#فرهنگ_عامه
#سلام_بر_زرنه
«از هر انگشتش یک هنر می بارد.»(فارسی)
«کرکیتم له میشت ، گافارم له پیشت.» (کلهری)
این مثلِ کلهری، در مورد دختران دم بخت بە کار می‌رود.
کرکیت: شانە قالی‌بافی.
بخش نخست، کرکیتم له مشت، عبارتی است کە در مورد دختران دم بخت و زرنگ بە‌کار می‌رود و بیانگر داشتن هنر دستی و توانایی در انجام کارهای روزمره‌ی زندگی است.
بخش دوم آن؛ گهوارە بر دوش، نیز عبارتی است کە بە معنای فرزندآوری و آمادگی برای باروری و بچه‌داری است.
#کرکیت شانه و وسیله است ک تارپود قالی و دوار با آن محکم می کنند.
🌎
🔺`•(] @salam_bar_zarneh[)
#سلام_بر_زرنه
«از هر انگشتش یک هنر می بارد.»(فارسی)
«کرکیتم له میشت ، گافارم له پیشت.» (کلهری)
این مثلِ کلهری، در مورد دختران دم بخت بە کار می‌رود.
کرکیت: شانە قالی‌بافی.
بخش نخست، کرکیتم له مشت، عبارتی است کە در مورد دختران دم بخت و زرنگ بە‌کار می‌رود و بیانگر داشتن هنر دستی و توانایی در انجام کارهای روزمره‌ی زندگی است.
بخش دوم آن؛ گهوارە بر دوش، نیز عبارتی است کە بە معنای فرزندآوری و آمادگی برای باروری و بچه‌داری است.
#کرکیت شانه و وسیله است ک تارپود قالی و دوار با آن محکم می کنند.
🌎
🔺`•(] @salam_bar_zarneh[)
👍5❤2🥰1👏1🙏1👌1💯1
#واژه_کلهری
#فرهنگ_عامه
در باره‌ی «قرّان» qařān
«قرّان» در کلهری به معنای شکست، قحطی و مرگ دسته‌جمعی و وضعیت فاجعه‌بار عمومی است. گاهی به سال‌های فاجعه‌بار در کلهری «سال قرانگه» می‌گویند. در فرهنگ کلهری هنوز باور به روزهای سعد و شوم در میان مردم و عامه رواج دارد.
ریشه‌ی شومی و فلاکت قران در کجاست؟
قران qeran واژه‌ای عربی‌ست. معنای این واژه در فرهنگ سخن چنین آمده است:
۱. (نجوم) وضعیتی که در آن، دوری سیاره از خورشید کم ترین مقدار باشد و از زمین، سیاره و خورشید در کنار یک‌دیگر دیده شوند؛ مقارنه. ۲. (احکام نجوم) اجتماع دو ستاره یا سیاره در یک برج که آن را سعد یا نحس می دانستند: هرگاه قرانی چنین اتفاق افتد، چنان خواهد شد. (شوشتری ۳۷)
در احکام نجوم مقارنت زحل و مریخ در برج سرطان است که آن را باعث بدبختی می‌دانستند. در متون آمده است: «در همین میان اخترشناسان خبر دادند که امسال قران نحسین خواهد بود.» (نفیسی ۴۵۳)
در لغت‌نامه‌ی دهخدا در توضیح «قران» چنین آمده‌است: «مقارنه. یار کردن دو چیز را با هم. (منتهی الارب). در نزد منجمان از انواع نظر است، و آن را مقارنه نیز گویند. (از کشاف اصطلاحات الفنون). رجوع به نظر و مقارنه شود: قران دو ستاره؛ مقارنهٔ آن دو. (اِمص) حالت به هم آمدن دو ستاره در برجی. (صراح). اجتماع دو ستاره است غیر از خورشید و ماه در جزء واحد از اجزاء بروج. (از النقود العربیه ص ۱۸۲). در احکام نجوم چون این کلمه را مطلق گویند مراد اجتماع زحل و مشتری باشد، و چون مقصود اقتران دو کوکب دیگر باشد قید نام کنند. پیوستن دو ستاره به برجی، و آنکه گویند فلان صاحب قران است یعنی آنکه هنگام ولادت او زحل و مشتری را قران بوده باشد. (کشاف اصطلاحات الفنون از کشف اللغات)».
در فرهنگ کلهری «قران» را شوم می‌دانند.
ابوریحان بیرونی گفته است: «زحل و مریخ نحس است.»
در شعری از حافظ به شومی و سعد‌بودن زحل (کیوان) و زهره اشاره شده است: «... / که سعد و نحس ز تاثیر زهُره و زحل است».
قران سعدین نیز وجود داشته که خوش‌یمن بوده‌است؛ ولی «قرانِ» فرهنگ عامه‌ی قوم کلهر، ظاهراً اشاره به ایامی منحوس دارد.
از این رهگذر به‌نظر می‌رسد، شوم‌بودن «قران» در میان کلهرها ریشه در باورها و اصطلاحات نجوم قدیم دارد.
گفتنی‌ست در گذشته یک «قران» را معادل هر سی تا پنجاه سال دانسته‌اند و «صاحب‌قران» را لقب شاهانی با سی تا پنجاه سال سلطنت دانسته‌اند، مانند ناصرالدین شاه که لقب‌اش صاحب‌قران بود. گویا نادرشاه و شاه‌عباس دوم نیز به سببِ مدت طولانی پادشاهی‌شان صاحب‌قران دانسته‌اند.
🌎
🔺`•) ➧@salam_bar_zarneh
#فرهنگ_عامه
در باره‌ی «قرّان» qařān
«قرّان» در کلهری به معنای شکست، قحطی و مرگ دسته‌جمعی و وضعیت فاجعه‌بار عمومی است. گاهی به سال‌های فاجعه‌بار در کلهری «سال قرانگه» می‌گویند. در فرهنگ کلهری هنوز باور به روزهای سعد و شوم در میان مردم و عامه رواج دارد.
ریشه‌ی شومی و فلاکت قران در کجاست؟
قران qeran واژه‌ای عربی‌ست. معنای این واژه در فرهنگ سخن چنین آمده است:
۱. (نجوم) وضعیتی که در آن، دوری سیاره از خورشید کم ترین مقدار باشد و از زمین، سیاره و خورشید در کنار یک‌دیگر دیده شوند؛ مقارنه. ۲. (احکام نجوم) اجتماع دو ستاره یا سیاره در یک برج که آن را سعد یا نحس می دانستند: هرگاه قرانی چنین اتفاق افتد، چنان خواهد شد. (شوشتری ۳۷)
در احکام نجوم مقارنت زحل و مریخ در برج سرطان است که آن را باعث بدبختی می‌دانستند. در متون آمده است: «در همین میان اخترشناسان خبر دادند که امسال قران نحسین خواهد بود.» (نفیسی ۴۵۳)
در لغت‌نامه‌ی دهخدا در توضیح «قران» چنین آمده‌است: «مقارنه. یار کردن دو چیز را با هم. (منتهی الارب). در نزد منجمان از انواع نظر است، و آن را مقارنه نیز گویند. (از کشاف اصطلاحات الفنون). رجوع به نظر و مقارنه شود: قران دو ستاره؛ مقارنهٔ آن دو. (اِمص) حالت به هم آمدن دو ستاره در برجی. (صراح). اجتماع دو ستاره است غیر از خورشید و ماه در جزء واحد از اجزاء بروج. (از النقود العربیه ص ۱۸۲). در احکام نجوم چون این کلمه را مطلق گویند مراد اجتماع زحل و مشتری باشد، و چون مقصود اقتران دو کوکب دیگر باشد قید نام کنند. پیوستن دو ستاره به برجی، و آنکه گویند فلان صاحب قران است یعنی آنکه هنگام ولادت او زحل و مشتری را قران بوده باشد. (کشاف اصطلاحات الفنون از کشف اللغات)».
در فرهنگ کلهری «قران» را شوم می‌دانند.
ابوریحان بیرونی گفته است: «زحل و مریخ نحس است.»
در شعری از حافظ به شومی و سعد‌بودن زحل (کیوان) و زهره اشاره شده است: «... / که سعد و نحس ز تاثیر زهُره و زحل است».
قران سعدین نیز وجود داشته که خوش‌یمن بوده‌است؛ ولی «قرانِ» فرهنگ عامه‌ی قوم کلهر، ظاهراً اشاره به ایامی منحوس دارد.
از این رهگذر به‌نظر می‌رسد، شوم‌بودن «قران» در میان کلهرها ریشه در باورها و اصطلاحات نجوم قدیم دارد.
گفتنی‌ست در گذشته یک «قران» را معادل هر سی تا پنجاه سال دانسته‌اند و «صاحب‌قران» را لقب شاهانی با سی تا پنجاه سال سلطنت دانسته‌اند، مانند ناصرالدین شاه که لقب‌اش صاحب‌قران بود. گویا نادرشاه و شاه‌عباس دوم نیز به سببِ مدت طولانی پادشاهی‌شان صاحب‌قران دانسته‌اند.
🌎
🔺`•) ➧@salam_bar_zarneh
👍4❤1👎1👏1🙏1👌1💯1
🎓 #فرهنگ_عامه
«از هر انگشتش یک هنر می بارد.»(فارسی)
«کرکیتم له میشت ، گافارم له پیشت.» (کلهری)
این مثلِ کلهری، در مورد دختران دم بخت بە کار می‌رود.
کرکیت: شانە قالی‌بافی.
بخش نخست، کرکیتم له مشت، عبارتی است کە در مورد دختران دم بخت و زرنگ بە‌کار می‌رود و بیانگر داشتن هنر دستی و توانایی در انجام کارهای روزمره‌ی زندگی است.
بخش دوم آن؛ گهوارە بر دوش، نیز عبارتی است کە بە معنای فرزندآوری و آمادگی برای باروری و بچه‌داری است.
#کرکیت شانه و وسیله است ک تارپود قالی و دوار با آن محکم می کنند.
🔻 @salam_bar_zarneh
◆ lﺳﻟاﻣ ﺑﺭ ﺯﺭﻧﻫ
«از هر انگشتش یک هنر می بارد.»(فارسی)
«کرکیتم له میشت ، گافارم له پیشت.» (کلهری)
این مثلِ کلهری، در مورد دختران دم بخت بە کار می‌رود.
کرکیت: شانە قالی‌بافی.
بخش نخست، کرکیتم له مشت، عبارتی است کە در مورد دختران دم بخت و زرنگ بە‌کار می‌رود و بیانگر داشتن هنر دستی و توانایی در انجام کارهای روزمره‌ی زندگی است.
بخش دوم آن؛ گهوارە بر دوش، نیز عبارتی است کە بە معنای فرزندآوری و آمادگی برای باروری و بچه‌داری است.
#کرکیت شانه و وسیله است ک تارپود قالی و دوار با آن محکم می کنند.
🔻 @salam_bar_zarneh
◆ lﺳﻟاﻣ ﺑﺭ ﺯﺭﻧﻫ
👏5👍3❤2🙏1👌1💯1💋1