وبسایت فرهنگی صدانت
سخنرانی دکتر #مهدی_گلشنی در همایش شماره ۲۱ ژرفا با عنوان «سرگذشت کیهانشناسی ؛ از فیزیک تا متافیزیک» | ۱۷ اسفندماه ۱۳۹۵ | دانشگاه صنعتی شریف صوت و فیلم این سخنرانی👇 ✨ → goo.gl/1SNfMd 🌾 @sedanet
Audio
سخنرانی دکتر #مهدی_گلشنی در همایش شماره ۲۱ ژرفا با عنوان «سرگذشت کیهانشناسی ؛ از فیزیک تا متافیزیک» | ۱۷ اسفندماه ۱۳۹۵ | دانشگاه صنعتی شریف
🌾 @sedanet
🌾 @sedanet
☘️ دستیابی به تجربهی مقدس: گفتوگوی مجتبی پورمحسن با #آرش_نراقی
مهرنامه شماره ۱۵ – شهریور ۱۳۹۰
پورمحسن:
اَنِت بایر در مقالهی «عشقهای مخاطرهآمیز» پس از بررسی آرای الهیونی مثل دکارت و کانت و اسپینوزا و طبیعتگرایی مثل هیوم میگوید که چیزی به نام عشق مطمئن وجود ندارد. به نظر میرسد که بائر بیشتر با هیوم همنواست که میگوید برای کسانی که عافیت و امنیت مهمترین چیز است، رحم مادر یا گور بهترین مکان است. و در فاصلهی این دو، چنین فردی باید به دنبال جایی باشد که بیشترین قرابت را با این دو مکان دارد.
آرش نراقی:
به نظرم این سخن درستی است. وقتی شما عاشق میشوید، میزان آسیبپذیریتان بسیار بالا میرود. عاشق در برابر معشوق سپرهای دفاعیاش را فرود میآورد، و در نتیجه هر تیری که به باروی او افکنده میشود، میتواند روحش را بهشدّت مجروح کند. شما از سخن کسی که دوست میدارید بیشتر رنجیده خاطر میشوید تا آن کسی که برایتان چندان مهم نیست. در تجربههای عاشقانه فرد به روی محبوب خود گشوده میشود، و بنابراین، نقاط ضعفش بر محبوبش آشکار میشود. از سوی دیگر، وابستگی او به محبوب زندگی و سعادت او را با مخاطرات تازهای روبهرو خواهد کرد. اگر خطری برای محبوب من رخ دهد گویی برای من هم رخ داده است، و چون حجم زیادی از زندگی او بیرون از کنترل و اختیار من میگذرد، سعادت و شقاوت من به نحو مضاعفی در گرو عوامل بیرون از اختیار من قرار میگیرد، و این امر هم بر میزان آسیبپذیری من عاشق میافزاید. از سوی دیگر، گوهر عشق نوعی شورمندی است، و شورمندی، به تعبیر کیرکه گار، ملازم خطرپذیری است. آنجا که خطر بیشتری نهفته است، شور بیشتری نیز حاجت است. عشق یا شورمندی صادقانه، به تعبیر کیرکه گارد، بر مبنای میزان خطرپذیری طرفین ارزیابی میشود.
پورمحسن:
هیوم بیهیچ حرف و نکتهای عشق انسانی را معطوف به تولید مثل و ازدواج میکند. در مقاله آخر کتاب «دربارهی آینده: روسو و فمینیستهای رادیکال» الیزابت راباپورت به آرای فمینیست رادیکالی مثل اتکینسون فایرستون و همچنین روسو میپردازد. اتکینسون دقیقاً نظرعکس هیوم را دارد و معتقد است که تولیدمثل، زمینهساز سیاست و فرهنگ سرکوب جنسی است. به طرز عجیبی نهایتِ ناممکنی عشق بین «زنان» و «مردان» که به گفته همه فمینیستها باید نابود شوند و به ویژه تأکید اتکینسون علیه تولیدمثل، این شائبه را بهوجود میآورد که شاید فمینیسم رادیکال ولو از مسیری متفاوت به همان جایی رسیده که کانت قرار گرفته است، نه؟
آرش نراقی:
تأکید هیوم و پیروان او این است که نباید جنبههای طبیعی و بیولوژیک عشق را از یاد برد. تجربه عشق با ساختار هورمونی، عصبی و مغزی ما عمیقاً مربوط است، و البته نقش مهمی هم در تولید مثل و تداوم نوع بشر ایفا میکند. بنابراین، ریشه عشق را، مطابق نظر هیوم، نباید در آسمانها جست، ریشه آن در طبیعت خود انسان است. اما پدیده عشق، همانطور که پیشتر هم اشاره کردم، گرچه زمینه بیولوژیک دارد، اما از آن حدّ بسی فراتر میرود، و به نحو عمیقی با زبان درمیآمیزد، و هویت عمیقاً فرهنگی مییابد. اما کانت در حدّی که من میفهمم مخالف عشق نیست. از نظر کانت عشقی که صرفاً محصول تمایلات است عشق بیمارگونه است.
اما او به روابط عاشقانه سالم هم قائل است که در نقطه تعادل دو وضعیت عاطفی- اخلاقی خاص تحقق میپذیرد: «عشق» و «احترام». از نظر کانت، گوهر «عشق» عبارت است از «نزدیک شدن»، و گوهر «احترام» عبارت است از «حفظ فاصله». عشق عاشق را برمیانگیزد که هرچه بیشتر و بیشتر به محبوب خود نزدیک شود تا آنجا که عارفان ما غایت آن را «یکی شدن»، یعنی نفی هرگونه فاصله با معشوق میدانستند. از نظر کانت این نوع عشق که فاصله یا حریم معشوق را رعایت نمیکند، نهایتاً استقلال هویت او و معشوق را مخدوش میکند، و لذا بیمارگونه است.
پورمحسن:
اما کانت عشق سالم را هم تجویز نمیکند.
آرش نراقی:
کانت در مجموع نظر چندان خوشی نسبت به عشق ندارد. هم به دلیل آنکه از نظر او وجه غالب عشق، عاطفه است، و او عاطفه را مخلّ خرد میدانست و نیز از آن رو که ظاهراً غالب انسانها در هنر کشف نقطه طلایی تعادل میان عشق و احترام، ورزیدگی کافی ندارند، و در نتیجه وقتی که عاشق میشوند حرمت و کرامت خود یا معشوق را نقض میکنند. گویی انسانها به ندرت میتوانند در موقعیت دلبردگی فاصلههای بایسته را میان خود و محبوبشان حرمت بنهند.
متن کامل این گفتگو👇
✨ → goo.gl/PqoOgX
🌾 @arash_naraghi | @sedanet
مهرنامه شماره ۱۵ – شهریور ۱۳۹۰
پورمحسن:
اَنِت بایر در مقالهی «عشقهای مخاطرهآمیز» پس از بررسی آرای الهیونی مثل دکارت و کانت و اسپینوزا و طبیعتگرایی مثل هیوم میگوید که چیزی به نام عشق مطمئن وجود ندارد. به نظر میرسد که بائر بیشتر با هیوم همنواست که میگوید برای کسانی که عافیت و امنیت مهمترین چیز است، رحم مادر یا گور بهترین مکان است. و در فاصلهی این دو، چنین فردی باید به دنبال جایی باشد که بیشترین قرابت را با این دو مکان دارد.
آرش نراقی:
به نظرم این سخن درستی است. وقتی شما عاشق میشوید، میزان آسیبپذیریتان بسیار بالا میرود. عاشق در برابر معشوق سپرهای دفاعیاش را فرود میآورد، و در نتیجه هر تیری که به باروی او افکنده میشود، میتواند روحش را بهشدّت مجروح کند. شما از سخن کسی که دوست میدارید بیشتر رنجیده خاطر میشوید تا آن کسی که برایتان چندان مهم نیست. در تجربههای عاشقانه فرد به روی محبوب خود گشوده میشود، و بنابراین، نقاط ضعفش بر محبوبش آشکار میشود. از سوی دیگر، وابستگی او به محبوب زندگی و سعادت او را با مخاطرات تازهای روبهرو خواهد کرد. اگر خطری برای محبوب من رخ دهد گویی برای من هم رخ داده است، و چون حجم زیادی از زندگی او بیرون از کنترل و اختیار من میگذرد، سعادت و شقاوت من به نحو مضاعفی در گرو عوامل بیرون از اختیار من قرار میگیرد، و این امر هم بر میزان آسیبپذیری من عاشق میافزاید. از سوی دیگر، گوهر عشق نوعی شورمندی است، و شورمندی، به تعبیر کیرکه گار، ملازم خطرپذیری است. آنجا که خطر بیشتری نهفته است، شور بیشتری نیز حاجت است. عشق یا شورمندی صادقانه، به تعبیر کیرکه گارد، بر مبنای میزان خطرپذیری طرفین ارزیابی میشود.
پورمحسن:
هیوم بیهیچ حرف و نکتهای عشق انسانی را معطوف به تولید مثل و ازدواج میکند. در مقاله آخر کتاب «دربارهی آینده: روسو و فمینیستهای رادیکال» الیزابت راباپورت به آرای فمینیست رادیکالی مثل اتکینسون فایرستون و همچنین روسو میپردازد. اتکینسون دقیقاً نظرعکس هیوم را دارد و معتقد است که تولیدمثل، زمینهساز سیاست و فرهنگ سرکوب جنسی است. به طرز عجیبی نهایتِ ناممکنی عشق بین «زنان» و «مردان» که به گفته همه فمینیستها باید نابود شوند و به ویژه تأکید اتکینسون علیه تولیدمثل، این شائبه را بهوجود میآورد که شاید فمینیسم رادیکال ولو از مسیری متفاوت به همان جایی رسیده که کانت قرار گرفته است، نه؟
آرش نراقی:
تأکید هیوم و پیروان او این است که نباید جنبههای طبیعی و بیولوژیک عشق را از یاد برد. تجربه عشق با ساختار هورمونی، عصبی و مغزی ما عمیقاً مربوط است، و البته نقش مهمی هم در تولید مثل و تداوم نوع بشر ایفا میکند. بنابراین، ریشه عشق را، مطابق نظر هیوم، نباید در آسمانها جست، ریشه آن در طبیعت خود انسان است. اما پدیده عشق، همانطور که پیشتر هم اشاره کردم، گرچه زمینه بیولوژیک دارد، اما از آن حدّ بسی فراتر میرود، و به نحو عمیقی با زبان درمیآمیزد، و هویت عمیقاً فرهنگی مییابد. اما کانت در حدّی که من میفهمم مخالف عشق نیست. از نظر کانت عشقی که صرفاً محصول تمایلات است عشق بیمارگونه است.
اما او به روابط عاشقانه سالم هم قائل است که در نقطه تعادل دو وضعیت عاطفی- اخلاقی خاص تحقق میپذیرد: «عشق» و «احترام». از نظر کانت، گوهر «عشق» عبارت است از «نزدیک شدن»، و گوهر «احترام» عبارت است از «حفظ فاصله». عشق عاشق را برمیانگیزد که هرچه بیشتر و بیشتر به محبوب خود نزدیک شود تا آنجا که عارفان ما غایت آن را «یکی شدن»، یعنی نفی هرگونه فاصله با معشوق میدانستند. از نظر کانت این نوع عشق که فاصله یا حریم معشوق را رعایت نمیکند، نهایتاً استقلال هویت او و معشوق را مخدوش میکند، و لذا بیمارگونه است.
پورمحسن:
اما کانت عشق سالم را هم تجویز نمیکند.
آرش نراقی:
کانت در مجموع نظر چندان خوشی نسبت به عشق ندارد. هم به دلیل آنکه از نظر او وجه غالب عشق، عاطفه است، و او عاطفه را مخلّ خرد میدانست و نیز از آن رو که ظاهراً غالب انسانها در هنر کشف نقطه طلایی تعادل میان عشق و احترام، ورزیدگی کافی ندارند، و در نتیجه وقتی که عاشق میشوند حرمت و کرامت خود یا معشوق را نقض میکنند. گویی انسانها به ندرت میتوانند در موقعیت دلبردگی فاصلههای بایسته را میان خود و محبوبشان حرمت بنهند.
متن کامل این گفتگو👇
✨ → goo.gl/PqoOgX
🌾 @arash_naraghi | @sedanet
صدانت
دستیابی به تجربهی مقدس: گفتوگوی مجتبی پورمحسن با آرش نراقی • صدانت
دستیابی به تجربهی مقدس: گفتوگوی مجتبی پورمحسن با آرش نراقی | بهتازگی کتابی با تدوین و ترجمهی آرش نراقی با عنوان «درباره عشق» منتشر شده است...
☘️ مروری بر مكاتب اخلاقی در گفتاری از #مصطفی_ملكیان
فضیلت یعنی ویژگی یا امر درونی و روانی و ذهنی كه فرد را مستعد كار درست میكند و رذیلت كه نقیض آن است، ویژگی روانی یا درونی یا ذهنیای است كه فرد را مستعد به عمل نادرست میكند. از دید ارسطو فضایل چهار تا هستند. البته تعداد فضایل به زعم افلاطون متفاوت بود (چهار یا پنج فضیلت). رواقیون نیز به مكتب فضیلت قایل بودند، اما تعداد فضایلشان متفاوت از این افلاطون و ارسطو بود. باید توجه شود كه اولا فضایل حالات ذهنی (mental states) و روانی هستند و رفتار نیستند، بلكه منشا و مادر یا خاستگاه رفتارهایی چون تواضع، صداقت، ادای امانت و... هستند، همچنین رذایل حالات ذهنی هستند كه ما را مستعد رفتارهای بد مثل دروغگویی، خلف وعده و... میكنند. ثانیا تعداد فضایل در فرهنگ بشری در میان متفكران مختلف و نظامهای مختلف و نظریههای مختلف متفاوت است.
اما نكته مهمتر در روایت ارسطویی فضیلتنگری این است كه قایلان به این نظریه میگویند همه این فضایل با هم فضیلت هستند و اگر كسی یكی را نداشته باشد، مثل این است كه سه تای دیگر را ندارد. یعنی زمانی از فرد عمل درست صادر میشود كه در عمل او هم دانایی، هم قوت قلب، هم اعتدال و هم عدالت دخالت داشته باشد. اگر فرد یكی را نداشته باشد، عملی كه از او صادر میشود، درست نیست. به تعبیر دیگر این چهار تا وقتی با هم هستند، چهار فضیلت هستند، اما اگر یكی از آنها از میدان به در رفت، سه تای دیگر نیز فضیلت نیستند. زیرا مثلا اگر فردی حكمت نداشته باشد و شجاعت داشته باشد، آن گاه كارهای او دیگر شجاعانه نیست، بلكه متهورانه (ناشی از بیكلگی) است. زمانی كار فرد درست است كه در كنار شجاعت، حكمت و اعتدال و عدالت نیز داشته باشد، در غیر این صورت در غیاب یكی یا دو تا یا سه تا از این ویژگیها كارهای نادرستی از فرد سر میزند. بنابراین نظام فضایل همه یا هیچ است، یعنی اگرچه هر یك از این فضایل ذومراتب هستند، اما فرد زمانی اخلاقی است كه مرتبهای از هر چهار تا را داشته باشد.
📒 اعتماد | ۱۳۹۶ شنبه ۲۶ فروردين
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
🌅 s8.picofile.com/file/8292439142/t87g.jpg
فضیلت یعنی ویژگی یا امر درونی و روانی و ذهنی كه فرد را مستعد كار درست میكند و رذیلت كه نقیض آن است، ویژگی روانی یا درونی یا ذهنیای است كه فرد را مستعد به عمل نادرست میكند. از دید ارسطو فضایل چهار تا هستند. البته تعداد فضایل به زعم افلاطون متفاوت بود (چهار یا پنج فضیلت). رواقیون نیز به مكتب فضیلت قایل بودند، اما تعداد فضایلشان متفاوت از این افلاطون و ارسطو بود. باید توجه شود كه اولا فضایل حالات ذهنی (mental states) و روانی هستند و رفتار نیستند، بلكه منشا و مادر یا خاستگاه رفتارهایی چون تواضع، صداقت، ادای امانت و... هستند، همچنین رذایل حالات ذهنی هستند كه ما را مستعد رفتارهای بد مثل دروغگویی، خلف وعده و... میكنند. ثانیا تعداد فضایل در فرهنگ بشری در میان متفكران مختلف و نظامهای مختلف و نظریههای مختلف متفاوت است.
اما نكته مهمتر در روایت ارسطویی فضیلتنگری این است كه قایلان به این نظریه میگویند همه این فضایل با هم فضیلت هستند و اگر كسی یكی را نداشته باشد، مثل این است كه سه تای دیگر را ندارد. یعنی زمانی از فرد عمل درست صادر میشود كه در عمل او هم دانایی، هم قوت قلب، هم اعتدال و هم عدالت دخالت داشته باشد. اگر فرد یكی را نداشته باشد، عملی كه از او صادر میشود، درست نیست. به تعبیر دیگر این چهار تا وقتی با هم هستند، چهار فضیلت هستند، اما اگر یكی از آنها از میدان به در رفت، سه تای دیگر نیز فضیلت نیستند. زیرا مثلا اگر فردی حكمت نداشته باشد و شجاعت داشته باشد، آن گاه كارهای او دیگر شجاعانه نیست، بلكه متهورانه (ناشی از بیكلگی) است. زمانی كار فرد درست است كه در كنار شجاعت، حكمت و اعتدال و عدالت نیز داشته باشد، در غیر این صورت در غیاب یكی یا دو تا یا سه تا از این ویژگیها كارهای نادرستی از فرد سر میزند. بنابراین نظام فضایل همه یا هیچ است، یعنی اگرچه هر یك از این فضایل ذومراتب هستند، اما فرد زمانی اخلاقی است كه مرتبهای از هر چهار تا را داشته باشد.
📒 اعتماد | ۱۳۹۶ شنبه ۲۶ فروردين
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
🌅 s8.picofile.com/file/8292439142/t87g.jpg
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
«چرا فارغ التحصیلان هنر و علوم انسانی بیکار میمانند؟»
ترجمه و تنظیم: کرسیران
از مجموعه «مدرسه زندگی-The School of Life»
🌾 @courseiran | @sedanet
ترجمه و تنظیم: کرسیران
از مجموعه «مدرسه زندگی-The School of Life»
🌾 @courseiran | @sedanet
☘️ میزگرد معرفت شناسی با حضور #مصطفی_ملکیان ، محمدتقی #مصباح_یزدی ، غلامرضا #فیاضی و محمد #لگنهاوزن و …. ؛ در دهه هفتاد در موسسه امام بیش از صد جلسه برگزار گشته است ( البته در ادامه جلسات اساتید دیگری مانند صادق لاریجانی و … شرکت می کنند ). این مباحث در بالاترین سطح تخصصی خود برگزار شده است بنابراین شاید برای برخی دوستان تحلیل و فهم مباحث طرح شده قدری مشکل باشد.
صوت 23 جلسه و متن 7 جلسه اول👇
✨ → goo.gl/Y2GTVc
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
صوت 23 جلسه و متن 7 جلسه اول👇
✨ → goo.gl/Y2GTVc
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
صدانت
ميزگرد معرفت شناسی • صدانت
میزگرد معرفت شناسی با حضور مصطفی ملکیان ، محمدتقی مصباح یزدی ، غلامرضا فیاضی و محمد لگنهاوزن و .... ؛ در دهه هفتاد در موسسه امام بیش از صد جلسه برگزار...
☘️ مقایسه سایت اسراءنیوز میان آرای #مصطفی_ملکیان و #آرش_نراقی با آیتالله جوادی آملی پیرامون ازدواج
✨ → goo.gl/nCJj0t
🌾 @sedanet | @mostafamalekian | @arash_naraghi
✨ → goo.gl/nCJj0t
🌾 @sedanet | @mostafamalekian | @arash_naraghi
☘️ نقدی کوتاه بر دانشنامهای فراخ
✍️ علی غزالیفر
حدود سه سال است که از انتشار مجموعه ترجمه مدخلهای دانشنامه فلسفی استنفورد میگذرد. این کار که به همت انتشارات معتبر ققنوس انجام شده است، خدمت دیگری به عرصه نحیف علوم انسانی در کشور ماست. از محاسن و مزایای این مجموعه چیزی نمیگوییم که دیگران بسیار گفتهاند. اما تاکنون هیچ بررسی قابل توجهی در مورد آن صورت نگرفته است و کسی آن را در ترازوی نقد سبک و سنگین نکرده است. آری، از آغاز انتشار این مجموعه تعریف و تحسین بسیاری در مورد آن مطرح شده است و همچنان نیز ادامه دارد. نگارنده این سطور هم نه تنها با این حکم کلی مخالف نیست و از انتشار آن در کل تقدیر میکند، اما نمیتوان برخی از اشکالات مهم را نادیده گرفت. اگر این اشکالات را به وضوح مشخص نکرد، بیم آن میرود که به ضرر دانشجویان فلسفه تمام شود؛ کسانی که ظاهرا مخاطبان اصلی تلقی شدهاند...
متن کامل👇
✨ → goo.gl/kLytlC
🌾 @sedanet | @philosophicalmeditation
✍️ علی غزالیفر
حدود سه سال است که از انتشار مجموعه ترجمه مدخلهای دانشنامه فلسفی استنفورد میگذرد. این کار که به همت انتشارات معتبر ققنوس انجام شده است، خدمت دیگری به عرصه نحیف علوم انسانی در کشور ماست. از محاسن و مزایای این مجموعه چیزی نمیگوییم که دیگران بسیار گفتهاند. اما تاکنون هیچ بررسی قابل توجهی در مورد آن صورت نگرفته است و کسی آن را در ترازوی نقد سبک و سنگین نکرده است. آری، از آغاز انتشار این مجموعه تعریف و تحسین بسیاری در مورد آن مطرح شده است و همچنان نیز ادامه دارد. نگارنده این سطور هم نه تنها با این حکم کلی مخالف نیست و از انتشار آن در کل تقدیر میکند، اما نمیتوان برخی از اشکالات مهم را نادیده گرفت. اگر این اشکالات را به وضوح مشخص نکرد، بیم آن میرود که به ضرر دانشجویان فلسفه تمام شود؛ کسانی که ظاهرا مخاطبان اصلی تلقی شدهاند...
متن کامل👇
✨ → goo.gl/kLytlC
🌾 @sedanet | @philosophicalmeditation
صدانت
نقدی کوتاه بر دانشنامهای فراخ / دکتر علی غزالیفر • صدانت
حدود سه سال است که از انتشار مجموعه ترجمه مدخلهای دانشنامه فلسفی استنفورد میگذرد. این کار که به همت انتشارات معتبر ققنوس انجام شده است، خدمت ...
Audio
🎙 اختلال ارتباطی در جامعه بی کودکی
بخشی از سخنان #محسن_رنانی در «نخستین همایش توسعه خانگی» - ۱۳۹۵/۸/۱۱
🌾 @sedanet | @Renani_Mohsen
بخشی از سخنان #محسن_رنانی در «نخستین همایش توسعه خانگی» - ۱۳۹۵/۸/۱۱
🌾 @sedanet | @Renani_Mohsen
گفت-و-گویِ #داریوش_آشوری با هفتهنامهیِ کرگدن دربارهیِ کتاب «عرفان و رندی در شعرِ حافظ» با عنوان فهمِ مدرن از حافظ در مشربِ هرمنوتیک
✨ → goo.gl/SNo4GX
🌾 @sedanet
✨ → goo.gl/SNo4GX
🌾 @sedanet
☘️ آیا سهراب، انسان را فراموش کرده بود؟
✍️ #صدیق_قطبی
(تأملی در ملاحظات انتقادی احمد شاملو و شفیعی کدکنی دربارهی سهراب سپهری)
«... نمیدانم چرا در لحظههای پرجذبهی او که عفّت اشراق روی شانههایش میریزد، از همدردیهای عارفان پیشین ما با انسان، نشانی نیست... شاید برای این است که او، که در دنیای یوگی فرورفته، فراموش کرده است که:
"آن که در راحت و محنت دیگران
خود را به جای آنان بیند
یوگی کامل باشد."
و به جاست که در پایان این گفتار- با همه ستایش و احترامی که برای سپهری و شعرش دارم- این چند مصرع را از گفتار ششم منظومهی گیتای باستانی، دیگر بار بخوانم که:
"این یوگا که تو میآموزی، ای کرشنا
این حالت یکسان شمردن همه چیز
به نظر من دیر نمیپاید
چه خاطر بیقرار آدمی با آن سازگار نیست"»
(با چراغ و آینه، شفیعی کدکنی، نشر سخن، چاپ سوم، 1390، ص 548 و 549)
«... زورم میآید آن عرفان نابههنگام را باور کنم. سر آدمهای بیگناه را لب جوب میبُرند و من دو قدم پایینتر بایستم و توصیه کنم که "آب را گل نکنید"! تصور میکنم یکیمان از مرحله پرت بودیم، یا من یا او. شاید با دوباره خواندنش به کلی مجاب بشوم و دستهای بیگناهش را در عالم خیال و خاطره غرق در بوسه کنم. آن شعرها گاهی بسیار زیباست، فوقالعاده است، اما گمان نمیکنم آبمان به یک جو برود. دست کم برای من "فقط زیبایی" کافی نیست. چه کنم!»
(هنر و ادبیات امروز، گفتوشنودی با شاملو، بهکوشش ناصر حریری، کتابسرای بابل، چاپ اول ١٣٦٥، ص٤٨)
شاملو در مصاحبهی دیگری میگوید:
«... سپهری انسانی بود بسیار شریف و عمیقاً و قلباً شاعر. مشکل من و او این بود و هست که جهان را از دو مزغل(بر وزن منظر، شکافهای بلند و باریک بالای حصارهای برج و بارو) مختلف نگاه میکردیم بیاینکه شیلهپیلهای در کارمان باشد.
... انگار صدایش از دنیایی میآید که در آن پلپوت و مارکوس و آپارتاید وجود ندارد و گرفتاریها فقط در حول و حوش این دغدغه است که برگ درخت سبز هست یا نه.»
هر دو سهراب را متهم کردهاند که به رنج و محنت انسانها کمتوجه یا بیاعتناست. من فکر میکنم اگر تنها به همین تکه از شعر "آب را گل نکنیم" نظر کنیم، برای تردید در صحت سخنان این دو بزرگ کافی باشد. سهراب از ما میخواهد آب را گِل نکنیم، اما چرا؟ در فرازهایی از شعر میگوید: «شاید این آب روان میرود پای سپیداری تا فرو شوید اندوه دلی... دست درویشی شاید نان خشکیده فرو بُرده در آب.» از این ظریفتر میتوان گفت؟ یا در شعر «و پیامی در راه» که منشور مهر و آیین محبت است:
«روزی / خواهم آمد، و پیامی خواهم آورد/ هر چه دشنام، از لبها خواهم بر چید. / هر چه دیوار، از جا خواهم برکند./ رهزنان را خواهم گفت: کاروانی آمد بارش لبخند!... / آشتی خواهم داد. / آشنا خواهم کرد./ راه خواهم رفت. / نور خواهم خورد / دوست خواهم داشت.»
البته او از شعار دادن پرهیز کرد، اما در سرتاسر شعرهایش کوشید تا نغمهی مهر و دوستی و آیین عشق و آشتی را در رگهای آدمیان جاری کند. گفت: «هر که با مرغِ هوا دوست شود، خوابش آرامترین خواب جهان خواهد بود.» و با صریحترین لهجه سرود: «بهترین چیز رسیدن به نگاهی است که از حادثهی عشق تر است.»
گیرم مثل شاعران همروزگار خود، انسان و درد و رنج و فقرِ او را صریحاً فریاد نکرد؛ اما نشانه را درست گرفته بود.
«یک منتقد مشهور ایرانی نقدی پر سر و صدا بر آثار او می نویسد که: «در شرایطی که آمریکا در ویتنام بمب ناپالم میریزد و آدم میکُشد، تو نگران آب خوردن یک کبوتری؟» سپهری در یک مجلس دوستانه به او پاسخ میدهد: «دوست عزیز، ریشهی قضیه در همین جاست. برای مردمی که از شعر نمیآموزند که نگران آب خوردن یک کبوتر باشند، آدمکشی در ویتنام یا هر جای دیگر، امری بدیهی است.»(زندگی رنگ است: گزیدهی گفتار و نوشتار، محسن مخملباف، نشر نی، چاپ دوم، 1377)
بگذارید از خود او بپرسیم. در حضور اینهمه فاجعه، اینهمه بدی، اینهمه گرسنگی، چرا به تماشای شقایق روی آوردهای؟
«دنیا پر از بدی است. و من شقایق تماشا می کنم. روی زمین، میلیونها گرسنه است. کاش نبود. ولی وجود گرسنگی، شقایق را شدیدتر میکند. و تماشای من، ابعاد تازهای به خود می گیرد... وقتی پدرم مرد، نوشتم: پاسبانها همه شاعر بودند. حضور فاجعه، آنی دنیا را تلطیف کرده بود. فاجعه، آن طرف سکه بود. وگرنه من میدانستم و میدانم که پاسبانها، شاعر نیستند. در تاریکی، آن قدر ماندهام که از روشنی حرف بزنم. چیزی در ما نفی نمی گردد... من هزارها گرسنه در خاک هند دیدهام. و هیچ وقت از گرسنگی حرف نزدهام. نه، هیچ وقت. ولی هر وقت رفتهام از گلی حرف بزنم، دهانم گس شده است. گرسنگی هندی، سبک دهانم را عوض کرده است. و من دین خودم را ادا کردهام.»(از نامههای سهراب سپهری؛ به نقل از: هنوز در سفرم، به کوشش پریدخت سپهری، نشر فرزان)
🌾 @sedanet | @sedigh_63
✍️ #صدیق_قطبی
(تأملی در ملاحظات انتقادی احمد شاملو و شفیعی کدکنی دربارهی سهراب سپهری)
«... نمیدانم چرا در لحظههای پرجذبهی او که عفّت اشراق روی شانههایش میریزد، از همدردیهای عارفان پیشین ما با انسان، نشانی نیست... شاید برای این است که او، که در دنیای یوگی فرورفته، فراموش کرده است که:
"آن که در راحت و محنت دیگران
خود را به جای آنان بیند
یوگی کامل باشد."
و به جاست که در پایان این گفتار- با همه ستایش و احترامی که برای سپهری و شعرش دارم- این چند مصرع را از گفتار ششم منظومهی گیتای باستانی، دیگر بار بخوانم که:
"این یوگا که تو میآموزی، ای کرشنا
این حالت یکسان شمردن همه چیز
به نظر من دیر نمیپاید
چه خاطر بیقرار آدمی با آن سازگار نیست"»
(با چراغ و آینه، شفیعی کدکنی، نشر سخن، چاپ سوم، 1390، ص 548 و 549)
«... زورم میآید آن عرفان نابههنگام را باور کنم. سر آدمهای بیگناه را لب جوب میبُرند و من دو قدم پایینتر بایستم و توصیه کنم که "آب را گل نکنید"! تصور میکنم یکیمان از مرحله پرت بودیم، یا من یا او. شاید با دوباره خواندنش به کلی مجاب بشوم و دستهای بیگناهش را در عالم خیال و خاطره غرق در بوسه کنم. آن شعرها گاهی بسیار زیباست، فوقالعاده است، اما گمان نمیکنم آبمان به یک جو برود. دست کم برای من "فقط زیبایی" کافی نیست. چه کنم!»
(هنر و ادبیات امروز، گفتوشنودی با شاملو، بهکوشش ناصر حریری، کتابسرای بابل، چاپ اول ١٣٦٥، ص٤٨)
شاملو در مصاحبهی دیگری میگوید:
«... سپهری انسانی بود بسیار شریف و عمیقاً و قلباً شاعر. مشکل من و او این بود و هست که جهان را از دو مزغل(بر وزن منظر، شکافهای بلند و باریک بالای حصارهای برج و بارو) مختلف نگاه میکردیم بیاینکه شیلهپیلهای در کارمان باشد.
... انگار صدایش از دنیایی میآید که در آن پلپوت و مارکوس و آپارتاید وجود ندارد و گرفتاریها فقط در حول و حوش این دغدغه است که برگ درخت سبز هست یا نه.»
هر دو سهراب را متهم کردهاند که به رنج و محنت انسانها کمتوجه یا بیاعتناست. من فکر میکنم اگر تنها به همین تکه از شعر "آب را گل نکنیم" نظر کنیم، برای تردید در صحت سخنان این دو بزرگ کافی باشد. سهراب از ما میخواهد آب را گِل نکنیم، اما چرا؟ در فرازهایی از شعر میگوید: «شاید این آب روان میرود پای سپیداری تا فرو شوید اندوه دلی... دست درویشی شاید نان خشکیده فرو بُرده در آب.» از این ظریفتر میتوان گفت؟ یا در شعر «و پیامی در راه» که منشور مهر و آیین محبت است:
«روزی / خواهم آمد، و پیامی خواهم آورد/ هر چه دشنام، از لبها خواهم بر چید. / هر چه دیوار، از جا خواهم برکند./ رهزنان را خواهم گفت: کاروانی آمد بارش لبخند!... / آشتی خواهم داد. / آشنا خواهم کرد./ راه خواهم رفت. / نور خواهم خورد / دوست خواهم داشت.»
البته او از شعار دادن پرهیز کرد، اما در سرتاسر شعرهایش کوشید تا نغمهی مهر و دوستی و آیین عشق و آشتی را در رگهای آدمیان جاری کند. گفت: «هر که با مرغِ هوا دوست شود، خوابش آرامترین خواب جهان خواهد بود.» و با صریحترین لهجه سرود: «بهترین چیز رسیدن به نگاهی است که از حادثهی عشق تر است.»
گیرم مثل شاعران همروزگار خود، انسان و درد و رنج و فقرِ او را صریحاً فریاد نکرد؛ اما نشانه را درست گرفته بود.
«یک منتقد مشهور ایرانی نقدی پر سر و صدا بر آثار او می نویسد که: «در شرایطی که آمریکا در ویتنام بمب ناپالم میریزد و آدم میکُشد، تو نگران آب خوردن یک کبوتری؟» سپهری در یک مجلس دوستانه به او پاسخ میدهد: «دوست عزیز، ریشهی قضیه در همین جاست. برای مردمی که از شعر نمیآموزند که نگران آب خوردن یک کبوتر باشند، آدمکشی در ویتنام یا هر جای دیگر، امری بدیهی است.»(زندگی رنگ است: گزیدهی گفتار و نوشتار، محسن مخملباف، نشر نی، چاپ دوم، 1377)
بگذارید از خود او بپرسیم. در حضور اینهمه فاجعه، اینهمه بدی، اینهمه گرسنگی، چرا به تماشای شقایق روی آوردهای؟
«دنیا پر از بدی است. و من شقایق تماشا می کنم. روی زمین، میلیونها گرسنه است. کاش نبود. ولی وجود گرسنگی، شقایق را شدیدتر میکند. و تماشای من، ابعاد تازهای به خود می گیرد... وقتی پدرم مرد، نوشتم: پاسبانها همه شاعر بودند. حضور فاجعه، آنی دنیا را تلطیف کرده بود. فاجعه، آن طرف سکه بود. وگرنه من میدانستم و میدانم که پاسبانها، شاعر نیستند. در تاریکی، آن قدر ماندهام که از روشنی حرف بزنم. چیزی در ما نفی نمی گردد... من هزارها گرسنه در خاک هند دیدهام. و هیچ وقت از گرسنگی حرف نزدهام. نه، هیچ وقت. ولی هر وقت رفتهام از گلی حرف بزنم، دهانم گس شده است. گرسنگی هندی، سبک دهانم را عوض کرده است. و من دین خودم را ادا کردهام.»(از نامههای سهراب سپهری؛ به نقل از: هنوز در سفرم، به کوشش پریدخت سپهری، نشر فرزان)
🌾 @sedanet | @sedigh_63
☘️تأمّلی دربارهٔ مفهوم «خرافه» و نسبت «تردیدگرایی» و «ایمانگرایی»☘️
✍️ نویسنده: مسعود #زنجانی
🔸لازمهٔ تردیدگرایی، لزوماً، همیشه و همهجا، تردید داشتن نیست، بلکه، همیشه و همهجا، تردید را روا داشتن است. به عبارت دیگر، تردیدگرا فردی نیست که دربارهٔ هر موضوعی موضعِ تردید دارد، بلکه کسی است که بطلانِ همهٔ مواضع خود، اعم از یقینی و غیریقینی، را محتمَل میداند و بدین معنا همهٔ باورهای خویش را محل تردید میداند.
🔸تردیدگرا گاه با تردید و شک میآمیزد، گاه به قطع و یقین میآویزد، اما، در همه حال، از جزم و جمود میگریزد. یک تردیدگرا، برای مثال، میتواند ذرّهای به این گزاره تردید نداشته باشد که «هیچ رویدادی بدون علّت نیست»، اما این بدین معنا نیست که نزد او، این گزاره قابل هیچ شکوشبههای نیست و اندیشهای کاملاً «تردیدنانپذیر» است. تردیدگرا به خود و دیگری اجازهٔ تردید نسبت به یقینیترین اعتقادات خویش را میدهد. به زبان فلسفی، تردیدگرا کسی است که از «یقینهای روانشناختی» خود به «جزمیتهای معرفتشناختی» گذر نمیکند.
🔸تردیدگرا، همیشه، یقینهای فعلی و فردی خویش را موقّتی مییابد و میداند. بنابراین، چنانچه در نتیجهٔ یافتههای جدید بذرهای تردید در دلش جوانه بزند و موضع کنونیاش چونان ضعیف شود که احساس یقین او نیز از کف برود، آنگاه چنین رخدادی برایش، غیرمنتظره و ناخرسندکننده نیست و او توانایی بدرقهٔ باطل را دارد. بنابراین، تردیدگرا نسبت به آینده و دیگری گشوده است؛ این همان ضرورتِ گشودگی آدمی نسبت به حقیقت است. تردیدگرایی با یقین داشتن و ایمانگرایی قابل جمع است، اما با جزمیتگرایی و خرافهپرستی - به معنایی که خواهد آمد - قابل جمع نیست.
🔸تردیدگرایی، نه تنها، نافی و ناقضِ قطع و یقین داشتن، و مانعی برای زندگی مؤمنانه نیست، بلکه به نوعی لازمهٔ آن است. ایمانگرایی، بدون تردیدگرایی به کفر میانجامد. مؤمن همچو بید بر سر ایمان خود میلرزد، بدین معنا است که مؤمن علیرغم باورهای یقینی و اطمینانهای قلبیِ خویش، اطمینان ندارد که برای همیشه اقلیم تردید را بدرقه کرده است. چنین اطمینانی نزد مؤمن عین کفر است.
🔸نمونهٔ آرمانی تردیدگرا کسی است که اساساً بر پایهٔ این بصیرت که هیچ یک از اندیشههای بشری عاری از محدودیت و مشروطیت نیست، مسؤولیت خود را یک «خودانتقادیِ بیپایان» میبیند و از این رو، داوطلبانه، دستِ تطاول به اندیشههای خویش میگشاید و از زوال آنها استقبال میکند. تردیدگرای آرمانی با هیچ عقیدهای عقد دایمی نمیبندد و همه عقاید او موقّتی و عجالتی است. تردیدگرای آرمانی بهسان عارفی است که هر تصوّر خویش از خدای بیصورت، و به عبارت دقیقتر، خدایِ ورایِ صورت و بیصورتی، را «بُت» میانگارد و بنابراین، مدام آنها را به پای خدای حقیقی قربانی میکند. «قربانی» برای عارف تنها یک آیینِ نمادین نیست، بلکه یک شیوهٔ بودن است. به تعبیر زیبای مولانا:
صورتگر نقاشم، هر لحظه بتی سازم
و آنگه همه بتها را در پیش تو بگدازم
🔸باری، برای عارفان تنها عیدِ شایسته «عید قربان» است، چنانکه تنها قربانیِ شایسته «خویشتن» است. اما از آنجا که خویشتن حقیقی هر کس چیزی جز اندیشهها و اعتقادات او نیست، آنگاه مراد از قربانیِ خویشتن نیز چیزی جز قربانی کردن اندیشهها و اعتقادات خود نیست. مراد از قربانی کردن اندیشهها و اعتقادات نیز چیزی جز سپردن آنها به تیغ تردید و نقّادی نیست تا از این رهگذر زهر تعمیمهای نابهجا و تحمیلهای ناروا از آنها گرفته شود.
🔸اساساً هیچ قولی، به طور مطلق و به خودیِ خود، خرافه نیست. در واقع، خرافه بودن یک قول، به کیفیتِ باور داشتن قائلِ آن قول مربوط میشود. خرافهپرستی بدین معنا نیست که به اندیشههای «کهنه» یا «باطل» اعتقاد داشته باشیم، بلکه یعنی به اندیشههایی، ولو بسیار «تازه» یا کاملاً «بدیهی»، چونان اعتقاد ورزیم که در بابِ آنها بابِ هر تردیدی را مسدود کنیم و دیگر نه بر خود، و نه بر هیچ بنیبشری، روا نداریم که نسبت به آن هیچ چونوچرایی بکند. باری، خرافه اعتقادِ باطل نیست، بلکه اعتقادی است که از نظرگاه ما قابل ابطال نیست، چراکه اساساً نزد ما تردیدناپذیر است. هر اعتقاد که نسبت به آن «تصلّب» و «تعصّب» بورزیم و برایمان «انتقادناپذیر» و «انعطافناپذیر» شود خرافه است.
🔸اگر من قائل به حقّانیت «فالِ قهوه» یا وجود «بشقاب پرنده» بر اساس شواهدی متقاعدکننده نزد خود باشم، و البته حاضر باشم که هرگاه اعتبار آن شواهد از دست رفت، من هم دست از باور خود بردارم، و هرگاه شواهدی علیه آن اقامه شد منکر آن شوم، آنگاه من یک خرافهپرست نیستم. اما اگر من به صحّت «دو به علاوهٔ دو میشود چهار»، چونان با قطع و یقین باور داشته باشم که احتمال چونوچرا دربارهٔ آن را کاملاً منتفی بدانم و هیچ تردیدی را روا ندانم، آنگاه من خرافهپرستام.
✨ → goo.gl/Qer8pI
🌾 @vivaphilosophy | @sedanet
✍️ نویسنده: مسعود #زنجانی
🔸لازمهٔ تردیدگرایی، لزوماً، همیشه و همهجا، تردید داشتن نیست، بلکه، همیشه و همهجا، تردید را روا داشتن است. به عبارت دیگر، تردیدگرا فردی نیست که دربارهٔ هر موضوعی موضعِ تردید دارد، بلکه کسی است که بطلانِ همهٔ مواضع خود، اعم از یقینی و غیریقینی، را محتمَل میداند و بدین معنا همهٔ باورهای خویش را محل تردید میداند.
🔸تردیدگرا گاه با تردید و شک میآمیزد، گاه به قطع و یقین میآویزد، اما، در همه حال، از جزم و جمود میگریزد. یک تردیدگرا، برای مثال، میتواند ذرّهای به این گزاره تردید نداشته باشد که «هیچ رویدادی بدون علّت نیست»، اما این بدین معنا نیست که نزد او، این گزاره قابل هیچ شکوشبههای نیست و اندیشهای کاملاً «تردیدنانپذیر» است. تردیدگرا به خود و دیگری اجازهٔ تردید نسبت به یقینیترین اعتقادات خویش را میدهد. به زبان فلسفی، تردیدگرا کسی است که از «یقینهای روانشناختی» خود به «جزمیتهای معرفتشناختی» گذر نمیکند.
🔸تردیدگرا، همیشه، یقینهای فعلی و فردی خویش را موقّتی مییابد و میداند. بنابراین، چنانچه در نتیجهٔ یافتههای جدید بذرهای تردید در دلش جوانه بزند و موضع کنونیاش چونان ضعیف شود که احساس یقین او نیز از کف برود، آنگاه چنین رخدادی برایش، غیرمنتظره و ناخرسندکننده نیست و او توانایی بدرقهٔ باطل را دارد. بنابراین، تردیدگرا نسبت به آینده و دیگری گشوده است؛ این همان ضرورتِ گشودگی آدمی نسبت به حقیقت است. تردیدگرایی با یقین داشتن و ایمانگرایی قابل جمع است، اما با جزمیتگرایی و خرافهپرستی - به معنایی که خواهد آمد - قابل جمع نیست.
🔸تردیدگرایی، نه تنها، نافی و ناقضِ قطع و یقین داشتن، و مانعی برای زندگی مؤمنانه نیست، بلکه به نوعی لازمهٔ آن است. ایمانگرایی، بدون تردیدگرایی به کفر میانجامد. مؤمن همچو بید بر سر ایمان خود میلرزد، بدین معنا است که مؤمن علیرغم باورهای یقینی و اطمینانهای قلبیِ خویش، اطمینان ندارد که برای همیشه اقلیم تردید را بدرقه کرده است. چنین اطمینانی نزد مؤمن عین کفر است.
🔸نمونهٔ آرمانی تردیدگرا کسی است که اساساً بر پایهٔ این بصیرت که هیچ یک از اندیشههای بشری عاری از محدودیت و مشروطیت نیست، مسؤولیت خود را یک «خودانتقادیِ بیپایان» میبیند و از این رو، داوطلبانه، دستِ تطاول به اندیشههای خویش میگشاید و از زوال آنها استقبال میکند. تردیدگرای آرمانی با هیچ عقیدهای عقد دایمی نمیبندد و همه عقاید او موقّتی و عجالتی است. تردیدگرای آرمانی بهسان عارفی است که هر تصوّر خویش از خدای بیصورت، و به عبارت دقیقتر، خدایِ ورایِ صورت و بیصورتی، را «بُت» میانگارد و بنابراین، مدام آنها را به پای خدای حقیقی قربانی میکند. «قربانی» برای عارف تنها یک آیینِ نمادین نیست، بلکه یک شیوهٔ بودن است. به تعبیر زیبای مولانا:
صورتگر نقاشم، هر لحظه بتی سازم
و آنگه همه بتها را در پیش تو بگدازم
🔸باری، برای عارفان تنها عیدِ شایسته «عید قربان» است، چنانکه تنها قربانیِ شایسته «خویشتن» است. اما از آنجا که خویشتن حقیقی هر کس چیزی جز اندیشهها و اعتقادات او نیست، آنگاه مراد از قربانیِ خویشتن نیز چیزی جز قربانی کردن اندیشهها و اعتقادات خود نیست. مراد از قربانی کردن اندیشهها و اعتقادات نیز چیزی جز سپردن آنها به تیغ تردید و نقّادی نیست تا از این رهگذر زهر تعمیمهای نابهجا و تحمیلهای ناروا از آنها گرفته شود.
🔸اساساً هیچ قولی، به طور مطلق و به خودیِ خود، خرافه نیست. در واقع، خرافه بودن یک قول، به کیفیتِ باور داشتن قائلِ آن قول مربوط میشود. خرافهپرستی بدین معنا نیست که به اندیشههای «کهنه» یا «باطل» اعتقاد داشته باشیم، بلکه یعنی به اندیشههایی، ولو بسیار «تازه» یا کاملاً «بدیهی»، چونان اعتقاد ورزیم که در بابِ آنها بابِ هر تردیدی را مسدود کنیم و دیگر نه بر خود، و نه بر هیچ بنیبشری، روا نداریم که نسبت به آن هیچ چونوچرایی بکند. باری، خرافه اعتقادِ باطل نیست، بلکه اعتقادی است که از نظرگاه ما قابل ابطال نیست، چراکه اساساً نزد ما تردیدناپذیر است. هر اعتقاد که نسبت به آن «تصلّب» و «تعصّب» بورزیم و برایمان «انتقادناپذیر» و «انعطافناپذیر» شود خرافه است.
🔸اگر من قائل به حقّانیت «فالِ قهوه» یا وجود «بشقاب پرنده» بر اساس شواهدی متقاعدکننده نزد خود باشم، و البته حاضر باشم که هرگاه اعتبار آن شواهد از دست رفت، من هم دست از باور خود بردارم، و هرگاه شواهدی علیه آن اقامه شد منکر آن شوم، آنگاه من یک خرافهپرست نیستم. اما اگر من به صحّت «دو به علاوهٔ دو میشود چهار»، چونان با قطع و یقین باور داشته باشم که احتمال چونوچرا دربارهٔ آن را کاملاً منتفی بدانم و هیچ تردیدی را روا ندانم، آنگاه من خرافهپرستام.
✨ → goo.gl/Qer8pI
🌾 @vivaphilosophy | @sedanet
صدانت
تأمّلی دربارهٔ مفهوم «خرافه» و نسبت «تردیدگرایی» و «ایمانگرایی» • صدانت
اساساً هیچ قولی، به طور مطلق و به خودیِ خود، خرافه نیست. در واقع، خرافه بودن یک قول، به کیفیتِ باور داشتن قائلِ آن قول مربوط میشود. خرافهپرستی بدین ...
☘️ سخنرانی #مصطفی_ملکیان در نشست «پاتریشیا کرون»
صوت | ۲۷ فروردین ۹۶
✨ → goo.gl/9Rfd3L
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
صوت | ۲۷ فروردین ۹۶
✨ → goo.gl/9Rfd3L
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
☘️ جهادگرایان جدید که هستند؟
✍️اولیویر روی
ظرف دو دهۀ گذشته تروریستهای جهادگرا دستخوش تغییراتی شدهاند. تروریسم و جهاد هر دو سالهای طولانی است که وجود داشتهاند، آنچه بیسابقه است آن است که امروز تروریستها تعمّداً در پی مرگ هستند. محمد مراح تروریستی که در سال 2012 یک خاخام و سه کودک را در یک مدرسۀ یهودی کشت، همان جملۀ معروف را که منسوب به اسامه بن لادن است بر زبان آورد: "همانطور که شما زندگی کردن را دوست دارید، ما هم مرگ را دوست داریم". امروز برای تروریستها مرگ صرفاً یک احتمال یا حاصل بداقبالی آنها نیست؛ بلکه قسمت اصلی نقشۀ خودشان است. در میان جهادگرایانی که به داعش میپیوندند نیز همین اشتیاق به مرگ دیده میشود؛ گویا هدف نهایی همۀ فعالیتهایشان دست زدن به حملات انتحاری است. برای آنها خشونت وسیله نیست، بلکه خود هدف است.
در سنّت اسلامی شهیدی که در جنگ کشته میشود بسیار موردتقدیر است، اما کسانی که عمداً در پی کشته شدن هستند در این زمره قرار نمیگیرند، چراکه این کار به منزلۀ مداخله در اراده و تقدیر الهی است. پس چه دلیلی دارد که در بیست سال گذشته تروریستها غالباً مرگ را انتخاب کردهاند؟
در حقیقت جهادگراییِ معاصر یک «جنبش جوانان» است که مستقل از دین و فرهنگ والدین آنها شکل گرفته و در فرهنگ جوانان ریشه دارد. نفرتهای نسلی معمولاً شکل سنّتشکنی و شمایلشکنی به خود میگیرند. جهادگرایان انسانها، تندیسها، اماکن مذهبی، کتابها و ردّپای تاریخ را نابود میسازند. به گفتۀ یکی از جهادگرایان، "وقتی ما به خیابانهای پاریس، لندن و واشنگتن قدم بگذاریم، خونتان را میریزیم، مجسّمههایتان را از بین میبریم، تاریختان را پاک میکنیم و دردآورتر از همه فرزندانتان را به دین خود درمیآوریم تا از ما دفاع کنند و به آباء و اجداد خود لعنت بفرستند".
تخریب آثار باستانی و تاریخی هیچ ارتباطی به سیاستهای خاورمیانه ندارد. این یک استراتژی معکوس است. داعش رسالت خود را احیای خلافت اعلام داشته، اما پوچگراییِ آن باعث میشود که رسیدن به یک راهحلّ سیاسی، مذاکره کردن یا نیل به یک جامعۀ باثبات برایش غیرممکن گردد.
خلافت یک وهم و خیال است. خلافت خیال باطل یک موجودیتِ ایدئولوژیک است که دائماً در پی گسترش قلمرو خود است. به خاطر ناممکن بودنِ تحقّق آرزوی خلافت است که افراطیان به جای این که خود را وقف منافع مسلمانان کنند، راه مرگ را در پیش میگیرند.
هیچگونه چشمانداز سیاسی، آیندۀ روشن و حتّی جایی که بشود با خیال راحت در آن به عبادت پرداخت وجود ندارد. در حقیقت تحقّق خلافت بخشی از خیالپردازیهایِ مذهبی مسلمانان است، اما در مورد مرگطلبی نمیتوان چنین حرفی زد.
افزون بر این، از نقطهنظر نظامی نیز تروریسمِ انتحاری روش کارآمدی نیست. منطقی نیست که مبارزان یکبارمصرف باشند! امروز این نوع تروریسم بیشتر جان مسلمانان را میگیرد تا غربیها را. کاملاً قابلتصوّر است که این نسخه از تروریسم گذرا باشد و بهزودی شاهد ظهور نسخۀ منطقیتری از تروریسم باشیم.
نمیتوان گفت که دلیل ظهور تروریسم انتحاری و نهادهایی مثل القاعده و داعش ظهور بنیادگرایی است. تروریسم حاصل افراطیسازی اسلام نیست، بلکه حاصل اسلامیشدنِ افراطیگری است.
عدّهای معتقدند که اسلامیشدن افراطیگری دارای دلایلی سیاسی است؛ از جمله تأثیرات عصر استعمار، مداخلات نظامی غرب علیه مردم خاورمیانه و محرومیتِ اجتماعی مهاجران و فرزندان آنها. از طرف دیگر بین تروریسم و سلفیگری نیز ارتباط است. اما اینها تمام مسئله نیست، چراکه با دادههای تجربیای که در اختیار ما است، نمیتوان ارتباطی علّت و معلولی بین تروریسم و این موارد مشاهده کرد.
از نظر من، افراطیگریِ خشونتآمیز نتیجۀ افراطیگری مذهبی یا حتّی تلافیجویی از غرب و استعمار نیست. تروریستهای اروپا ساکنان نوار غزّه، لیبی یا افغانستان نیستند. تقریباً میتوان گفت که هیچ یک از تروریستهای انقلابیِ اروپا جزو طبقات محروم و ستمدیده نبودهاند.
با بررسی مشخصات و زندگینامۀ صد تن از تروریستهای اروپا ویژگیهای مشترکی در میان آنها ملاحظه میشود: غالب افراطیان جوان، نوکیش یا فرزند مهاجران هستند، از سواد مذهبی بیبهرهاند، مدّتی مرتکب جرائم جزئی میشدهاند و در زندان به افراطیگری گرایش پیدا کردهاند. تقریباً تمام افراطیان مسلمانانی هستند که پس از یک دوره زندگی سکولاری، به طور ناگهانی دوباره به دین روی آوردهاند. اغلب افراطیان یتیم یا فرزند خانوادههای مشکلدار هستند. آنها لزوماً برضدّ والدین خود شورش نکردهاند، بلکه علیه احساس تحقیر، امتیازاتی که به جامعه داده میشود و علیه جهل مذهبی خود دست به طغیان زدهاند.
منبع: دینآنلاین
🌾 @sedanet | @DinOnline
✍️اولیویر روی
ظرف دو دهۀ گذشته تروریستهای جهادگرا دستخوش تغییراتی شدهاند. تروریسم و جهاد هر دو سالهای طولانی است که وجود داشتهاند، آنچه بیسابقه است آن است که امروز تروریستها تعمّداً در پی مرگ هستند. محمد مراح تروریستی که در سال 2012 یک خاخام و سه کودک را در یک مدرسۀ یهودی کشت، همان جملۀ معروف را که منسوب به اسامه بن لادن است بر زبان آورد: "همانطور که شما زندگی کردن را دوست دارید، ما هم مرگ را دوست داریم". امروز برای تروریستها مرگ صرفاً یک احتمال یا حاصل بداقبالی آنها نیست؛ بلکه قسمت اصلی نقشۀ خودشان است. در میان جهادگرایانی که به داعش میپیوندند نیز همین اشتیاق به مرگ دیده میشود؛ گویا هدف نهایی همۀ فعالیتهایشان دست زدن به حملات انتحاری است. برای آنها خشونت وسیله نیست، بلکه خود هدف است.
در سنّت اسلامی شهیدی که در جنگ کشته میشود بسیار موردتقدیر است، اما کسانی که عمداً در پی کشته شدن هستند در این زمره قرار نمیگیرند، چراکه این کار به منزلۀ مداخله در اراده و تقدیر الهی است. پس چه دلیلی دارد که در بیست سال گذشته تروریستها غالباً مرگ را انتخاب کردهاند؟
در حقیقت جهادگراییِ معاصر یک «جنبش جوانان» است که مستقل از دین و فرهنگ والدین آنها شکل گرفته و در فرهنگ جوانان ریشه دارد. نفرتهای نسلی معمولاً شکل سنّتشکنی و شمایلشکنی به خود میگیرند. جهادگرایان انسانها، تندیسها، اماکن مذهبی، کتابها و ردّپای تاریخ را نابود میسازند. به گفتۀ یکی از جهادگرایان، "وقتی ما به خیابانهای پاریس، لندن و واشنگتن قدم بگذاریم، خونتان را میریزیم، مجسّمههایتان را از بین میبریم، تاریختان را پاک میکنیم و دردآورتر از همه فرزندانتان را به دین خود درمیآوریم تا از ما دفاع کنند و به آباء و اجداد خود لعنت بفرستند".
تخریب آثار باستانی و تاریخی هیچ ارتباطی به سیاستهای خاورمیانه ندارد. این یک استراتژی معکوس است. داعش رسالت خود را احیای خلافت اعلام داشته، اما پوچگراییِ آن باعث میشود که رسیدن به یک راهحلّ سیاسی، مذاکره کردن یا نیل به یک جامعۀ باثبات برایش غیرممکن گردد.
خلافت یک وهم و خیال است. خلافت خیال باطل یک موجودیتِ ایدئولوژیک است که دائماً در پی گسترش قلمرو خود است. به خاطر ناممکن بودنِ تحقّق آرزوی خلافت است که افراطیان به جای این که خود را وقف منافع مسلمانان کنند، راه مرگ را در پیش میگیرند.
هیچگونه چشمانداز سیاسی، آیندۀ روشن و حتّی جایی که بشود با خیال راحت در آن به عبادت پرداخت وجود ندارد. در حقیقت تحقّق خلافت بخشی از خیالپردازیهایِ مذهبی مسلمانان است، اما در مورد مرگطلبی نمیتوان چنین حرفی زد.
افزون بر این، از نقطهنظر نظامی نیز تروریسمِ انتحاری روش کارآمدی نیست. منطقی نیست که مبارزان یکبارمصرف باشند! امروز این نوع تروریسم بیشتر جان مسلمانان را میگیرد تا غربیها را. کاملاً قابلتصوّر است که این نسخه از تروریسم گذرا باشد و بهزودی شاهد ظهور نسخۀ منطقیتری از تروریسم باشیم.
نمیتوان گفت که دلیل ظهور تروریسم انتحاری و نهادهایی مثل القاعده و داعش ظهور بنیادگرایی است. تروریسم حاصل افراطیسازی اسلام نیست، بلکه حاصل اسلامیشدنِ افراطیگری است.
عدّهای معتقدند که اسلامیشدن افراطیگری دارای دلایلی سیاسی است؛ از جمله تأثیرات عصر استعمار، مداخلات نظامی غرب علیه مردم خاورمیانه و محرومیتِ اجتماعی مهاجران و فرزندان آنها. از طرف دیگر بین تروریسم و سلفیگری نیز ارتباط است. اما اینها تمام مسئله نیست، چراکه با دادههای تجربیای که در اختیار ما است، نمیتوان ارتباطی علّت و معلولی بین تروریسم و این موارد مشاهده کرد.
از نظر من، افراطیگریِ خشونتآمیز نتیجۀ افراطیگری مذهبی یا حتّی تلافیجویی از غرب و استعمار نیست. تروریستهای اروپا ساکنان نوار غزّه، لیبی یا افغانستان نیستند. تقریباً میتوان گفت که هیچ یک از تروریستهای انقلابیِ اروپا جزو طبقات محروم و ستمدیده نبودهاند.
با بررسی مشخصات و زندگینامۀ صد تن از تروریستهای اروپا ویژگیهای مشترکی در میان آنها ملاحظه میشود: غالب افراطیان جوان، نوکیش یا فرزند مهاجران هستند، از سواد مذهبی بیبهرهاند، مدّتی مرتکب جرائم جزئی میشدهاند و در زندان به افراطیگری گرایش پیدا کردهاند. تقریباً تمام افراطیان مسلمانانی هستند که پس از یک دوره زندگی سکولاری، به طور ناگهانی دوباره به دین روی آوردهاند. اغلب افراطیان یتیم یا فرزند خانوادههای مشکلدار هستند. آنها لزوماً برضدّ والدین خود شورش نکردهاند، بلکه علیه احساس تحقیر، امتیازاتی که به جامعه داده میشود و علیه جهل مذهبی خود دست به طغیان زدهاند.
منبع: دینآنلاین
🌾 @sedanet | @DinOnline
☘️ درسگفتار «هایدگر در ایران» از #بیژن_عبدالکریمی
صوت | 10 جلسه | سال 94
✨ → goo.gl/JzHAiU
🌾 @sedanet | @bijanabdolkarimi
صوت | 10 جلسه | سال 94
✨ → goo.gl/JzHAiU
🌾 @sedanet | @bijanabdolkarimi
☘️ نیمی از نگرانی ها و اضطراب های ما مربوط به نظر دیگران است، ما باید این خار را از بدن خود بیرون بکشیم.
نظر دیگران تصوری خام یا یک وهم است که هر لحظه میتواند تغییر کند.
نظر دیگران به نخی بند است و ما را برده ی آنان می کند. برده ی نظراتشان و بدتر، برده ی آنچه وانمود می کنند به نظرشان می رسد.
🌾 @sedanet
👤 اروین د یالوم
📚 درمان شوپنهاور
🌅 s9.picofile.com/file/8292825868/h98b.jpg
نظر دیگران تصوری خام یا یک وهم است که هر لحظه میتواند تغییر کند.
نظر دیگران به نخی بند است و ما را برده ی آنان می کند. برده ی نظراتشان و بدتر، برده ی آنچه وانمود می کنند به نظرشان می رسد.
🌾 @sedanet
👤 اروین د یالوم
📚 درمان شوپنهاور
🌅 s9.picofile.com/file/8292825868/h98b.jpg
وبسایت فرهنگی صدانت
☘️ تبدیل خود به اثری هنری ☄️گزیده هایی از کتاب فلسفه زندگی (۱) ️ 🔹ااین متن کوتاه از کتاب بسیار زیبای فلسفه زندگی نوشته کریستوفر همیلتون ترجمه میثم محمد امینی(فصل سوم) تقطیع شده است محور اصلی بحث در این جا لزوم و چگونگی تبدیل خود به اثری هنریست . 🔹می توان…
☘️ عشق مادری ؛ در شرح داستانی از داستایوفسکی
☄️گزیده هایی از کتاب فلسفه زندگی (2)
️
🔹ااین متن کوتاه از کتاب بسیار زیبای فلسفه زندگی نوشته کریستوفر همیلتون ترجمه میثم محمد امینی(فصل اول) تقطیع شده است .
🔹کریستوفر همیلتون در این قطعه کوتاه به بررسی داستانی جالب از داستایوفسکی می پردازد و در طول مقاله به کیفیت و خصوصیتهای عشق مادری (مانند جایگزین ناپذیری)، ارزش دهی عشق مادری به یک فرد ،چرایی این ارزش دهی و چگونگی عمومیت این مهر در روابط انسانی می پردازد .
🔹اما متن اصلی داستان داستایوفسکی از این قرار است :
«کلاه خود بر سر و شمشیر به کمر داشت...به طرف جنازه میرفت و با هر قدم گام هایش آهسته و آهسته تر میشد و با حیرت به محکومانی که ساکت نشسته و با ترش رویی از هر سو به او چشم دوخته بودند نگاه میکرد.یکی دو گام مانده به جنازه ایستاد، گویی ناگهان از چیزی یکه خورده بود.منظره جسد کاملا عریان و چروکیده که چیزی جز غل زنجیر بر تن نداشت، تاثیر عمیقی بر او گذاشت و ناگهان شمشیر از کمر باز کرد و کلاه از سر برداشت – بی آنکه طبق مقررات موظف به چنین کاری باشد – صلیب بزرگی بر روی سینه کشید.سربازی جنگ آزموده و سپید مو بود که سال ها در خدمت نظام گذرانده بود.
یادم می آید که در همان لحظه چکونف، مرد سپید موی دیگری هم کنار او ایستاده بود.بدون گفتن حتی یک کلمه یکسره به صورت افسر نگهبان خیره شده بود و تک تک حرکات او را با دقتی عجیب دنبال میکرد.اما نگاهشان با هم تلاقی کرد و به دلیلی لب پایین چکونف ناگهان شروع به لرزیدن کرد. لبش را به شکل عجیبی کج و معوج می کرد و دندان هایش را نشان میداد، گویی بی اراده توجه افسر نگهبان را به جنازه جلب میکرد.
در همین حال به سرعت گفت: «او هم مادری داشت ! » و بعد بیرون رفت.به خاطر دارم این کلمات تا عمق وجودم رخنه کردند.چرا او چنین چیزی گفت، چه چیزی سبب شده بود این جمله به ذهنش بیاید؟»
متن کامل👇
✨ → goo.gl/JWRHXn
🌾 @sedanet
☄️گزیده هایی از کتاب فلسفه زندگی (2)
️
🔹ااین متن کوتاه از کتاب بسیار زیبای فلسفه زندگی نوشته کریستوفر همیلتون ترجمه میثم محمد امینی(فصل اول) تقطیع شده است .
🔹کریستوفر همیلتون در این قطعه کوتاه به بررسی داستانی جالب از داستایوفسکی می پردازد و در طول مقاله به کیفیت و خصوصیتهای عشق مادری (مانند جایگزین ناپذیری)، ارزش دهی عشق مادری به یک فرد ،چرایی این ارزش دهی و چگونگی عمومیت این مهر در روابط انسانی می پردازد .
🔹اما متن اصلی داستان داستایوفسکی از این قرار است :
«کلاه خود بر سر و شمشیر به کمر داشت...به طرف جنازه میرفت و با هر قدم گام هایش آهسته و آهسته تر میشد و با حیرت به محکومانی که ساکت نشسته و با ترش رویی از هر سو به او چشم دوخته بودند نگاه میکرد.یکی دو گام مانده به جنازه ایستاد، گویی ناگهان از چیزی یکه خورده بود.منظره جسد کاملا عریان و چروکیده که چیزی جز غل زنجیر بر تن نداشت، تاثیر عمیقی بر او گذاشت و ناگهان شمشیر از کمر باز کرد و کلاه از سر برداشت – بی آنکه طبق مقررات موظف به چنین کاری باشد – صلیب بزرگی بر روی سینه کشید.سربازی جنگ آزموده و سپید مو بود که سال ها در خدمت نظام گذرانده بود.
یادم می آید که در همان لحظه چکونف، مرد سپید موی دیگری هم کنار او ایستاده بود.بدون گفتن حتی یک کلمه یکسره به صورت افسر نگهبان خیره شده بود و تک تک حرکات او را با دقتی عجیب دنبال میکرد.اما نگاهشان با هم تلاقی کرد و به دلیلی لب پایین چکونف ناگهان شروع به لرزیدن کرد. لبش را به شکل عجیبی کج و معوج می کرد و دندان هایش را نشان میداد، گویی بی اراده توجه افسر نگهبان را به جنازه جلب میکرد.
در همین حال به سرعت گفت: «او هم مادری داشت ! » و بعد بیرون رفت.به خاطر دارم این کلمات تا عمق وجودم رخنه کردند.چرا او چنین چیزی گفت، چه چیزی سبب شده بود این جمله به ذهنش بیاید؟»
متن کامل👇
✨ → goo.gl/JWRHXn
🌾 @sedanet
صدانت
عشق مادری ؛ در شرح داستانی از داستایوفسکی • صدانت
کریستوفر همیلتون در این قطعه کوتاه به بررسی داستانی جالب از داستایوفسکی می پردازد و در طول آن به کیفیت و خصوصیت عشق مادری (مانند جایگزین ناپذیری)...
☘️درسگفتار سلوک دیندارانه از #عبدالکریم_سروش
صوت و فیلم | 17 جلسه تا کنون 👇
✨ → goo.gl/9iWnV7
🌾 @sedanet | @DrSoroush
صوت و فیلم | 17 جلسه تا کنون 👇
✨ → goo.gl/9iWnV7
🌾 @sedanet | @DrSoroush