Forwarded from اتچ بات
ماجرای عکس معروف «آنی لیبوویتز» و رابطه عاشقانه دو «باکره»
نویسنده: رضی الدین طبیب؛ مورخ هنر
قسمت دوم
ولی نکشید که شهرت لنون به سراغ یوکو هم آمد و برای نخستین بار تصویر این دو، بر روی صفحه اول «رولینگ استونز» چاپ شد؛ تصویری غریب و تکان دهنده که اسمش همچنان که معرف یک اثر موسیقی جدید بود، در واقع با الهام از روز اول آشنایی آنها در نمایشگاه اونو در لندن، نامی عجیب تر یافته بود: «موسیقیِ ناتمامِ شماره یک: دو باکره»
لنون این تصویر را برای چاپ بر روی کاور صفحات موسیقی همان ترانه آماده کرد، اما این عکس بیش از حد از انتظار برای جامعه محافظه کار و ویکتوریایی مآب انگلستان شرم آور و غافلگیر کننده بود و مدیر بنگاه موسیقی «کٙپیتال رکوردز» که قرار بود ترانه «دو باکره» را منتشر کند، با انتشار این تصویر بر روی صفحات موسیقی به شدت مخالفت کرد و آن را تصویری بسیار زشت، هرزه نگارانه و مبتذل خواند و از لنون خواست تا تصویر شُسته و رُفته تری از خود و همسر محترم و مستوره اش!! در اختیار او بگذارد؛ اما چنین اتفاقی هرگز رخ نداد، چون نکته طنز ماجرا اینجا بود که او هنوز لنون را تا به آن روز درست و دقیق نشناخته بود، مردی که «کله شقی» و «کوتاه نیامدن» سر هیچ چیز، جزو بارزترین ویژگی‌های اخلاقی اش بود و همه کسانی که او را از نزدیک می‌شناختند این را درباره اش می‌دانستند؛ اصلا گروه محبوبِ خودش_بیتل ها_ را هم همینطوری به امان خدا رها کرده بود؛ دقیقاً در سه سوت. بعدها هم در مصاحبه ای تلویزیونی گفت:
"همه چیز برای من تموم شد، چون اون رویا برای من به آخر رسید..."
لنون در سال ۱۹۷۰ با بنگاه موسیقی به شکلی کاملاً ناگهانی و یک طرفه قطع ارتباط کرد و در عوض یکسال بعد برای محبوبش، یکی از سرخوشانه ترین و زیباترین ترانه های عمرش_به نام «آه، یوکو» را تصنیف و با گیتار و سازدهنی اجرا کرد.
دقیقاً ده سال بعد وقتی «یان وِنِر» مدیر مجله رولینگ استونز_ که خیلی خوب از ماجراهای عکسهای «منافی عفت»! یوکوجان خبر داشت_از آنی لیبوویتز که در آن دوران نامش به عنوان یکی از برجسته ترین عکاسان پرتره در تمام محافل هنری نیویورک بر سر زبانها افتاده بود، درخواست کرد تا از لنون تصویری شبیه به همان عکس مورد-دار و معروف «دو باکره» ثبت کند تا بر روی جلد مجله چاپ شود٬ اما تنها به یک شرط: در عکس خبری از خانم «یوکو» نباشد!
آنی به آپارتمان لنون رفت و ماجرا را بازگو کرد؛ لنون بلافاصله با درخواست «ونر» مخالفت کرد و گفت که بدون حضور همسرش به هیچ وجه اجازه ثبت چنین عکسی را به هیچ عکاسی نخواهد داد؛ و به این شکل بود که «تاریخ» ساخته شد!
پس از آماده سازی مقدمات کار، زمانی که لنون کاملاً برهنه شده بود، اونو از آنی درخواست کرد که به هنگام ثبت عکس، لباسهایش را بر تن داشته باشد؛ و این تصمیمی بسیار دقیق و هوشمندانه بود، چون حالا ما با دیدن دقیق تر شاهکار لیبوویتز متوجه این نکته می‌شویم که این تصمیم تا چه حد به پیچیدگی، غرابت و آرامش پنهان در عکس کمک کرده است. با وجود شهرت عالمگیر این عکس، اما باید گفت که کماکان اثر لیبوویتز نمونه ای است ساده و بی تکلف از صمیمتی عاشقانه میان دو نفر. آنی بعدها خود در مصاحبه ای مشهور گفته است که وقتی لنون نسخه اصلی عکس را دید، به او گفته است: "دقیقاً خودشه، رابطه ما همین شکلیه!"
+عکس:. تصویر زوج هنری «جان لنون» و «یوکو اونو» بر روی مجله رولینگ استونز(۱۹۷۰) البته به شکلی سانسور شده در کانال
@renaissancetranslate
نویسنده: رضی الدین طبیب؛ مورخ هنر
قسمت دوم
ولی نکشید که شهرت لنون به سراغ یوکو هم آمد و برای نخستین بار تصویر این دو، بر روی صفحه اول «رولینگ استونز» چاپ شد؛ تصویری غریب و تکان دهنده که اسمش همچنان که معرف یک اثر موسیقی جدید بود، در واقع با الهام از روز اول آشنایی آنها در نمایشگاه اونو در لندن، نامی عجیب تر یافته بود: «موسیقیِ ناتمامِ شماره یک: دو باکره»
لنون این تصویر را برای چاپ بر روی کاور صفحات موسیقی همان ترانه آماده کرد، اما این عکس بیش از حد از انتظار برای جامعه محافظه کار و ویکتوریایی مآب انگلستان شرم آور و غافلگیر کننده بود و مدیر بنگاه موسیقی «کٙپیتال رکوردز» که قرار بود ترانه «دو باکره» را منتشر کند، با انتشار این تصویر بر روی صفحات موسیقی به شدت مخالفت کرد و آن را تصویری بسیار زشت، هرزه نگارانه و مبتذل خواند و از لنون خواست تا تصویر شُسته و رُفته تری از خود و همسر محترم و مستوره اش!! در اختیار او بگذارد؛ اما چنین اتفاقی هرگز رخ نداد، چون نکته طنز ماجرا اینجا بود که او هنوز لنون را تا به آن روز درست و دقیق نشناخته بود، مردی که «کله شقی» و «کوتاه نیامدن» سر هیچ چیز، جزو بارزترین ویژگی‌های اخلاقی اش بود و همه کسانی که او را از نزدیک می‌شناختند این را درباره اش می‌دانستند؛ اصلا گروه محبوبِ خودش_بیتل ها_ را هم همینطوری به امان خدا رها کرده بود؛ دقیقاً در سه سوت. بعدها هم در مصاحبه ای تلویزیونی گفت:
"همه چیز برای من تموم شد، چون اون رویا برای من به آخر رسید..."
لنون در سال ۱۹۷۰ با بنگاه موسیقی به شکلی کاملاً ناگهانی و یک طرفه قطع ارتباط کرد و در عوض یکسال بعد برای محبوبش، یکی از سرخوشانه ترین و زیباترین ترانه های عمرش_به نام «آه، یوکو» را تصنیف و با گیتار و سازدهنی اجرا کرد.
دقیقاً ده سال بعد وقتی «یان وِنِر» مدیر مجله رولینگ استونز_ که خیلی خوب از ماجراهای عکسهای «منافی عفت»! یوکوجان خبر داشت_از آنی لیبوویتز که در آن دوران نامش به عنوان یکی از برجسته ترین عکاسان پرتره در تمام محافل هنری نیویورک بر سر زبانها افتاده بود، درخواست کرد تا از لنون تصویری شبیه به همان عکس مورد-دار و معروف «دو باکره» ثبت کند تا بر روی جلد مجله چاپ شود٬ اما تنها به یک شرط: در عکس خبری از خانم «یوکو» نباشد!
آنی به آپارتمان لنون رفت و ماجرا را بازگو کرد؛ لنون بلافاصله با درخواست «ونر» مخالفت کرد و گفت که بدون حضور همسرش به هیچ وجه اجازه ثبت چنین عکسی را به هیچ عکاسی نخواهد داد؛ و به این شکل بود که «تاریخ» ساخته شد!
پس از آماده سازی مقدمات کار، زمانی که لنون کاملاً برهنه شده بود، اونو از آنی درخواست کرد که به هنگام ثبت عکس، لباسهایش را بر تن داشته باشد؛ و این تصمیمی بسیار دقیق و هوشمندانه بود، چون حالا ما با دیدن دقیق تر شاهکار لیبوویتز متوجه این نکته می‌شویم که این تصمیم تا چه حد به پیچیدگی، غرابت و آرامش پنهان در عکس کمک کرده است. با وجود شهرت عالمگیر این عکس، اما باید گفت که کماکان اثر لیبوویتز نمونه ای است ساده و بی تکلف از صمیمتی عاشقانه میان دو نفر. آنی بعدها خود در مصاحبه ای مشهور گفته است که وقتی لنون نسخه اصلی عکس را دید، به او گفته است: "دقیقاً خودشه، رابطه ما همین شکلیه!"
+عکس:. تصویر زوج هنری «جان لنون» و «یوکو اونو» بر روی مجله رولینگ استونز(۱۹۷۰) البته به شکلی سانسور شده در کانال
@renaissancetranslate
Telegram
attach 📎
کسانی بر سر راهمان قرار می‌گیرند که به زحمت می‌شناسیم‌شان. کلمه‌ای می‌گویند، جمله‌ای به زبان می‌آورند، دقیقه‌ای، نیم‌ساعتی به ما اختصاص می‌دهند و مسیر زندگیمان را «عوض» می‌کنند.
«ویکتور هوگو»
@renaissancetranslate
«ویکتور هوگو»
@renaissancetranslate
مترسک: من مغز ندارم، تو سرم پر از پوشاله!
دوروتی: اگه مغز نداری پس چه جوری حرف میزنی؟
مترسک: نمیدونم، ولی خیلی از آدمها هم هستن که بدون «مغز» یه عالمه «حرف» میزنن!
«جادوگر شهر اُز»
فرانک باوم
@Renaissancetranslate
دوروتی: اگه مغز نداری پس چه جوری حرف میزنی؟
مترسک: نمیدونم، ولی خیلی از آدمها هم هستن که بدون «مغز» یه عالمه «حرف» میزنن!
«جادوگر شهر اُز»
فرانک باوم
@Renaissancetranslate
Pardonne Moi Ce Caprice D'Enf
Mireille Mathieu
موسیقی واپسین شب
ترانه فوق العاده زیبای فرانسوی با نام «بهانه جویی های کودکانه ام را ببخش...»
خواننده: مریل ماتیو
آلبوم: «بهانه جویی های کودکانه ام را ببخش...»(۱۹۷۰)
سبک: شانسون، پاپ
@renaissancetranslate
ترانه فوق العاده زیبای فرانسوی با نام «بهانه جویی های کودکانه ام را ببخش...»
خواننده: مریل ماتیو
آلبوم: «بهانه جویی های کودکانه ام را ببخش...»(۱۹۷۰)
سبک: شانسون، پاپ
@renaissancetranslate
Forwarded from اتچ بات
ایرانیان و تکرار «تاریخ ِ مکرر»
✒️رضی الدین طبیب
«هوشنگ گلشیری» نویسنده معاصر، بر سر مزار «محمد مختاری» جمله ای تاریخی به زبان آورد که شاید اکنون بیش از هر زمان دیگری مصداق دارد و به زعم من جانمایه سرگذشت غمبار این کشور است: " آنقدر عزا بر سرمان ریخته‌اند که فرصت زاری کردن نداریم!"
اگر امروز در میانمان بود از چه و از که برایمان می‌گفت؟
از کشتگان آبان ماه؟ سقوط هواپیمای اکراینی؟! همه گیری کرونا؟کشتی جماران؟! آتش سوزیهای خانمان برانداز زاگرس!؟
بر کدام یک بگرییم، به داد کدامشان برسیم و در انتظار زاری برای کدام مصیبتِ در راه دیگری باشیم؟!
بر گوش انسان ایرانی_این خفته به «خوابِ خرگوشی» اعصار و قرون کهن_چندبار باید سیلی نواخته شود تا از عالم خواب و رویا بدر آید و عالم واقع را دریابد؟
و من نیز در این گیر و دار و در روزگاری که سیل غم چنین دمار از روزگار تمامِمان برآورده است، مدام از خود می پرسم: ما را چه شده؟! نکند همگی «مسخ» شده ایم و از خود و خویشتن و خدا بیخبریم؟ این چه آشفته خوابی است که حتی از وحشتش از جای نمی جهیم؟ بارها و بارها پرسشهایم را در ذهن نشخوار و در دل واگویه می‌کنم و سرانجام خود نیز پاسخشان می‌دهم: من نمی‌دانم که در عالم خفتگان سیر می‌کنم یا شهروندِ اقلیم هوشیارانم؛ اما نیک میدانم و اطمینان دارم که شنیدن شرح رنج و پریشانیِ گذشتگان، «عاقلان» را اندرز می‌دهد و به خواب رفتگان را اندک اندک بیدار؛ و اگر روزگاری از من بپرسند که فایده اش چیست، این خواندنِ «تاریخِ مکررِ» مصائب و بلایا؟! بی درنگ پاسخ خواهم داد: «بیداری»؛ آنچه که خواب خوشِ مردمانِ نااهل روزگار و خداوندگاران ابلهِ خودمَدار را آشفته می سازد و احوالشان را خراب!
حال به اطرافتان دقیق بنگرید و با من بگویید که چه می‌بینید؟! آری، میدانم! جماعتی فلک زده و مشتی کالبد بی روح و حیران که تنها شمایل «آدمیزادگان» را دارند، اما تهی از ادراک و «آدمیت» اند؛ گویی قرنهاست که روحِشان را به «شیطان و شیاطین» فروخته اند. آری، آنچه که به چشم می‌بینید و هرآنچه که برایتان می گویم بی کم و کاست حقیقتی است «زشت» و «عریان»؛ چیزی است که بی واسطه به چشم خویش دیده ام، سالیانی بس دراز ادراکش نموده ام و نفیر دردناکش دمادم نهیبم داده است.
اکنون اگر نیت «بیداری و هوشیاری» است، پس نخست همراهم شوید تا بار دیگر با هم «تاریخ» را مرور نمائیم؛ بیایید تلاش کنیم تا دریابیم که این چه بلاهت و چه جنس آدمیزاده ای است که هزار شبِ پی در پی از یک سوراخ گزیده می‌شود، اما در «شبِ هزار و یکم» نیز سوی همان روزن دست می یازد؟!
«تاریخ» اما پاسخ این پرسش بزرگ و غریب را می‌داند، گرچه اغلب به آدمی دمدمی مزاج می ماند و اندکی صبر باید تا زبان به سخن گشاید؛ او گاه با تو مهربان است و بردبار و گاه بیرحم است و جفاکار. اما با اینهمه در هر کسوتی که بر آدمی ظاهر شود، آموزگاری توانا است. و بدا به حال آنکس که درس معلم را از بٙر نسازد؛ زیرا دیری نخواهد پایید که شاگرد پی در پی ضلالت و رذیلت های خویش را تکرار کند و هرگز از دام آن رهایی نیابد. حال که اندرز دوست شنیدی، نیک بنگر در «چشم تاریخ» که خیره در تو می نگرد!
+ویدئو: بخشی از قسمت هشتم سریال تلویزیونی «هزاردستان» به کارگردانی استاد فقید علی حاتمی
@renaissancetranslate
✒️رضی الدین طبیب
«هوشنگ گلشیری» نویسنده معاصر، بر سر مزار «محمد مختاری» جمله ای تاریخی به زبان آورد که شاید اکنون بیش از هر زمان دیگری مصداق دارد و به زعم من جانمایه سرگذشت غمبار این کشور است: " آنقدر عزا بر سرمان ریخته‌اند که فرصت زاری کردن نداریم!"
اگر امروز در میانمان بود از چه و از که برایمان می‌گفت؟
از کشتگان آبان ماه؟ سقوط هواپیمای اکراینی؟! همه گیری کرونا؟کشتی جماران؟! آتش سوزیهای خانمان برانداز زاگرس!؟
بر کدام یک بگرییم، به داد کدامشان برسیم و در انتظار زاری برای کدام مصیبتِ در راه دیگری باشیم؟!
بر گوش انسان ایرانی_این خفته به «خوابِ خرگوشی» اعصار و قرون کهن_چندبار باید سیلی نواخته شود تا از عالم خواب و رویا بدر آید و عالم واقع را دریابد؟
و من نیز در این گیر و دار و در روزگاری که سیل غم چنین دمار از روزگار تمامِمان برآورده است، مدام از خود می پرسم: ما را چه شده؟! نکند همگی «مسخ» شده ایم و از خود و خویشتن و خدا بیخبریم؟ این چه آشفته خوابی است که حتی از وحشتش از جای نمی جهیم؟ بارها و بارها پرسشهایم را در ذهن نشخوار و در دل واگویه می‌کنم و سرانجام خود نیز پاسخشان می‌دهم: من نمی‌دانم که در عالم خفتگان سیر می‌کنم یا شهروندِ اقلیم هوشیارانم؛ اما نیک میدانم و اطمینان دارم که شنیدن شرح رنج و پریشانیِ گذشتگان، «عاقلان» را اندرز می‌دهد و به خواب رفتگان را اندک اندک بیدار؛ و اگر روزگاری از من بپرسند که فایده اش چیست، این خواندنِ «تاریخِ مکررِ» مصائب و بلایا؟! بی درنگ پاسخ خواهم داد: «بیداری»؛ آنچه که خواب خوشِ مردمانِ نااهل روزگار و خداوندگاران ابلهِ خودمَدار را آشفته می سازد و احوالشان را خراب!
حال به اطرافتان دقیق بنگرید و با من بگویید که چه می‌بینید؟! آری، میدانم! جماعتی فلک زده و مشتی کالبد بی روح و حیران که تنها شمایل «آدمیزادگان» را دارند، اما تهی از ادراک و «آدمیت» اند؛ گویی قرنهاست که روحِشان را به «شیطان و شیاطین» فروخته اند. آری، آنچه که به چشم می‌بینید و هرآنچه که برایتان می گویم بی کم و کاست حقیقتی است «زشت» و «عریان»؛ چیزی است که بی واسطه به چشم خویش دیده ام، سالیانی بس دراز ادراکش نموده ام و نفیر دردناکش دمادم نهیبم داده است.
اکنون اگر نیت «بیداری و هوشیاری» است، پس نخست همراهم شوید تا بار دیگر با هم «تاریخ» را مرور نمائیم؛ بیایید تلاش کنیم تا دریابیم که این چه بلاهت و چه جنس آدمیزاده ای است که هزار شبِ پی در پی از یک سوراخ گزیده می‌شود، اما در «شبِ هزار و یکم» نیز سوی همان روزن دست می یازد؟!
«تاریخ» اما پاسخ این پرسش بزرگ و غریب را می‌داند، گرچه اغلب به آدمی دمدمی مزاج می ماند و اندکی صبر باید تا زبان به سخن گشاید؛ او گاه با تو مهربان است و بردبار و گاه بیرحم است و جفاکار. اما با اینهمه در هر کسوتی که بر آدمی ظاهر شود، آموزگاری توانا است. و بدا به حال آنکس که درس معلم را از بٙر نسازد؛ زیرا دیری نخواهد پایید که شاگرد پی در پی ضلالت و رذیلت های خویش را تکرار کند و هرگز از دام آن رهایی نیابد. حال که اندرز دوست شنیدی، نیک بنگر در «چشم تاریخ» که خیره در تو می نگرد!
+ویدئو: بخشی از قسمت هشتم سریال تلویزیونی «هزاردستان» به کارگردانی استاد فقید علی حاتمی
@renaissancetranslate
Telegram
attach 📎
دیوانگانی را که «دیوانگیشان» به تصدیق پزشک رسیده باشد زنجیر می کنند٬ اما به دیوانگان تصدیق نشده اختیار ارتشهای نیرومند را واگذار می کنند تا دمار از روزگار هر «عاقلی» که دستشان می رسد برآورند. توفیق دیوانگی در «ادبیات» و «فلسفه» و «سیاست» یکی از خصایص برجسته دوران ماست و شکل موفق دیوانگی تماما از «میل به قدرت» بر می خیزد.
«قدرت»
برتراند راسل
@renaissancetranslate
«قدرت»
برتراند راسل
@renaissancetranslate
Forwarded from اتچ بات
بدرود مائِسترو موریکونه:
«عصر مرگ خداوندگاران هنر»
قسمت اول
🖋رضی الدین طبیب
"کسانی بر سر راهمان قرار می‌گیرند که به زحمت می‌شناسیم‌شان. چیزی می‌گویند، جمله‌ای به زبان می‌آورند، کاری می‌کنند، ثانیه ها یا دقایقی را به ما اختصاص می‌دهند و مسیر زندگیمان را برای همیشه «عوض» می‌کنند..."
این سخن «ویکتور هوگو» است و حقیقت آنکه او در این جمله چیزی جز «حقیقت» نگفته است!
چه بسیار بوده اند اشخاص، بزرگان، نویسندگان و هنرمندانی که با ما چنین کرده اند و هرگز بعد از شناختن ایشان_ولو چند دقیقه_زندگیمان هرگز به روال پیشین خود بازنگشته است؛ و بی شک مائِسترو «انیو موریکونه» در زمره چنین افرادی است.
کمترین تاثیر استاد در زمان حیاتش این بود که با موسیقی جادویی خود، میلیون ها نفر را در سرتاسر دنیا شیفته ی هنر «سینما» کرد؛ بی آنکه بدانند یا ادراک کنند که آنچه که قلبشان را لمس کرده و ژرف ترین احساساتشان را برانگیخته است نه تصاویر فریبنده پرده نقره ای، که افسون موسیقی خیال انگیز موریکونه بود که با هرکس به زبان خودش سخن می‌گفت؛ مگر نه این است که بتهوون_ غول ترسناک بُن_ روزی روزگاری در جایی نوشته است:
"آنجا که زبان از بیان مقصودش خویش قاصر باشد، این «موسیقی» است که با ما زبان به سخن می گشاید..."
اگر تنها همین یک جمله را معیار سنجش هنر موسیقی قرار دهیم، پس شاهکارهای «انیو موریکونه» با ما به همان زبان رمزآلود اما بی واسطه ای سخن می گویند که بتهوون پیشتر درباره عظمتش سخن رانده است.
چه کسی تا به حال موسیقی «سینما پارادیزو» را شنیده و سرگشته اش نشده است؟ موسیقی تاریک و اسرارآمیز «دسته سیسیلی ها» و مرگ تراژیک آلن دلون چه؟ آیا هیچ اثر موسیقایی معاصری به قدر «خوب٬ بد، زشت» دستمایه اجرای مجدد، تقلید، طنز و یا به عنوان نمادی از سینمای وسترن دنیا در سینما و تلویزیون مورد استفاده قرار گرفته است؟ موسیقی متن جاودان فیلم سینمایی «حرفه ای»_همان که برایتان مدتی قبل درباره اش نوشتم_ و قطعه مشهور «کی مای/Chi Mai» چطور؟! حسرت و اندوه بی پایان رابرت دنیرو در حماسه جاودان «روزی روزگاری آمریکا» را چگونه میتوان به زبان موسیقی از نو تصنیف کرد؟! کدام آهنگساز دیگری قادر بود تا شیطنتهای آشنای پسری نوجوان و جذابیت مقاومت ناپذیر زنی شهرآشوب در شهری کوچک و پر شایعه را در کنار هم قرار دهد و در قالب یک اثر _«مالنا»_ برایمان روایتش کند؟موسیقیِ متلون و هوس آلودی که راویِ احساساتِ پسرک تازه بالغ و خیالپردازی است که تپش های قلب پر تنش خود را به صدای پای کفشهای زنی زیبا و خاموش گره زده است.
تعجبی هم ندارد وقتی که مجری جوایز اسکار در سال ۲۰۰۷ بعد از اهدای جایزه اسکار افتخاری به موریکونه از او پرسید کدام یک از کارهایت را بیشتر دوست داری؟ و استاد به ایتالیایی پاسخ داد:
"من پدر چهارصد فرزند هستم و همه را به یک اندازه دوست دارم...!"
برای چند لحظه گیج شود! واقعاً هم حق داشت؛ چون همه فرزندان استاد به یک اندازه ماندگار و دوست داشتنی هستند.
@renaissancetranslate
«عصر مرگ خداوندگاران هنر»
قسمت اول
🖋رضی الدین طبیب
"کسانی بر سر راهمان قرار می‌گیرند که به زحمت می‌شناسیم‌شان. چیزی می‌گویند، جمله‌ای به زبان می‌آورند، کاری می‌کنند، ثانیه ها یا دقایقی را به ما اختصاص می‌دهند و مسیر زندگیمان را برای همیشه «عوض» می‌کنند..."
این سخن «ویکتور هوگو» است و حقیقت آنکه او در این جمله چیزی جز «حقیقت» نگفته است!
چه بسیار بوده اند اشخاص، بزرگان، نویسندگان و هنرمندانی که با ما چنین کرده اند و هرگز بعد از شناختن ایشان_ولو چند دقیقه_زندگیمان هرگز به روال پیشین خود بازنگشته است؛ و بی شک مائِسترو «انیو موریکونه» در زمره چنین افرادی است.
کمترین تاثیر استاد در زمان حیاتش این بود که با موسیقی جادویی خود، میلیون ها نفر را در سرتاسر دنیا شیفته ی هنر «سینما» کرد؛ بی آنکه بدانند یا ادراک کنند که آنچه که قلبشان را لمس کرده و ژرف ترین احساساتشان را برانگیخته است نه تصاویر فریبنده پرده نقره ای، که افسون موسیقی خیال انگیز موریکونه بود که با هرکس به زبان خودش سخن می‌گفت؛ مگر نه این است که بتهوون_ غول ترسناک بُن_ روزی روزگاری در جایی نوشته است:
"آنجا که زبان از بیان مقصودش خویش قاصر باشد، این «موسیقی» است که با ما زبان به سخن می گشاید..."
اگر تنها همین یک جمله را معیار سنجش هنر موسیقی قرار دهیم، پس شاهکارهای «انیو موریکونه» با ما به همان زبان رمزآلود اما بی واسطه ای سخن می گویند که بتهوون پیشتر درباره عظمتش سخن رانده است.
چه کسی تا به حال موسیقی «سینما پارادیزو» را شنیده و سرگشته اش نشده است؟ موسیقی تاریک و اسرارآمیز «دسته سیسیلی ها» و مرگ تراژیک آلن دلون چه؟ آیا هیچ اثر موسیقایی معاصری به قدر «خوب٬ بد، زشت» دستمایه اجرای مجدد، تقلید، طنز و یا به عنوان نمادی از سینمای وسترن دنیا در سینما و تلویزیون مورد استفاده قرار گرفته است؟ موسیقی متن جاودان فیلم سینمایی «حرفه ای»_همان که برایتان مدتی قبل درباره اش نوشتم_ و قطعه مشهور «کی مای/Chi Mai» چطور؟! حسرت و اندوه بی پایان رابرت دنیرو در حماسه جاودان «روزی روزگاری آمریکا» را چگونه میتوان به زبان موسیقی از نو تصنیف کرد؟! کدام آهنگساز دیگری قادر بود تا شیطنتهای آشنای پسری نوجوان و جذابیت مقاومت ناپذیر زنی شهرآشوب در شهری کوچک و پر شایعه را در کنار هم قرار دهد و در قالب یک اثر _«مالنا»_ برایمان روایتش کند؟موسیقیِ متلون و هوس آلودی که راویِ احساساتِ پسرک تازه بالغ و خیالپردازی است که تپش های قلب پر تنش خود را به صدای پای کفشهای زنی زیبا و خاموش گره زده است.
تعجبی هم ندارد وقتی که مجری جوایز اسکار در سال ۲۰۰۷ بعد از اهدای جایزه اسکار افتخاری به موریکونه از او پرسید کدام یک از کارهایت را بیشتر دوست داری؟ و استاد به ایتالیایی پاسخ داد:
"من پدر چهارصد فرزند هستم و همه را به یک اندازه دوست دارم...!"
برای چند لحظه گیج شود! واقعاً هم حق داشت؛ چون همه فرزندان استاد به یک اندازه ماندگار و دوست داشتنی هستند.
@renaissancetranslate
Telegram
attach 📎
❤1
Forwarded from اتچ بات
بدرود مائسترو موریکونه:
«عصر مرگ خداوندگاران هنر»
قسمت دوم
🖋 رضی الدین طبیب
درباره «موتزارت سینما» _که اکنون به سبب مرگش دنیای هنر و دوستدارانش را در فقدان خود سخت داغدار ساخته است_ بسیار نوشته اند و نوشتن مجدد درباره او احتمالاً کاری بیهوده است، ولی خیلی کوتاه درباره بیوگرافی مائسترو موریکونه برایتان می‌نویسم:
متولد ۱۹۲۸ در شهر رم و فارغ‌التحصیل آکادمی هنری «سانتا چیچیلیا» در رشته موسیقی(با تمرکز بر ساز تخصصی ترومبون و رهبری ارکستر). او همراه با «سرجیو لئونه»_ کارگردان مشهور و دوست صمیمی مادام العمری_که آهنگسازی تمام آثارش را به عهده گرفت پا به عرصه آهنگسازی حرفه ای سینما گذاشت. موریکونه بهترین و شنیدنی ترین آثار موسیقی وسترن اسپاگتی را در زمان همکاریش با لئونه تصنیف کرد. کارش از اوایل دهه شصت برای تلویزیون ایتالیا آغاز کرد و خیلی زود نامش بر سر زبانها افتاد.
موریکونه در کارش چنان نبوغی از خود نشان داد که همه را انگشت به دهان ساخت: او با ترکیب سازهای گوناگون و گاه کاملاً ناهمخوان و آفرینش اصوات و ملودی های جذاب و بدیع قادر بود به معنای واقعی جادو کند و حال و هوای هر عصر و دورانی را واقعاً برای مخاطبانش از نو زنده کند. موسیقی های موریکونه چنان در دنیا عالمگیر شد که نه تنها در سینماها یا سالن های اجرای موسیقی طنین می انداخت، که نوای آشنای و دلنشین شان را حتی می‌شد در خیابان و لابلای سوت زدن های آرام یک رهگذر هم تشخیص داد.
برای دهه ها شایع بود که موریکونه تنها آهنگساز زنده دنیا است که هر آن اراده کند، قادر است یک «ملودی» تازه خلق کند. تنوع آثارش در همه ژانرها از کلاسیک و بلوز گرفته تا فولک و پاپ و جٙز شاهدی بر این مدعا است و نشان می‌دهد که آنچه درباره اش می‌گفتند نه شایعه که «حقیقتی» محض بود!
در کارنامه اش تقریباً با همه خداوندگاران سینمای ایتالیا و جهان کار کرده است و شاهکاری از پی شاهکاری دیگر آفریده است:
سرجیو لئونه، برناردو برتولوچی٬ فرانکو زِفیرلی، پیر پائولو پازولینی، برایان دِ پالما، آنری ورنوی، جیلو پونته کوروو، ترنس مالیک، رومن پولانسکی، برادران تاویانی، جوزپه تورناتوره، اولیور استون و این اواخر هم کوئنتین تارانتینو.
موریکونه در زمره پرکارترین آهنگسازان تاریخ هنر قرار دارد که در گستره وسیعی از سبک ها و ژانرهای مختلف موسیقایی آثارش را خلق کرده است، اما این تعدد آثار، هرگز به کیفیت کارهای او لطمه ای وارد نساخته است. فرزندش «آندره آ» هم آهنگساز است و اگرچه شهرت پدر را ندارد اما در ساخت موسیقی متن فیلم سینمایی «سینما پارادیزو» همکار پدر بوده است.
دنیای هنر امروز ششم جولای یکی از نوابغ بی مانند و بی ادعایش را از دست داد. مائِسترو «انیو موریکونه» بسیاری را با موسیقی های درخشان و تِم های عاشقانه و مرثیه های آرامش بخش اش عاشق سینما کرد و بی تردید هنوز بسیارند کسانی که جادوی موریکونه آنها را طلسم خود نساخته است، اما دیر یا زود به افسون شیرین و جاودانش گرفتار خواهند آمد؛ و چه افسونی خواستنی تر از نوای سحرانگیز موسیقی موریکونه؟
روحش شاد و قرین رحمت ابدی.
انیو موریکونه (۲۰۲۰_۱۹۲۸) رم، ایتالیا
R.I.P Ennio Morricone (1928_2020)🥀
@renaissancetranslate
«عصر مرگ خداوندگاران هنر»
قسمت دوم
🖋 رضی الدین طبیب
درباره «موتزارت سینما» _که اکنون به سبب مرگش دنیای هنر و دوستدارانش را در فقدان خود سخت داغدار ساخته است_ بسیار نوشته اند و نوشتن مجدد درباره او احتمالاً کاری بیهوده است، ولی خیلی کوتاه درباره بیوگرافی مائسترو موریکونه برایتان می‌نویسم:
متولد ۱۹۲۸ در شهر رم و فارغ‌التحصیل آکادمی هنری «سانتا چیچیلیا» در رشته موسیقی(با تمرکز بر ساز تخصصی ترومبون و رهبری ارکستر). او همراه با «سرجیو لئونه»_ کارگردان مشهور و دوست صمیمی مادام العمری_که آهنگسازی تمام آثارش را به عهده گرفت پا به عرصه آهنگسازی حرفه ای سینما گذاشت. موریکونه بهترین و شنیدنی ترین آثار موسیقی وسترن اسپاگتی را در زمان همکاریش با لئونه تصنیف کرد. کارش از اوایل دهه شصت برای تلویزیون ایتالیا آغاز کرد و خیلی زود نامش بر سر زبانها افتاد.
موریکونه در کارش چنان نبوغی از خود نشان داد که همه را انگشت به دهان ساخت: او با ترکیب سازهای گوناگون و گاه کاملاً ناهمخوان و آفرینش اصوات و ملودی های جذاب و بدیع قادر بود به معنای واقعی جادو کند و حال و هوای هر عصر و دورانی را واقعاً برای مخاطبانش از نو زنده کند. موسیقی های موریکونه چنان در دنیا عالمگیر شد که نه تنها در سینماها یا سالن های اجرای موسیقی طنین می انداخت، که نوای آشنای و دلنشین شان را حتی می‌شد در خیابان و لابلای سوت زدن های آرام یک رهگذر هم تشخیص داد.
برای دهه ها شایع بود که موریکونه تنها آهنگساز زنده دنیا است که هر آن اراده کند، قادر است یک «ملودی» تازه خلق کند. تنوع آثارش در همه ژانرها از کلاسیک و بلوز گرفته تا فولک و پاپ و جٙز شاهدی بر این مدعا است و نشان می‌دهد که آنچه درباره اش می‌گفتند نه شایعه که «حقیقتی» محض بود!
در کارنامه اش تقریباً با همه خداوندگاران سینمای ایتالیا و جهان کار کرده است و شاهکاری از پی شاهکاری دیگر آفریده است:
سرجیو لئونه، برناردو برتولوچی٬ فرانکو زِفیرلی، پیر پائولو پازولینی، برایان دِ پالما، آنری ورنوی، جیلو پونته کوروو، ترنس مالیک، رومن پولانسکی، برادران تاویانی، جوزپه تورناتوره، اولیور استون و این اواخر هم کوئنتین تارانتینو.
موریکونه در زمره پرکارترین آهنگسازان تاریخ هنر قرار دارد که در گستره وسیعی از سبک ها و ژانرهای مختلف موسیقایی آثارش را خلق کرده است، اما این تعدد آثار، هرگز به کیفیت کارهای او لطمه ای وارد نساخته است. فرزندش «آندره آ» هم آهنگساز است و اگرچه شهرت پدر را ندارد اما در ساخت موسیقی متن فیلم سینمایی «سینما پارادیزو» همکار پدر بوده است.
دنیای هنر امروز ششم جولای یکی از نوابغ بی مانند و بی ادعایش را از دست داد. مائِسترو «انیو موریکونه» بسیاری را با موسیقی های درخشان و تِم های عاشقانه و مرثیه های آرامش بخش اش عاشق سینما کرد و بی تردید هنوز بسیارند کسانی که جادوی موریکونه آنها را طلسم خود نساخته است، اما دیر یا زود به افسون شیرین و جاودانش گرفتار خواهند آمد؛ و چه افسونی خواستنی تر از نوای سحرانگیز موسیقی موریکونه؟
روحش شاد و قرین رحمت ابدی.
انیو موریکونه (۲۰۲۰_۱۹۲۸) رم، ایتالیا
R.I.P Ennio Morricone (1928_2020)🥀
@renaissancetranslate
Telegram
attach 📎
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
اجرای قطعه درخشان «اُبوای گابریل»؛ یکی قطعات آلبوم موسیقی متن فیلم سینمایی «مأموریت»(۱۹۸۶)یکی از زیباترین آثار انیو موریکونه.
ساز اُبوا را «تک فرشته مقرب» ارکستر نامیده اند؛ شاید همین قطعه و نوای سحرانگیز این ساز خود به تنهایی معرف هنر و غنای آثار استاد باشد.
@renaissancetranslate
ساز اُبوا را «تک فرشته مقرب» ارکستر نامیده اند؛ شاید همین قطعه و نوای سحرانگیز این ساز خود به تنهایی معرف هنر و غنای آثار استاد باشد.
@renaissancetranslate
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
آخرین سکانس و تیتراژ پایانی فیلم سینمایی «سینما پارادیزو»(۱۹۸۸)
اثر جاودانه جوزپه تورناتوره کارگردان نامدار ایتالیایی
و
موسیقی فراموش ناشدنی و بسیار زیبای مائسترو «انیو موریکونه»
#انیو_موریکونه
#موسیقی_فیلم
#تاریخ_سینما
@renaissancetranslate
اثر جاودانه جوزپه تورناتوره کارگردان نامدار ایتالیایی
و
موسیقی فراموش ناشدنی و بسیار زیبای مائسترو «انیو موریکونه»
#انیو_موریکونه
#موسیقی_فیلم
#تاریخ_سینما
@renaissancetranslate
رنسانس
آخرین سکانس و تیتراژ پایانی فیلم سینمایی «سینما پارادیزو»(۱۹۸۸) اثر جاودانه جوزپه تورناتوره کارگردان نامدار ایتالیایی و موسیقی فراموش ناشدنی و بسیار زیبای مائسترو «انیو موریکونه» #انیو_موریکونه #موسیقی_فیلم #تاریخ_سینما @renaissancetranslate
شاید «اینگرید برگمن» ستاره عصر طلایی سینما٬ درباره فلسفه «بوسیدن» و ماهیت «بوسه» دقیق ترین و موجزترین سخن را گفته است:
"«بوسه» حقه ای عاشقانه است که طبیعت آن را طراحی کرده؛ تنها بدین منظور که ما را از گفتن سخنان ابلهانه و بی فایده باز دارد."
ششم جولای روز جهانی «بوسه» است و شاید تقدیر بر این بود که مائِسترو انیو موریکونه، خالق «عاشقانه ترین» موسیقی متن تاریخ سینما_و آهنگسازِ «حسرت برانگیزترین» و «پُر بوسه ترین» سکانس پایانی تاریخ سینما_دقیقاً در همین روز و به باشکوه ترین شکل ممکن ما را ترک گوید.
آخرین سکانس فیلم «سینما پارادیزو» درباره حلقه فیلم مرموزی است که صاحب آن وصیت کرده تا پس از مرگش به «توتو» کوچولو برسد. این حلقه فیلم خاک خورده و قدیمی، در واقع مجموعه ی تمام صحنه های «بوسه» و آغوشی است که آلفردوی حقه باز!(به زعم توتو) در زمان فعالیتش به عنوان آپاراتچیِ «سینما پارادیزو» آنها را از نوار فیلم جدا(سانسور!) کرده، اما هرگز دور نینداخته است؛ او این تکه های جدا شده را به هم چسبانده و آنها را برای روزگاری نگاه داشته که پسرک بازیگوش و عاشق پیشه بزرگ شود و بتواند آنها را مجدداً تماشا کند؛ اکنون آلفردو مدتهاست که رفته و توتو هم که کارگردان بزرگ و سرشناسی شده، در سالنی خالی منتظر تماشای حلقه فیلم قدیمی است.
آپاراتچی نمایش فیلم را آغاز می‌کند، اما توتو در سکوت با دیدن نخستین صحنه ها غرق در حیرت و حسرت و اندوه می‌شود و تمام ماجرا را متوجه می‌شود: آلفردوی حقه باز «عاشقانه ترین فیلم دنیا» را ساخته است!
پی نوشت: نکته اصلی این سکانس زیبا آن است که دیدنش بدون حضور و طنین موسیقی جادویی و عاشقانه موریکونه هیچ لطف و معنایی ندارد؛ برای امتحان کردنش، می توانید یکبار هم بی صدا کل ویدئو را تماشا کنید.
🖋 رضی الدین طبیب
@renaissancetranslate
"«بوسه» حقه ای عاشقانه است که طبیعت آن را طراحی کرده؛ تنها بدین منظور که ما را از گفتن سخنان ابلهانه و بی فایده باز دارد."
ششم جولای روز جهانی «بوسه» است و شاید تقدیر بر این بود که مائِسترو انیو موریکونه، خالق «عاشقانه ترین» موسیقی متن تاریخ سینما_و آهنگسازِ «حسرت برانگیزترین» و «پُر بوسه ترین» سکانس پایانی تاریخ سینما_دقیقاً در همین روز و به باشکوه ترین شکل ممکن ما را ترک گوید.
آخرین سکانس فیلم «سینما پارادیزو» درباره حلقه فیلم مرموزی است که صاحب آن وصیت کرده تا پس از مرگش به «توتو» کوچولو برسد. این حلقه فیلم خاک خورده و قدیمی، در واقع مجموعه ی تمام صحنه های «بوسه» و آغوشی است که آلفردوی حقه باز!(به زعم توتو) در زمان فعالیتش به عنوان آپاراتچیِ «سینما پارادیزو» آنها را از نوار فیلم جدا(سانسور!) کرده، اما هرگز دور نینداخته است؛ او این تکه های جدا شده را به هم چسبانده و آنها را برای روزگاری نگاه داشته که پسرک بازیگوش و عاشق پیشه بزرگ شود و بتواند آنها را مجدداً تماشا کند؛ اکنون آلفردو مدتهاست که رفته و توتو هم که کارگردان بزرگ و سرشناسی شده، در سالنی خالی منتظر تماشای حلقه فیلم قدیمی است.
آپاراتچی نمایش فیلم را آغاز می‌کند، اما توتو در سکوت با دیدن نخستین صحنه ها غرق در حیرت و حسرت و اندوه می‌شود و تمام ماجرا را متوجه می‌شود: آلفردوی حقه باز «عاشقانه ترین فیلم دنیا» را ساخته است!
پی نوشت: نکته اصلی این سکانس زیبا آن است که دیدنش بدون حضور و طنین موسیقی جادویی و عاشقانه موریکونه هیچ لطف و معنایی ندارد؛ برای امتحان کردنش، می توانید یکبار هم بی صدا کل ویدئو را تماشا کنید.
🖋 رضی الدین طبیب
@renaissancetranslate
هر هنـری هواداران متعصب خودش را به وجود می‌آورد. اما عشقی را که سینما بر می‌انگیزد یگانه است و از آن اعتقادی سرچشمه می‌گیرد که سینما هنری است بی‌شباهت به هر هنر دیگر؛ تا اعماق وجودش مدرن، به گونه‌ای خاص در دسترس، تغـزلی، رمزآمیز، اروتیک و اخلاقی‌ست. فیلم سینمایی می‌تواند دربرگیرنده همه این چیزها باشد. سینما در عین حال هم کتاب هنر است و هم کتاب زندگی.
«سوزان سانتاگ»
@renaissancetranslate
«سوزان سانتاگ»
@renaissancetranslate
👍2
همه‌ی ما «نابینائیم» ، هر کداممان به نوعی؛ آدم‌های «خسیس» نابینا هستند، چون فقط طلا را می‌بینند. آدم‌های ولخرج نابینا هستند، چون امروزشان را می‌بینند. آدم‌های کلاهبردار نابینا هستند، چون خدا را نمی‌بینند. آدم‌های شرافتمند نابینا هستند، چون کلاهبردارها را نمی‌بینند. خود من هم «نابینا» هستم، چون حرف می‌زنم اما نمی‌بینم که شما گوش‌هایی «شنوا» ندارید.
«مردی که می خندد»
ویکتور هوگو
@renaissancetranslate
«مردی که می خندد»
ویکتور هوگو
@renaissancetranslate
تو همیشه خیال می‌کنی می‌شود به همان نگاه اول به حقیقت «مردم» پی برد.
اگر این‌جور بود دنیای ما وضع دیگری می‌داشت. اگر «شرافت» مردم شریف از صورت‌شان پیدا بود و «خباثت» ناکسان دیدنی بود، می‌توانستیم از ته دل بخندیم!
«سه نفر در برف»
اریش کستنر
@renaissancetranslate
اگر این‌جور بود دنیای ما وضع دیگری می‌داشت. اگر «شرافت» مردم شریف از صورت‌شان پیدا بود و «خباثت» ناکسان دیدنی بود، می‌توانستیم از ته دل بخندیم!
«سه نفر در برف»
اریش کستنر
@renaissancetranslate
رنسانس
تو همیشه خیال می‌کنی می‌شود به همان نگاه اول به حقیقت «مردم» پی برد. اگر این‌جور بود دنیای ما وضع دیگری می‌داشت. اگر «شرافت» مردم شریف از صورت‌شان پیدا بود و «خباثت» ناکسان دیدنی بود، می‌توانستیم از ته دل بخندیم! «سه نفر در برف» اریش کستنر @renaissancetranslate
در باب اوصاف «بی‌شرفان» و گسترش اپیدمی «بی شرفی» در جامعه ایرانی
🖋فردین_علیخواه
گئورگ زیمل، جامعه شناس آلمانی- که در اوایل قرن بیستم چشم از جهان فروبست- از جمله جامعه‌شناسانی بود که به ساخت تیپ اجتماعی بسیار علاقه داشت. او در آثارش از تیپ خسیس، ولخرج، غریبه، ماجراجو و فقیر نوشت. در این نوشته کوتاه با تأثیر از میراث زیمل، تیپ اجتماعی « بی‌شرف» معرفی خواهد شد.
تیپِ اجتماعی بی‌شرف در همه عرصه‌های جامعه، از بالا تا پایین، قابل شناسایی است و محدود به حرفه خاصی نیست. «بی‌شرفی» در کردار مهم‌ترین ویژگی این تیپ است. در سیاست، در اقتصاد، در فرهنگ و در اجتماع می توان مصداق‌های بی‌شرفی را یافت. در عرصه اقتصاد، «آدم بی‌شرف» همواره خودش را آدمی زرنگ و فرصت‌ساز می داند. او بی‌شعور نیست بلکه همه شعورش را در جهت تحکیم منافع فردی بکار می‌گیرد. اگر جامعه گرفتار ویروس کرونا می‌شود او تلفن را برمی‌دارد و با جاهای مختلف تماس می‌گیرد و در یک روز تعداد زیادی ماسک و مواد ضدعفونی‌کننده را به انبارها منتقل می‌کند و بعد با فروش آنها میلیون‌ها تومان به جیب می‌زند. او به فرصت‌سازی اقتصادی در پس هر بلا یا مصیبتی می‌اندیشد. با بروز هر مصیبت، او از خوشحالی در پوستش نمی‌گنجد چون فکر می‌کند نردبانی برای صعود یافته است. به همین دلیل به هنگام رانندگی به شکل تحسین‌آمیزی در آینۀ ماشین، خودش را تماشا می‌کند و به خاطر شکار فرصت‌ها با چشمک زدن در آینه به خودش می‌گوید « مخلصیم قربان» و خرکیف می‌شود.
سلبریتی‌هایی که در اوج هراس مردم برای مواجهه با کرونا به تبلیغ تجاری کالاهای در‌انبار‌مانده می‌پردازند، استادِ داوری که حتی یک سطر از پایان‌نامه دانشجو را نخوانده ولی در جلسه دفاع یک ساعت درباره ضعف‌های پایان‌نامه پرحرفی می‌کند، مأموری که علیرغم تأکید فرمانده‌اش بر عدم برخورد فیزیکی با دانشجویان معترض، به دلیل ناکامی های شخصی‌اش در ادامه تحصیل، دانشجویان را کتک می‌زند، فردی که دو سال است در مقابل داروخانه‌ها می‌ایستد و با نشان دادن نسخه و جلب ترحم مردمِ آشفته‌حال از آنان اخّاذی می کند، مقامی که صحبت‌هایش را در جلسات با خواندن سوره‌ای آغاز می‌کند و بعد در حالی که دندانش را خلال می‌کند به دوستانش می‌گوید راه پیشرفت در جمهوری اسلامی همین است، مدّاحی که پس از مجلس ترحیم و پس از شمارش ولع‌آمیز اسکناس‌های داخل پاکت، آنرا به سمت پدر متوفی پرتاب می‌کند، پزشکی که در راهروهای بیمارستان بریدۀ یک کاغذ مندرس حاوی شماره کارت را به خانواده بیمار می‌دهد و به آنان می‌گوید که کاری با بیمه و بیمارستان ندارد و تا پیامک واریز بیست‌و‌هشت میلیون تومان را دریافت نکند عمل را آغاز نخواهد کرد، مسئولی که مستقیم به دوربین نگاه می‌کند و لبخندزنان به مردم دروغ می‌گوید، جوانی که چند سال است در مراسم درگذشتگان در بهشت زهرا حاضر می‌شود و روزی چند کارتن ساندیس جمع می‌کند و به دکه‌های همانجا می‌فروشد نمونه‌هایی از تیپ بی‌شرف‌اند.
بین «بی‌شرفی اولیه» و «بی‌شرفی ثانویه» باید تمایز قائل شد. هر فرد معمولی ممکن است به ناچار یا به هر دلیلی در اوقاتی از زندگی‌اش بی‌شرف شود. در اینجا «بی‌شرفی» می‌آید و می‌رود. در بی‌شرفی اولیه فرد هنوز می‌تواند بی‌شرفی خود را تشخیص دهد. او می‌داند که بی‌شرفی ناپسند است و هنگام نگاه کردن به خودش در آینۀ روشویی، از بی‌شرف‌بودن شرمگین می‌شود و خودش را سرزنش می کند. ولی در بی‌شرفی ثانویه، «بی‌شرفی» بخشی از شخصیت فرد می‌شود. بی‌شرفی می‌آید و نمی‌رود و مانند چرکِ روی یقه پیراهن، می‌ماند. در بی‌شرفی ثانویه مرز بین فرد و بی‌شرفی مشخص نیست. بی‌شرفی می‌شود فرد و فرد می‌شود بی‌شرفی. در اینجا فرد بی‌شرفی‌اش را با افتخار اعلام هم می‌کند. برای اینان، بی‌شرفی نه یک روش بلکه منش می‌شود.
جامعه ایران شکاف‌های اجتماعی فراوانی دارد که شکاف قومیتی، شکاف مذهبی، شکاف طبقاتی، شکاف جنسیتی، شکاف نسلی از آن جمله‌اند. ولی به باور من مهم‌ترین شکاف جامعه ایرانی در این روزهای سخت، ابَرشکاف «شرافتمند / بی‌شرف» است. منظور آنکه در همه شکاف‌های اجتماعی یادشده میتوان آدم بی‌شرف یافت. این روزها همانطور که ثروتمندان بی‌شرف داریم فقرایی داریم که شدیدا بی‌شرفند و برای مثال با زخمی کردن دست کودکانِ گریان و هراسان طلای آنان را می دزدند.
به دلیل بحران‌های اقتصادی و اجتماعی گسترده، وسوسه‌های گوناگونی به سراغ مان می آید. وسوسه‌هایی که تحقق آنها با پایمال کردن منافع جمعی به نفع منافع فردی میسر است. در نتیجه شرافتمند ماندن در این روزها آزمونی سخت برای هر ایرانی است. تصور جامعه‌ای که در آن بی‌شرفی ثانویه پاندمی شود تصوری ترسناک است. روزی که دیگر نه شاهد اقلیت بی‌شرف، بلکه شاهد جامعه‌ای بی‌شرف باشیم.
@renaissancetranslate
🖋فردین_علیخواه
گئورگ زیمل، جامعه شناس آلمانی- که در اوایل قرن بیستم چشم از جهان فروبست- از جمله جامعه‌شناسانی بود که به ساخت تیپ اجتماعی بسیار علاقه داشت. او در آثارش از تیپ خسیس، ولخرج، غریبه، ماجراجو و فقیر نوشت. در این نوشته کوتاه با تأثیر از میراث زیمل، تیپ اجتماعی « بی‌شرف» معرفی خواهد شد.
تیپِ اجتماعی بی‌شرف در همه عرصه‌های جامعه، از بالا تا پایین، قابل شناسایی است و محدود به حرفه خاصی نیست. «بی‌شرفی» در کردار مهم‌ترین ویژگی این تیپ است. در سیاست، در اقتصاد، در فرهنگ و در اجتماع می توان مصداق‌های بی‌شرفی را یافت. در عرصه اقتصاد، «آدم بی‌شرف» همواره خودش را آدمی زرنگ و فرصت‌ساز می داند. او بی‌شعور نیست بلکه همه شعورش را در جهت تحکیم منافع فردی بکار می‌گیرد. اگر جامعه گرفتار ویروس کرونا می‌شود او تلفن را برمی‌دارد و با جاهای مختلف تماس می‌گیرد و در یک روز تعداد زیادی ماسک و مواد ضدعفونی‌کننده را به انبارها منتقل می‌کند و بعد با فروش آنها میلیون‌ها تومان به جیب می‌زند. او به فرصت‌سازی اقتصادی در پس هر بلا یا مصیبتی می‌اندیشد. با بروز هر مصیبت، او از خوشحالی در پوستش نمی‌گنجد چون فکر می‌کند نردبانی برای صعود یافته است. به همین دلیل به هنگام رانندگی به شکل تحسین‌آمیزی در آینۀ ماشین، خودش را تماشا می‌کند و به خاطر شکار فرصت‌ها با چشمک زدن در آینه به خودش می‌گوید « مخلصیم قربان» و خرکیف می‌شود.
سلبریتی‌هایی که در اوج هراس مردم برای مواجهه با کرونا به تبلیغ تجاری کالاهای در‌انبار‌مانده می‌پردازند، استادِ داوری که حتی یک سطر از پایان‌نامه دانشجو را نخوانده ولی در جلسه دفاع یک ساعت درباره ضعف‌های پایان‌نامه پرحرفی می‌کند، مأموری که علیرغم تأکید فرمانده‌اش بر عدم برخورد فیزیکی با دانشجویان معترض، به دلیل ناکامی های شخصی‌اش در ادامه تحصیل، دانشجویان را کتک می‌زند، فردی که دو سال است در مقابل داروخانه‌ها می‌ایستد و با نشان دادن نسخه و جلب ترحم مردمِ آشفته‌حال از آنان اخّاذی می کند، مقامی که صحبت‌هایش را در جلسات با خواندن سوره‌ای آغاز می‌کند و بعد در حالی که دندانش را خلال می‌کند به دوستانش می‌گوید راه پیشرفت در جمهوری اسلامی همین است، مدّاحی که پس از مجلس ترحیم و پس از شمارش ولع‌آمیز اسکناس‌های داخل پاکت، آنرا به سمت پدر متوفی پرتاب می‌کند، پزشکی که در راهروهای بیمارستان بریدۀ یک کاغذ مندرس حاوی شماره کارت را به خانواده بیمار می‌دهد و به آنان می‌گوید که کاری با بیمه و بیمارستان ندارد و تا پیامک واریز بیست‌و‌هشت میلیون تومان را دریافت نکند عمل را آغاز نخواهد کرد، مسئولی که مستقیم به دوربین نگاه می‌کند و لبخندزنان به مردم دروغ می‌گوید، جوانی که چند سال است در مراسم درگذشتگان در بهشت زهرا حاضر می‌شود و روزی چند کارتن ساندیس جمع می‌کند و به دکه‌های همانجا می‌فروشد نمونه‌هایی از تیپ بی‌شرف‌اند.
بین «بی‌شرفی اولیه» و «بی‌شرفی ثانویه» باید تمایز قائل شد. هر فرد معمولی ممکن است به ناچار یا به هر دلیلی در اوقاتی از زندگی‌اش بی‌شرف شود. در اینجا «بی‌شرفی» می‌آید و می‌رود. در بی‌شرفی اولیه فرد هنوز می‌تواند بی‌شرفی خود را تشخیص دهد. او می‌داند که بی‌شرفی ناپسند است و هنگام نگاه کردن به خودش در آینۀ روشویی، از بی‌شرف‌بودن شرمگین می‌شود و خودش را سرزنش می کند. ولی در بی‌شرفی ثانویه، «بی‌شرفی» بخشی از شخصیت فرد می‌شود. بی‌شرفی می‌آید و نمی‌رود و مانند چرکِ روی یقه پیراهن، می‌ماند. در بی‌شرفی ثانویه مرز بین فرد و بی‌شرفی مشخص نیست. بی‌شرفی می‌شود فرد و فرد می‌شود بی‌شرفی. در اینجا فرد بی‌شرفی‌اش را با افتخار اعلام هم می‌کند. برای اینان، بی‌شرفی نه یک روش بلکه منش می‌شود.
جامعه ایران شکاف‌های اجتماعی فراوانی دارد که شکاف قومیتی، شکاف مذهبی، شکاف طبقاتی، شکاف جنسیتی، شکاف نسلی از آن جمله‌اند. ولی به باور من مهم‌ترین شکاف جامعه ایرانی در این روزهای سخت، ابَرشکاف «شرافتمند / بی‌شرف» است. منظور آنکه در همه شکاف‌های اجتماعی یادشده میتوان آدم بی‌شرف یافت. این روزها همانطور که ثروتمندان بی‌شرف داریم فقرایی داریم که شدیدا بی‌شرفند و برای مثال با زخمی کردن دست کودکانِ گریان و هراسان طلای آنان را می دزدند.
به دلیل بحران‌های اقتصادی و اجتماعی گسترده، وسوسه‌های گوناگونی به سراغ مان می آید. وسوسه‌هایی که تحقق آنها با پایمال کردن منافع جمعی به نفع منافع فردی میسر است. در نتیجه شرافتمند ماندن در این روزها آزمونی سخت برای هر ایرانی است. تصور جامعه‌ای که در آن بی‌شرفی ثانویه پاندمی شود تصوری ترسناک است. روزی که دیگر نه شاهد اقلیت بی‌شرف، بلکه شاهد جامعه‌ای بی‌شرف باشیم.
@renaissancetranslate
چرا تایوان را دوست دارم
گاهی از من می‌پرسند: «به جز كشور خودت به كدام كشور ديگر علاقه داری؟»
هميشه يك جواب داشته‌ام: تايوان
و مردم می‌پرسند «تايوان؟چرا تايوان؟»
جواب خيلی ساده است، چون تايوان صخره‌ای لم يزرع در دريايی پر از امواج طوفانی و بدون منابع طبيعی برای زندگی كردن است. حتی برای ساخت و ساز بايد شن و ماسه را از دشمن خود یعنی چين وارد كند و با وجود همه اينها چهارمين ذخاير كلان مالی دنيا را در اختيار دارد.
زيرا به جای كندن زمين و استخراج هر آنچه كه بالا می‌آيد، تايوان ذهن و افكار ۲۳ ميليون تايوانی را می‌كاود.
استعدادشان را انرژی شان را و هوش و ذكاوت شان را چه زن و چه مرد. هميشه به دوستانم در تايوان می‌گويم:
"شما خوشبخت‌ترين مردم دنيا هستيد."
چطور اينقدر خوشبخت شده‌ايد؟ شما نه نفت داريد، نه سنگ‌آهن، نه جنگل، نه الماس، نه طلا، فقط مقدار كمی ذخاير ذغال سنگ و گاز طبيعی؟!
شما استعدادهای انسانی را کشف و استخراج می‌کنید. شما فرهنگ پرورش و تقويت مهارت‌هايتان را توسعه داده‌ايد، كاری كه امروزه ثابت شده با ارزش‌ترين و تنها منبع تجديدپذير واقعی جهان است.
«توماس فریدمن»
اقتصاددان
@renaissancetranslate
گاهی از من می‌پرسند: «به جز كشور خودت به كدام كشور ديگر علاقه داری؟»
هميشه يك جواب داشته‌ام: تايوان
و مردم می‌پرسند «تايوان؟چرا تايوان؟»
جواب خيلی ساده است، چون تايوان صخره‌ای لم يزرع در دريايی پر از امواج طوفانی و بدون منابع طبيعی برای زندگی كردن است. حتی برای ساخت و ساز بايد شن و ماسه را از دشمن خود یعنی چين وارد كند و با وجود همه اينها چهارمين ذخاير كلان مالی دنيا را در اختيار دارد.
زيرا به جای كندن زمين و استخراج هر آنچه كه بالا می‌آيد، تايوان ذهن و افكار ۲۳ ميليون تايوانی را می‌كاود.
استعدادشان را انرژی شان را و هوش و ذكاوت شان را چه زن و چه مرد. هميشه به دوستانم در تايوان می‌گويم:
"شما خوشبخت‌ترين مردم دنيا هستيد."
چطور اينقدر خوشبخت شده‌ايد؟ شما نه نفت داريد، نه سنگ‌آهن، نه جنگل، نه الماس، نه طلا، فقط مقدار كمی ذخاير ذغال سنگ و گاز طبيعی؟!
شما استعدادهای انسانی را کشف و استخراج می‌کنید. شما فرهنگ پرورش و تقويت مهارت‌هايتان را توسعه داده‌ايد، كاری كه امروزه ثابت شده با ارزش‌ترين و تنها منبع تجديدپذير واقعی جهان است.
«توماس فریدمن»
اقتصاددان
@renaissancetranslate
Giu' La Testa
Ennio Morricone
موسیقی واپسین شب
قطعه عاشقانه و رویایی «بدرود»
آهنگساز: مائسترو انیو موریکونه
آلبوم موسیقی متن فیلم سینمایی
«سرتو بدزد احمق!»(۱۹۷۱)
سبک: کلاسیک، ساندترک
@renaissancetranslate
قطعه عاشقانه و رویایی «بدرود»
آهنگساز: مائسترو انیو موریکونه
آلبوم موسیقی متن فیلم سینمایی
«سرتو بدزد احمق!»(۱۹۷۱)
سبک: کلاسیک، ساندترک
@renaissancetranslate
Forwarded from اتچ بات
جناب «سفیر کبیر» و ماجرای عهده نامه ترکمانچای: «روشنفکر» پیانیستی که ایران را به خاک سیاه نشاند!
✒️ رضی الدین طبیب
قسمت اول
جوانی بلند قامت بود با سیمایی جذاب و هوشی سرشار اما با خلق و خویی آتشین و رفتارهایی به شدت متناقض. تحت تاثیر افکار «مولیر» و آزادیخواهان انقلابی فرانسوی قرار داشت و کردار و شمایلش به قهرمانان عاصی و عجول رمانهای قرن نوزدهم می مانست٬ اما در همان حال همفکران غربی خود را به خاطر انسان‌دوستی و دستگیری از سِرف ها و دهقانان استهزاء می‌کرد. رفتارهای ستیزه جویانه اش با غرب و روشنفکران غربی زبانزد حلقه های روشنفکری روسیه بود و جمله «روسیه به پوشاک و غذا و الگوهای فرانسوی هیچ نیازی ندارد!» از زبانش نمی افتاد.
با اینهمه فرزند حقیقی عهد «رمانتیسم» بود و همان میراث فکری را به ارث برده که هر جوان اروپایی دیگری در آن عصر: آزادیخواه، ایده آلیست، رمانتیک و مرگ جو. به طرز غریبی به نظر می‌رسید که از دلِ داستانهای درخشان داستایوفسکی بیرون جسته است!
در هنر موسیقی_خاصه آهنگسازی و نوازندگی ساز پیانو_ استعدادی ناب داشت و در «هنر نمایش» و «نویسندگی» هم چیزی از آن بیشتر؛ اما «سیاست» و «حکومت» برایش نخستین دغدغه بود.
همنشین همیشگی جمعی از بزرگترین شعرا و ادیبان روسیه چون «لِرمانتوف» و «چادایِف» و «نیکلای گوگول» بود و رفیق گرمابه و گلستان «الکساندر پوشکینِ» کبیر. دوستانش با آن همه استعدادی که یکجا در وی جمع شده بود، برایش نامی جاودان در ادبیات و هنر روسیه را پیشگویی می‌کردند؛ اما هیچ یک از آنها_حتی پوشکین_نمیدانستند که دست سرنوشت به زودی راهی دیگر را پیش پای او خواهد نهاد.
از آنجایی که مردی بسیار دان بود و در بسیاری از امور فردی صاحب نظر، منتج به آن گشته بود که رفتاری به شدت مغرورانه پیدا کند و جز نزدیکان خویش، احدی را داخل آدم به حساب نکند. چون سرش برای سیاست درد می‌کرد، به جرگه «دِکابریست های» دو آتشه(مشروطه خواهان) وارد شد و نه تنها چندبار برای «تزار نیکلای اول» زبان درازی کرد که در جنگ جانشینی تزار همراه با بسیاری دیگر از اشراف معترض دربار بر علیه او شمشیر هم کشید. با این اوصاف فکر می‌کنید در آن روزگار چه سرنوشتی در انتظارش بود؟
بله، احتمالا درست حدس زدید! او در همان جنگ دستگیر شد و برای مدتی هم به زندان افتاد، اما با وساطت دوستان درباری و ادیبش خیلی زود آزاد شد. آنها حتی آنقدر از او پیش پادشاه جدید تعریف کردند که تزار هم کم کم از او خوشش آمد و به این صرافت افتاد که او را بیازماید؛ بنابراین تصمیم گرفت تا به شیوه شاهان بر سر این جوان نابغه و طاغی دست تفقد بِکشد. به همین سبب مرد جوان با وجود جرم سنگینش آزاد شد و در کمال شگفتی در بخش دیوانی دربار به وی پست نسبتاً مهمی محول گردید، اما «نیکلای اول» که خود تزاری با کیاست و بسیار دانا بود، چون در سٙکٙنات و وٙجٙنات جوانک مغرور و گستاخ دقیق شد، به فراست دریافت که ماندن او در مسکو و در میان حلقه دوستانش اصلأ به صلاح او و دربار روسیه نیست؛ پس او را به همراه «ژنرال یرمولوف» فرماندار نظامی قفقاز به «طهران» فرستاد.
نام این مرد جوان «الکساندر سرگیوویچ گریبایدوف» بود. او که با حکم تزار به سمت «سفیر کبیر» روسیه برگزیده شده بود، همراه با هیأتی بلندپایه راهی ایران عهد قاجار گردید. گریبایدوف در واقع مسئول اصلی و نویسنده قرارداد ننگین و کمرشکن «ترکمنچای» بود و تا آنجا که در توان داشت سعی در تحقیر ایرانیان نمود.
گریبایدوف بر خلاف نگاه سرتاسر ستایش آمیزش نسبت به اروپاییان، با آسیایی ها و به ویژه «ايرانيان» همچون بربرها برخورد می کرد و مردم و سرزمينی که دو قرن پيش برای مردان اندیشه و سياست و نويسندگان سفرنامه های غربی جذابيت داشت، از نظر او چندان ملال آور می نمودند که نمی شد به خاطر آنها خود را لحظه ای از «همنشينی با زنان دلربا» محروم کرد. او اغلب درباره ایرانیان می گفت:
"اگر می شد اين قليان کِش ها(اشراف و اربابان) و نوکران چٙرسی شان(معتاد) را مجبور به پاک کردن جاده ها از گِل و برف کرد، بسيار معقول تر بود!"
گريبايدوف، با نمایش چنین دشمنی هايی آشکار و اهانت آمیزی در حساس ترين سالهای عهد قاجار وارد ایران شد و در اداره مناقشات ايران و روس که منجر به تنظیم عهدنامه خفت بار ترکمانچای گردید، شرکت کرد و در نوشتن این عهدنامه که در نظر هر روشنفکری، «ننگين ترینِ قراردادها» بود، اصلی‌ترین نقش را بر عهده گرفت.
@renaissancetranslate
✒️ رضی الدین طبیب
قسمت اول
جوانی بلند قامت بود با سیمایی جذاب و هوشی سرشار اما با خلق و خویی آتشین و رفتارهایی به شدت متناقض. تحت تاثیر افکار «مولیر» و آزادیخواهان انقلابی فرانسوی قرار داشت و کردار و شمایلش به قهرمانان عاصی و عجول رمانهای قرن نوزدهم می مانست٬ اما در همان حال همفکران غربی خود را به خاطر انسان‌دوستی و دستگیری از سِرف ها و دهقانان استهزاء می‌کرد. رفتارهای ستیزه جویانه اش با غرب و روشنفکران غربی زبانزد حلقه های روشنفکری روسیه بود و جمله «روسیه به پوشاک و غذا و الگوهای فرانسوی هیچ نیازی ندارد!» از زبانش نمی افتاد.
با اینهمه فرزند حقیقی عهد «رمانتیسم» بود و همان میراث فکری را به ارث برده که هر جوان اروپایی دیگری در آن عصر: آزادیخواه، ایده آلیست، رمانتیک و مرگ جو. به طرز غریبی به نظر می‌رسید که از دلِ داستانهای درخشان داستایوفسکی بیرون جسته است!
در هنر موسیقی_خاصه آهنگسازی و نوازندگی ساز پیانو_ استعدادی ناب داشت و در «هنر نمایش» و «نویسندگی» هم چیزی از آن بیشتر؛ اما «سیاست» و «حکومت» برایش نخستین دغدغه بود.
همنشین همیشگی جمعی از بزرگترین شعرا و ادیبان روسیه چون «لِرمانتوف» و «چادایِف» و «نیکلای گوگول» بود و رفیق گرمابه و گلستان «الکساندر پوشکینِ» کبیر. دوستانش با آن همه استعدادی که یکجا در وی جمع شده بود، برایش نامی جاودان در ادبیات و هنر روسیه را پیشگویی می‌کردند؛ اما هیچ یک از آنها_حتی پوشکین_نمیدانستند که دست سرنوشت به زودی راهی دیگر را پیش پای او خواهد نهاد.
از آنجایی که مردی بسیار دان بود و در بسیاری از امور فردی صاحب نظر، منتج به آن گشته بود که رفتاری به شدت مغرورانه پیدا کند و جز نزدیکان خویش، احدی را داخل آدم به حساب نکند. چون سرش برای سیاست درد می‌کرد، به جرگه «دِکابریست های» دو آتشه(مشروطه خواهان) وارد شد و نه تنها چندبار برای «تزار نیکلای اول» زبان درازی کرد که در جنگ جانشینی تزار همراه با بسیاری دیگر از اشراف معترض دربار بر علیه او شمشیر هم کشید. با این اوصاف فکر می‌کنید در آن روزگار چه سرنوشتی در انتظارش بود؟
بله، احتمالا درست حدس زدید! او در همان جنگ دستگیر شد و برای مدتی هم به زندان افتاد، اما با وساطت دوستان درباری و ادیبش خیلی زود آزاد شد. آنها حتی آنقدر از او پیش پادشاه جدید تعریف کردند که تزار هم کم کم از او خوشش آمد و به این صرافت افتاد که او را بیازماید؛ بنابراین تصمیم گرفت تا به شیوه شاهان بر سر این جوان نابغه و طاغی دست تفقد بِکشد. به همین سبب مرد جوان با وجود جرم سنگینش آزاد شد و در کمال شگفتی در بخش دیوانی دربار به وی پست نسبتاً مهمی محول گردید، اما «نیکلای اول» که خود تزاری با کیاست و بسیار دانا بود، چون در سٙکٙنات و وٙجٙنات جوانک مغرور و گستاخ دقیق شد، به فراست دریافت که ماندن او در مسکو و در میان حلقه دوستانش اصلأ به صلاح او و دربار روسیه نیست؛ پس او را به همراه «ژنرال یرمولوف» فرماندار نظامی قفقاز به «طهران» فرستاد.
نام این مرد جوان «الکساندر سرگیوویچ گریبایدوف» بود. او که با حکم تزار به سمت «سفیر کبیر» روسیه برگزیده شده بود، همراه با هیأتی بلندپایه راهی ایران عهد قاجار گردید. گریبایدوف در واقع مسئول اصلی و نویسنده قرارداد ننگین و کمرشکن «ترکمنچای» بود و تا آنجا که در توان داشت سعی در تحقیر ایرانیان نمود.
گریبایدوف بر خلاف نگاه سرتاسر ستایش آمیزش نسبت به اروپاییان، با آسیایی ها و به ویژه «ايرانيان» همچون بربرها برخورد می کرد و مردم و سرزمينی که دو قرن پيش برای مردان اندیشه و سياست و نويسندگان سفرنامه های غربی جذابيت داشت، از نظر او چندان ملال آور می نمودند که نمی شد به خاطر آنها خود را لحظه ای از «همنشينی با زنان دلربا» محروم کرد. او اغلب درباره ایرانیان می گفت:
"اگر می شد اين قليان کِش ها(اشراف و اربابان) و نوکران چٙرسی شان(معتاد) را مجبور به پاک کردن جاده ها از گِل و برف کرد، بسيار معقول تر بود!"
گريبايدوف، با نمایش چنین دشمنی هايی آشکار و اهانت آمیزی در حساس ترين سالهای عهد قاجار وارد ایران شد و در اداره مناقشات ايران و روس که منجر به تنظیم عهدنامه خفت بار ترکمانچای گردید، شرکت کرد و در نوشتن این عهدنامه که در نظر هر روشنفکری، «ننگين ترینِ قراردادها» بود، اصلی‌ترین نقش را بر عهده گرفت.
@renaissancetranslate
Telegram
attach 📎
Forwarded from اتچ بات
«جناب سفیر کبیر» و ماجرای ترکمانچای: «روشنفکر» پیانیستی که ایران را به خاک سیاه نشاند!
✒️ رضی الدین طبیب
قسمت دوم
آرا و عقاید نژادپرستانه، اهانت آمیز و فئودالیستی اش در قبال «ایران» و دیگر ملل قفقاز، سویه ویرانگر و تاریکِ ذهنِ او_ که یکی از سرشناس ترین روشنفکران روس قرن نوزدهم بود_ را بر ما آشکار می‌سازد و به همین سبب او را کاملا از همفکران معاصرش در غرب متمايز می نماید.
تزارِ آلمانی تبار(نیکلای اول) اگرچه به او چنین پست حساسی را واگذار کرده بود، اما قصد داشت او را از روسیه دور نگاه دارد، مبادا زبان آتشین و قلم بُرای او آرامش شکننده پایتخت را برهم زند و البته برای آنکه توأمان جوانک متکبر را به خاطر پرده دری های سابقش گوشمالی دهد و محترمانه تحقیرش نماید، به ژنرال پاسکوویچ برای پیروزی در نبرد با ایران «یک میلیون روبل» و به گریبایدوف تنها «چهل هزار روبل» پاداش داد!
اندکی بعد گریبایدوف راهی ایران شد، اما با وجود ناشکیبایی ذاتی اش، برای عزیمت به طهران و شرفیابی به حضور «سلطان باباخان»(فتحعلی شاه قاجار) هیچ تعجیل نکرد؛ در عوض چند روزی را در تبریز مهمان «عباس میرزا ولیعهد» بود و تا آنجا که توانست با نواختن پیانو_با اجازه و بی اجازه_در کاخ ولایتعهدی حسابی خود را سرگرم ساخت؛ شاهدان ماجرا می‌گفتند که بسیار بی ادب است و اساسا اعتقادی به آداب دیپلماتیک و احترام جوانمردانه به «دشمن» شکست خورده اما بزرگ خود ندارد. عباس میرزای محجوب و بینوا هم دندان بر جگر گذاشته بود و هیچ نمی‌گفت تا مردک مُزٙلف روس شٙرٙش را هرچه زودتر کم کند و راهی پایتخت شود.
در خلال اقامتش در تبریز، یک روز صبح مانند جن زدگان از خواب بیدار شد و به هیأت همراه و ایرانیان تحت فرمانش دستور داد راهی اردبیل شوند. شنیده بود که شاه عباس صفوی گنجینه ای ارزشمند را نذر بارگاه جدش «شیخ صفی‌الدین اردبیلی» کرده است؛ پس به تاخت به سراغ گنج بی قیمت رفت. تا به کتابخانه مجلل اردبیل رسید، چشمان حریصش برقی زد؛ فی الفور دستور داد ده ها قاطر را خورجین و افسار کنند و هرچه کتاب و دست‌نوشته و نسخ خطاطی در آنجاست را یکجا و حتماً به «آکادمی علوم سنکوفسکی» بفرستند. وقتی از او پرسیدند چرا به آنجا و به کلکسیون های سلطنتی تزار در مسکو یا سنت پترزبورگ نه؟ به تندی پاسخ داد:
"این کتابها به چه کار مشتی نادانِ از خودراضی می آید؟!"
آخرالامر هم بر کسی معلوم نشد اصلأ کی را داخل آدم به حساب می آورد. کاتب و مترجم ایرانی اش که با دیدن رفتار وحشیانه و بی پروای گریبایدوف از ترس بر خود می لرزید، پنهانی به منشی اش گفت:
"این قرمساق که قیصر روس را پیش چشم همه ابله می‌خواند، پایش به طهران برسد با خلق خدا چه خواهد کرد؟!"
رفت و روبِ کتابخانه شیخ صفی که تمام شد، به تبریز بازگشت. چند روز بیشتر در آنجا ماند و در تمام مدت با همراهان و قزاقهای بی تربیتش مشغول سورچرانی شد؛ اگرچه مدام شکایت داشت که غذاهای ایران خیلی بد و چرب است و چند برابر توان هضم معدۀ اوست!
هفته‌ی بعد با ناز و غمزه راهی طهران شد. برنامه ای که شخصاً برای تأمین مایحتاج سفرِ هیأت همراه و سربازانش تدارک دیده بود، به معنای واقعی کلمه خانه خراب کن بود:
يک رأس گاو، يک رأس گوساله، سی قطعه مرغ و اردک، دويست عدد تخم مرغ، چهل و پنج کیلو برنج، پنج رأس گوسفند، صد کیلو نان، صد و هشتاد کیلو هیزم و ۳۰۰ بطر شراب و عرق و بسیاری مخلفات دیگر!
«ژنرال یِرمولوف» سردسته قزاقهایش که دیگر دلش به حال ایرانیان می سوخت به او می‌گفت:
"جناب سفیر نباید مردم مغلوب را خانه خراب کرد، چون معلوم نیست اگر سر به شورش بردارند با ما چه خواهند کرد"٬ اما گریبایدوف مگر گوش اش به این حرفها بدهکار بود؟! به یرمولوف که با چشمان نگرانش به او خیره شده بود با بی خیالی تمام پاسخ داد:
"یرمولوف عزیز! ایرانی جماعت نفهم است و فقط حرف زور را می‌فهمد. به سربازانت اعلام کن هر کجا که رسیدند، از «بیخ» شخمش بزنند!"
یِرمولوف که با شنیدن این دستور کنترلش را از دست داده بود، با صدایی عصبی خطاب به گریبایدوف گفت:
شخم و شیار زدن چیز دیگری است قربان. این جنگ است یا اخاذی!؟ شما در واقع دارید به این بینواها می گویید: یا پول بده یا جانت را!"
و پیش از آنکه سخن قزاق به اخر برسد، ناگهان گریبایدوف با خشم فریاد زد:
"کافی است ژنرال. منتظر اجرای دستوراتم هستم. مرخص هستید!"
سرهنگ بورتسف که از جانب ژنرال پاسکویچ مأمور مطالعه و بررسی طرح گریبایدوف برای تنظیم قرارداد صلح ترکمنچای با ایران شده بود در زیر طرح گریبایدوف جمله ای به طعنه نوشت که هنوز هم گزش آن را می شود احساس کرد: "آیا هیچ کس آنقدر زنده می ماند که آزادی نهایی خود را از طرف ایرانی کسب کند؟!"
@renaissancetranslate
✒️ رضی الدین طبیب
قسمت دوم
آرا و عقاید نژادپرستانه، اهانت آمیز و فئودالیستی اش در قبال «ایران» و دیگر ملل قفقاز، سویه ویرانگر و تاریکِ ذهنِ او_ که یکی از سرشناس ترین روشنفکران روس قرن نوزدهم بود_ را بر ما آشکار می‌سازد و به همین سبب او را کاملا از همفکران معاصرش در غرب متمايز می نماید.
تزارِ آلمانی تبار(نیکلای اول) اگرچه به او چنین پست حساسی را واگذار کرده بود، اما قصد داشت او را از روسیه دور نگاه دارد، مبادا زبان آتشین و قلم بُرای او آرامش شکننده پایتخت را برهم زند و البته برای آنکه توأمان جوانک متکبر را به خاطر پرده دری های سابقش گوشمالی دهد و محترمانه تحقیرش نماید، به ژنرال پاسکوویچ برای پیروزی در نبرد با ایران «یک میلیون روبل» و به گریبایدوف تنها «چهل هزار روبل» پاداش داد!
اندکی بعد گریبایدوف راهی ایران شد، اما با وجود ناشکیبایی ذاتی اش، برای عزیمت به طهران و شرفیابی به حضور «سلطان باباخان»(فتحعلی شاه قاجار) هیچ تعجیل نکرد؛ در عوض چند روزی را در تبریز مهمان «عباس میرزا ولیعهد» بود و تا آنجا که توانست با نواختن پیانو_با اجازه و بی اجازه_در کاخ ولایتعهدی حسابی خود را سرگرم ساخت؛ شاهدان ماجرا می‌گفتند که بسیار بی ادب است و اساسا اعتقادی به آداب دیپلماتیک و احترام جوانمردانه به «دشمن» شکست خورده اما بزرگ خود ندارد. عباس میرزای محجوب و بینوا هم دندان بر جگر گذاشته بود و هیچ نمی‌گفت تا مردک مُزٙلف روس شٙرٙش را هرچه زودتر کم کند و راهی پایتخت شود.
در خلال اقامتش در تبریز، یک روز صبح مانند جن زدگان از خواب بیدار شد و به هیأت همراه و ایرانیان تحت فرمانش دستور داد راهی اردبیل شوند. شنیده بود که شاه عباس صفوی گنجینه ای ارزشمند را نذر بارگاه جدش «شیخ صفی‌الدین اردبیلی» کرده است؛ پس به تاخت به سراغ گنج بی قیمت رفت. تا به کتابخانه مجلل اردبیل رسید، چشمان حریصش برقی زد؛ فی الفور دستور داد ده ها قاطر را خورجین و افسار کنند و هرچه کتاب و دست‌نوشته و نسخ خطاطی در آنجاست را یکجا و حتماً به «آکادمی علوم سنکوفسکی» بفرستند. وقتی از او پرسیدند چرا به آنجا و به کلکسیون های سلطنتی تزار در مسکو یا سنت پترزبورگ نه؟ به تندی پاسخ داد:
"این کتابها به چه کار مشتی نادانِ از خودراضی می آید؟!"
آخرالامر هم بر کسی معلوم نشد اصلأ کی را داخل آدم به حساب می آورد. کاتب و مترجم ایرانی اش که با دیدن رفتار وحشیانه و بی پروای گریبایدوف از ترس بر خود می لرزید، پنهانی به منشی اش گفت:
"این قرمساق که قیصر روس را پیش چشم همه ابله می‌خواند، پایش به طهران برسد با خلق خدا چه خواهد کرد؟!"
رفت و روبِ کتابخانه شیخ صفی که تمام شد، به تبریز بازگشت. چند روز بیشتر در آنجا ماند و در تمام مدت با همراهان و قزاقهای بی تربیتش مشغول سورچرانی شد؛ اگرچه مدام شکایت داشت که غذاهای ایران خیلی بد و چرب است و چند برابر توان هضم معدۀ اوست!
هفته‌ی بعد با ناز و غمزه راهی طهران شد. برنامه ای که شخصاً برای تأمین مایحتاج سفرِ هیأت همراه و سربازانش تدارک دیده بود، به معنای واقعی کلمه خانه خراب کن بود:
يک رأس گاو، يک رأس گوساله، سی قطعه مرغ و اردک، دويست عدد تخم مرغ، چهل و پنج کیلو برنج، پنج رأس گوسفند، صد کیلو نان، صد و هشتاد کیلو هیزم و ۳۰۰ بطر شراب و عرق و بسیاری مخلفات دیگر!
«ژنرال یِرمولوف» سردسته قزاقهایش که دیگر دلش به حال ایرانیان می سوخت به او می‌گفت:
"جناب سفیر نباید مردم مغلوب را خانه خراب کرد، چون معلوم نیست اگر سر به شورش بردارند با ما چه خواهند کرد"٬ اما گریبایدوف مگر گوش اش به این حرفها بدهکار بود؟! به یرمولوف که با چشمان نگرانش به او خیره شده بود با بی خیالی تمام پاسخ داد:
"یرمولوف عزیز! ایرانی جماعت نفهم است و فقط حرف زور را می‌فهمد. به سربازانت اعلام کن هر کجا که رسیدند، از «بیخ» شخمش بزنند!"
یِرمولوف که با شنیدن این دستور کنترلش را از دست داده بود، با صدایی عصبی خطاب به گریبایدوف گفت:
شخم و شیار زدن چیز دیگری است قربان. این جنگ است یا اخاذی!؟ شما در واقع دارید به این بینواها می گویید: یا پول بده یا جانت را!"
و پیش از آنکه سخن قزاق به اخر برسد، ناگهان گریبایدوف با خشم فریاد زد:
"کافی است ژنرال. منتظر اجرای دستوراتم هستم. مرخص هستید!"
سرهنگ بورتسف که از جانب ژنرال پاسکویچ مأمور مطالعه و بررسی طرح گریبایدوف برای تنظیم قرارداد صلح ترکمنچای با ایران شده بود در زیر طرح گریبایدوف جمله ای به طعنه نوشت که هنوز هم گزش آن را می شود احساس کرد: "آیا هیچ کس آنقدر زنده می ماند که آزادی نهایی خود را از طرف ایرانی کسب کند؟!"
@renaissancetranslate
Telegram
attach 📎
Forwarded from اتچ بات
جناب «سفیر کبیر» و ماجرای عهدنامه ترکمانچای: «روشنفکر» پیانیستی که ایران را به خاک سیاه نشاند!
✒️رضی الدین طبیب
قسمت سوم
این شمایل واقعی یکی از روشنفکرانی بود که پا به عرصه سیاست گذاشته بود، البته بهتر آن بود که هرگز سیاستمدار نمی‌شد!
اینکه شاعر بزرگی چون «الکساندر پوشکین» جملاتی زیبا درباره او نگاشته بود یا روزنامه نگار جوانی روزگاری درباره او نوشته بود که «در روسیه از همه باهوش تر است،همه از شنیدن حرف هایش مفتون خواهید شد» چه چیزی را در ارتباط با نگاهمان به «الکساندرگریبایدوفِ» بیرحم و تاراج‌گر تغییر خواهد داد؟! بدون شک هیچ چیز!
به قول یکی از مورخ و نویسندگان معاصر ایرانی، احتمالاً در تاریخ جهان، تصویر هیچ «روشنفکری» در هیچ کجای جهان هرگز تا این حد تاریک و زشت نبوده است.
گریبایدوف سرانجام به طهران رسید، ولی حتی با وجود رسیدن به پایتخت برای شرفیابی به حضور شاه و برای تحقیر کردن او عامدانه تعلل کرد.بعد از دیدار با فتحعلیشاه بالاخره دیدار کرد و قرارداد امضا شد؛ از آن «بدتر و خفت بارتر» نمی توانست باشد. به احتمال فراوان، تقریباً همه ما از چند و چون آن با خبریم؛ شاید اگر کیاست عباس میرزا و فراست چند مرد با تجربه و سیاستمدار ایرانی در کار نبود٬ تبریز و زنجان و گیلان و تهران هم همان وقت از دست رفته بود.
جدای از رفتار زشت و زننده گریبایدوف با شاه و درباریان، فرامین غریب و گوناگونی بود که هر روز در تهران صادر می‌کرد همه_هم ایرانیان و حتی روس ها_ را جان به لب کرده بود؛ اما این روشنفکرِ جوانِ نمایشنامه نویس و موسیقیدان پُر تفاخر روس نمی‌دانست که عاقبت باید تاوان یکی از همین فرامین نابخردانه اش را با جانش بپردازد.
سفیر روس اما زمانی حکم مرگ خود را امضاء کرد هنگامی که گریبایدوف برای مراسم خداحافظی به حضور شاه رفته بود. تا آن زمان مسئلۀ بازگشت زندانیان سابقا مسیحی و تازه مسلمان، به رغم بی مهری ها و دلخوریها، مشکل بزرگی نیافریده بود. در آن شب یکی از خواجگان سرشناس شاه به نام «میرزا یعقوب» به سفارت روسیه آمد و خواستار حمایت سفیر از خود شد. میرزا یعقوب که به هنگام محاصرۀ قلعۀ ایروان به دستور ژنرال تسیتسیانوف اسیر شده بود، بعداً به اسلام گروید و به مقام خزانه دار شاه و مسئول امور مالی «حرم» ارتقاء یافت.
هنوز این مشکل حل نشده، که مشکل بسیار بزرگتری هم به آن اضافه شد: بازجویی از دو زن بردۀ ارمنی که به اندرون «اللهیارخان» یکی از سرداران شاه تعلق داشتند.
وقتی اللهیارخان با اکراه فراوان به آن دو زن اجازه داد برای سوال و جواب به محل سفارت بروند، هر دو گفتند که حاضر به خروج از منزل نیستند، اما «رستم بیگ» مباشر گرجی تبار گریبایدوف، او را ترغیب کرد آنان را به زور به سفارتخانه بیاورد و پس از ورود به سفارت، چند روزی نگاهشان دارد تا شاید تغییر عقیده بدهند. آنها را عاقبت وارد سفارتخانه نمودند، اما آخرین ضربه زمانی بود که به دستور رستم بیگ، دو زن ارمنی را به یکی از گرمابه های مجاور سفارت بردند.
به نوشته کاتب ایرانی ماجرا، "هیچ کاری احمقانه تر از این نمی شد انجام داد. گرمابه رفتن یا تن شستن یکی از مراسم مهم قبل از ازدواج به شیوۀ اسلامی بود."
خبر این واقعه چون به گوش مردم و علما و کسبه بازار رسید، مانند حریق تمام «طهران» را در بر گرفت. شایع شده بود که روس ها دو زن مسلمان را به زور نگاه داشته اند؛ می خواهند زنان را وادار به ترک دینشان کنند و «میرزا یعقوب» خائن به دین اسلام است.
در هجوم نخستِ جمعیت چند هزار نفره که به تحریک «میرزا مسیح» مجتهد تهران به پا خاسته بودند، افزون بر چند تنی از مهاجمان، میرزا یعقوب، «داداش بیگ» مباشر گرجی، یک قزاق و یکی دو نوکر کشته شدند. اما "پس از یک ساعت و نیم آرامشِ شکننده، گلوله ای بدفرجام از تپانچۀ یکی از قزاقان که گریبایدف به آنها دستور داده بود شلیک نکنند، جوانی تقریباً شانزده ساله را در میان جمعیت از پای در آورد و با این شلیک، فرمان مرگ گریبایدوف و هیأت همراهش نیز صادر شد.
@renaissancetranslate
✒️رضی الدین طبیب
قسمت سوم
این شمایل واقعی یکی از روشنفکرانی بود که پا به عرصه سیاست گذاشته بود، البته بهتر آن بود که هرگز سیاستمدار نمی‌شد!
اینکه شاعر بزرگی چون «الکساندر پوشکین» جملاتی زیبا درباره او نگاشته بود یا روزنامه نگار جوانی روزگاری درباره او نوشته بود که «در روسیه از همه باهوش تر است،همه از شنیدن حرف هایش مفتون خواهید شد» چه چیزی را در ارتباط با نگاهمان به «الکساندرگریبایدوفِ» بیرحم و تاراج‌گر تغییر خواهد داد؟! بدون شک هیچ چیز!
به قول یکی از مورخ و نویسندگان معاصر ایرانی، احتمالاً در تاریخ جهان، تصویر هیچ «روشنفکری» در هیچ کجای جهان هرگز تا این حد تاریک و زشت نبوده است.
گریبایدوف سرانجام به طهران رسید، ولی حتی با وجود رسیدن به پایتخت برای شرفیابی به حضور شاه و برای تحقیر کردن او عامدانه تعلل کرد.بعد از دیدار با فتحعلیشاه بالاخره دیدار کرد و قرارداد امضا شد؛ از آن «بدتر و خفت بارتر» نمی توانست باشد. به احتمال فراوان، تقریباً همه ما از چند و چون آن با خبریم؛ شاید اگر کیاست عباس میرزا و فراست چند مرد با تجربه و سیاستمدار ایرانی در کار نبود٬ تبریز و زنجان و گیلان و تهران هم همان وقت از دست رفته بود.
جدای از رفتار زشت و زننده گریبایدوف با شاه و درباریان، فرامین غریب و گوناگونی بود که هر روز در تهران صادر می‌کرد همه_هم ایرانیان و حتی روس ها_ را جان به لب کرده بود؛ اما این روشنفکرِ جوانِ نمایشنامه نویس و موسیقیدان پُر تفاخر روس نمی‌دانست که عاقبت باید تاوان یکی از همین فرامین نابخردانه اش را با جانش بپردازد.
سفیر روس اما زمانی حکم مرگ خود را امضاء کرد هنگامی که گریبایدوف برای مراسم خداحافظی به حضور شاه رفته بود. تا آن زمان مسئلۀ بازگشت زندانیان سابقا مسیحی و تازه مسلمان، به رغم بی مهری ها و دلخوریها، مشکل بزرگی نیافریده بود. در آن شب یکی از خواجگان سرشناس شاه به نام «میرزا یعقوب» به سفارت روسیه آمد و خواستار حمایت سفیر از خود شد. میرزا یعقوب که به هنگام محاصرۀ قلعۀ ایروان به دستور ژنرال تسیتسیانوف اسیر شده بود، بعداً به اسلام گروید و به مقام خزانه دار شاه و مسئول امور مالی «حرم» ارتقاء یافت.
هنوز این مشکل حل نشده، که مشکل بسیار بزرگتری هم به آن اضافه شد: بازجویی از دو زن بردۀ ارمنی که به اندرون «اللهیارخان» یکی از سرداران شاه تعلق داشتند.
وقتی اللهیارخان با اکراه فراوان به آن دو زن اجازه داد برای سوال و جواب به محل سفارت بروند، هر دو گفتند که حاضر به خروج از منزل نیستند، اما «رستم بیگ» مباشر گرجی تبار گریبایدوف، او را ترغیب کرد آنان را به زور به سفارتخانه بیاورد و پس از ورود به سفارت، چند روزی نگاهشان دارد تا شاید تغییر عقیده بدهند. آنها را عاقبت وارد سفارتخانه نمودند، اما آخرین ضربه زمانی بود که به دستور رستم بیگ، دو زن ارمنی را به یکی از گرمابه های مجاور سفارت بردند.
به نوشته کاتب ایرانی ماجرا، "هیچ کاری احمقانه تر از این نمی شد انجام داد. گرمابه رفتن یا تن شستن یکی از مراسم مهم قبل از ازدواج به شیوۀ اسلامی بود."
خبر این واقعه چون به گوش مردم و علما و کسبه بازار رسید، مانند حریق تمام «طهران» را در بر گرفت. شایع شده بود که روس ها دو زن مسلمان را به زور نگاه داشته اند؛ می خواهند زنان را وادار به ترک دینشان کنند و «میرزا یعقوب» خائن به دین اسلام است.
در هجوم نخستِ جمعیت چند هزار نفره که به تحریک «میرزا مسیح» مجتهد تهران به پا خاسته بودند، افزون بر چند تنی از مهاجمان، میرزا یعقوب، «داداش بیگ» مباشر گرجی، یک قزاق و یکی دو نوکر کشته شدند. اما "پس از یک ساعت و نیم آرامشِ شکننده، گلوله ای بدفرجام از تپانچۀ یکی از قزاقان که گریبایدف به آنها دستور داده بود شلیک نکنند، جوانی تقریباً شانزده ساله را در میان جمعیت از پای در آورد و با این شلیک، فرمان مرگ گریبایدوف و هیأت همراهش نیز صادر شد.
@renaissancetranslate
Telegram
attach 📎
Forwarded from اتچ بات
جناب «سفیر کبیر» و ماجرای عهدنامه ترکمنچای: «روشنفکر» پیانیستی که ایران را به خاک سیاه نشاند!
✒️ رضی الدین طبیب
قسمت چهارم و پایانی
پایان ماجرا سریع بود. زمانی که جمعیت افسارگسیخته نعره کشان و با قمه و خنجر از آستانۀ در به سمت سالن هجوم برد و البته که روس ها هم تصمیم گرفتند تا جان خود را ارزان نفروشند. «دکتر مالمبرگ» که شمشیرکشان به سوی حیاط دویده بود در نخستین حمله دست چپش قطع شد. او به سالن بازگشت و پس از توقفی کوتاه برای پیچیدن پارچۀ پرده به دور بازوی خون آلودش به صحنۀ زد و خورد بازگشت٬ اما به سرعت قطعه قطعه شد! و کاتب با «قاطی جمعیت شدن»، به شکلی معجزه آسا جان خود را نجات داد.
پس از لحظه ای با موج جمعیت به طرف سالن رانده شد. جایی که کاتب چشمش به بدن گریبایدوف افتاد که سینه اش با ضربات مکرر چاقو سوراخ شده بود. در پایین پای گریبایدف جنازۀ قزاق ارشدی به چشم می خوردکه ظاهراً سعی کرده بود تا آخرین لحظه خود را سپر جان او سازد. بدن شانزده تن از همردیفان او نیز در همانجا افتاده بود. کاتب وحشت زده و نیمه جان دید که چگونه جمعیت وحشی بر سر جنازه ها ریخته اند و آنها را پس از لخت کردن از پنجره به بیرون می اندازند تا روی هم تلنبار شوند. کاتب نوشته است:
"خدای بزرگ! آیا این اعمال عقوبت ندارند!؟ من هرگز نمیدانستم که بدن انسان گنجایش این همه خون را داشته باشد. خون جاری شده از بدن آنان، تمام کف سالن را پوشانده و سپس راه خود را به سوی حیاط گشوده بود."
بدن تکه و پاره «میرزا یعقوب خان» و جسد مردی که تصور می شد «گریبایدوف» باشد را در خیابان ها و بازارهای شهر به روی زمین کشیدند. جماعت جنون زده با راه انداختن دستجات به تکرار فریاد می زدند:
مردم! برای سفیر روس که میخواهد به دیدار شاه برود راه بازکنید! به نشانۀ احترام برایش خبردار بایستید! کلاه از سر بردارید و مثل فرنگی ها به او سلام بدهید! تا می توانید هم به صورتش تف بیاندازید!"
زمانی که حاکم شهر می خواست جماعت معترض را بر سر عقل آورد مورد اصابت سنگ و کلوخ و دشنام پی در پی قرار گرفت. آنها فریاد می زدند:
"برو برای روس ها جاکشی زنانت را بکن حرامزاده! همان بهتر که دایم به ریش درازت گلاب بزنی! برادرت «عباس میرزا» روح و جان و ناموسش را به قیصر روس فروخته! بزن به چاک! والا قیمه قیمه ات می کنیم...!
فتحعلی شاه و درباریان از ترس خشم مردم حدود یک هفته پشت درهای ارگ سلطنتی تهران زندانی شدند و تنها بعد از آن بود که اندکی جرأت یافتند و بیرون آمدند. شاه دستور داد تا پنج تن از سران شورش را برای تنبیه دیگر مردم گردن بزنند.
ماجرای الکساندر گریبایدوف، روشنفکر جاه طلب روس به شکلی فاجعه بار به پایان رسید، اما شاه ایران از ترس انتقام دولت روسیه و حمله مجدد آنها به خاک ایران، هیئتی بلندپایه به سرکردگی خسرو میرزا نوه اش و غرامت مالی و نامه ای صلح آمیز به سوی روسیه گسیل داشت. از قضا میرزا تقی خان فراهانی (امیرکبیر) نیز جزو همان هیئت پنج نفره بلندپایه بود.
تزار نیکلای اول نیز با وجود مکدر شدنش از شنیدن این ماجرا، پنهانی بخاطر مرگ گریبابدوفِ پر مدعا نفس راحتی کشید و از آنجایی که در تدارک نبرد با عثمانی بود از خیر انتقامجویی گذشت و به یک عذرخواهی خشک و خالی دولت ایران توسط هیئتی که همراه نوۀ شاه به «سن پطرزبورگ» آمده بودند، قناعت کرد.
فتحعلیشاه الماس ۸۸٫۷ قیراطیِ، معروف به «الماس شاه» را که اکنون در صندوق الماس در شهر مسکو نگهداری می‌شود به خاطر خونبهای سفیرکبیر به دولت روسیه اهدا نمود. این الماس به هنگام فتح هند توسط نادرشاه افشار به ایران آورده شده و جزو جواهرات سلطنتی ایران به حساب می آمد، اما تقدیر بر آن بود که حتی مرگ الکساندر گریبابدوف_این روشنفکر متکبر جانی_هم برای ایرانیان مخارج کمرشکن یه بار آورد.
🎵موسیقی پایانی اثری است به نام «والس شماره دو در می مینور» که اکنون جزو آثار محبوب و متداول پیانو کنسرتوهای سرتاسر دنیا است؛ اگرچه کمتر کسی از زندگی و عاقبت آهنگساز نگون‌بختش اطلاع دارد.
منابع
کلی، لارنس، دیپلماسی و قتل در تهران، ترجمۀ غلامحسین میرزا صالح، نشر نگاه معاصر
هرولد بی. سیجل، «الکساندر سرگییویچ گریبایدوف»، نویسندگان روس، ترجمهٔ مژده دقیقی، نشر نی
قتل وزير مختار، نگاهی به کتاب ديپلماسی و قتل در تهران، نوشته سیروس علی نژاد، منتشر شده در وبسایت بی بی سی فارسی (آوریل ۲۰۰۷)
@renaissancetranslate
✒️ رضی الدین طبیب
قسمت چهارم و پایانی
پایان ماجرا سریع بود. زمانی که جمعیت افسارگسیخته نعره کشان و با قمه و خنجر از آستانۀ در به سمت سالن هجوم برد و البته که روس ها هم تصمیم گرفتند تا جان خود را ارزان نفروشند. «دکتر مالمبرگ» که شمشیرکشان به سوی حیاط دویده بود در نخستین حمله دست چپش قطع شد. او به سالن بازگشت و پس از توقفی کوتاه برای پیچیدن پارچۀ پرده به دور بازوی خون آلودش به صحنۀ زد و خورد بازگشت٬ اما به سرعت قطعه قطعه شد! و کاتب با «قاطی جمعیت شدن»، به شکلی معجزه آسا جان خود را نجات داد.
پس از لحظه ای با موج جمعیت به طرف سالن رانده شد. جایی که کاتب چشمش به بدن گریبایدوف افتاد که سینه اش با ضربات مکرر چاقو سوراخ شده بود. در پایین پای گریبایدف جنازۀ قزاق ارشدی به چشم می خوردکه ظاهراً سعی کرده بود تا آخرین لحظه خود را سپر جان او سازد. بدن شانزده تن از همردیفان او نیز در همانجا افتاده بود. کاتب وحشت زده و نیمه جان دید که چگونه جمعیت وحشی بر سر جنازه ها ریخته اند و آنها را پس از لخت کردن از پنجره به بیرون می اندازند تا روی هم تلنبار شوند. کاتب نوشته است:
"خدای بزرگ! آیا این اعمال عقوبت ندارند!؟ من هرگز نمیدانستم که بدن انسان گنجایش این همه خون را داشته باشد. خون جاری شده از بدن آنان، تمام کف سالن را پوشانده و سپس راه خود را به سوی حیاط گشوده بود."
بدن تکه و پاره «میرزا یعقوب خان» و جسد مردی که تصور می شد «گریبایدوف» باشد را در خیابان ها و بازارهای شهر به روی زمین کشیدند. جماعت جنون زده با راه انداختن دستجات به تکرار فریاد می زدند:
مردم! برای سفیر روس که میخواهد به دیدار شاه برود راه بازکنید! به نشانۀ احترام برایش خبردار بایستید! کلاه از سر بردارید و مثل فرنگی ها به او سلام بدهید! تا می توانید هم به صورتش تف بیاندازید!"
زمانی که حاکم شهر می خواست جماعت معترض را بر سر عقل آورد مورد اصابت سنگ و کلوخ و دشنام پی در پی قرار گرفت. آنها فریاد می زدند:
"برو برای روس ها جاکشی زنانت را بکن حرامزاده! همان بهتر که دایم به ریش درازت گلاب بزنی! برادرت «عباس میرزا» روح و جان و ناموسش را به قیصر روس فروخته! بزن به چاک! والا قیمه قیمه ات می کنیم...!
فتحعلی شاه و درباریان از ترس خشم مردم حدود یک هفته پشت درهای ارگ سلطنتی تهران زندانی شدند و تنها بعد از آن بود که اندکی جرأت یافتند و بیرون آمدند. شاه دستور داد تا پنج تن از سران شورش را برای تنبیه دیگر مردم گردن بزنند.
ماجرای الکساندر گریبایدوف، روشنفکر جاه طلب روس به شکلی فاجعه بار به پایان رسید، اما شاه ایران از ترس انتقام دولت روسیه و حمله مجدد آنها به خاک ایران، هیئتی بلندپایه به سرکردگی خسرو میرزا نوه اش و غرامت مالی و نامه ای صلح آمیز به سوی روسیه گسیل داشت. از قضا میرزا تقی خان فراهانی (امیرکبیر) نیز جزو همان هیئت پنج نفره بلندپایه بود.
تزار نیکلای اول نیز با وجود مکدر شدنش از شنیدن این ماجرا، پنهانی بخاطر مرگ گریبابدوفِ پر مدعا نفس راحتی کشید و از آنجایی که در تدارک نبرد با عثمانی بود از خیر انتقامجویی گذشت و به یک عذرخواهی خشک و خالی دولت ایران توسط هیئتی که همراه نوۀ شاه به «سن پطرزبورگ» آمده بودند، قناعت کرد.
فتحعلیشاه الماس ۸۸٫۷ قیراطیِ، معروف به «الماس شاه» را که اکنون در صندوق الماس در شهر مسکو نگهداری می‌شود به خاطر خونبهای سفیرکبیر به دولت روسیه اهدا نمود. این الماس به هنگام فتح هند توسط نادرشاه افشار به ایران آورده شده و جزو جواهرات سلطنتی ایران به حساب می آمد، اما تقدیر بر آن بود که حتی مرگ الکساندر گریبابدوف_این روشنفکر متکبر جانی_هم برای ایرانیان مخارج کمرشکن یه بار آورد.
🎵موسیقی پایانی اثری است به نام «والس شماره دو در می مینور» که اکنون جزو آثار محبوب و متداول پیانو کنسرتوهای سرتاسر دنیا است؛ اگرچه کمتر کسی از زندگی و عاقبت آهنگساز نگون‌بختش اطلاع دارد.
منابع
کلی، لارنس، دیپلماسی و قتل در تهران، ترجمۀ غلامحسین میرزا صالح، نشر نگاه معاصر
هرولد بی. سیجل، «الکساندر سرگییویچ گریبایدوف»، نویسندگان روس، ترجمهٔ مژده دقیقی، نشر نی
قتل وزير مختار، نگاهی به کتاب ديپلماسی و قتل در تهران، نوشته سیروس علی نژاد، منتشر شده در وبسایت بی بی سی فارسی (آوریل ۲۰۰۷)
@renaissancetranslate
Telegram
attach 📎