‍ آلبر کامو و «کلمه‌های» محبوبش

🖋ناصر غیاثی؛ نویسنده و مترجم
قسمت اول


آلبر کامو، نویسنده و اندیشمندی که نامش با مفاهیمی چون پوچی، عصیان و اگزیستانسیالیسم پیوند خورده است، یک قرن پیش در هفتم نوامبر ۱۹۱۳ در الجزایر متولد شد، در ۴۴ سالگی جایزه ادبیات نوبل را از آن خود کرد و سه سال پس از آن در یک سانحه رانندگی جان سپرد. کامو در زندگی کوتاه‌اش رمان و داستان و نمایشنامه و مقاله نوشت، فلسفه ورزید و نمایش به صحنه برد. پدر آلبر کامو کارگری از مهاجرین فرانسوی و مادرش خدمتکاری بسیار کم حرف و بیسواد بود و تمام دروان کودکی کامو در محله‌ای فقیرنشین گذشت. کامو در چهار سالگی پدرش را در جنگ جهانی اول از دست داد. ده ساله بود که یکی از معلم‌های مدرسه‌اش به استعدادش پی برد و به حمایت از او پرداخت. کامو در الجزایر دانشجوی فلسفه و روزنامه‌نگاری مبتلا به سل بود که اندکی به تئاتر می‌پرداخت. او در ۲۷ سالگی به خاطر نوشتن گزارشی از فقر عرب‌های الجزایر مجبور به ترک کشور شد و به پاریس رفت. چندی نگذشته به ویراستاری انتشارات معتبر گالیمار رسید و همزمان در روزنامه زیرزمینی "کومبا"(نبرد) نوشت و پس از پایان جنگ سردبیرش شد. کامو دو بار ازدواج کرد. حاصل ازدواج دومش دختر و پسر دوقلویی به نام‌های کاترین و ژان بود که سال‌هاست هیچ گونه ارتباطی با هم ندارند. پسر کامو امروز در انزوای کامل در آپارتمان پدرش در پاریس زندگی می‌کند و دخترش در ویلایی در دهی در جنوب فرانسه که کامو پس از بردن جایزه نوبل خریده بود. کامو در همین ده به خاک سپرده شده است.
جهان، درد، خاک
کامو در یادداشت‌های روزانه‌اش در پاسخ به پرسش درباره ده کلمه موردعلاقه‌اش نوشت: "جهان، درد، خاک، مادر، انسان، کویر، شرف، فقر، تابستان و دریا".
ادبیات، مبارزه، شهرت، موفقیت و زن در این سیاهه جایی ندارند گرچه دست‌کم نیمه‌ دوم زندگی کامو در فرانسه نشان می‌دهد اتفاقا این مفاهیم نیز برای او خالی از اهمیت نبوده‌اند. از سویی بسیاری از روشنفکران هم‌عصرش کامو را به عنوان فیلسوف چندان جدی نمی‌گرفتند و به جهت نقدهای بی‌پروایش به شوروی و استالین او را خائن می‌خواندند و از سوی دیگر مبارزان استقلال طلب الجزایر به او که مخالف هر شکلی از خشونت بود، مُهر استعمارگر می‌زدند. اغلب زندگینامه‌نویسان کامو «خوش‌پوشی، تکروی و دون ژوآن بودن» او را سه مشخصه بارزش می‌دانند.
نامش زمانی بر سر زبان‌ها افتاد که دو کتاب "بیگانه" و "اسطوره سیزیف" را در پاریس اشغال شده توسط نازی‌ها به دست انتشار سپرد. چندی بعد دیگر یکی از نامدارترین روشنفکران فرانسه شده بود. رمان "بیگانه" که تا امروز پرفروش‌ترین کتاب جیبی فرانسه است چنین آغاز می‌شود: "امروز مامان مرد. شاید هم دیروز." این کتاب زندگی کوتاه مرد جوانی را توصیف می‌کند که چون آفتاب چشمش را می‌زند، مرتکب قتل می‌شود. "اسطوره سیزیف" که سارتر نقدی در بیست صفحه بر آن نوشت، با این جمله آغاز می‌شود: "تنها یک مسئله مهم و جدی فلسفی وجود دارد: خودکشی."
"طاعون"، دیگر اثر کامو که به عصیان انسان علیه سرنوشت می‌پردازد، در تابستان ۱۹۴۷ انتشار یافت و در طول چند هفته صدهزار نسخه از آن به فروش رسید. کامو طرح "طاعون" و "اسطوره سیزیف" را در بیست و سه سالگی ریخته بود. نه سال بعد "انسان طاغی" منتشر شد. کامو در این کتاب بار دیگر سراغ فلسفه تاریخ رفت و به نقد ایده‌آلیسم آلمانی و استالینیسم نشست. سارتر در نقدی تند و تیز به این کتاب تاخت و دوستی کامو و سارتر که از سال‌ها پیش پا گرفته بود، با بحث و جدل‌های آن دو در مورد این کتاب به پایان رسید و به قطع رابطه انجامید.
@renaissancetranslate

‍ آلبر کامو و «کلمه‌های» محبوبش

🖋ناصر غیاثی؛ نویسنده و مترجم
قسمت دوم




اثر ناتمام
کامو تا مدت‌های مدیدی پس از دریافت جایزه نوبل دیگر دست و دلش به قلم نمی‌رفت، تا این که سرانجام نوشتن کتابی را به دست گرفت با عنوان "آدم اول". او این کتاب را اثر اصلی خود می‌دانست و به دوستانش می‌گفت: "فقط یک سوم اثرم را نوشته‌ام و در واقع با این کتاب تازه دارم شروع می‌کنم به نوشتن." اما مرگ او در ۱۹۶۰ نگذاشت کتاب به پایان برساند. در روز مرگ کامو دست‌نوشته این کتاب همراه او بود. "آدم اول" در سال ۱۹۹۴ و ۳۴ سال پس از مرگ کامو انتشار یافت. در این اثر ناتمام آن چنان نشانه‌های فراوان و روشنی از زندگی نویسنده‌اش وجود دارد که می‌توان بی‌تردید آن را روایت کامو از دوران کودکی‌اش در قالب یک رمان دانست.
کامو و پوچی
گرچه نام کامو با فلسفه اگزیستانسیالیسم پیوند خورده است اما خود او در جایی از این که به او اگزیستانسیالیست می‌گویند، اظهار شگفتی کرده بود. "اسطوره سیزیف" اثر مشهور کامو کتابی است درباره پوچی. از نظر کامو سیزیف خوشبخت است زیرا سرنوشت خود را پذیرفته اما پذیرفتن سرنوشت نه تنها نباید منجر به انفعال و تسلیم در زندگی انسان بشود، بلکه برعکس آدمی باید بی‌توجه به پوچی زندگی در برابر هر گونه استبداد و خشونت ولو آن که به نام وجدان اعمال می‌شود، بایستد. از نظر کامو هیچ اندیشه‌ای وجود ندارد که بتواند وجود شر را در جهان توضیح دهد یا حتی توجیه کند. در جهان کامو که باوری به خدا نداشت، میان بی‌معنی بودن زندگی و نیاز انسان به یافتن معنا در زندگی تناقض وجود دارد. کامو معتقد بود، انسان قادر به بخشیدن معنایی والا به زندگی نیست و آزادی تنها زمانی نصیبش می‌شود که تصادفی بودن هستی را بپذیرد.
مرگ مشکوک؟
سال ۲۰۰۱ یک روزنامه ایتالیایی مدعی شد ماموران کا گ ب دستگاهی در لاستیک ماشینی که کامو با آن عازم پاریس بود، جاسازی کرده بودند که در سرعت زیاد منفجر می‌شد. استناد این روزنامه به خاطرات یک نویسنده و مترجم چک به نام یان زابرانا بود که نوشته بود، از مردی که منابع اطلاعاتی خوبی داشته، شنیده است دستور این سوءقصد توسط دیمیتری شپیلوف، وزیر امور خارجه وقت شوروی و در انتقام از کامو صادر شده است. اما اولیویه تُد، زندگینامه‌نویس فرانسوی کامو ضمن این که متذکر می‌شود در دوران جنگ سرد چنین امری چندان هم بعید نبود، باوری به این ادعا ندارد.
@renaissancetranslate

در خیابان‌هایی که هرگز آمد و شد نداشت،
در ساعاتی که می‌دانستم مشغول کار است،
در خانه‌هایی که اصلاً صاحبانِ آن‌ها را نمی‌شناخت،
همیشه منتظرش بودم.



«چشمهایش»
بزرگ علوی
@renaissancetranslate

#تقویم_تاریخ


«سوم ماه مه ۱۸۰۸» یک تابلو نقاشی اثر فرانسیسکو گویا نقاش نامدار اسپانیایی است که بین سال‌های ۱۸۱۴ تا ۱۸۱۵ و تنها در وقفه‌ای دو ماهه با دوم ماه مه ۱۸۰۸ خلق شده‌است.
در این اثر، تیرباران شهروندان مادریدی توسط سربازان امپراطوری فرانسه در خلال سال‌های اشغال اسپانیا به دست ناپلئون به تصویر کشیده شده‌است.

این اثر را به جرات می‌توان اولین نگاره به معنای واقعی کلمه انقلابی نامید. تحولی که در موضوع کار، سبک و نوع نورپردازی به وضوح قابل مشاهده‌است، سال‌ها بعد در کارهای استادانی نظیر ادوار مانه و پابلو پیکاسو تکرار می‌شود. نورپردازی بریده بریده و هدفمند در حضور المان‌هایی نظیر مرگ و وحشت از اصولی است که پابلو پیکاسو در شاهکارش گرنیکا در حدود ۱۳۰ سال پس از «سوم ماه مه ۱۸۰۸» استفاده کرده‌است.
@renaissancetranslate

تفسیر اثر

🖋 ارنست کولریخ


در سوم ماه مه ۱۸۰۸، گویا برگی از تاریخ را به تصویر کشیده‌است، هنگامی که مردم مادرید در مقابل اشغالگران فرانسوی در دوم ماه مه سال ۱۸۰۸ میلادی به پاخواستند. اما در همان روز و روز بعد، پاسخی سریع و وحشیانه گرفتند. مورخان به کشتار بیش از ۵۰۰۰ نفر از مردم بیگناه در جریان شورش‌های مادرید اشاره کرده‌اند. در سمت چپ کار، گروهی از مردم عادی بر روی خاکِ آغشته با خون و اجساد کشته شدگان زانو زده‌اند و رو به سوی جوخه آتش دارند. گروهی نیز به عنوان تماشاگر تقریباً در مرکز تصویر دیده می‌شوند. آسمانِ کاملاً تاریک و کدر، فضای تیره و غم‌افزای کار را تقویت می‌کند و حسی مرده، عاری از کوچکترین اجزای زندگی می‌دهد. تنها منبع نور صحنه، فانوسی مکعب شکل است که مقابل پاهای سربازان قرار گرفته‌است و صحنه کشتار را روشن می‌کند.
تمرکز اثر بر مردی است که با پیراهن سفید و شلوار زردرنگ در نیمه چپ کار و در میان محکومین قرار گرفته‌است. نوع نورپردازی و فضای روشن اطراف این فرد باعث می‌شود تا چشم هر بیننده‌ای در وهله اول وی را ببیند. نکته مهمی که در این میان وجود دارد، نحوه قرار گرفتن دستهای مرد محکوم است. گویا به زیبایی انتخاب را به بیننده واگذار کرده‌است تا از میان عجز و لابه برای بخشش تا پذیرا بودن مرگ با آغوش باز، یکی را انتخاب کند. همچنین V شکل بودن دستهای مرد محکوم و تکرار این المان در مردی که دقایقی پیش با گلوله کشته شده و با همان ترکیب روی زمین افتاده‌است، گریزی کوتاه به سمبولیسم دارد. در میان محکومین در سمت چپ کار، یک راهب با سری تراشیده دیده می‌شود که دستانش را برای دعا کردن در هم گره زده‌است اما به جای این که دستان وی به سمت آسمان نشانه رود، زمین را می‌بیند. نگاه سنگین راهب به زمین و نحوه قرار گرفتن دستان در هم گره خورده‌اش، بیشتر متوجه ردیف سربازان برای بخشش است تا خداوند. در پشت راهب، مشتی گره کرده دیده می‌شود که در میانه راه برای بالا رفتن قرار دارد. نگاه مرد صاحب مشت خالی از هرگونه حس امید است و اینگونه به نظر می‌آید که وی بالا بردن مشتش را به نشانه اندک مقاومت در مقابل تصمیم این جلادان، کاری عبث و بیهوده می‌داند و در نهایت مردی که دستانش را طوری قرار داده‌است تا حایل صورتش و گلوله‌ها شود، به خوبی مرگ و ترس از آن را نشان می‌دهد. این اثر به همراه «دوم ماه مه ۱۸۰۸» هم‌اکنون در «موزه پرادو» در شهر مادرید نگهداری می‌شود.
@renaissancetranslate

موسیقی واپسین شب


تک نوازی پیانو: تم اصلی‌ موسیقی متن فیلم سینمایی «آسمان سرپناه»(۱۹۹۰)

آهنگساز: ریوچی ساکاموتو

سبک: ساندترک،‌ کلاسیک
@renaissancetranslate

يك وقتهایی كارٙت به جایی می رسد كه می بینی داری به خودت رشوه می دهی، واقعاً عجب جنونی!




«پوست انداختن»
كارلوس فوئنتس
@renaissancetranslate

مدام باید «مست» بود،
تنها همین!
باید مست بود
تا سنگینیِ رِقت‌بار «زمان»
که تو را می‌شکند
و شانه‌هایت را «خمیده» می‌کند
احساس نکنی؛
مدام باید مست بود،
اما مستی از چه؟
از «شراب»
از «شعر»
یا از «پرهیزکاری»؟
اما من می گویم
آن‌طور که دلتان می خواهد
همواره مست باشید...




«شارل بودلر»
@renaissancetranslate

موسیقی واپسین شب


قطعه بیکلام زیبا و درخشانی به نام «به سوی آینده»

کاری از گروه:
Songs to your eyes

آلبوم: "ما همه جادویی هستیم" (۲۰۲۰)

سبک: نئوکلاسیک، حماسی، فولک، الکترونیک
@renaissancetranslate

استاد «نجف دریابندری» مترجم، نویسنده و منتقد نامدار ایرانی درگذشت.

‏استاد دریابندری که در هنگام مرگ در خانه‌اش در تهران، ۹۰ سال داشت، از مترجمان و نویسندگان صاحب‌سبک معاصر در ایران بود.

سازمان میراث فرهنگی ایران، در سال ۱۳۹۶، آقای دریابندری را به عنوان «گنجینه زنده بشری» ثبت کرد.

روحشان شاد و قرین رحمت ابدی(۱۳۹۹_۱۳۰۹)🥀
@renaissancetranslate

‍ ‍ #بازنشر_پست_قدیمی


🖋از صبح که این عکس استاد «نجف دریابندری» را در ایبنا دیدم حالم خراب است. محمد زهرایی می‌گفت از دریابندری پرسیدند جمالزاده چه می‌کند؟ با همان ظرافت معهودش گفت: سالهاست مشغول مردن است.

عکس دریابندری را که دیدم به یاد این حرفش افتادم. هیهات از زندگی! دریغ از دریابندری!

این کوزه‌گر دهر چنین جام لطیف
می‌سازد و باز بر زمین می‌زندش

دریابندری نمونۀ یک روشنفکر روشن‌بین است؛ هوشمند و فهمیده. بذله‌گو و نکته‌پرداز. خوش‌مشرب. قهقهه‌هایش مشهور بود. صابون سیاست به تنش خورده بود. زندان کشیده بود. عقده‌ای نبود. می‌توانست خودش را دست بیندازد. بسیارخوان و بسیاردان بود. خودآموخته بود. زهرایی که سالها مصاحب دریابندری بود می‌گفت نجف بعد از مقداری نوشتن می‌گوید احساس می‌کنم خالی شدم و باید بخوانم و دیوانه‌وار می‌خواند. همه چیز می‌خواند. سایه می‌گفت نجف پیش از سکته قصاید خاقانی و قاآنی را از برمی‌خواند. خودم ازدریابندری شنیدم که معلمش را در نثرنویسی بوستان سعدی – و نه گلستان – می‌دانست. می‌گفت بوستان را از بر بوده. دریابندری مترجم درجه‌اولی بود. رمان و نمایشنامه و تاریخ و تاریخ هنر و تاریخ سینما و فلسفه غرب و تاریخ فلسفه غرب ترجمه کرد. نقاش بود و درباره نقاشی نوشته. طرحی که از دکتر مصدق کشیده ماندنی است. عکاس بود. به فیلم و تئاتر علاقه داشت. از جوانی دربارۀ فیلم نوشت. بخشی از تاریخ ویرایش ایران است. منتقد صاحب‌سبکی بود. نکته‌یاب و شیرین‌نویس و طناز و صریح. وای از وقتی که می‌خواست جدل کند. دعوای او با عباس میلانی خواندنی است یا آنچه دربارۀ چوبک نوشته. دریابندری به نظر من یکی از بزرگترین نثرنویسان روزگار ماست. نوشته‌هایش آموزگار نثر فصیح فارسی است.
یاد آقای زهرایی بخیر. هر روز دریابندری را به دفتر نشر کارنامه می‌برد. در آن دفتردلپذیر بسیار دریابندری را دیدم. گوشش سنگین بود اما هوشش بجا بود. یک شب هم با سایه به کلبه ما آمد. وقتی خوب نمی‌شنید سایه کلافه می‌شد. غصه می‌خورد. از او درباره مرتضی کیوان پرسید. گفت: سایه می‌دانی که من کیوان را خیلی دوست داشتم و سایه به‌درد گریست. طفلک عاطفه آن شب چقدر دلهره داشت که باید برای مؤلف کتاب مستطاب آشپزی غذا بپزد. با رغبت غذاخورد و تعریف و تشویق کرد. دربارۀ کتاب مستطاب باید جداگانه بنویسم. به دریابندری می‌گفتم این کتاب نمی‌گذارد به یأس فلسفی برسم. می‌خندید. به او می‌گفتم حکیم.
چه نگاه عجیبی داری در این عکس استاد نجف. قربان نگاهت بروم ای حکیم دریابندری. می‌بینی؟! دنیا روزبه‌روز بدتر می‌شود و ما روزبه‌روز تیره‌روزتر. کاش بلد بودم مثل تو قهقهه بزنم.





در ستایش «نجف دریابندری»
به قلم: میلاد عظیمی
منتشر شده در صفحه اینستاگرام نویسنده؛
هفدهم تیرماه ۱۳۹۷
@renaissancetranslate

‍ «حیات شگفت انگیز احمد فردید» را دیروز دوباره با جمعی از دوستان دیدیم. فردیدی که اسمش را شنیده‌ایم و فردیدیه‌ای که تاثیرش را بر شایگان و آشوری و جهانبگلو می‌دانیم با احمد فردیدی که در این‌ فیلم می‌بینیم بسیار متفاوت است. فارغ از دوست داشتن یا نداشتن یا خوش‌ساخت و بدساخت بودن، «حیات شگفت انگیز احمد فردید» فیلم مهمی است به یک دلیل ساده: فردید را می‌گویند «فیلسوف شفاهی» چون در طول عمر درازش هیچ اثری از خود منتشر نکرده، یعنی درواقع یک پرفورمر بوده و به شهادت همین فیلم، دیده شدن را به خوانده شدن بسی ترجیح می‌داده. با این حال چیز زیادی هم از خودش ندیده‌ایم و فقط افسانه‌ای از او شنیده‌ایم (لااقل هم‌سن و سالان منِ چهل ساله). چند سال پیش که با کامی یوسف زاده یا همان Y.Z.KAMI سرگرم گفتگوی مصوری درباره‌ی کارهایش بودم، گفت او هم در جلسات فردیدیه شرکت می‌کرده و از آن جلسات مفصل فیلم گرفته. همان روز رفتیم به زیرزمین خانه‌ی پدری او و انبوه حلقه‌های ۱۶ میلیمتری را فوتی کردیم تا شاید آن گنج پنهان را نجات دهیم و تاریخ فلسفه‌ را متحول کنیم. کامی فکر این بود که بعد از این همه سال شروع کند به تدوین آن‌ راش‌ها و من هم تا می‌توانستم قلقلکش دادم که دست به کار شود که البته نشد؛ کامی ایران نبود و پروژه در آن زیرزمین، زمین ماند. دو سه هفته پیش که بعد از سال‌ها دیدمش و سراغ پرو‍‌ژه‌ی فردید را گرفتم در جواب پرسید این فیلم تازه درباره‌ی فردید را دیده‌ای گفتم بله. (از اشکالات عنوان طولانی این است که عندالزوم به کار نمی‌آید و به جای ذکر تیتر، باید خود فیلم را شرح دهی) بعد از شرح مختصر دوباره پرسید همان را که من دیده‌ام دیده‌ای؟ گفتم دیده‌ام. بعد سکوتی شد و طوری نگاهم کرد که به نظرم می‌خواست بگوید که چه خوب شد وقت، صرف آن پرو‌ژه و فردید نکردیم و آن گنج پنهان را به حال خودش گذاشتیم که چای رسید و سکوت فلسفی با حرف‌ مزه‌ی چای قندپهلو شکست و مجبور نشد حرف فردید و آن پرو‌ژه را ادامه دهد. صادق هدایت درباره‌ی فردید نوشته: «باید یک سال دیگر فردید را ببینیم که چه ابتکاری از خودش بروز می‌دهد. این هم یک جور تفریحی است» با این تعریف، می‌شود گفت«حیات شگفت انگیز احمد فردید» فیلم بسیار مفرحی است که فردید سخت و استوار را دود می‌کند و به هوا می‌برد.


بهمن کیارستمی
@renaissancetranslate

‍ «بحران کرونا،بهانه‎ای برای بازخوانی روند زوال»

🖋سهند ایرانمهر
قسمت اول


چند روز پیش کتاب«فروپاشی» (چگونه جوامع راه فنا یا بقا را برمی‌گزینند) را در اینجا معرفی و‌ به مطالعه به‌خصوص در این ایام توصیه کردم.اما تاکید بر مطالعه در این ایام کرونایی برای چه بود؟!

از نگاه من بحران «ویروس کووید ۱۹» که اختصارا « کرونا» می‌نامم بحران ویژه‌ای بود زیرا این بحران نه فقط ما که جهانی را درگیر خود کرد و به مثابه آزمونی بود که بی‌اعتنا به ادعاها، همه کشورها اعم از توسعه یافته و‌نیافته را به محک آزمون گذاشت. کرونا برای ما یک‌مصیبت و‌برای طبیعت بخشی از روند تکامل است. اینکه چه کسی در این آزمون عمومی جهانی برنده می‌شود نیاز به زمان دارد و صرفا با محاسبه آمار بازماندگان و رفتگان تعیین نمی‌شود. برنده کسی است که پس از این بحران به جز حفظ جان جمعیت و‌کاهش‌ مرگ و میر، مانع فروپاشی اجتماعی، اقتصادی و‌ سیاسی می‌شود و پادتن این بحران را با اصلاح ساختار مدیریت، ریشه یابی دقیق دلایل وقوع و‌نظایر آن تولید می‌کند. در این میان ارتباط کتاب «فروپاشی» (جرد دایموند، ترجمه فریدون مجلسی) با بحران کرونا در چیست؟این کتاب به شما می گوید که سقوط یک جامعه، تنها به خاطر مشکلات اقتصادی یا سیاسی نیست و عواملی چون تخریب محیط ‌زیست، عدم تطبیق پذیری با محیط، رشد جمعیت و ضعف در مدیریت بحران ها حتا در زمان حاضر میتواند منجر به فروپاشی شود.
از جمله مثالهای قابل تامل در این کتاب ، موضوع جزیره ایستر و نزدیک به سیصد تندیس مشهور آن است. این تندیس ها که به «موایی» شهرت دارند دستکم ده متر ارتفاع و هفتاد تن وزن دارند. نزدیکترین جزیره به جزیره منزوی ایستر بیش از دوهزار کیلومتر فاصله دارد و تخمین‌ها نشان میدهد که ساکنین اولیه این جزیره احتمالاً دریانوردانی بودند که راه خود را چهارصدسال پیش از میلاد گم کرده اند و در این جزیره سکنی گزیده اند. اروپاییانی که این جزیره را در ۱۸۶۰ کشف کردندبه جزشمار اندکی از انسانهای نحیف و بیمار و تندیس های خارق العاده اما رها شده چیزی نیافتند. همین امر باعث شد که کسی باور نکند که اعقاب این جماعت مضمحل چنین آثاری را خلق کرده باشند.
نتایج تحقیقات در دلایل اضمحلال این تمدن دانشمندان را متوجه حقایقی تکان دهنده کرد.

۱_نکته اول، بی اعتنایی ساکنین زوال یافته آن به حقایق محیط زیستی: ساخت تندیس ها و جابجایی آنها مستلزم قطع درختان محدود جزیره بود. نتیجه، از بین رفتن پوشش گیاهی و فقدان شدید مواد غذایی و از بین رفتن گونه‌های جانوری بود.

۲_نکته دوم: قدرت‌گرفتن طبقه مذهبی جامعه مستقر در این جزیره و تاکید بیش از اندازه در جنبه‌های نمادین منجمله ساخت روازفزون تندیس‌هایی که مستلزم صرف وقت و انرژی و توان خارج از ظرفیت بود.این روند افراطی به مرور بازماندگان رنجور و گرسنه را به آشوب علیه باورهای خود واداشت و این راز تخریب بسیاری از تندیس ‌هایی است که جز ارضای حس برتری یک طبقه هیچ دستاوردی برای عامه مردن نداشته و در سال‌های واپسین به برآمدن طبقه نظامی و جنگاور در این جزیره انجامید. رویدادی که خود جنگ و نزاع را تشدید و بحران را پیچیده‌تر کرد.

۳_نکته سوم انزوای جغرافیای جزیره که با از بین رفتن منابع و افراطی شدن نگاه ساکنین آن این انزوا را بیشتر و رفع مشکلات را لاینحل کرد.

۴_مورد وایکینگ ها و مهاجرتشان به گرینلند و در نهایت اضمحلال‌شان، مورد دیگری است که در این کتاب بررسی شده است. . وایکینگ ها که عادت به خوردن گوشت قرمز داشتند پا به جزیره‌ای گذاشتند که می شد با تغییر رژیم غذایی به ماهی در آن، روزگار را سپری کرد. وایکینگ ها اما اصرار به حفظ رژیم غذایی خود از طریق پرورش دام در جزیره ای داشتند که توان تامین علوفه دام را نداشت.

۵_نظام سلسه مراتبی آنان نیز تنها به شکاف طبقاتی بیشتر منجر شد و مهاجرین به هیچ وجه زیر بار تغییر باور و عادت خود متناسب با شرایط جدید نرفتند و در نتیجه جامعه وایکینگ ها متشکل از نمادهای رنگارنگ و شئوناتی شد که در عمل هیچ کاربردی برای شرایط جدید نداشت.
اختصارا نتیجه ای حاصل از بررسی این تمدنها به خوبی نشان می‌دهد که "مدیریت بد" در یک اجتماع به این معنی است که مدیران آن، متوجه تغییرات جدید نباشند. باور پیشینی بر واقعیت های جدید ترجیح داده شود و تلاشی برای به روز رسانی آن متناسب با تغییرات جدید نشود، راهی برای شکستن انزوا و گره خوردن با جوامع دیگر باقی نماند و از همه بدتر اینکه باورها و هنجارها بالاخص انها که بار مذهبی دارند نقطه مقابل راه کارهای عقلانی برای رفع مشکلات واقعی و طبیعی قرار گیرند.
@renaissancetranslate

‍ «بحران کرونا: بهانه ای برای بازخوانی روند زوال»

🖋سهند ایرانمهر
قسمت دوم


حال به دوران و کشور خود برگردیم. کرونا بلایی بود که به بحران های اجتماعی و سیاسی و اقتصادی که با آن دست و پنجه نرم می‌کردیم، افزوده شد. به اعتقاد من آغاز این بحران هنوز شروع نشده است و با پایان موضوع کرونا ، تازه در برابر مشکل عظیم‌تر یعنی پیامدهای آن بر اجتماع و اقتصاد و سیاست روبروییم. مجموع این بحران ها منابع لازم برای زیست ما را به شدت تحت تاثیر قرار داده‌است .این بحران درهم تنیده کاری به باورها، برداشت ها و انزوای خاصل از این رویکرد ندارد و روند مخرب خود را شتابان پیش خواهد برد. کرونا با سایر بحرانهایی‌که تاکنون با آن مواجه بودیم، تفاوت ماهوی دارد. این بحران، صریح‌تر و کوبنده تر است و به روند کاهشی منابع روانی و مادی ما سرعتی شگفت آور داده است.

این بحران را نمی‌‌توان به «حبس و حصر» کشید یا ویروس را وادار به «اعتراف» و «قربانیان» آن را کتمان و یا حتا دایره آسیب آن را محدود به یک طبقه غیرخودی کرد.

اگر مفروضات خود را با شرایط جدید تطبیق ندهیم٬ علل مادی را با راهکارهای علمی و مادی چاره جویی نکنیم٬ بر انزوای امروز خویش در جهان چاره جویی عملی نکنیم و آموزه های مذهبی را بجای صرف منابع مادی و معنوی در جهت ارتقای زیست مادی و معنوی بازخوانی نکنیم، هیچ تضمینی برای بقای اجتماع وجود ندارد و اشاره به اینکه همه جهان درگیر این موضوع هستند تضمینی برای بقای ما نیست زیرا جهان کرونازده‌ای که بدان اشاره می کنیم لوازم و مقدمات ترمیم این بحران را در همبستگی و ارتباط با یکدیگر دارد اما جامعه و حکومت در ایران امروز ، تنها با این بحران روبرو نیست و بحران هایی دیگری را نیز در مقابل دارد که ترکیب آن با بحران کرونا در کنار قطع ارتباط با جهان خارج، می تواند آینده به شدت خطرناک را برای این فلات تاریخی رقم بزند.


+تصاویر: تندیس های جزیره ایستر
@renaissancetranslate

موسیقی واپسین شب


قطعه محزون و خاطره انگیز «تجدید دیدار»

آهنگساز: جری گلداسمیت

آلبوم موسیقی متن فیلم سینمایی «پاپیون»(۱۹۷۵)

سبک: ساندترک، کلاسیک
@renaissancetranslate

آخر ای باد «صبا»
بویی اگر می‌آری
سوی «شیراز» گذر کن
که مرا یار آن جاست


سعدی


آرامگاه شیخ اجل سعدی


پانزدهم اردیبهشت، روز «شیراز» بر همه ایرانیان گرامی و‌ فرخنده باد.🌹🍀
@renaissancetranslate

«رینالدو و آرمیدا»


نقاش: فرانسوا بوشه (۱۷۳۴ م)
سبک: روکوکو
تکنیک : رنگ روغن
محل نگهداری : موزه لوور؛ پاریس(فرانسه)


تاریخچه و تفسیر اثر (در دو بخش)
👇👇👇
@renaissancetranslate

نام اثر: «رینالدو و آرمیدا»
نقاش: فرانسوا بوشه (۱۷۳۴ م)
سبک: روکوکو
تکنیک : رنگ روغن
محل نگهداری : موزه لوور؛

رضی الدین طبیب؛ مورخ هنر
قسمت اول


«رینالدو و آرمیدا» یکی از مشهورترین منظومه های عاشقانه ادبیات دنیای غرب است که دستمایه خلق آثار هنری فراوانی گشته است و به نظر می رسد که آفرینش یک پرده نقاشی عظیم از این منظومه، نخستین بار به دستور «چارلز اول» پادشاه انگلستان و با دستان توانمند «سِر آنتونی وان دایک» نقاش هلندی دربار وی صورت گرفته است.
بر اساس روایات تاریخی، چارلز به هنگام درگیری های داخلی دربار انگلستان بر سر تاج و تخت پادشاهی، برای مدتی در برج لندن زندانی  میگردد. او در زندان بیشتر وقت خود را صرف مطالعه کتب ادبی و تاریخی می کند و دقیقاً در همین زمان است که نسخه معتبری از یک شعر مشهور قدیمی به نام «اورشلیم نجات یافته» به دست وی می رسد. چارلز به شدت شیفته این کتاب شده و پس از آزادی از زندان به وان دایک دستور می دهد تا یکی از صحنه های مشهور آن یعنی «رینالدو و آرمیدا» را به تصویر بکشد. گرچه در همان زمانی که آنتونی وان دایک این داستان عاشقانه را برای او به تصویر کشید و به اتمام رساند، چارلز یکم درگذشت و شاه بینوا حتی فرصت آن را نیافت تا برای چند صباحی از آویختن و تماشای این نقاشی زیبا و سترگ بر دیوار کاخ سلطنتی اش مشعوف و کیفور شود!
حکایت «رینالدو و آرمیدا» که یک منظومه کوتاه عاشقانه است، یکی از بخشهای کتاب اورشلیم نجات یافته بود که نخستین بار در سال ۱۵۸۰ توسط «تُرکوآتو تاسو» شاعر و نویسنده ایتالیایی در قالب منظوم و منثور خلق و تدوین گردید و از اواخر قرن شانزدهم تا به امروز مورد توجه بسیاری از هنرمندان، آهنگسازان و نویسندگان اروپایی قرار گرفته است. تاریخ این حکایت عاشقانه به جنگ اول صلیبی باز میگردد. جایی که «گوفرِدو» سردار نیروهای نظامی مسیحی به همراه سربازانش قصد دارد محاصره اورشلیم را درهم بشکند تا مانع از پیشروی نیروهای نظامی امپراطوری عثمانی به داخل شهر شود. این محاصره توسط «آرگانته شاه» وضع شده که یکی از کارگزاران امپراتوری عثمانی و فرمانده سپاهیان مسلمان تُرک تبار است. در قلب این داستان خواندنی عاشقانه، صحنه رویارویی نیروهای متخاصم و به طبع آن نخستین مواجهه ی سوزان دو دلداده جوان است که برای خوانندگان روایت می‌شود و در واقع توصیف موقعیت عجیبی است که موجب می‌گردد تا در یک لحظه نفرت طرفین ماجرا، به عشقی سوزان و جاودانه مبدل شود.
«رینالدو» یکی از فرماندهان ارشد نیروهای گوفردو است و از سویی دیگر «آرمیدا» ملکه شهر دمشق و ساحره ی مخصوص دربار آرگانته شاه.
آرمیدا برای جلوگیری از پیشروی سپاه مسیحیان و البته به خاطر رسیدن به معشوق خود یعنی رینالدو، با سحر و جادو برخی سربازان ارتش گوفردو را اغوا و با طلسمی قدرتمند آنها را وادار به درگیری با نیروهای خودی مینماید و تعدادی دیگر را نیز به حیوانات وحشی تبدیل می سازد. در حقیقت در میانه میدان نبرد، آرمیدا به محض دیدن رینالدو شیفته شجاعت و برازندگی شهسوار سپاه دشمن شده و به سبب همین علاقه دیوانه وارش وی را می رباید و در بند خود می کشد؛ اما در چه بندی؟!
رینالدو سالارِ سپاه گوفردو، اکنون به واسطه جادوی ساحره در «باغ لذات دنیوی» و قصر مخفی آرمیدا تحت یک طلسم قوی به عشقبازی با محبوب افسونگر اوقاتش را میگذراند. پس از مدت کوتاهی گوفردو از ماجرا با خبر شده و به همراه برادرش «آئوستاتسیو» شروع به جستجو و یافتن شخصی می کنند که بتواند طلسم آرمیدا را بی اثر نماید. کمی بعد آنها با راهبی ملاقات مینمایند که به ایشان نوید آزادی قریب الوقوع رینالدو را میدهد. او به دو شوالیه شجاع یک «آینه الماس» میدهد و چگونگی رهایی رینالدو از بند طلسم را می آموزد و در پایان توصیه میکند که هر دو برای سفری طولانی و تحمل مخاطرات بسیار آماده باشند.
هر دو شهسوار راهی سفر صعب خود می‌شوند و سرانجام پس از چهارده روز به قصر مخفی آرمیدا می رسند و به سرعت رینالدو را یافته و اثر طلسم را باطل می کنند. رینالدو به همراه دو شوالیه، آرمیدا را که اکنون شکسته دل و افسرده شده است را ترک میکند. ساحره پس از آن در پی خودکشی برمیاید اما آنقدر ناراحت و پریشانحال است که فراموش کرده موجودی «نامیرا و فنا ناپذیر» است و دچار عذابی سخت اندوهبار می‌گردد: تنهایی و یک زندگانی جاودانه بدون عشق!
در نسخه های دیگر این داستان، پایانی دیگر برای دو عاشق رقم خورده است: گرویدن ساحره به دین مسیحیت، ازدواج با محبوبش و تبدیل شدن او از یک ساحره به انسانی میرا.
این داستان عاشقانه در قرن شانزدهم به بعد به یکی محبوبترین آثار ادبی-هنری بیشتر کشورها و دربارهای اروپایی مبدل گشت. به همین سبب بود که در سال ۱۷۳۴ «فرانسوا بوشه» نقاش نامدار دربار لویی پانزدهم نیز تصمیم گرفت تا بر اساس این حماسه عاشقانه، اثری در خور توجه و تحسین خلق نماید.
@renaissancetranslate

نام اثر: «رینالدو و آرمیدا»
نقاش: فرانسوا بوشه (۱۷۳۴ م)
سبک: روکوکو
تکنیک : رنگ روغن
محل نگهداری : موزه لوور

رضی الدین طبیب؛ مورخ هنر
قسمت دوم


نقاشی فرانسوا بوشه در اواخر همان سال تکمیل گردید اما اثر فوق با آثار دیگر نقاشان تفاوتهای قابل توجهی دارد. باید گفت که به وضوح تفسیری که بوشه از داستان ارائه داده، بیشتر به داستانهای اساطیر یونانی به ویژه «مدوسا و پرسئوس» شباهت دارد تا یک داستان عاشقانه مسیحی قرون وسطایی.
همچنین باید افزود که در تفسیر هُنری فرانسوا بوشه جایگاه بعضی عناصر و شخصیتهای داستان تا حدودی نیز جابجا شده است؛ زیرا همانطور که نقاش به روایت «تُرکوآتو تاسو» آنچنان که باید وفادار نبوده، اما از سوئی دیگر جالب است که بدانیم اقتباس خود ِ تاسو هم از اصل این داستان قرون وسطایی که به شکلی منظوم روایت شده، دستخوش تغییرات قابل توجهی گشته است.
در هر حال اکثر مورخان و منتقدین هنری علت تفسیر متفاوت بوشه ازین اثر را، فضا و اتمسفری میدانند که در آن عصر سلیقه و ذائقه هنری دربار و جامعه فرانسه قرن هجدهم را تحت تاثیر خود قرار داده بود_همچنان که تفسیر شخص تاسو نیز تا حدودی رنگ و لعابی یونانی مآب دارد_ مثلاً در جایی توصیف تاسو از شخص رینالدو، ناخودآگاه «آرِس» خدای جنگ را به ذهن متبادر مینماید و نیز آرمیدا به «آفرودیته» ایزدبانوی عشق و زیبایی در اساطیر یونان باستان شباهت فراوانی دارد؛ اما اکنون میدانیم که تفسیر بوشه از این داستان، آمیزه ای از برداشت شخصی وی، اثر مکتوب تاسو و دیگر روایات نویسندگان فرانسوی زبان هم‌عصر خود از این حماسه عاشقانه است.
در نقاشی عناصر قوی و تعیین کننده به وضوح قابل شناسایی و تشخیص هستند. گوفردو و برادرش که در پس زمینه تصویر و پشت سر آرمیدا دیده می شوند، مترصد فرصتی هستند تا همرزمشان را از شر عفریته افسونگر نجات دهند. آئینه الماس در کنار آرمیدا که چند فرشته کوچک آنرا حمل می کنند به طور ضمنی بر پاکی و تطهیر شدن رینالدو با نگریستن در آن و نجات یافتنش از شر افسونِ ساحره دلالت می کند و انگشت اشاره رینالدو که به سمت آئینه اشاره دارد نیز بر این اتفاق تأکید دارد. همچنین ما در این اثر فرشته ای شبیه به «کوپید»(فرشته عشق) پشت سر رینالدو می بینیم که با تیری در دست قصد دارد تا مرد جوان را با اکسیر عشق از خود بیخود نماید و او را کماکان مسحور و شیفته آرمیدا نگاه دارد، اما حالت صورت وی شرورتر و ترسناک تر از آن چیزی است که ما از داستان «کوپید و شکار عشاق» توسط تیرهای مشهورش در اساطیر خوانده ایم؛ در واقع نگاه این «شیطان کوچک» بیشتر حالتی خبیثانه و تهدید کننده دارد، گویی این موضوع به بیننده القا می شود که رینالدو در خطر بزرگی قرار گرفته است.
در نقاشی بوشه، «رینالدو» آشکارا تجسم شخصی سودازده و مجنون است. او بسیار منفعل گشته و فاقد قدرت و صلابت مردانگی است: شمشیر و سپر رینالدو از دستانش رها شده اند و با نگاهی گیج و مستاصل به سمت آرمیدا چشم دوخته است. آرمیدای افسونگر نیز در اینجا با نوع پوشش و شکل موهایش که مجعد و دارای پیچ و تاب فراوان هستند به طور غیر مستقیم در قیاس با «مدوسا» عفریته هولناک یونانی قرار گرفته است؛ هیولای سنگدل اساطیری که به جای مو، انبوهی از مارهای زهرآلود بر روی سرش روئیده بود. روشن است که بوشه در نقاشی اش قصد دارد تا پیچ و تاب موهای ساحره را به مارهای سر مدوسا تشبیه نماید و نکته مهم دیگر آنکه جادوی عفریته یونانی بر اثر نگریستن در آینه از بین میرود و او تبدیل به موجودی سنگی می شود(بی اثر شدن طلسم) و در داستان رینالدو و آرمیدا این مرد جوان است که با نگریستن در آئینه از شر طلسم قدرتمندش رهایی یافته و بار دیگر به زندگی انسانی و معمولش باز می گردد؛ طلسمی که در اصل بر وجود مدوسا دلالت دارد ولی مدوسایی که در کالبد شخص دیگر فرو رفته و او را مُسخر جادوی قدرتمند خویش کرده است.
سرانجام درباره فضا و محیطی که بوشه در اثرش خلق کرده باید گفت که قصر آرمیدا نه یک باغ عدن افسونگر شرقی، که بنایی عجیب و غیر معمول است که به معماری یونانیان باستان شباهت فراوان دارد و از سوی دیگر درختان عجیب و غریبی که نقاش در پشت سر کاخ آرمیدا به تصویر کشیده است، به احتمال فراوان نشانه ای است از خلق یک فضای «اورینتالیستی» که هنرمند در ذهن خود داشته و به واسطه آن قصد داشته تا حضور رینالدو در یک سرزمین شرقی را برای بینندگان ملموس تر سازد.
@renaissancetranslate

موسیقی واپسین شب


تفسیر ارکسترال زیبا و درخشانی از قطعه مشهور «آستوریاس»

آهنگساز: ایزاک آلبنیز

تنظیم و رهبر ارکستر: پل موریه

آلبوم: بهترین آثار موسیقی کلاسیک جهان_شماره سوم(۱۹۹۵)

سبک: کلاسیک، نیوایج
@renaissancetranslate

گاهی بهتر است آدمی مورد «تمسخر» قرار گیرد.‌ زیرا بدین طریق فرصتی برای «گذشت» متقابل و «شرمساری» به دست می‌آید . همه ما نمی‌توانیم همه‌ چیز را درک کنیم و «کمال» ، هرگز در یک مرحله حاصل نمی‌گردد. برای نیل به کمال، نخست باید از نفهمی شروع کرد. کسی که زود می‌فهمد ، بدون شک بد می‌فهمد!
به شما که تاکنون خیلی چیزها را بدون «فهمیدن» فهمیده‌اید، این حقیقت را تذکر می‌دهم...




«ابله»
فئودور داستایوفسکی
@renaissancetranslate