اشاره به لک‌های لیلاخ در سال ۱۸۸۵ در نسک فرهنگ جغرافیایی ایران اثر مک‌گریگور
لک‌های لیلاخ
لیلاخ یک دشت وسیع با کوه‌های اطراف در استان کردستان ایران است که پیشتر بخش غربی شهرستان قروه قلمداد می‌شد. با جدا شدن دهگلان از قروه، دشت لیلاخ در داخل مرزهای شهرستان دهگلان قرار گرفت.
شهرستان دهگلان از غرب با شهرستان سنندج، از شمال با شهرستان بیجار، از شرق با شهرستان قروه و از جنوب با شهرستان کامیاران و شهرستان سنقر از توابع استان کرمانشاه هم‌مرز است.
قسمت‌های جنوب دهگلان یعنی آنجا که مرزهایش با سنقر کرمانشاه یکی می‌شود سکونتگاه قدیمی لک‌های موسیوند و بگوند است که در برخی از متون به عنوان شاخه‌هایی از ایل کلیایی ذکر شده‌اند و گاهی هم در یک مقیاس بزرگتر از کلیایی‌ها هم با عنوان لک نام برده شده‌است.
از جابجایی لک‌های باجلاوند، چرداولی (چاردولی)، عبدالملکی، گروس، خواجه‌وند و ... در ادوار صفوی و افشار به نیمه‌ی شرقی استان کردستان امروزی اطلاعات محدودی در دست است و هنوز هم گروه‌هایی از این مردم با وجود تغییرات فرهنگی شهرت خانوادگی لک را با توجه به پیوستگی‌ها و تعلقات تاریخی‌شان حفظ کرده‌اند. از معروفترین چهره‌های این مردم در کردستان استاد علی‌اصغر لک طراح برجسته‌ی فرش گروس یا فرش بیجار است.
بخشی از لک‌ها همراه با متحدان قشقایی، پس از انقراض زندیه در لیلاخ مستقر شدند. به گونه‌ای که مک‌گریگور در بخش سوم فرهنگ جغرافیایی ایران به سال ۱۸۸۵میلادی چادرنشینان لیلاخ را هزار خانوار لک، سیصد خانوار گورجایی و چهارصدخانوار شمشیری ذکر کرده‌است.
به‌نظر می‌رسد بیشترین جمعیت چادرنشینان لک مورد نظر مک‌گریگور بیشتر از طوایف زند بوده‌اند که بعدها جمعیت‌هایی همچون کولیوندهای اسدآباد نیز به آن‌ها ملحق شدند.
لک تباران کردستان که بخشی از آن‌ها در مرکز استان یعنی سنندج و سایر شهرستان‌ها پراکنده شده‌اند با کمترین آگاهی نسبت به هویت اصلی خویش، نقش به‌سزایی در برهم‌کنش‌های فرهنگی داشته‌اند و ناحیه‌ی لیلاخ که در غنای فرهنگ و ادبیات کردی نقش چشمگیری دارد را به نوعی می‌توان به عنوان دروازه‌ی انتقال فرهنگ‌های لکی به کردی در قرون اخیر دانست. جایگاه فرهنگی این بخش از کردستان را می‌توان در اصطلاحاتی چون اشعار فولک لیلاخی، رقص بان‌لیلاخی، موسیقی بان‌لیلاخی و سایر مؤلفه‌های فرهنگی غنی جستجو نمود.
برای من لیلاخ تداعی‌گر ترانه‌ی معروف با صدای شادروان حمید حمیدی است که می‌گوید:
هر بای کئ میو له سر کوی لیلاخ
منیش باو بایه ئه‌وم خوش دماخ
💢 پی نوشت: یکسری از اهالی زرنه، کلهر هستند و در لیلاخ سکونت دارند خواستم از بزرگان و صاحب نظران دراین زمینه تحقیق شود.
با تشکر
✍ #پیمان_جلالی
🌎
🔺`•) ➧@salam_bar_zarneh
لک‌های لیلاخ
لیلاخ یک دشت وسیع با کوه‌های اطراف در استان کردستان ایران است که پیشتر بخش غربی شهرستان قروه قلمداد می‌شد. با جدا شدن دهگلان از قروه، دشت لیلاخ در داخل مرزهای شهرستان دهگلان قرار گرفت.
شهرستان دهگلان از غرب با شهرستان سنندج، از شمال با شهرستان بیجار، از شرق با شهرستان قروه و از جنوب با شهرستان کامیاران و شهرستان سنقر از توابع استان کرمانشاه هم‌مرز است.
قسمت‌های جنوب دهگلان یعنی آنجا که مرزهایش با سنقر کرمانشاه یکی می‌شود سکونتگاه قدیمی لک‌های موسیوند و بگوند است که در برخی از متون به عنوان شاخه‌هایی از ایل کلیایی ذکر شده‌اند و گاهی هم در یک مقیاس بزرگتر از کلیایی‌ها هم با عنوان لک نام برده شده‌است.
از جابجایی لک‌های باجلاوند، چرداولی (چاردولی)، عبدالملکی، گروس، خواجه‌وند و ... در ادوار صفوی و افشار به نیمه‌ی شرقی استان کردستان امروزی اطلاعات محدودی در دست است و هنوز هم گروه‌هایی از این مردم با وجود تغییرات فرهنگی شهرت خانوادگی لک را با توجه به پیوستگی‌ها و تعلقات تاریخی‌شان حفظ کرده‌اند. از معروفترین چهره‌های این مردم در کردستان استاد علی‌اصغر لک طراح برجسته‌ی فرش گروس یا فرش بیجار است.
بخشی از لک‌ها همراه با متحدان قشقایی، پس از انقراض زندیه در لیلاخ مستقر شدند. به گونه‌ای که مک‌گریگور در بخش سوم فرهنگ جغرافیایی ایران به سال ۱۸۸۵میلادی چادرنشینان لیلاخ را هزار خانوار لک، سیصد خانوار گورجایی و چهارصدخانوار شمشیری ذکر کرده‌است.
به‌نظر می‌رسد بیشترین جمعیت چادرنشینان لک مورد نظر مک‌گریگور بیشتر از طوایف زند بوده‌اند که بعدها جمعیت‌هایی همچون کولیوندهای اسدآباد نیز به آن‌ها ملحق شدند.
لک تباران کردستان که بخشی از آن‌ها در مرکز استان یعنی سنندج و سایر شهرستان‌ها پراکنده شده‌اند با کمترین آگاهی نسبت به هویت اصلی خویش، نقش به‌سزایی در برهم‌کنش‌های فرهنگی داشته‌اند و ناحیه‌ی لیلاخ که در غنای فرهنگ و ادبیات کردی نقش چشمگیری دارد را به نوعی می‌توان به عنوان دروازه‌ی انتقال فرهنگ‌های لکی به کردی در قرون اخیر دانست. جایگاه فرهنگی این بخش از کردستان را می‌توان در اصطلاحاتی چون اشعار فولک لیلاخی، رقص بان‌لیلاخی، موسیقی بان‌لیلاخی و سایر مؤلفه‌های فرهنگی غنی جستجو نمود.
برای من لیلاخ تداعی‌گر ترانه‌ی معروف با صدای شادروان حمید حمیدی است که می‌گوید:
هر بای کئ میو له سر کوی لیلاخ
منیش باو بایه ئه‌وم خوش دماخ
💢 پی نوشت: یکسری از اهالی زرنه، کلهر هستند و در لیلاخ سکونت دارند خواستم از بزرگان و صاحب نظران دراین زمینه تحقیق شود.
با تشکر
✍ #پیمان_جلالی
🌎
🔺`•) ➧@salam_bar_zarneh
👍3💯2❤1🥰1👏1🙏1👌1