و این هم نوشته ای کوتاه از سید احمد نادمی در معرفی سایفایکو که چند سال قبل در مطبوعات بچاپ رسید:
دور دنيا با ادبيات
سايفايکو: ژانر علمي تخيلي

ژانر «علمی تخیلی» یکی از مهم‌ترین گونه‌های هنر مدرن است که اگرچه با ادبیات داستانی نضج گرفته اما در همه هنرها ریشه دوانده است.
نقاشی، نمایش، معماری، موسیقی و بویژه سینما عرصه‌های بروز این ژانر را در خود دارند. هنر کلامی شعر نیز چند دهه است که این ژانر را به مثابه ادامه‌ای بر شعر‌هایی که به علوم توجه دارند، پذیرفته است.
توجه شاعران به علوم از دیرباز و در اغلب فرهنگ‌های جهانی منجر به تولید آثاری شده است که جدای ارزش‌های ادبی، از ارزش‌های اسنادی برای آشنایی با علومی که در زمان تولید این آثار فراگیرتر بوده‌اند برخوردارند. مثلا توجه به هیات و نجوم در شعر شاعران ایرانی از اهمیت این دانش در جامعه سنتی ایرانی خبر می‌دهد. شعر «سایفایکو» یا «هایکوی علمی - تخیلی» که مانیفست آن را «تام برینک» در 1995 میلادی ارائه داد یکی از آخرین گونه‌هایی است که از تلفیق شعر علمی- تخیلی و هایکوی ژاپنی ساخته شده است.
سایفایکو ساختارش را از هایکو و منظر خیالش را از خرده فرهنگ علمی تخیلی اخذ کرده است. مینیمالیسم، لحظه‌نگاری و بینش انسانی سه عنصر اصلی سایفایکو در مانیفست برینک است. در این شعر که غالبا خالی از استعاره و تمثیل است بهره ویژه‌ای از تلمیح می‌برد. مرجع تلمیح این گونه شعری را باید در آثار مشهور علمی تخیلی هنرهای دیگر، بویژه سینما جست. البته در این ارجاع، شعر سایفایکو با گشاده دستی از ژانرهای وحشت و فانتزی بهره می‌برد. نمونه‌هایی که در ادامه می‌خوانید، از جیمز پالمر است:
1
سیلان کوانتوم
می‌بردم به دنیایی دیگر
آنجا که هنوز با تو خواهم بود
2
نارسایی دستگاه اکسیژن
زنم را دور کرده از من
درخت‌هایی بیشتر خواهم کاشت
3
پلوتون
گوی سنگی یخین
دورتر از دور از زمین
آونگان در تاریکی
4
هزاره عظما
فارغ از جنگ و زن
چشمه آب‌های خنیاگر
5
خیابان را پایین می‌آید
زیر نگاه چشم‌های سیال کرومی
دوستدار «برادر بزرگ» است
6
درخشش شهرهای گنبدنما
زیر نور تند خورشید
مطرودین فریاد می‌زنند:
بگذارید داخل شویم!
سیداحمد نادمی / شاعر و مترجم
دور دنيا با ادبيات
سايفايکو: ژانر علمي تخيلي

ژانر «علمی تخیلی» یکی از مهم‌ترین گونه‌های هنر مدرن است که اگرچه با ادبیات داستانی نضج گرفته اما در همه هنرها ریشه دوانده است.
نقاشی، نمایش، معماری، موسیقی و بویژه سینما عرصه‌های بروز این ژانر را در خود دارند. هنر کلامی شعر نیز چند دهه است که این ژانر را به مثابه ادامه‌ای بر شعر‌هایی که به علوم توجه دارند، پذیرفته است.
توجه شاعران به علوم از دیرباز و در اغلب فرهنگ‌های جهانی منجر به تولید آثاری شده است که جدای ارزش‌های ادبی، از ارزش‌های اسنادی برای آشنایی با علومی که در زمان تولید این آثار فراگیرتر بوده‌اند برخوردارند. مثلا توجه به هیات و نجوم در شعر شاعران ایرانی از اهمیت این دانش در جامعه سنتی ایرانی خبر می‌دهد. شعر «سایفایکو» یا «هایکوی علمی - تخیلی» که مانیفست آن را «تام برینک» در 1995 میلادی ارائه داد یکی از آخرین گونه‌هایی است که از تلفیق شعر علمی- تخیلی و هایکوی ژاپنی ساخته شده است.
سایفایکو ساختارش را از هایکو و منظر خیالش را از خرده فرهنگ علمی تخیلی اخذ کرده است. مینیمالیسم، لحظه‌نگاری و بینش انسانی سه عنصر اصلی سایفایکو در مانیفست برینک است. در این شعر که غالبا خالی از استعاره و تمثیل است بهره ویژه‌ای از تلمیح می‌برد. مرجع تلمیح این گونه شعری را باید در آثار مشهور علمی تخیلی هنرهای دیگر، بویژه سینما جست. البته در این ارجاع، شعر سایفایکو با گشاده دستی از ژانرهای وحشت و فانتزی بهره می‌برد. نمونه‌هایی که در ادامه می‌خوانید، از جیمز پالمر است:
1
سیلان کوانتوم
می‌بردم به دنیایی دیگر
آنجا که هنوز با تو خواهم بود
2
نارسایی دستگاه اکسیژن
زنم را دور کرده از من
درخت‌هایی بیشتر خواهم کاشت
3
پلوتون
گوی سنگی یخین
دورتر از دور از زمین
آونگان در تاریکی
4
هزاره عظما
فارغ از جنگ و زن
چشمه آب‌های خنیاگر
5
خیابان را پایین می‌آید
زیر نگاه چشم‌های سیال کرومی
دوستدار «برادر بزرگ» است
6
درخشش شهرهای گنبدنما
زیر نور تند خورشید
مطرودین فریاد می‌زنند:
بگذارید داخل شویم!
سیداحمد نادمی / شاعر و مترجم
Forwarded from ایران سایفایکو
@magic_of_anime
گاوی ست در آسمان قرین پروین
گاوی ست دگر؛ نهفته در زیر زمین
گر بینایی ، چشم حقیقت بگشا؛
زیر و زبر دو گاو ـ مُشتی خر بین
👤 #خیام
📌 #سایفایکو_رباعی
#شعر_نجومی
گاوی ست در آسمان قرین پروین
گاوی ست دگر؛ نهفته در زیر زمین
گر بینایی ، چشم حقیقت بگشا؛
زیر و زبر دو گاو ـ مُشتی خر بین
👤 #خیام
📌 #سایفایکو_رباعی
#شعر_نجومی
Forwarded from ایران سایفایکو
Mohammadreza Mousavi:
شرح رباعی خیام از #ح_شه_فر
@magic_of_anime
این شعر یک شعر نجومی است ، زیرا هم اشاره به این دارد که خوشه ی پروین در صورت فلکی گاو ( و یا لااقل نزدیکی آن ) است. و هم اشاره به آن گاوی دارد که زمین را بر روی شاخش میچرخاند، موضوع اصلی این شعر نجوم است، و اگر براستی موضوع آن نجوم نباشد به واقع این شعر هیچ معنایی نخواهد داشت!!!
از آنجا که مینیمالیسم در شعر کلاسیک به رباعی مختص میشود گاهن در شعر مدرن و سایفایکو تجربه هایی از رباعی سایفایکو در کارهای سینا سنجری میبینیم که نشان از توان ترکیب سایفایکو و رباعی در زبان فارسی ست. از آنجا که سایفایکو گاه پذیرای خوبی برای استعاره است در این رباعی خیام, به زیبایی تمام به حماقت بشری را زیر سوال برده و بیهودگی دنیا اشاره شده است. گویا در این شعر خیام هم نجوم را به بازی گرفته و هم خرافه را. پرداخت ذهنیتی که جز از خیام از کس دیگری انتظار نمیرود. ذهنیتی که به زیبایی با علم نجوم درآمیخته و به تصویری سورٕال منجره شده است. به طوری اگر خیلی بصورت مادی به المان های رباعی نگاه کنیم به تصویری دکوپاژ شده در کهکشان مواجه میشویم.
#magic_of_anime
*⃣ پ ن : این رباعی را به صورت های دیگری نیز می نویسند ، معروف ترین حالت دیگر این است :
گاوی است در آسمان و نامش پروین * یک گاو دگر نهفته در زیر زمین
چشم خردت گشای چون اهل یقین * زیر و زبر دو گاو مشتی خر بین
خب رباعی های خیام را هرکس هرطور که دوست دارد میخواند ، و خب خیلی ها هم هر رباعی که دوست دارند به اسم خیام می گویند ، اما رباعی که با عکس آمده را صادق هدایت در کتابی تحت عنوان ترانه های خیام تصحیح کرده و رباعی که در این پایین آمده را در کتابی تحت عنوان رباعیات حکیم عمرخیام .
شرح رباعی خیام از #ح_شه_فر
@magic_of_anime
این شعر یک شعر نجومی است ، زیرا هم اشاره به این دارد که خوشه ی پروین در صورت فلکی گاو ( و یا لااقل نزدیکی آن ) است. و هم اشاره به آن گاوی دارد که زمین را بر روی شاخش میچرخاند، موضوع اصلی این شعر نجوم است، و اگر براستی موضوع آن نجوم نباشد به واقع این شعر هیچ معنایی نخواهد داشت!!!
از آنجا که مینیمالیسم در شعر کلاسیک به رباعی مختص میشود گاهن در شعر مدرن و سایفایکو تجربه هایی از رباعی سایفایکو در کارهای سینا سنجری میبینیم که نشان از توان ترکیب سایفایکو و رباعی در زبان فارسی ست. از آنجا که سایفایکو گاه پذیرای خوبی برای استعاره است در این رباعی خیام, به زیبایی تمام به حماقت بشری را زیر سوال برده و بیهودگی دنیا اشاره شده است. گویا در این شعر خیام هم نجوم را به بازی گرفته و هم خرافه را. پرداخت ذهنیتی که جز از خیام از کس دیگری انتظار نمیرود. ذهنیتی که به زیبایی با علم نجوم درآمیخته و به تصویری سورٕال منجره شده است. به طوری اگر خیلی بصورت مادی به المان های رباعی نگاه کنیم به تصویری دکوپاژ شده در کهکشان مواجه میشویم.
#magic_of_anime
*⃣ پ ن : این رباعی را به صورت های دیگری نیز می نویسند ، معروف ترین حالت دیگر این است :
گاوی است در آسمان و نامش پروین * یک گاو دگر نهفته در زیر زمین
چشم خردت گشای چون اهل یقین * زیر و زبر دو گاو مشتی خر بین
خب رباعی های خیام را هرکس هرطور که دوست دارد میخواند ، و خب خیلی ها هم هر رباعی که دوست دارند به اسم خیام می گویند ، اما رباعی که با عکس آمده را صادق هدایت در کتابی تحت عنوان ترانه های خیام تصحیح کرده و رباعی که در این پایین آمده را در کتابی تحت عنوان رباعیات حکیم عمرخیام .
@scifaiku
خیره می شود فضانورد
از پنجره کشتی فضایی
در حالات ممکن جهان
#سینا_سنجری
از کتاب چاپ نشده رویاهای کوانتومی
#سایفایکو
خیره می شود فضانورد
از پنجره کشتی فضایی
در حالات ممکن جهان
#سینا_سنجری
از کتاب چاپ نشده رویاهای کوانتومی
#سایفایکو
@scifaiku
هر لحظه که از کرانه ای می گذریم
از دایره ی زمانه ای می گذریم
خاموش به شکل روح سرگردانی
هر لحظه از آستانه ای می گذریم
#سینا_سنجری
#رباعی_سایفای
هر لحظه که از کرانه ای می گذریم
از دایره ی زمانه ای می گذریم
خاموش به شکل روح سرگردانی
هر لحظه از آستانه ای می گذریم
#سینا_سنجری
#رباعی_سایفای
@scifaiku
بیاموز زبان زمان را
هدیه‌ی امدگان کهکشانی را
بگشا پنجره را بر صلح
: #احمد_نادمی
(پس از تماشای Arrival)
#Arrival
#Denis_Villeneuve
#Ted_Chiang
بیاموز زبان زمان را
هدیه‌ی امدگان کهکشانی را
بگشا پنجره را بر صلح
: #احمد_نادمی
(پس از تماشای Arrival)
#Arrival
#Denis_Villeneuve
#Ted_Chiang
همراهی ها و ناهمراهی های هایکو و سایفایکو (1)
در هایکویی که به شیوه ی سنتی سروده می شود با کلمه ای کانونی روبرو می شویم که نشان می دهد موضوع هایکو در چه فصلی اتفاق می افتد.
بجز نام فصول کلمات و تعابیر و ترکیباتی همچون برف ، شکوفه گیلاس ، جوانه گندم ، صدای غوک و بسیار عبارات دیگر که در هایکویی می آید کانون هایکو بشمار می رود و بقیه سطور و کلمات گرد این محور کانونی حرکت می کنند.
در زبان ژاپنی به این محور کانونی "کیگو" می گویند که البته محدود به هایکو نیست.
کیگو شاخص فصلی هایکو ست.
اما در سایفایکو ممکن است نشانه فصلی باشد یا نباشد و اصلا لزومی ندارد که باشد در مقابل می بایست شاخص سای فای وجود داشته است. این شاخص سای فای می تواند یک کلمه باشد یا یک عبارت یا حتی مفهومی گسترده در همه کلمات سایفایکو .
برای نمونه به این سایفایکو توجه کنید:
ِ
رگبار بهاری
بهترین دوست من
زنگ می زند
از گرگ پس
با اینکه نشانه فصلی دارد اما این نشانه فصلی شاخص کار نیست. شاخص کار مفهوم سای فای مستتر در زنگ زدن بهترین دوست سراینده است .دوستی که انسان نیست ربات است.
بر پنجره آسمان خراشی متروک
ناگهان
یک پروانه
از تام برینک
در این سایفایکو آسمان خراش متروک فضای پساآخرالزمان را تداعی می کند و حضور پروانه یعنی هنوز زندگی ادامه دارد.
پس کیگو در این سایفایکو زندگی بعد از آخرالزمان ست.
©سینا سنجری
#سینا_سنجری
در هایکویی که به شیوه ی سنتی سروده می شود با کلمه ای کانونی روبرو می شویم که نشان می دهد موضوع هایکو در چه فصلی اتفاق می افتد.
بجز نام فصول کلمات و تعابیر و ترکیباتی همچون برف ، شکوفه گیلاس ، جوانه گندم ، صدای غوک و بسیار عبارات دیگر که در هایکویی می آید کانون هایکو بشمار می رود و بقیه سطور و کلمات گرد این محور کانونی حرکت می کنند.
در زبان ژاپنی به این محور کانونی "کیگو" می گویند که البته محدود به هایکو نیست.
کیگو شاخص فصلی هایکو ست.
اما در سایفایکو ممکن است نشانه فصلی باشد یا نباشد و اصلا لزومی ندارد که باشد در مقابل می بایست شاخص سای فای وجود داشته است. این شاخص سای فای می تواند یک کلمه باشد یا یک عبارت یا حتی مفهومی گسترده در همه کلمات سایفایکو .
برای نمونه به این سایفایکو توجه کنید:
ِ
رگبار بهاری
بهترین دوست من
زنگ می زند
از گرگ پس
با اینکه نشانه فصلی دارد اما این نشانه فصلی شاخص کار نیست. شاخص کار مفهوم سای فای مستتر در زنگ زدن بهترین دوست سراینده است .دوستی که انسان نیست ربات است.
بر پنجره آسمان خراشی متروک
ناگهان
یک پروانه
از تام برینک
در این سایفایکو آسمان خراش متروک فضای پساآخرالزمان را تداعی می کند و حضور پروانه یعنی هنوز زندگی ادامه دارد.
پس کیگو در این سایفایکو زندگی بعد از آخرالزمان ست.
©سینا سنجری
#سینا_سنجری
@scifaiku
سقوط در سیاه چاله
با رویایی درخشان
از بهارهای زمین
#سینا_سنجری
#سایفایکو
از کتاب اکالیپتوس تنها
سینا سنجری
انتشارات فصل پنجم
سقوط در سیاه چاله
با رویایی درخشان
از بهارهای زمین
#سینا_سنجری
#سایفایکو
از کتاب اکالیپتوس تنها
سینا سنجری
انتشارات فصل پنجم
@scifaiku
در ایستگاه فضایی متروک
ایستاده است زمان
به تماشای ستاره ای که می میرد
#سینا_سنجری
#سایفایکو
از کتاب اکالیپتوس تنها
انتشارات فصل پنجم 1395
در ایستگاه فضایی متروک
ایستاده است زمان
به تماشای ستاره ای که می میرد
#سینا_سنجری
#سایفایکو
از کتاب اکالیپتوس تنها
انتشارات فصل پنجم 1395
@scifaiku
"رباعی سای فای"
اینک هان! روز و روزگاری دیگر
از گردش قرن ها غباری دیگر
گل های شکفته در شکاف فلزات
سیاره ی متروک و بهاری دیگر
#سینا_سنجری
همرسانی نوشته های کانال با ذکر آدرس لطف شماست
"رباعی سای فای"
اینک هان! روز و روزگاری دیگر
از گردش قرن ها غباری دیگر
گل های شکفته در شکاف فلزات
سیاره ی متروک و بهاری دیگر
#سینا_سنجری
همرسانی نوشته های کانال با ذکر آدرس لطف شماست
@scifaiku
اینک تنها نقطه ای ست
ایستگاه فضایی متروک
در سحابی زمان
#سینا_سنجری
#اکالیپتوس_تنها
#انتشارات_فصل_پنجم
1395
اینک تنها نقطه ای ست
ایستگاه فضایی متروک
در سحابی زمان
#سینا_سنجری
#اکالیپتوس_تنها
#انتشارات_فصل_پنجم
1395
@scifaiku
4
در ایستگاه فضایی متروک
غمگنانه می نگرد سکوت
به تقلای آخرین ال ای دی
#سینا_سنجری
#اکالیپتوس_تنها
#انتشارات_فصل_پنجم
4
در ایستگاه فضایی متروک
غمگنانه می نگرد سکوت
به تقلای آخرین ال ای دی
#سینا_سنجری
#اکالیپتوس_تنها
#انتشارات_فصل_پنجم
Forwarded from ایران سایفایکو
@scifaiku
خود را به دار آویخته
آخرین انسان
در ایستگاه فضایی متروک
#سینا_سنجری
#سایفایکو
از کتاب چاپ نشده #رویاهای_کوانتومی
خود را به دار آویخته
آخرین انسان
در ایستگاه فضایی متروک
#سینا_سنجری
#سایفایکو
از کتاب چاپ نشده #رویاهای_کوانتومی