمیت کتاب به ادبیات و روانکاوی محدود نمی‌شود. مسئلهٔ فرصت دوباره، در بنیادی‌ترین سطح، پرسشی فلسفی دربارهٔ نسبت آزادی و جبر، اراده و سرنوشت، مسئولیت و بخشش است. اگر گذشته تغییرناپذیر است، آزادی انسان دقیقاً در کجا معنا پیدا می‌کند؟ آیا بخشیدن دیگری به معنای انکار خطای اوست؟ آیا بخشیدن خویشتن ممکن است، بی‌آنکه به توجیه شکست‌هایمان بینجامد؟ و آیا هر آسیبی را می‌توان ترمیم کرد؟

این پرسش‌ها از قلمرو نمایشنامه و نظریه بسیار فراتر می‌روند و به روابط عاطفی، دوستی‌ها، خانواده، تصمیم‌های حرفه‌ای و شیوه‌ای که داستان زندگی خود را برای خویشتن روایت می‌کنیم، راه می‌یابند. از همین منظر، «بخت دوباره» صرفاً کتابی دربارهٔ شکسپیر یا فروید نیست؛ بلکه اثری دربارهٔ امکان تغییر، محدودیت‌های آن و بهایی‌ست که برای بازآفرینی زندگی می‌پردازیم. نویسندگان با بررسی آثاری چون "مکبث" ، "طوفان" و "هملت"، و با گشودن بحث به سوی اندیشه‌های روانکاوانهٔ دونالد وینیکات و تأملات مارسل پروست، ما را به بازاندیشی در مفهوم رستگاری و ترمیم فرامی‌خوانند.
خواندن این اثر، برای علاقه‌مندان ادبیات، هنر، فلسفه و روانکاوی در حکم فرصتی‌ست که پیوندهای پنهان میان این قلمروهای عظیم را کشف کنند.

🌿پی‌نوشت ۱: از تلاش‌های خستگی‌ناپذیر جناب علی نصراللهی، مدیریت محترم نشر وزین "مهرگان خِرَد" و همکاران گرامی نشر کمال امتنان و قدردانی را دارم.

🌿پی‌نوشت۲: کتاب پیش رو (۲۰۲۴) پژوهشی میان‌رشته‌ای مابین ادبیات، روانکاوی، فلسفه و هنر است که نخستین بار توسط دانشگاه ییل آمریکا به چاپ رسیده و در اوایل سال ۲۰۲۵ در دسترس عموم قرار گرفته است.

🌿پی‌نوشت۳: پیشگفتارم روی این کتاب_ سومین ترجمه‌ام_ درست یکم دی‌ماه ۱۴۰۴ و کمی پیش از وقایع خونین دی‌ماه به اتمام رسید؛ هرچند عمیقاً مایل بودم، پیشتر و یا اکنون و آینده، اما در روزگار آرام‌تر و روشن‌تری به چاپ می‌رسید. به‌هرحال امید که این برگردان مقبول طبع خوانندگان ارجمند قرار گیرد.

🌿پی‌نوشت۴: طرح روی جلد، شمایلی رنسانسی از "فورتونا"(Fortuna) الههٔ بخت و اقبال است.


****
«بخت دوباره: شکسپیر و فروید»
نويسندگان
:
استيون گرین‌بلت& آدام فیلیپس

ترجمه: رضی‌الدین طبیب

نشر مهرگان خِرِد
۲۷۰ صفحه
، چاپ اول، پاییز ۱۴۰۵


**
🟥برای خرید این اثر با تخفیف ۲۰٪ می‌توانید به وبسایت نشر مهرگان خرد به آدرس الکترونیک

https://mehreganpub.ir/product/bakht-dobare-shakespeare-freud/

مراجعه فرمایید.
@Renaissancetranslate
👏16❤10👍3
رنسانس
. کتاب «بخت دوباره: شکسپیر و فروید» نوشتهٔ استیون گرین‌بلت، از برجسته‌ترین پژوهشگران ادبیات رنسانس، و آدام فیلیپس، روانکاو و جستارنویس برجسته، تأملی ژرف و میان‌رشته‌ای دربارهٔ یکی از بنیادی‌ترین امکان‌های زندگی انسان است: امکان بازآفرینی خویشتن و ترمیم آنچه…
.
#گزیده‌ای_از_کتاب

در بیشتر تراژدی‌های شکسپیر چنان که در «مکبث» اتفاق می‌افتد، لحظه‌ای وجود دارد که قهرمان داستان می‌تواند روزنه‌ای از رهایی را ببیند؛ مجالی مناسب برای آنکه از سرنوشت محتومش بگریزد و مسیر دیگری را برگزیند.
لحظه بحران اغلب با هشدار یا نشانه‌ای شوم آشکار می‌شود. در آغاز نمایشنامۀ "ژولیوس سزار" پیشگویی ناشناس با بانگی نافذ و ملتمس به سزار هشدار می‌دهد که،
"از نیمه مارس بترس"،
اما سزار او را فردی خیال‌باف می‌خواند و هشدارش را نادیده می‌گیرد. سپس نیمه ماه مارس همراه با توالی تقریباً مضحکی از نشانه‌های شوم و هشداردهنده از راه می‌رسد. در خلال شب قبل چند طوفان شدید رخ می‌دهد. کالپورنیا در خواب فریاد میزند: "آه، کمک کنید، دارند سزار را می‌کُشند."

صبح روز بعد خبرهایی از وقوع حوادث عجیب به سرعت در شهر می‌پیچد:
ماده شیری که توله‌هایش را در خیابان زاییده؛ گورهایی که دهان گشوده و مردگان خود را بیرون انداخته‌اند؛ خونی که از ساعات آغازین بامداد بر ساختمان کاپیتول (کنگره) می‌چکد و بسیاری مانند اینها.

پیشگویان با خواندن و تعبیر نشانه‌ها در امعا و احشاء حيوانات قربانی، سزار را از خروج از خانه‌اش بر حذر می‌دارند. تمام نشانه‌های شوم در کنار التماس‌های پیاپی همسرش، سزار را بر آن می‌دارد که برنامه‌های خود را تغییر دهد و برخلاف میلش راهی مجلس سنا نشود. او اعلام می‌کند:
"امروز را در خانه خواهیم ماند."

سخنان زیرکانه یکی از توطئه‌گران با توسل به غرور و جاه‌طلبی سزار، او را وادار می‌سازد تا سرانجام با پای خود راهی مسلخ شود. با این همه هنوز هیچ‌چیز رنگ قطعیت به خود نگرفته است. مردی به نام آرتمیدوروس به نحوی از این توطئه شوم مطلع شده و جزئیات آن را به همراه نام و مشخصات دقیق توطئه‌گران در نامه‌ای شرح می‌دهد. او امیدوار است که این نامه سِری را هنگام عبور سزار از معابر عمومی شهر و پیش از قدم گذاشتن به ساختمان سنا به دست قربانی نگون‌بخت برساند:

"ای سزار والامقام اگر این کاغذپاره را بخوانی، شاید که از واقعه‌ای شوم جان سالم به در بری."

اما هنگامی که آرتمیدوروس مأيوسانه می‌کوشد نامه را به دست سزار برساند، همین اصرار او به نتیجه‌ای کاملاً عکس می‌انجامد:

آرتیمیدوروس: پیش از هر چیز نامه‌ام را بخوانید، زیرا خواهشِ من بیش از هرکس به شخص سزار مربوط است. تمنا دارم بخوانیدش ای سزار بزرگ.

سزار: آنچه به خودمان مربوط است در آخر خوانده خواهد شد.

آرتیمیدوروس: درنگ مَکنید سرورم؛ الساعه نامه‌ام را بخوانید سزار.

سزار: آیا این مردک دیوانه است!؟

از این لحظه به بعد دیگر از دست هیچکس کاری ساخته نیست. ما هرگز چیزی بیشتر درباره آرتمیدوروس_ یا اینکه او چگونه از آنچه در حال وقوع بود، آگاه شد_ درنمی‌یابیم. او به سرعت و سادگی از نمایش بیرون می‌رود؛ با این حال هشدار او به ما یادآوری می‌کند که در بسیاری از اوقات مسیر تاریخ جهان می‌توانست به شکلی کاملاً متفاوت رقم بخورد.



"بخت دوباره: شکسپیر و فروید"

نویسندگان:
استيون گرین‌بلت& آدام فیلیپس

مترجم: رضی‌الدین طبیب

نشر مهرگان خِرَد، چاپ پاییز ۱۴۰۵

@Renaissancetranslate
❤17👏7👍1
#هایکو


"ماهِ خونین
آینه‌ای سُرخ
سیمای سَروی در اَبر"







📷✍️ رضی‌الدین طبیب
@Renaissancetranslate
❤32👏3👍2😁2
رنسانس
#هایکو "ماهِ خونین آینه‌ای سُرخ سیمای سَروی در اَبر" 📷✍️ رضی‌الدین طبیب @Renaissancetranslate
.


🌿اگر به اندکی از وقتی که تباه کرده‌اید تا دیگران از شما خوششان بیاید زندگی می‌دادید، اگر آن را با خواندن کتابی یا با خیال‌پروری کنار آتش در زمستان یا در باغ در تابستان بارآور می‌کردید، خاطرهٔ غنی ساعت‌های ژرف‌تر و برتری برایتان می‌ماند. همتی کنید و کُلَنگ و چَنگَک به دست بگیرید. روزی لذت خواهید برد از شنیدن بوی خوشی که از حافظه‌تان بر می‌خیزد، حافظه‌ای لبالب انباشته چون چرخ‌دستی باغبانی.




✍مارسل پروست
@Renaissancetranslate
❤49👏4
در یکی از کتاب‌هایم میان «ابله» ، «عقب‌مانده» و «احمق» تمایز قائل شده‌ام:

عقب‌مانده مورد بحث ما نیست چون او کسی است که قاشق را به جای دهان، به سمت پیشانی‌اش می‌برد. کسی است که از عهده درک آن‌چه به او می‌گویید، بر نمی‌آید. او تکلیفش روشن است.

«بلاهت» یک ویژگی اجتماعی‌ست. حتی می‌توانید نام دیگری بر آن بگذارید چون از نظر بعضی‌ها، "احمق" و "ابله" با هم مترادفند.

اما ابله کسی است که در موقعیتی مشخص، چیزی می‌گوید که نباید بگوید، و ناخواسته، دسته‌گل به آب می‌دهد. وضع «احمق» بالکل فرق می‌کند، نقص او اجتماعی نیست، بلکه منطقی‌ست. در نظر اول، گمان می‌کنیم که به نحوی منطقی استدلال می‌کند، و تشخیص آن‌چه در رفتار او با منطق همخوانی ندارد، در وهله نخست، کار دشواری‌ست. برای همین او را موجودی خطرناک می‌دانم.





✍️"اومبرتو اِکو"
@renaissancetranslate
👍32❤9👏8
#جمله_روز

اگر امروز مردم سلاح و زوری معادلِ زورِ حکومت‌ها ندارند، در مقابل، چشمِ بینا و آگاهی دارند. هیچ حکومتی نمی‌تواند با خیال راحت فرمان براند و آرام بخوابد، در حالی که می‌بیند تعدادی چشم، نگرانِ کارِ اوست و درست می‌بیند.
در گذشته، جز با حدس و گمان، مردم مطّلع نمی‌شدند که در چهاردیواریِ دستگاهِ قدرت چه می‌گذرد؛ اکنون چنین نیست، قدرت در قلعه‌ی شیشه‌ای زندگی می‌کند و پرده‌های تبلیغ هم نمی‌تواند آنچه را که در درون می‌گذرد، از چشم‌ها پنهان دارد. و از همه مهمّ‌تر آن است که زمان بیکار ننشسته است و واکنش‌های طبیعی جای پای خود را محکم می‌کنند. اصل آن است که پختگیِ زمان همراه گردد با بیدارشُدگیِ مردم. وقتی آگاهی به نقطه‌ی شکفتن رسید، همه‌ی تعبیه‌ها به طرزِ حیرت‌آوری حکمِ «برف و آفتابِ تموز» پیدا می‌کنند.




✍دکتر محمّد‌علی اسلامی نُدوشن
@Tafakkor
@Renaissancetranslate
❤27👍7👏5
🟥تحلیل‌های ساده‌‌انگارانه: متهم اصلی نتیجه‌ی جنگ و قیمت سوخت است!

حتماً تاکنون شنیده‌اید که نتایج انتخابات سنا و کنگره‌ی امریکا را به نتایج جنگ و قیمت سوخت و کود شیمیایی نسبت می‌دهند.
ساده‌انگاری است که تصور کنیم بالا آمدن کاندیدایی که بجای پرچم امریکا پرچم+! فلسطین را می‌گذارد و آن یکی که رسما خود را سوسیالیست می‌نامد از گرانی سوخت ناشی شده است.گرانی سوخت یکی از دلایل است اما دلایل اصلی نکات دیگری هستند.
برای رد فرضیه‌ی فوق مثال نقض واضحی در دسترس است.
انتخاب ممدانی به عنوان شهردار یکی از مهم‌ترین شهرهای جهان. حتی قبل از بحران سوخت و جنگ، ممدانی بعنوان شهردار نیویورک انتخاب شد.
حقیقت این است که نبردی سهمگین و پنهان برای تحت کنترل در آوردن دنیای آزاد و در راس آن ایالات متحده امریکا در جریان است.
در این نبرد از گلوله و تانک استفاده نمی‌شود،سلاح اصلی در این نبرد استفاده از مولفه‌ی درونی دمکراسی‌هاست.
مشکل لاینحل در دمکراسی‌ها همواره این بوده که به کسانی اجازه رسیدن به قدرت را می‌دهند که هیچ باوری به دمکراسی ندارند.
نقشه‌ی توطئه هم چیز پنهانی نیست،دهه‌ها قبل در اناق‌های فکر «کا گ ب» و «جی آر یو» طراحی شده و بارها در کشورهای مختلف با موفقیت اجرا شده است.هزینه‌ی مالی آن نیز توسط قطر و جمهوری اسلامی تقبل می‌شود.
بخش اساسی نقشه چیست؟
جذب گروه‌های مختلف بوسیله‌ی موافقت نمودن با خواسته‌های آنان هر چقدر هم که آن خواسته‌ها غیر منطقی و زیاده‌خواهانه باشند.
بازیگران درون صحنه‌ی نمایش نیز کمابیش مشخص‌اند.چپ‌ها و اسلامیست‌ها در یک طرف نبرد و طرف دیگر راست‌گرایان و میهن.پرستان هستند.
برای جذب آرا و شکست حریف به طیف‌های گوناگون وعده‌های رنگین داده می‌شود.
به رنگین‌پوستان وعده‌ی امتیازات ویژه‌تر‌ می‌دهند.به زنان وعده‌ی سقط جنین تا ۹ ماه.
به اهل بخیه وعده‌ی آزادی ماری‌جوانا و حشیش.
متروی مجانی و اتوبوس رایگان هم که گل سرسبد وعده‌هاست و رای بیکارگان را جذب می‌کند.
گروه‌های مختلف ضد اسرائیل و فری پلستاین هم حتما فی سبیل الله کار می‌کنند و نعوذ بالله از قطر بودجه نمی‌گیرند!
هر کدام از گروه‌های هدف جذب یکی از وعده‌های پوشالی می‌شود و نقشه موفق می‌شود.
نتیجه این است که اتحاد شوم ارتجاع سرخ و سیاه، ۲۵ سال پس از یازده سپتامبر و ۳۵ سال پس از سقوط شوروی با پرچم فلسطین و شعارهای سوسیالیستی در قطب منحصر بفرد دنیای آزاد به قدرت قانونگذاری می‌رسد.
هدف بعدی برای تسخیر کامل چیست؟
افزایش تعداد ایالت‌های امریکا به منظور کسب برتری در سنا و ازدیاد تعداد قضات دیوان عالی برای تغییر قوانین.

@politicscafe
@Renaissancetranslate
👍33👏4🤬3❤2
گاهی اوقات زندگی حس طنز بیرحمانه‌ای دارد. آن چیزی که همیشه به دنبالش بوده‌ای را در بدترین زمان ممکن به تو می‌دهد!





«پدر شیرین»
لیزا کلیپاس

@renaissancetranslate
👍25💔10❤5
🌿درود و اوقات خوش همراهان گرامی

پیرو اطلاع‌رسانی انتشارات محترم "امیرکبیر" درباره نخستین نشست از سلسله‌نشست‌های ماهانه کتاب، با عنوان «داستایفسکی و امروزِ انسان»، به آگاهی می‌رسانم که متأسفانه، برخلاف میل قلبی‌، بُعد مسافت و برخی مشغله‌های شخصی، فردا(۲۰اُم آبان‌ماه، مصادف با سالروز تولد فئودور داستایفسکی) امکان حضور فیزیکی در این نشست ارزشمند را نخواهم داشت، و از طریق ارتباط تصویری یا به‌صورت آنلاین، در جمع شما عزیزان حضور خواهم یافت.

بی‌تردید، حضور در کنار اساتید فن، همکاران و علاقه‌مندان ادبیات و همچنين گفت‌وگو دربارهٔ جهان فکری و ادبی یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان تاریخ، برای من فرصتی مغتنم و ارزشمند بود.

امید که این محدودیت، مانعی برای شکل‌گیری گفت‌وگویی پربار و تأمل‌برانگیز نباشد و بتوانیم در فضای این نشست، لحظاتی ثمربخش و دلپذیر را در کنار یکدیگر تجربه کنیم.

شخصاً از دعوت و همراهی همکاران و دوستان ارجمند در انتشارات امیرکبیر بی‌نهایت سپاسگزارم و برای برگزارکنندگان و حاضران در این نشست آرزوی موفقیت دارم.
🙏🌹




✍️رضی‌الدین طبیب
مترجم کتاب
"پدرم داستایفسکی همان‌گونه که می‌شناختم"

@Renaissancetranslate
💔9❤7👍2