سلام بر زرنه Zarneh ⁃🔕

بخشی از داستان ما کتاب نخوان ها
تصور می کنم داستان غم انگیز کتاب نخوانی ماها از جایی شروع شد که کتاب را معادل با داده و اطلاعات ،اگاهی و در سطح سخیف تر در حد نمره گرفتن تنزل دادیم.ما یادگرفتیم زمانی باید چیزی را بخوانیم که آن چیز برای ما سود آنی داشته باشد.مثلا امتحانت را پاس کنی یا گواهینامه بگیری یا چه میدانم در جریان اخبار روز قرار بگیری. و قصاب و بقال و خیاط و سپور محل چون امتحان ندارند و گواهینامه را احتمالا عهد بوق گرفته اند و همچنین به سیاست علاقه ای ندارند پس چیزی هم نباید بخوانند.ایضا در کتاب ها چیز زیادی درباره بقالی و چقالی هم آنچنان نوشته نشده ،پس چرا وقت شان را با کتاب هدر دهند؟حالا این اقشار زحمت کش به کنار، معلمان و فرهیختگانی را می شناسم که از آخرین امتحان دانشگاهشان تا حالا کتابی دست نگرفته اند!دانشجو می شناسم که فقط و فقط برای پایان ترم کتاب میخواند!اینها نوعی بدبختی است.شاید بدتر از بدبختی ، مصیبت است.کاش یک نفر به زبان ساده در رسانه ها ،بخصوص تلویزیون به مردم، به ماها توضیح دهد، ایهاالناس کتاب ها بسیار بسیار بسیار فراتر از داده ، نمره و اطلاعات درباب موضوعات خاص هستند.
وقتی یک انسان با کتاب ارتباط برقرار میکند ،فعل و انفعالات خاصی در درونش اتفاق میافتد.بخصوص در مغز انسان.من نمیدانم دقیقا چیست اما میدانم انسان به تدریج متحول میشود،شاید دلایل فیزیولوژیک هم داشته باشد.نمی دانم.
هر چه فرد کتاب بیشتری مطالعه کند گویی مغزش سرحال تر،چابک تر و سریع تر میشود.انسانِ کتاب خوان در لحظه میتواند تفکر کند،راه حل پیدا کند،پاسخگو باشد.انسانی که دو کتاب بیشتر خوانده، کمتر حرف میزند، کمتر نصیحت میکند، بیشتر متواضع است،بیشتر میداند که خیلی ها از او بهترند.اینها نوعی تظاهر نیستند.به هیچ وجه.فرایندی اتوماتیک وار است، که کاملا تدریجی اتفاق میافتد.انسانی که دو کتاب در ماه میخواند در آخر یکسال در بین اطرافیان خود معقول تر جلوه میکند، محترم تر است و برای آنان صاحب نظر به حساب میآید.چرا اینگونه است؟چون کتاب ها انسان را به مسیر تعقل و تفکر هدایت میکنند. انسانی که دو کتاب بیشتر میخواند میداند که او در مرکز عالم قرار نگرفته، بلکه دیگران هم وجود دارند،حق حیات دارند،شایسته احترامند و باید آنها را دوست داشت.کتاب که فقط آگاهی و اطلاعات به انسان نمیدهد،این بخش اندکی از داستان است.کتابها انسان را صاحب بینش و بصیرت میکنند.انسان کتاب خوان کمتر تقلید میکند و حرف دیگران را تکرار میکند.مهره های شطرنج زندگی را بهتر پیش بینی میکند.میداند احتمالا پیامد هر رفتار و کردارش چیست، بنابراین کنترل شده تر رفتار میکند.افق دیدش وسیع تر میشود و طبع اش بالاتر مینشیند.باور کنید همه اینها ناخودآگاه اتفاق میافتد.یک فرد کتابخوان اخلاقی تر رفتار میکند، کمتر دروغ میگوید.نمیگوید به فلانی دروغ نمیگویم چون پسرعموی من است،میگوید دروغ نمیگویم چون ناپسند است.در قضاوت هایش محتاط تر است و تمایل بیشتری به بی طرفی دارد.ظرفیت اهداف و آرزوهایش نیز بالاتر است.اهداف مشخص تری دارد ، و به مرور تکلیفش با خودش، با دیگران، با جهان و با خیلی چیزهای دیگر روشن میشود.
مدام میگویند کتاب بخوانید.کتاب انسان را دانا میکند.خب یک معلم ریاضی یا یک راننده کامیون میگویند هرآنچه مربوط به شغل مان باشد را میدانیم،پس چه نیازی به کتاب هست.باید دقیق بگویند ایهاالناس اگر کتاب بخوانید چه می شود و چه نمیشود.چه اشکالی دارد.باور کنید بسیاری از سیاست گذاران کشور سالهاست رنگ کتاب ندیده اند.از حرف ها و کارهایشان معلوم است.بسیاری از معلمان و دانشجویان هم همینطور.پس ما چطور انتظار داشته باشیم مردم عادی کتاب دست بگیرند و سرانه مطالعه برای ما بالا ببرند.کتاب خوانی یک نوع سرمایه گذاری است بر روی شخصیت انسان. انسان متکامل می شود.فرهیخته میشود. قبل از عمل تفکر میکند و مهمتر از همه به شناخت از خودش دست پیدا میکند.کسی که خودش و توانایی هایش و نقصان هایش را شناخت آنوقت احتمالا راحت تر زندگی میکند ، توقعات خود را از دیگران کاهش می دهد و بیشتر زندگی اش را تحت کنترل خودش میبیند تا قضاوقدر و شانس.کتاب خوانی در کشور ما مثل بسیاری از چیزهای دیگر نماد تظاهر شده است.اما باور کنید انسان کتاب نخوان وقت و ثروت زیادی را به هدر میدهد، چون میخواهد هر چیزی را خودش تجربه کند.از طرف دیگر به قول مارک فیشر نباید به تله اعتماد به هر چیزی که کتابها میگویند افتاد.این بدین معنی است که همه کتاب هایی که انسان میخواند لزوما مفید،سازنده و هدایت کننده نیستند.تجربه من قبلا اینطوری بود که از ده کتاب چهار تای آن واقعا کسل کننده ،غیرمفید و یا شاید برام مضر هم بودند اما بعد از مدتی انسان سلیقه و علاقه خودش را خواهد شناخت ، قدرت نقد پیدا خواهد کرد و در نهایت عاشق آن خواهد شد.

✳️دکتر #معصومه_حاتمی_زرنه

➖➖➖➖➖➖➖
@salam_bar_zarneh

1.14K views05:50