هنوز با همه دردم امید درمانست
که آخری بود آخر شبان یلدا را...

" سعدی "

شب یلدایی درخشان و سرشار از مِهر و شادکامی را برای شما عزیزان آرزومندیم.

کانال هنری رنسانس
@renaissancetranslate

موسیقی واپسین شب


قطعه شادمانه و جاودانه «شیراز» با نوای سحرانگیز ویلن استاد بیژن مرتضوی

آلبوم: جادوی بیژن(۱۹۹۰)

سبک: پاپ، کلاسیک ایرانی, لایت
@renaissancetranslate

مادام‌ که نخبگان سیاسی، اولویت رشد «اقتصادی» را نپذیرند، از بحرانی به بحران دیگر می‌رسیم

🖋محمود سریع القلم



یک ویژگی مشترکِ حکمرانی میانِ چهار قدرتِ اول جهان، (آلمان، چین، آمریکا و ژاپن)، نگاه های دراز مدت در واکنشها و تصمیم سازی هاست.
اصولاً وقتی حکمرانان، اولویت اول خود را رشد و توسعۀ اقتصادی تعریف کنند، بر اساس بازه های زمانی طولانی مدت تصمیم میگیرند.

◼ آلمانی ها
برای آنکه بیهوده نگران ناامنی از ناحیۀ روس ها نشوند، پروژه ای چند میلیارد دلاری برای انتقال گاز طبیعی روسیه به آلمان تعریف کردند تا با ایجاد نوعی وابستگی متقابل، هم در تامین امنیت و هم تامین منابع گاز و انرژی برای دراز مدت برنامه ریزی کنند. این پروژه علیرغم مخالفت آمریکا در حال تکمیل است.

◼ ژاپنی ها
که برتری اقتصادی چین را نهایی می دانند با نادیده گرفتن اختلافات عمیق تاریخی، به روابطِ گسترده ای با چینی ها به خصوص در دهۀ اخیر اهتمام ورزیده­ اند.

◼ اتحادیه اروپا
برای آنکه انگیزۀ مهاجرت از آفریقا به اتحادیه اروپا به تدریج کاسته شود، این اتحادیه تصمیم گرفته سرمایه گذاری و فعالیت های گسترده ای را در اقتصاد کشورهای آفریقایی شروع کند تا در یک بازۀ زمانی 10 ساله که پیش بینی می شود200 میلیون نفر به جمعیت آفریقا اضافه شود، مهاجرت آفریقا یی ها به اروپا را به حداقل برساند.

◼ آمریکا
برای آنکه برتری خود را نسبت به چین در چند دهۀ آینده حفظ کند، به دنبالِ روابطِ استراتژیک با کشورهایی است که یکی از این ویژگی ها را داشته باشد: بازار مصرفی و سرمایه (برزیل و هند)، سرمایه (عربستان، آلمان، کانادا و انگلیس) و فناوری (سنگاپور، هند، اسراییل و کرۀ جنوبی).
عموم این کشورها به تثبیتِ موقعیت خود در حدودِ سال ۲۰۵۰ فکر و برنامه ریزی می‌کنند.

◼ عربستان
که 80 سال به درآمدهای نفتی وابسته بوده، در تلاشی همه جانبه در پی عملیاتی کردن چندین استراتژی موازی برای کسب درآمد های غیرنفتی است.

🔴 اگر کاهشِ تقاضایِ انرژی در جهان را مبنا بدانیم، کیفیتِ حیات اقتصادی در ایران که عمدتاً به صادرات انرژیهای فسیلی وابسته است، تابع کدام درآمدهای ارزی خواهد بود؟ در میان عمومِ متغیرهای موفقیتِ اقتصادی، «عنصر زمان» علیه ماست. هرچند ناکارآمدی داخلی بخشی ازمشکل است ولی درعین حال، بیش از 15 سال است که تبعاتِ ناشی از مسائل خارجی و مذاکرات هسته­‌ای، رشد اقتصادی را به صفر و در دورِۀ کرونا به زیر صفر رسانده است.

🔴 تامین امنیت اقتصادی نه به سمینار نیاز دارد و نه جلسات طولانی و سخنرانی. تابع 10 اصل زیر است:
اجماعِ عمومِ جریان های سیاسی حولِ اولویتِ رشد و توسعۀ اقتصادی؛
تبدیل دستگاهِ دیپلماسی به وزارت خانه ای جهت تسهیل تجارت و سرمایه گذاری اقتصادی؛
سیاستِ خارجی یعنی روابط اقتصادی خارجی؛
ثباتِ سیاسی؛
تمرکز بر چندین مزیت نسبی برای کسبِ سهم بازارِ منطقه ای و جهانی؛
پیوستن به سازمانِ تجارت جهانی؛
روابطِ عادی و قابل پیش بینی با عموم همسایگان؛
اندونزیایی کردن سیاست خارجی (روابطِ متعادل با ژاپن، هند، روسیه، چین، آمریکا، استرالیا و اتحادیۀ اروپا)؛
نظامِ حقوقی و بوروکراتیک شفاف؛
مصونیت کاملِ رسانه ها در مبارزه با فساد اقتصادی.

🔴 این ده اصل تابع 5 مفروض بنیادی زیرند:
بدون ارتباطات بین المللی نمی توان به رشد اقتصادی و مازاد دست یافت؛
بدون روابط عادی و امن با همسایگان نمی­توان به رشد اقتصادی و مازاد دست یافت؛
امنیت داخلی، امنیت ملی، انسجام اجتماعی و وفاداری به کشورعمدتاً تابع امنیتِ اقتصادی و مازاد هستند؛
ثبات اقتصادی به ثبات سیاسی می انجامد؛

🔴 با توجه به واقعیت های منظومه جهانِ فعلی مادامی که نخبگان سیاسی به اولویت 80 % رشد و توسعه اقتصادی در نظام فکری و استنباطی خود دست نیابند، از یک بحران به بحرانی دیگر حرکت خواهند کرد

🔴 یکی از خطاهای تحلیلی درمحافلِ علوم انسانی کشور این است که ایران را یک «مورد خاص» می‌بیند در حالی که مطالعۀ مقایسه ای نشان می دهد که:
کشورهای چند قومی هم پیشرفت کرده اند (مالزی)؛
کشورهای مستقر در مناطق ژئوپلیتیک هم پیشرفت کرده اند (کرۀ جنوبی)؛
کشورهایی که با استعمار مبارزه کرده اند هم پیشرفت کرده اند (ویتنام)؛
کشورهایی که همسایۀ قدرتمند دارند هم پیشرفت کرده اند (مکزیک)؛
کشورهایی که سوابق ایدئولوژیک دارند هم پیشرفت کرده اند (چین)؛
کشورهایی که به آن­ها حمله شده و مستعمره شده اند هم پیشرفت کرده اند (هند).

هیچ کشوری بدون بین‌المللی شدن اندیشه و عملکرد نخبگان سیاسی آن نتوانسته است پیشرفت کند. بعضی با مطالعه و تشخیص بین المللی می شوند (سنگاپور و مالزی). بعضی با تعددِ بحران ها بین المللی می شوند (چین).
و بعضی ها بدون بین المللی شدن، نسل های آیندۀ خود را فقیرتر می کنند (بولیوی، کوبا و کره شمالی)
@renaissancetranslate

«سانسور» هیچ گاه در یک نقطه محدود نمی‌ماند. کافیست در یک نقطه شروع شود تا به تمام «جامعه» سرایت کند. سانسور میکروبِ جان است. جان را فاسد می‌کند. فرهنگ را از درون می‌پوساند. به همین سبب سانسور تنها به معنی نقطه‌چین شدن کتاب‌ها نیست. بلکه اندیشه و احساس را هم نقطه‌چین می‌کند. روابط و حضور و سلوک انسان‌ها را نیز نقطه‌چین می‌کند. حتی گریستن و خندیدن، و سکوت و تأمل‌ها را نیز نقطه‌چین می‌کند.




«محمد مختاری»
@renaissancetranslate

هرکس می داند که «آتش» برخاسته از یک شراره‌ی کوچک، تا زمانی که چوبی برای سوختن باشد، شعله‌ور و فزاینده خواهد ماند. با این حال، حتی اگر آتش با «آب» خاموش نشود، زمانی که دیگر ماده‌ای برای سوختن نداشته باشد، «خاموش» خواهد شد و دیگر نخواهد سوخت.
به همین ترتیب، هر قدر «جباران» بیشتر غارت کنند، طمع کنند، تخریب و ویران کنند، تعداد بیشتر از افراد «تسلیم» می‌شوند و به «اطاعت» در می‌آیند.

اینگونه است که ستمکاران حاکم، قدرتمندتر و هولناکتر می‌شوند و بیشتر آماده‌ی تار و مار و ویرانگری می‌گردند.

اما اگر کسی تسلیم آنان نشود، و بی هیچ خشونتی صرفاً اطاعت نشوند، بی پناه، بی‌حفاظ، عریان، و دست خالی می‌مانند و به «هیچ» مبدل می‌شوند درست همان‌گونه که اگر به ریشه‌ی گیاه، آب و غذا نرسد ساقه‌ها و برگ‌ها پژمرده و خشک می‌شوند.





«بردگی اختیاری»
اتین دولابوئتی
@renaissancetranslate

موسیقی واپسین شب


قطعه زیبا و محزون «خاطرات الحمرا»(۱۸۸۳) یکی از ماندگارترین آثار فرانسیسکو تارِگا آهنگساز نامدار و نابینای اسپانیایی.

تنظیم و اجرا: مائسترو «نارسیزو یِپِز»(۱۹۹۱)؛ بارسلون


سبک: رمانتیک، کلاسیک، ملل
@renaissancetranslate

#واکسن_کرونا_مطالبه_ملی

اینکه پول واکسن ندارید بخرید یا به دلایل دیگه ای نمی تونید بخرید هم به خودتون مربوطه. راستش اونقدر هی با اما و اگر، ابتدایی ترین حقوق مون رو با صدای کم و ترس و لرز، اونم بعضی وقتا فقط، ملتمسانه گفتیم که انگار ماجرا داره برعکس میشه و کم مونده بگن عامل بی پولی و قهر دنیا با ما و تحریم و صدها گرفتاری دیگه «ماییم» و نه آنها که در رأس تصمیم گیری های این مملكتند...
خیلی ما آدمای خوبی هستیم خیلی...!!

البته که پر واضح است هر کسی انتخابی دارد و می تواند به واکسن اعتماد کند یا نه.

از صفحه اینستاگرام شاهین صفری
(شاهین مانگ/shahinmung@)

@renaissancetranslate

‍ «روشنفکران هپروتی»

🖋فرهاد قنبری



«روشنفکر ایرانی» قبل از اینکه مارکس و لنین و هگل و آدورنو و.. را بشناسد، باید خودش را بشناسد. اینکه کجای دنیا ایستاده است. پا بر روی چه خاکی دارد و نسبتش با تاریخ و سنت هایش چگونه است.
روشنفکر ایرانی قبل از تلاش برای شناخت تاریخ فلسفه غرب باید تاریخ اندیشه در سرزمین خود را واکاوی کند. روشنفکر ایرانی قبل از شناخت هنر و فکر و اندیشه در غرب باید موسیقی و معماری و شعر و مینیاتور و.. خود را بشناسد و پس از آن است که با یک دریچه ذهنی بازتر و اعتماد به نفس و خودباوری بیشتر و با یک درک عمیقتر از جهان خود و جهان خارج خود می تواند پی ببرد که چه نسبتی با جهان غرب دارد و چگونه می تواند از علم و فلسفه و جریان های فکری و هنری و سیاسی مدرن در جهان غرب برای جامعه خود و باز کردن گره های اجتماعی و فرهنگی خود استفاده نماید وگرنه به صرف اینکه طرف صبح تا شب کانت و هگل و هایدگر و مارکس و.. بخواند، اما متوجه نباشد که این اطلاعات برای چه است و به چه دردش می خورد و چه نسبتی با جامعه اش دارد و قرار است چه باری از روی دوشش بردارد، وگرنه بدون این آگاهی ها، فلسفه در بهترین حالت می شود تفنن و سرگرمی یا عامل فخرفروشی برای دیگران و یا استاد با حقوق و مزایای خوب واحد درسی کانت و هگل و هایدگر و.. در فلان دانشکده که اصولا نه مسئله ای دارد و نه با سوالی مواجه است.

باید به خاطر داشت که ارسطو و هگل و کانت و مارکس و دیگر بزرگان تاریخ اندیشه زمانی مهم و معتبرند و آشنایی به جهان فکری آنها لازم است که بتوان از طریق آنها نسبتی با زیست جهان خویش برقرار کرد و با فکر کردن از دریچه اندیشگانی آنها گره کوری از حیات اجتماعی و سیاسی خویش باز کرد وگرنه هگل و مارکس خواندن به صرف اینکه من هگل و مارکس خونم بالاست که ارزشی ندارد و اصولا فلسفه و اندیشه شلوار و پیراهن مارک دار برای پز دادن و دلبری کردن در «دانشکده های فوکو و دریدا دوست» نیست.

این ما «فوکویی ها» و ما «دیلوزی ها» و ما «مارکسی لنینی ها» کردن های دانشجویانی که تا فیها خالدون دیلوز و دریدا و آدورنو و لنین و پلخانف و.. را می کاوند و برای صدسالگی و صد و دوسالگی انقلاب روسیه نشست برگزار می کنند، اما از درک ساده ترین مسائل فرهنگی و تاریخی سرزمین خود عاجزند، شاید برای دورهمی ها و بزم های شبانه و کشیدن چند بست تریاک اصل و چند پیک کنیاک روسی جواب بدهد، اما نه تنها هیچ دردی از هزاران درد این مملکت را دوا نخواهد کرد، بلکه خود درد دیگری بر دردهای جامعه افزوده و نسلی از بهترین جوانان این سرزمین را در هپروت غرق خواهد کرد.

بسیاری از این مارکسیست_هگلی هایی که صبح تا شب در حیاط دانشکده ها و کافه ها و کف گروهها و کانالهای تلگرامی و توئیتری و اینستاگرامی پلاسند و از دانه دانه ریش های مارکس و انگلس تا کله کچل فوکو را تحلیل می کنند، در عمل از چگونگی برقراری یک رابطه ساده اجتماعی ناتوانند و الواتی و رکیک گویی و دریدگی و بددهنی (و گاهی کاباره) را با فلسفه و اندیشه اشتباه گرفته اند.

بزرگترین خدمت به جامعه هم این است که از این روشنفکران، کتاب هگل و کانت و فوکو و.. را گرفت و به جایش کتاب اصول اولیه تربیت و روابط اجتماعی و چگونه درست زیستن در اجتماع را دستشان داد.
@renaissancetranslate

چهره‌ی زیبا
مثل آفتاب‌گردانی‌ست که
گل‌برگ‌هایش را؛
رو به خورشید می‌گشاید
مثل تو
که چهره می‌گشایی بر من،
وقتی ورق را برمی‌گردانم.



«اکتاویو پاز»
@renaissancetranslate

ما «فلک زده‌ها» در ماتحت دنیا واقعیم. لذت دنیا و امنیت را راه نبرده‌ایم. نه در دوره‌ی افتخار بودیم، نه در عصر مدنیت و تربیت و عدالت...در دوره‌ی «هرج و مرج» واقع شده‌ایم. دلیران می‌میرند و حاصل به ترسو‌هایی میراث می‌رسد که زنده‌اند...این ملت «غیور» به غرش دویست توپ از صدا و حرکت افتادند و دیگر نفس نمی‌کشند...!!





«ندبه»
استاد بهرام بیضایی
@renaissancetranslate

موسیقی واپسین شب

ترانه قدیمی و بسیار زیبای «کوچه شهر دلم»

خواننده: استاد فریدون فروغی

آهنگساز: حسین واثقی
تنظیم: استاد کوروش یغمایی

آلبوم موسیقی متن فیلم سینمایی«فتنه چکمه پوش»(۱۳۵۱)

سبک: پاپ، راک، موسیقی فیلم
@renaissancetranslate

#تلنگر

«دو» پادشاه در یک «عصر»:

ناصرالدین شاه قاجار(ایران)
امپراتور مِیجی(ژاپن)

یک جایگاه،
دو هدف متفاوت،
دو اندیشه متفاوت،
دو اخلاق متفاوت و دو دستاورد متفاوت برای ملتهای تحت فرمان خود!
@renaissancetranslate

انسانها در طول تاریخ همیشه «بی منطق» بودن، چرا وقتی بچه های گرسنه توی هند زندگی میکنن، مردم غذاشونو میریزن دور!؟
یا چرا وقتی به «اکسیژن» نیاز هست درختا رو قطع میکنن؟ و اینکه چرا جدول زمان بندی اتوبوسها رو درست کردن وقتی هیچ کدومشون سر وقت نمیان!؟
مکس با دانشمند مورد علاقه اش هم عقیده بود که تنها دو چیز تمومی نداره:

"کائنات و حماقت انسان..."






انیمیشن‌ «مری و مکس»(۲۰۱۰)
آدام الیوت
@renaissancetranslate

در هوای گرم «شرق» همه چیز زودتر شکفته و پژمرده می شود٬ ولی از یاد نبریم که نژادی که «تمدن» را آغاز کرد، شرق را برای زندگی انتخاب کرده بود.
در این میان عاملی که در وادی «هنر» و به ویژه در حوزه موسیقی و روند تحولات آن اهمیت پیدامی کند، «مذهب» است.

غربی ها به خصوص آلمانی ها روحیه خشن‌تری داشتند و آئین نرم و ملایم مسیحیت را پذیرفتند. ولی ما روحیه نرم و لطیفی داشتیم و آماده بودیم که آئین «خشن» تری را بپذیریم. به هر حال همه چیز از داخل ناشی شده است.

اگر ضعف داخلی وجود نداشت، مقاومت بیشتری می‌شد. اگر آدم «ضعیف» نباشد، سرماخوردگی او را از پای در نمی آورد. من فکر می کنم اگر آئین «مانی» باقی مانده بود چه بسا که ما در [ادوار بعدی تاریخ مان] مبدل به «لاک پشت» نمی شدیم...!





«امانوئل ملیک اصلانیان»
موسیقی‌دان و نظریه پرداز نامدار ایرانی
@renaissancetranslate

موسیقی واپسین شب


ترنم و ترکیب موسیقی شمال آفریقا با شانسون فرانسوی و فلامنکوی اسپانیایی در ترانه الجزایری بسیار زیبا و متفاوتی به نام «هیچکس جز تو...»

خواننده و ترانه سرا: سعاد ماسی

آلبوم: داب(۲۰۰۳)

سبک: پاپ، فولک
@renaissancetranslate

"من هزار سال بعد از مرگم هم فکر نمی کنم از ما گذشته. و اصلا یعنی چه!؟ چرا تا هستیم از ما گذشته؟ و آنها که قرن های قرن است ازشان گذشته، بدین فروتنی و خاکساری یکطرفه ی ما هر روز پروارترند."




پنجم دی ماه سالروز تولد فردوسیِ تئاتر و سینمای ایران، استاد « بهرام بیضایی» است.

با امید بهروزی، سلامت و موفقیت‌ روزافزونِ ایشان🌹


کانال هنری "رنسانس"
@Renaissancetranslate

این یکی از تضادهای زندگی ماست که آدم همیشه کار اشتباه را در بهترین زمان ممکن انجام میدهد.


سکانس مبارزه مشت زنی در فیلم سینمایی «روشنایی های شهر»(۱۹۳۱)

این صحنه شاید مفرح ترین سکانس در میان تمام آثار سینمایی چاپلینِ نابغه باشد.

کارگردان و آهنگساز: چارلی چاپلی


بیست و پنجم دسامبر، سالروز درگذشت سلطان کمدی سینمای جهان «چارلی چاپلین» است(۱۹۷۷_۱۸۸۹)🥀
@renaissancetranslate

‍ "مواظب باشیم که «کمونیست» بودن ما بخاطر «گرسنه» بودن ما نباشه!

🖋دکتر نظام بهرامی کمیل




جمله‌ای منسوب به «کارل مارکس» هست که میگه:
"مراقب باشیم مارکسیست بودنمان به دلیل گشنه بودنمان نباشه..."

این جمله از هرکس که باشد، حکایت از واقعیتی تلخ دارد.
افراد زیادی هستند که فقط و فقط براساس موقعیت فردی و منافع شخصی خودشون داوری و تصمیم‌گیری می‌کنند. این افراد که عموماً افراطی و تندرو هستند در دوره‌ای هوادار سینه‌چاک نظر و عقیده‌ای می‌شوند اما به محض تغییر شرایطشون؛ افکار و باورهای قبلی را کنار گذشته و اهداف و ارزش‌های جدیدی پیدا می‌کنند.

در دوران دانشجویی و در خوابگاه دانشگاه تهران که بودیم یک دوست داشتیم که خیلی ذوب در مارکس و مارکسیسم بود. سخن از «پول» و «مالکیت خصوصی» و «سرمایه‌داری» براش حکم کفریات را داشت و معتقد بود آمریکا گوشه‌ای از جهنم روی زمین است. کوچکترین تفاوتی روحش را آزار می‌داد و با قدرت تمام جلوی آن می‌ایستاد. آنقدر عاشق مساوات و عدالت بود که اگر می‌خواستیم صبح جمعه دسته جمعی بریم کوه، بیانیه می‌داد که همه برای صبحانه فقط می‌توانند نان و سیب زمینی و تخم مرغ بیارند. وای به حال کسی که می‌خواست از نان و کره و مربا یا پنیر و گردو دفاع کنه! معتقد بود نباید هیچ تفاوت و تبعیضی درکار باشه، فقط سیب زمینی و تخم مرغ، والسلام ختم کلام.

چند سال بعد از فارغ التحصیلی، دوباره این دوست قدیمی رو دیدم. در شرکتی خصوصی جایگاه بسیار خوبی پیدا کرده بود و حقوقش حداقل سه برابر حقوق کارمندی من بود. از عقاید براتون بگم؛ مارکس و مارکسیسم رو بوسیده بود و بطور کلی گذاشته بود کنار. دانشجوی پابرهنه‌ای که هزینه بلیط اتوبوس را نداشت، حالا که شاسی بلند سوار می‌شد فهمیده بود؛ ای بابا «فریدمن» و «نوزیک» عجب اندیشمندان بزرگی بودند و ما مسخرشون می‌کردیم. کدوم گوساله‌ای قبول می‌کنه که درآمد و مزایای پزشک جراح با پرستار ساده برابر باشه که من بخوام از حقوق کارگر شرکت در برابر کارفرمای زحمت‌کش دفاع کنم.

چندباری که به جمع دانشجویان رفتم از این «مارکسیست‌های گشنه» زیاد دیدم. رگ غیرتشان دربرابر سخنان لیبرالیستی و کاپیتالیستی من بالا می‌زد، اما در پشت این برآمدگی بیشتر گرسنگی و ناامیدی می‌دیدم تا باور قلبی و همیشگی به عدالت.

روی دیگر این سکه که البته شیادتر و فریبکارترند؛ روشنفکران و اساتید دانشگاهی هستند که از صبح تا شب در نقد سرمایه‌داری و نئولیبرالیسم فک می‌زنند، اما مسیر زندگیشان را بر این اساس تعریف کرده‌اند که چگونه از پایین خیابان ولی عصر بروند بالای آن.
@renaissancetranslate

Merry Christmas!
Feliz navidad!
Buon Natale!
joyeux Noël
Fröhliche Weihnachten!
Շնորհավոր Սուրբ Ծնունդ!
کریسمس مبارک!



فرخنده زادروز حضرت عیسی مسیح(ع) را به تمامی دوستان و همراهان ارجمند کانال رنسانس و بویژه ارامنه و مسیحیان عزیز ایران زمین و سراسر جهان شادباش می گوییم.

با آرزوی موفقیت، سلامتی و بهروزی در سال نو برای تمامی دوستان
@renaissancetranslate

موسیقی واپسین شب



قطعه بیکلام بسیار زیبایی با نام
«پرتره ی لوپه»

آهنگساز: الیوت گلدنتال

آلبوم موسیقی متن فیلم سینمایی «فریدا»(۲۰۰۲)
برنده جایزه بهترین موسیقی متن سال و نامزد جایزه اسکار

سبک: لاتین، ساندترک، فولک
@renaissancetranslate

‍ ‍ واقعاً چه بلایی بر سر گوش ونسان ون گوگ آمد؟

🖋علی امینی نجفی
بخش نخست




ونسان ون گوگ زندگی کوتاه اما پرماجرایی داشت. یکی از حوادث معروف زندگی نقاش بزرگ امپرسیونیست کنده شدن گوش چپ اوست.
تا امروز که از ماجرا ۱۳۲ سال گذشته، هنوز به درستی روشن نشده که آن گوش چرا و چگونه بریده شد. ون گوگ بی‌گمان یکی از محبوب‌ترین هنرمندان تاریخ است: او با زندگی ناکام و پریشان، استعداد و خلاقیت کم‌نظیر و انبوه آثار شگرف و نبوغ‌آمیزش به یکی از «قدیسان شهید» بارگاه هنر بدل شده است. به همین خاطر است که تاریخ هنر به سرنوشت او علاقه‌ای ویژه نشان می‌دهد و هنرپژوهان درباره ماجرای کنده شدن گوش چپ او مدام بحث‌های تازه پیش می‌کشند. درباره اصل ماجرا تردیدی وجود ندارد و خود نقاش هم در یک خودنگاره تصویر آن را کشیده است.

ون گوگ تا روز ۲۳ دسامبر دو گوش درسته داشت، اما روز بعد که او را در بستر غرق خون یافتند، جای گوش چپ او خالی بود و به یاد نمی‌آورد چه بلایی به سرش آمده است. درباره چگونگی ماجرا حرف و حدیث زیاد است و دو روایت بر سر زبانهاست:
اول: ون گوگ، که در اوایل سال ۱۸۸۸ به توصیه برادر کوچک و مهربانش تئو به شهر آرل در جنوب فرانسه کوچ کرده بود، چند ماه بعد به ناراحتی روحی و افسردگی شدید دچار شد؛ او در کابوس‌های وحشتناک و هذیان‌آلود دست و پا می‌زد و به عوالم جنون نزدیک می‌شد.

هنرمند رنجور و حساس که از مدتی پیش در گوش چپ خود صداهایی تحمل‌ناپذیر می‌شنید، تصمیم گرفت با اقدامی قطعی خود را از شر گوش راحت کند. روایت دیگر این است که ون گوگ به روسپی جوانی به نام «راشل» دل بسته بود و چون مال و منالی نداشت به او بدهد، به دلبر خود قول داده بود که به او یک "هدیه گرانبها" تقدیم کند، و این البته گوش خودش بود.

برای این روایت گواه واقعی وجود دارد، زیرا راشل واقعا گوش بریده را دریافت کرد. ون گوگ در آخرین ساعات آن شب به روسپی‌خانه رفت و سراغ راشل را گرفت. دستمالی که به دور سر و صورت خود پیچیده بود، هنوز خونی بود. او چیزی به طرف روسپی گرفت و با صدایی مست‌آلود و بی‌رمق به او گفت:

"از این خوب نگه‌داری کن!"

روشن است که هدیه همان گوش بریده بود. راشل با دیدن گوش، از حال رفت و دوستانش به دور او جمع شدند. صبح روز بعد مأموران پلیس ون گوگ را نیمه‌جان در خانه‌اش پیدا کردند و از آنجا که خون زیادی از او رفته بود، او را به بیمارستان رساندند. روزنامه محلی در صفحه «حوادث» از بلایی که "یک بیمار روانی" بر سر خود آورده بود، گزارش داد.
پریشان‌حالی ون گوگ سرانجام او را به تیمارستانی در آرل کشاند.

در پرونده پزشکی او آمده بود که "بیمار در یکی از حمله‌های جنون‌آمیز که گهگاه به او دست می‌دهد، گوش چپ خود را بریده است". در پرونده همچنین ذکر شده بود که «بیمار» چند و چون ماجرا را به خاطر ندارد.

ون گوگ زندگی نابسامانی داشت و در فقر و نداری دست و پا می‌زد: به خورد و خواب خود کمترین توجهی نداشت، مشتری دایمی روسپی‌خانه بود و از آنجا سفلیس گرفته بود، در نوشیدن مشروب‌های ارزان و مرداٙفکٙن افراط می‌کرد. ناراحتی روانی و بحران روحی او ادواری بود، که از چند روز تا چند هفته طول می‌کشید. در این دوره‌‌ها اغلب خاموش و بی‌آزار بود، اما گاهی هم در او حالت‌های عصبی و پرخاشجویانه دیده می‌شد. او گهگاه به صرعی خفیف دچار می‌شد و پزشکان در او گرایش به خودکشی تشخیص داده بودند. نکته مهم این است که او خود به ناخوشی خود واقف بود و هر از گاهی به روان‌پزشکان مراجعه می‌کرد.

بر پایه نظریات تازه‌تر، در ماجرای جنون ون گوگ، که ظاهرا داستان بریدن گوش، اوج آن است، به شدت اغراق شده تا از آن خمیرمایه‌ای فراهم شود برای برساختن الگوی «نابغه هنرمند» که می‌توند کالای جذابی برای «بازار» باشد. چند سال پیش در مورد گوش ون گوگ نظریه تازه‌ای مطرح شد و به زودی در میان هنرپژوهان جا باز کرد.

ریتا ویلدگانز و هانس کاوفمان، دو کارشناس تاریخ هنر، در سال ۲۰۰۸ کتابی منتشر کردند به نام «گوش ون گوگ: پل گوگن و پیمان سکوت». آنها در حدود ۴۰۰ صفحه نتیجه ده سال پژوهش خود را بازگو کردند: بریده شدن گوش ون گوگ در واقع جنایتی بوده که به دست پل گوگن انجام گرفته است!



+تصویر: خودنگاره هنرمند با گوش بانداژ شده(۱۸۸۹)٬ گالری کورتالد لندن
@renaissancetranslate