☘️ تقریر حقیقت و تقلیل مرارت وجه اخلاقی وتراژیک زندگی روشنفکری
✍️ #مصطفی_ملکیان
بزرگترین علت (اگر نگوییم: یگانه علت یا علهالعلل) بسامانیها یا نابسامانیهای زندگی بشر، چه در ساحت فردی و چه در ساحت جمعی، باورهای اوست. بلندترین گامی که برای رسیدن از وضع موجود نامطلوب به وضع مفقود مطلوب میتوان ـ و باید ـ برداشت تغییر پارهای از باورهاست. آدمیان، همواره، بیشتر قربانی جهل و خطا بودهاند، تا قربانی سوءنیت، اعتقاد به اصالت باور، که سابقه آن، در فرهنگ غرب، به سقراط میرسد، مقتضی آن است که بیشترین اهتمام دلسوختگان بشر و مصلحان اجتماعی مصروف تعلیم، تفهیم، و ترویج و اشاعه باورهای درستتر، و پیرایش و پالایش اذهان و نفوس آدمیان از همه مصادیق جهل و خطا شود.
سر ویلیم دیوید راس ( Sir William David Ross)، فیلسوف اخلاق انگلیسی (۱۹۷۱-۱۸۷۷)، هم در فلسفه اخلاق وظیفهگروانه (deontologistic) کانت نقاط قوتت و نقاط ضعفی میدید، و هم در فلسفه اخلاق نتیجهگروانه (consequentialistic) بزرگترین معارضان کانت، یعنی فایدهنگر (utilitarianist)انی مانند بنتام و میل. از این رو، نه هیچیک از این دو فلسفه اخلاق را یکسره رد میتوانست کرد، و نه هیچیک را یکسره قبول. به همین جهت، درصد برآمد که سختی نو بیاورد که نقاط قوت هر دو فلسفه اخلاق را داشته باشد و دستخوش نقاط ضعف هیچیک از آنها نباشد.
در این مقال، غرض نه عرصه آراء و نظرات کانت و فایدهنگران است، و نه ارائه نقاط قوت و ضعف این دو دسته از آراء و نظرات، از دیدگاه دیوید راس. غرض این مقال چیز دیگری است؛ اما برای حصول آن، ظاهراً چارهای جز این نیست که، از باب مقدمه، نخست سخن نوراس، که به گمان خود وی نقاط قوت آراء و نظرات کانت و فایدهنگران را جمع و تلفیق کرده است، آورده شود...
متن کامل این مقاله👇
✨ → goo.gl/UW8sjK
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
✍️ #مصطفی_ملکیان
بزرگترین علت (اگر نگوییم: یگانه علت یا علهالعلل) بسامانیها یا نابسامانیهای زندگی بشر، چه در ساحت فردی و چه در ساحت جمعی، باورهای اوست. بلندترین گامی که برای رسیدن از وضع موجود نامطلوب به وضع مفقود مطلوب میتوان ـ و باید ـ برداشت تغییر پارهای از باورهاست. آدمیان، همواره، بیشتر قربانی جهل و خطا بودهاند، تا قربانی سوءنیت، اعتقاد به اصالت باور، که سابقه آن، در فرهنگ غرب، به سقراط میرسد، مقتضی آن است که بیشترین اهتمام دلسوختگان بشر و مصلحان اجتماعی مصروف تعلیم، تفهیم، و ترویج و اشاعه باورهای درستتر، و پیرایش و پالایش اذهان و نفوس آدمیان از همه مصادیق جهل و خطا شود.
سر ویلیم دیوید راس ( Sir William David Ross)، فیلسوف اخلاق انگلیسی (۱۹۷۱-۱۸۷۷)، هم در فلسفه اخلاق وظیفهگروانه (deontologistic) کانت نقاط قوتت و نقاط ضعفی میدید، و هم در فلسفه اخلاق نتیجهگروانه (consequentialistic) بزرگترین معارضان کانت، یعنی فایدهنگر (utilitarianist)انی مانند بنتام و میل. از این رو، نه هیچیک از این دو فلسفه اخلاق را یکسره رد میتوانست کرد، و نه هیچیک را یکسره قبول. به همین جهت، درصد برآمد که سختی نو بیاورد که نقاط قوت هر دو فلسفه اخلاق را داشته باشد و دستخوش نقاط ضعف هیچیک از آنها نباشد.
در این مقال، غرض نه عرصه آراء و نظرات کانت و فایدهنگران است، و نه ارائه نقاط قوت و ضعف این دو دسته از آراء و نظرات، از دیدگاه دیوید راس. غرض این مقال چیز دیگری است؛ اما برای حصول آن، ظاهراً چارهای جز این نیست که، از باب مقدمه، نخست سخن نوراس، که به گمان خود وی نقاط قوت آراء و نظرات کانت و فایدهنگران را جمع و تلفیق کرده است، آورده شود...
متن کامل این مقاله👇
✨ → goo.gl/UW8sjK
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
صدانت
تقریر حقیقت و تقلیل مرارت وجه اخلاقی وتراژیك زندگی روشنفكری • صدانت
تقریر حقیقت و تقلیل مرارت وجه اخلاقی وتراژیك زندگی روشنفكری | مصطفی ملکیان: بزرگترین علت (اگر نگوییم: یگانه علت یا علهالعلل) بسامانیها یا نابسامانیهای ...
☘️در ستایش جنگ یا مرگ؟
✍️ #علی_غزالیفر
شرایط بد و بحرانی منطقه خاورمیانه و جهان بهگونهای شده است که هر روز اخبار و تصاویری از جنگ در همه رسانهها منتشر میشود و در معرض عموم قرار میگیرد. جنگ به قدری فراگیر شده است که برخی احساس میکنند این امر کاملا طبیعی است و از حیات بشری نازدودنیست. عدهای هم در عرصه اندیشه به توجیه آن روی آورده و در ستایش آن مطلب مینگارند. در این میان به اندیشههای برخی از فیسلوفان هم استناد میشود تا ستایش آنان محکم و پرمایه بهنظر برسد. لازم است که در این زمینه تذکری داده شود...
متن کامل این نوشتار👇
✨ → goo.gl/ZaU4ZF
🌾 @sedanet | @philosophicalmeditation
✍️ #علی_غزالیفر
شرایط بد و بحرانی منطقه خاورمیانه و جهان بهگونهای شده است که هر روز اخبار و تصاویری از جنگ در همه رسانهها منتشر میشود و در معرض عموم قرار میگیرد. جنگ به قدری فراگیر شده است که برخی احساس میکنند این امر کاملا طبیعی است و از حیات بشری نازدودنیست. عدهای هم در عرصه اندیشه به توجیه آن روی آورده و در ستایش آن مطلب مینگارند. در این میان به اندیشههای برخی از فیسلوفان هم استناد میشود تا ستایش آنان محکم و پرمایه بهنظر برسد. لازم است که در این زمینه تذکری داده شود...
متن کامل این نوشتار👇
✨ → goo.gl/ZaU4ZF
🌾 @sedanet | @philosophicalmeditation
صدانت
در ستایش جنگ یا مرگ ؟ • صدانت
شرایط بد و بحرانی منطقه خاورمیانه و جهان بهگونهای شده است که هر روز اخبار و تصاویری از جنگ در همه رسانهها منتشر میشود و در معرض عموم قرار میگیرد. جنگ
☘️ سخنرانی #مصطفی_ملکیان با عنوان اخلاق پزشکی
در جمع دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران – فروردین ۹۶
در ابتدای امر، باید گفت که دو مقوله قابل تفکیک وجود دارد. در این بحث، به مقوله ی اول پرداخته نمی شود.
مقوله ی اول اینکه پزشکانی که می خواهند اخلاق پزشکی را رعایت کنند، چه دانش ها و توانایی هایی را باید داشته باشند؟ به عبارتی یک پزشک علاوه بر حرفه ی خود که طبابت است، خواهان التزام نظری و عملی به اخلاق پزشکی است و برای ادای این خواسته، چه دانش ها و توانایی هایی را باید داشته باشد؟
مقوله ی دوم این است که وقتی شخصی خواهان آن است که متخصص اخلاق پزشکی شود، چه دانش ها و توانایی هایی باید داشته باشد؟ در مقوله ی دوم، الزامی وجود ندارد که شخص، حتما پزشک باشد.
در واقع در این بحث، بنا بر این است که سیلابس اخلاق پزشکی مطرح گردد...
صوت و متن کامل👇
✨ → goo.gl/m5bIml
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
در جمع دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران – فروردین ۹۶
در ابتدای امر، باید گفت که دو مقوله قابل تفکیک وجود دارد. در این بحث، به مقوله ی اول پرداخته نمی شود.
مقوله ی اول اینکه پزشکانی که می خواهند اخلاق پزشکی را رعایت کنند، چه دانش ها و توانایی هایی را باید داشته باشند؟ به عبارتی یک پزشک علاوه بر حرفه ی خود که طبابت است، خواهان التزام نظری و عملی به اخلاق پزشکی است و برای ادای این خواسته، چه دانش ها و توانایی هایی را باید داشته باشد؟
مقوله ی دوم این است که وقتی شخصی خواهان آن است که متخصص اخلاق پزشکی شود، چه دانش ها و توانایی هایی باید داشته باشد؟ در مقوله ی دوم، الزامی وجود ندارد که شخص، حتما پزشک باشد.
در واقع در این بحث، بنا بر این است که سیلابس اخلاق پزشکی مطرح گردد...
صوت و متن کامل👇
✨ → goo.gl/m5bIml
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
صدانت
سخنرانی مصطفی ملکیان با عنوان اخلاق پزشکی • صدانت
پزشکانی که می خواهند اخلاق پزشکی را رعایت کنند، چه دانش ها و توانایی هایی را باید داشته باشند؟ به عبارتی یک پزشک علاوه بر حرفه ی خود ...
☘️ آشنایی با دیدگاه های روانشناختی کارن هورنای
✍️ #ساسان_حبیب_وند
خانم کارن هورنای (Karen Horney) روانشناس و روانکاو متولد ۱۸۸۵ آلمان است. او یکی از برجسته ترین روانشناسان معاصر با رویکرد روانکاوی تحلیلی ((Psychoanalysis است. هورنای یکی از شخصیت هایی است که دیدگاه ها و یافته هایش تأثیر گسترده ای بر روانشناسی و روانکاوی عصر ما گذاشته است. هورنای ابتدا شاگرد و دنباله روی مکتب روانکاوی فروید (فرویدیسم) بود ولی با تحقیقات و کارهای بعدی، کم کم راه خود را از او جدا کرد و تبدیل به یکی از منتقدان فروید شد. عمدۀ اختلافات هورنای با فروید در این بود که او با این دیدگاه استاد خود که به غریزه جنسی جایگاهی ریشه ای، در رشد روانی انسان می داد و سرکوب آن را علت اصلی مشکلات روانی می دانست مخالفت نمود. هورنای در عوض تاکید داشت که علت اصلی نابسامانی های روحی و رفتاری آدم ها، آزارهای محیطی و تعارضات تربیتی و فرهنگی است...
متن کامل این نوشتار👇
✨ → goo.gl/yofimG
🌾 @sedanet | @sasanhabibvand
✍️ #ساسان_حبیب_وند
خانم کارن هورنای (Karen Horney) روانشناس و روانکاو متولد ۱۸۸۵ آلمان است. او یکی از برجسته ترین روانشناسان معاصر با رویکرد روانکاوی تحلیلی ((Psychoanalysis است. هورنای یکی از شخصیت هایی است که دیدگاه ها و یافته هایش تأثیر گسترده ای بر روانشناسی و روانکاوی عصر ما گذاشته است. هورنای ابتدا شاگرد و دنباله روی مکتب روانکاوی فروید (فرویدیسم) بود ولی با تحقیقات و کارهای بعدی، کم کم راه خود را از او جدا کرد و تبدیل به یکی از منتقدان فروید شد. عمدۀ اختلافات هورنای با فروید در این بود که او با این دیدگاه استاد خود که به غریزه جنسی جایگاهی ریشه ای، در رشد روانی انسان می داد و سرکوب آن را علت اصلی مشکلات روانی می دانست مخالفت نمود. هورنای در عوض تاکید داشت که علت اصلی نابسامانی های روحی و رفتاری آدم ها، آزارهای محیطی و تعارضات تربیتی و فرهنگی است...
متن کامل این نوشتار👇
✨ → goo.gl/yofimG
🌾 @sedanet | @sasanhabibvand
صدانت
آشنایی با دیدگاه های روانشناختی کارن هورنای • صدانت
خانم کارن هورنای (Karen Horney) روانشناس و روانکاو متولد ۱۸۸۵ آلمان است. او یکی از برجسته ترین روانشناسان معاصر با رویکرد روانکاوی تحلیلی ...
🗞 مقاله زمینه گرایی در فقه
✍️ #حسین_واله
رویکرد اتمیستی در فهم نصوص دینی در اجتهاد، نظامی فقهی به بار میآورد که احکامی اجرانشدنی دارد، ملاکمندی احکام را به تعارفی تجملی فرو میکاهد، ربط روشنی با مقاصد شریعت ندارد، به نصوص مراجعۀ گزینشی میکند و بسیاری از نصوص دینی را وامینهد. در مقابل، رویکرد زمینهگرا به نصوص، منظومهای فقهی به بار میآورد که هیچ حکم اجرانشدنیای ندارد، ملاکمحور است، تحقق مقاصد شریعت را هدف میگیرد، همۀ آموزههای دین را در مقام استنباط در نظر میگیرد، بحرانهای جاری در فقه را حل میکند و ادامۀ مشی اصولی در مقابل مشی اخباری است. در «مقاله زمینه گرایی در فقه» ، پس از تبیین زمینهگرایی و ابعاد آن، نشان میدهیم که زمینهگرایی ادامه همان مشی اصولی است.
✨ → goo.gl/hDYnoe
🌾 @sedanet
✍️ #حسین_واله
رویکرد اتمیستی در فهم نصوص دینی در اجتهاد، نظامی فقهی به بار میآورد که احکامی اجرانشدنی دارد، ملاکمندی احکام را به تعارفی تجملی فرو میکاهد، ربط روشنی با مقاصد شریعت ندارد، به نصوص مراجعۀ گزینشی میکند و بسیاری از نصوص دینی را وامینهد. در مقابل، رویکرد زمینهگرا به نصوص، منظومهای فقهی به بار میآورد که هیچ حکم اجرانشدنیای ندارد، ملاکمحور است، تحقق مقاصد شریعت را هدف میگیرد، همۀ آموزههای دین را در مقام استنباط در نظر میگیرد، بحرانهای جاری در فقه را حل میکند و ادامۀ مشی اصولی در مقابل مشی اخباری است. در «مقاله زمینه گرایی در فقه» ، پس از تبیین زمینهگرایی و ابعاد آن، نشان میدهیم که زمینهگرایی ادامه همان مشی اصولی است.
✨ → goo.gl/hDYnoe
🌾 @sedanet
صدانت
مقاله زمینه گرایی در فقه از حسین واله • صدانت
در «مقاله زمینه گرایی در فقه» ، پس از تبیین زمینهگرایی و ابعاد آن، نشان میدهیم که زمینهگرایی ادامه همان مشی اصولی است. نویسنده: حسین واله
☘️ کردها، داعش و مسئله هویت
✍️ #محمدمهدی_اردبیلی
ما ناگزیریم، حتی برای سخن گفتن، به هر چیزی نام یا هویتی نسبت دهیم. در سطح اجتماعی، این هویتبخشی از دستهبندیهای خُردتر مانند بچۀ فلان محل یا اهل بهمان شهر بودن آغاز میشود و حضور در هویتهای قومی، زبانی، نژادی و مذهبی را دربرمیگیرد. اما هر گونه هویتبخشی دو جنبه دارد، یکی ایجابی (جامعِ افراد: یعنی تاکید بر ذات هویتی خود) و یکی سلبی (مانعِ اغیار: نفیِ دیگری و تمام عناصرِ غیر-خود) و به همین دلیل هر هویتی اساساً مشکوک است، زیرا بر دو نوع کلیتبخشیِ اساساً کاذب بنا شده: یکی یکدستی و انسجامِ خدشهناپذیر «ما» و دیگری یکدستی و انسجامِ خدشهناپذیر «آنها». لذا حتی اگر استفاده از این برچسبهای هویتی اجتنابناپذیر باشد، باید مقطعی و مخدوش بودن آن را همواره مد نظر داشت. هیچ وجهِ اشتراک جامع و مانعی برای یک هویت واحد وجود ندارد.
اذهان سطحینگر و غیرنقاد تمایل دارند برای حلوفصل مقطعیِ مسائلشان، دائماً از برچسبهای هویتی استفاده کنند و نهایتا همه چیز را به دوگانۀ کاذبِ ما/آنها فروبکاهند. این اذهان میخواهند از یک سو، با برساختن تصنعیِ این مای خیالی و جعلِ آن، برای خودشان تاریخ و هویتی دست و پا کند؛ و از سوی دیگر، با برساختن یک "دیگری-دشمن" نیز مفرّی بیابند تا تمام کاسه و کوزهها را بر سر این دیگریِ خیالی بشکنند. حال فرق چندانی نمیکند این ما، غربیهای متمدن باشند و آن دیگری، مسلمانانِ نامتمدن، یا این ما، نژاد پاک آریایی باشد و آنها اعراب سوسمارخور.
اما این اذهانِ سطحینگر عمدتا در همین سطح باقی نمیمانند و برای پیشبرد پروژه پرتناقضشان، ناچارند از این هویتسازیِ اولیه بر سر اشتراکات، به تعمیمِ استثنائات و داستانسراییهای مضحک روی آورده و برای دفاع از یک هویت (خود) یا مقابله با آن (دشمن)، کل آن را به یک وجهِ خاصِ ظاهراً مشترک فروبکاهند، همانگونه که کل مسلمانان با تمام تمدن و گسترۀ عظیم و متکثرشان را به داعش، غرب با تمام تاریخ و تمدنش را مثلا به همجنسگرایی، اعراب از شمال غرب افریقا تا شرق خاورمیانه را به مُشتی بادیهنشین، یهودیان را با تمام نویسندگان، روشنفکران و هنرمندانشان به تاجرانی طمعکار و ... تقلیل میدهند.
پس از حوادث تروریستی اخیرِ پایتخت و مشخص شدن عوامل احتمالی آن، برخی از همین نگرشهای سطحینگر، به سراغ بیربطترین هویتی رفتند که میتوانستند به تروریستها نسبت دهند: کرد بودن. این نمونه اخیر را شاید بتوان از حیث تناقض ذاتی، بهترین نمونه برای این دست هویتبخشیهای کاذب تلقی کرد. حتی اگر تمام انتقادات فوق به مقوله هویتبخشی را نیز کنار بگذاریم، بیتردید "کردها"، حتی در مقام یک هویتِ ساختگی، یکی از معدود عوامل واقعیای هستند که بر روی زمین عملاً در عراق و سوریه با داعش در نبردند. انتساب ارتباط ذاتی بین کردها و تروریستهای مذکور، به همان اندازه خندهدار است که ایرانی دانستنشان. خود آنها پیش از تاکید بر هویت ایرانی یا کردشان بر هویت مذهبی خود تاکید دارند. از قضا، این طرز تفکر که کُردها را مقصر جلوه میدهد، ازحیث شیوه استدلال، بسیار به شیوه تفکر و تحلیل خود داعش علیه دیگران نزدیک است.
اما درس دیگری که این اتفاق برای ما دارد این است که به همان اندازه که جای دادن کردها در مقام "دیگری" قابل انتقاد است، هویتیابی افراطی کردها در مقام تنها "ما"ی حقیقی نیز مشکوک است. آنان که کردها را به طور کلی و سطحینگرانه به خشونت متهم میکنند تا تناقضات هویتی خود را پشت دشمنسازی کاذب پنهان کنند، به اندازه همان کسانی بر خطا هستند که کل مسائل منطقه را به "مسئله کورد" فرومیکاهند و هر شکلی از دیگری (اعم از فارس، عرب یا ترک) را به مثابه دشمن تلقی میکنند. اینها دو روی یک سکهاند و هر دو گرفتار هویتسازیهای کاذبیاند که به جای حل و مواجهه با اصل مسئله و ریشه مشکلات، به دنبال پاک کردن صورت مسئله و فروکاستن بحث به تقسیمبندیهای نژادی خیالی و ساختگیاند و هر دو به یکسان به فاشیسم ختم میشوند: چه تلاش برای سرکوب اقلیت و چه تلاش برای بتسازیِ از اقلیت. این دوگانه امروز نه تنها در ایران، بلکه در کل جهان حاکم است و رسانههای دو طرف هم به آن دامن میزنند؛ و از قضا یکی از مهمترین دلایل تشدید بحرانهای جهانی و منطقهای از جمله جنگها، پناهجویان، حکام مستبد و ... به شمار میآیند.
هرچند ما ناگزیر از هویتسازی و هویتبخشی هستیم، و نیز در مواردی تاکید بر برخی هویتهای خُردِ سرکوبشده میتواند نتایجی رهاییبخش داشته باشد، اما نباید فراموش کرد که آرمانهای ما اگر حقیقیاند، باید جهانشمول باشند. به بیان دیگر، اگر مسایل جهان راه حلی داشته باشند، نه صرفاً کردی، ایرانی، آسیایی، اروپایی، غربی، شرقی، بلکه راه حلی "انسانی"، یا حتی به معنای دقیقتر، "کلی و جهانشمول"، خواهد بود.
🌾 @sedanet | @PhilosophicalHalt
✍️ #محمدمهدی_اردبیلی
ما ناگزیریم، حتی برای سخن گفتن، به هر چیزی نام یا هویتی نسبت دهیم. در سطح اجتماعی، این هویتبخشی از دستهبندیهای خُردتر مانند بچۀ فلان محل یا اهل بهمان شهر بودن آغاز میشود و حضور در هویتهای قومی، زبانی، نژادی و مذهبی را دربرمیگیرد. اما هر گونه هویتبخشی دو جنبه دارد، یکی ایجابی (جامعِ افراد: یعنی تاکید بر ذات هویتی خود) و یکی سلبی (مانعِ اغیار: نفیِ دیگری و تمام عناصرِ غیر-خود) و به همین دلیل هر هویتی اساساً مشکوک است، زیرا بر دو نوع کلیتبخشیِ اساساً کاذب بنا شده: یکی یکدستی و انسجامِ خدشهناپذیر «ما» و دیگری یکدستی و انسجامِ خدشهناپذیر «آنها». لذا حتی اگر استفاده از این برچسبهای هویتی اجتنابناپذیر باشد، باید مقطعی و مخدوش بودن آن را همواره مد نظر داشت. هیچ وجهِ اشتراک جامع و مانعی برای یک هویت واحد وجود ندارد.
اذهان سطحینگر و غیرنقاد تمایل دارند برای حلوفصل مقطعیِ مسائلشان، دائماً از برچسبهای هویتی استفاده کنند و نهایتا همه چیز را به دوگانۀ کاذبِ ما/آنها فروبکاهند. این اذهان میخواهند از یک سو، با برساختن تصنعیِ این مای خیالی و جعلِ آن، برای خودشان تاریخ و هویتی دست و پا کند؛ و از سوی دیگر، با برساختن یک "دیگری-دشمن" نیز مفرّی بیابند تا تمام کاسه و کوزهها را بر سر این دیگریِ خیالی بشکنند. حال فرق چندانی نمیکند این ما، غربیهای متمدن باشند و آن دیگری، مسلمانانِ نامتمدن، یا این ما، نژاد پاک آریایی باشد و آنها اعراب سوسمارخور.
اما این اذهانِ سطحینگر عمدتا در همین سطح باقی نمیمانند و برای پیشبرد پروژه پرتناقضشان، ناچارند از این هویتسازیِ اولیه بر سر اشتراکات، به تعمیمِ استثنائات و داستانسراییهای مضحک روی آورده و برای دفاع از یک هویت (خود) یا مقابله با آن (دشمن)، کل آن را به یک وجهِ خاصِ ظاهراً مشترک فروبکاهند، همانگونه که کل مسلمانان با تمام تمدن و گسترۀ عظیم و متکثرشان را به داعش، غرب با تمام تاریخ و تمدنش را مثلا به همجنسگرایی، اعراب از شمال غرب افریقا تا شرق خاورمیانه را به مُشتی بادیهنشین، یهودیان را با تمام نویسندگان، روشنفکران و هنرمندانشان به تاجرانی طمعکار و ... تقلیل میدهند.
پس از حوادث تروریستی اخیرِ پایتخت و مشخص شدن عوامل احتمالی آن، برخی از همین نگرشهای سطحینگر، به سراغ بیربطترین هویتی رفتند که میتوانستند به تروریستها نسبت دهند: کرد بودن. این نمونه اخیر را شاید بتوان از حیث تناقض ذاتی، بهترین نمونه برای این دست هویتبخشیهای کاذب تلقی کرد. حتی اگر تمام انتقادات فوق به مقوله هویتبخشی را نیز کنار بگذاریم، بیتردید "کردها"، حتی در مقام یک هویتِ ساختگی، یکی از معدود عوامل واقعیای هستند که بر روی زمین عملاً در عراق و سوریه با داعش در نبردند. انتساب ارتباط ذاتی بین کردها و تروریستهای مذکور، به همان اندازه خندهدار است که ایرانی دانستنشان. خود آنها پیش از تاکید بر هویت ایرانی یا کردشان بر هویت مذهبی خود تاکید دارند. از قضا، این طرز تفکر که کُردها را مقصر جلوه میدهد، ازحیث شیوه استدلال، بسیار به شیوه تفکر و تحلیل خود داعش علیه دیگران نزدیک است.
اما درس دیگری که این اتفاق برای ما دارد این است که به همان اندازه که جای دادن کردها در مقام "دیگری" قابل انتقاد است، هویتیابی افراطی کردها در مقام تنها "ما"ی حقیقی نیز مشکوک است. آنان که کردها را به طور کلی و سطحینگرانه به خشونت متهم میکنند تا تناقضات هویتی خود را پشت دشمنسازی کاذب پنهان کنند، به اندازه همان کسانی بر خطا هستند که کل مسائل منطقه را به "مسئله کورد" فرومیکاهند و هر شکلی از دیگری (اعم از فارس، عرب یا ترک) را به مثابه دشمن تلقی میکنند. اینها دو روی یک سکهاند و هر دو گرفتار هویتسازیهای کاذبیاند که به جای حل و مواجهه با اصل مسئله و ریشه مشکلات، به دنبال پاک کردن صورت مسئله و فروکاستن بحث به تقسیمبندیهای نژادی خیالی و ساختگیاند و هر دو به یکسان به فاشیسم ختم میشوند: چه تلاش برای سرکوب اقلیت و چه تلاش برای بتسازیِ از اقلیت. این دوگانه امروز نه تنها در ایران، بلکه در کل جهان حاکم است و رسانههای دو طرف هم به آن دامن میزنند؛ و از قضا یکی از مهمترین دلایل تشدید بحرانهای جهانی و منطقهای از جمله جنگها، پناهجویان، حکام مستبد و ... به شمار میآیند.
هرچند ما ناگزیر از هویتسازی و هویتبخشی هستیم، و نیز در مواردی تاکید بر برخی هویتهای خُردِ سرکوبشده میتواند نتایجی رهاییبخش داشته باشد، اما نباید فراموش کرد که آرمانهای ما اگر حقیقیاند، باید جهانشمول باشند. به بیان دیگر، اگر مسایل جهان راه حلی داشته باشند، نه صرفاً کردی، ایرانی، آسیایی، اروپایی، غربی، شرقی، بلکه راه حلی "انسانی"، یا حتی به معنای دقیقتر، "کلی و جهانشمول"، خواهد بود.
🌾 @sedanet | @PhilosophicalHalt
☘️ داعش، اژدهای هفتسر
✍️ #رضا_بابایی - 96/3/25
چهار سال پیش که خبر وحشیگریهای داعش(دولت اسلامی عراق و شام) خبرگزاریهای جهان را تسخیر کرد، من جزء کسانی بودم که میپنداشتیم عمر این دیوهای آدمخوار به یک سال نمیرسد؛ اما اشتباه میکردیم. چهار سال گذشت و در این سالهای خونین، آنان از هیچ تباهی و قساوتی دریغ نکردند. میلیونها انسان را آواره کردند؛ هزاران بیگناه را کشتند؛ آثار باستانی هفتهزار ساله را زباله کردند و چه آشیانههایی را که به خاکستر گرم نشاندند. برتری نظامی داعش نه در سلاح است و نه در شمار و نه در زمین و نه حتی در زمان. دست بالای داعش در برخورداریاش از نیروی انسانی انگیزهمند، قسیالقلب و آمادۀ انتحار و انفجار است. هر گروهی که چنین سربازانی در اختیار داشته باشد، همۀ جهان را ناامین میکند؛ بهویژه تا آنگاه که استقرار سیاسی نیافته باشد و دیپلماسی را حرام بشمارد.
آنچه ما تروریسم و توحش میخوانیم، نزد داعشیان «جهاد مقدس» است. «انتحار» تعبیر ما است؛ آنها خود میگویند «استشهاد». ما از ارزشمندی جان و مال انسانها میگوییم؛ آنان از آرمانهای مقدسشان دم میزنند که جان انسانها در برابر آن پشیزی نمیارزد. این احتمال وجود دارد که رهبران داعش، هیچ عقیده و آرمانی جز قدرت نداشته باشند؛ اما بهحتم و یقین، سربازان این ارتش خونخوار، انسانهایی باورمند و عقیدهپرستاند و در این راه، جز به بهشت و خشنودی خدا نمیاندیشند؛ وگرنه لباسهای انتحاری نمیپوشیدند. داعش را باید فهمید. داعش، ارتش کلاسیک نیست که به پیروزی بیندیشد. داعش در پی انتقام از جهانی است که به گمان او سلطۀ شیطان را پذیرفته است.
هنوز اعتقاد دارم که داعش، دیر یا زود، از خبرهای جهان حذف میشود؛ اما جای خالی او را گروهی دیگر و با نامی دیگر میگیرد؛ چنانکه داعش نیز خود جانشین «القاعده» و «جماعت توحید و جهاد» (به رهبری ابومصعب زرقاوی) است. داعش را با سلاح گرم نمیتوان از پای درآورد. سلاح گرم اگر توفیق یابد، یکی از سرهای این اژدهای هفتسر را از تن جدا میکند. با سرهای دیگر چه باید کرد؟
منطقۀ ما داعشخیز است؛ چون در این بخش از جهان میلیونها انسان زندگی میکنند که صلح و آشتی را ننگ، و آتشافروزی را عین غیرتورزی میدانند. پیگیری مطالبات را از راه قانون مسخره میکنند و به راهکارهای خشونتبار دل بستهاند. ما هیچگاه نمیتوانیم داعشیون را از پای درآوریم؛ مگر آنگاه که «قانون» را در شمار مقدسات مسلمین درآوریم. باید در پی روزی بود که مردم منطقه، اصل قانون را مقدس بشمارند؛ فارغ از محتوای آن. نخستین جنایت داعش، کشتن قانون و زخمی کردن پرنسیبهای جهانی بود. مقدس بودن قانون، به دلیل محتوای آن نیست که هر کس خطایی در قانونی دید، به مقابله با آن برخیزد. قداست و حرمت قانون در اصل و جایگاه آن است. محتوا را میتوان بهمرور زمان و با روشهای مسالمتآمیز تغییر داد؛ اما اگر جایگاه قانون فرو ریزد، جای آن را داعش یا چیزی مانند آن میگیرد. اگر در چنین روزهایی سازمان ملل و منشورهای جهانی فصلالخطاب نیست، چون ما پیشتر این شاخه را از بُن بریدهایم. در داخل و خارج، هر توصیه و گفتمان و ادبیاتی که سرکشی را در برابر قانون داخلی یا نظم جهانی بر نقد آن دو برگزیند، آبستن داعشهای آینده است؛ اگرچه امروز خود قربانی آن باشد.
🌾 @sedanet | @RezaBabaei43
✍️ #رضا_بابایی - 96/3/25
چهار سال پیش که خبر وحشیگریهای داعش(دولت اسلامی عراق و شام) خبرگزاریهای جهان را تسخیر کرد، من جزء کسانی بودم که میپنداشتیم عمر این دیوهای آدمخوار به یک سال نمیرسد؛ اما اشتباه میکردیم. چهار سال گذشت و در این سالهای خونین، آنان از هیچ تباهی و قساوتی دریغ نکردند. میلیونها انسان را آواره کردند؛ هزاران بیگناه را کشتند؛ آثار باستانی هفتهزار ساله را زباله کردند و چه آشیانههایی را که به خاکستر گرم نشاندند. برتری نظامی داعش نه در سلاح است و نه در شمار و نه در زمین و نه حتی در زمان. دست بالای داعش در برخورداریاش از نیروی انسانی انگیزهمند، قسیالقلب و آمادۀ انتحار و انفجار است. هر گروهی که چنین سربازانی در اختیار داشته باشد، همۀ جهان را ناامین میکند؛ بهویژه تا آنگاه که استقرار سیاسی نیافته باشد و دیپلماسی را حرام بشمارد.
آنچه ما تروریسم و توحش میخوانیم، نزد داعشیان «جهاد مقدس» است. «انتحار» تعبیر ما است؛ آنها خود میگویند «استشهاد». ما از ارزشمندی جان و مال انسانها میگوییم؛ آنان از آرمانهای مقدسشان دم میزنند که جان انسانها در برابر آن پشیزی نمیارزد. این احتمال وجود دارد که رهبران داعش، هیچ عقیده و آرمانی جز قدرت نداشته باشند؛ اما بهحتم و یقین، سربازان این ارتش خونخوار، انسانهایی باورمند و عقیدهپرستاند و در این راه، جز به بهشت و خشنودی خدا نمیاندیشند؛ وگرنه لباسهای انتحاری نمیپوشیدند. داعش را باید فهمید. داعش، ارتش کلاسیک نیست که به پیروزی بیندیشد. داعش در پی انتقام از جهانی است که به گمان او سلطۀ شیطان را پذیرفته است.
هنوز اعتقاد دارم که داعش، دیر یا زود، از خبرهای جهان حذف میشود؛ اما جای خالی او را گروهی دیگر و با نامی دیگر میگیرد؛ چنانکه داعش نیز خود جانشین «القاعده» و «جماعت توحید و جهاد» (به رهبری ابومصعب زرقاوی) است. داعش را با سلاح گرم نمیتوان از پای درآورد. سلاح گرم اگر توفیق یابد، یکی از سرهای این اژدهای هفتسر را از تن جدا میکند. با سرهای دیگر چه باید کرد؟
منطقۀ ما داعشخیز است؛ چون در این بخش از جهان میلیونها انسان زندگی میکنند که صلح و آشتی را ننگ، و آتشافروزی را عین غیرتورزی میدانند. پیگیری مطالبات را از راه قانون مسخره میکنند و به راهکارهای خشونتبار دل بستهاند. ما هیچگاه نمیتوانیم داعشیون را از پای درآوریم؛ مگر آنگاه که «قانون» را در شمار مقدسات مسلمین درآوریم. باید در پی روزی بود که مردم منطقه، اصل قانون را مقدس بشمارند؛ فارغ از محتوای آن. نخستین جنایت داعش، کشتن قانون و زخمی کردن پرنسیبهای جهانی بود. مقدس بودن قانون، به دلیل محتوای آن نیست که هر کس خطایی در قانونی دید، به مقابله با آن برخیزد. قداست و حرمت قانون در اصل و جایگاه آن است. محتوا را میتوان بهمرور زمان و با روشهای مسالمتآمیز تغییر داد؛ اما اگر جایگاه قانون فرو ریزد، جای آن را داعش یا چیزی مانند آن میگیرد. اگر در چنین روزهایی سازمان ملل و منشورهای جهانی فصلالخطاب نیست، چون ما پیشتر این شاخه را از بُن بریدهایم. در داخل و خارج، هر توصیه و گفتمان و ادبیاتی که سرکشی را در برابر قانون داخلی یا نظم جهانی بر نقد آن دو برگزیند، آبستن داعشهای آینده است؛ اگرچه امروز خود قربانی آن باشد.
🌾 @sedanet | @RezaBabaei43
☘️ روزه و سوژه (تأملی در باب روزه از منظر فلسفه لویناس)
✍️ #علی_غزالیفر
جریان غالب در سنت فلسفی پیشامدرن، و حتی فلسفه مدرن تا پیش از قرن بیستم، نگاهی منفی به احساسات و عواطف داشت. اکثریت قریب به اتفاق فیلسوفان نسبت به احساسات و عواطف چندان خوشبین نبودهاند. یکی از نشانههای این بدبینی آن است که احساسات و عواطف همیشه در جایگاهی پایینتر از تفکر و آگاهی قرار میگرفتند. به همین دلیل در قیاس با انواع گوناگون آگاهی کنار گذاشته میشدند.
برخلاف این سنت، برخی از فیلسوفان معاصر – برای مثال هایدگر – نگاه کاملا متفاوتی به این موضوع اتخاذ کردند. از نظر آنان احساسات و عواطف بسیار اساسی و مبنایی بوده و مربوط به چگونگی نسبت ما با حقیقت هستند؛ زیرا از نظر آنان مواجهه ما با حقیقت از جنس آگاهی سوبژکتیو نیست، بلکه از سنخ احساسات و عواطف است. در احساسات و عواطف است که حقیقت بر ما منکشف میشود و نسبت ما با آن مشخص میگردد...
متن کامل 👇
✨ → goo.gl/BDdRWW
🌾 @sedanet | @philosophicalmeditation
✍️ #علی_غزالیفر
جریان غالب در سنت فلسفی پیشامدرن، و حتی فلسفه مدرن تا پیش از قرن بیستم، نگاهی منفی به احساسات و عواطف داشت. اکثریت قریب به اتفاق فیلسوفان نسبت به احساسات و عواطف چندان خوشبین نبودهاند. یکی از نشانههای این بدبینی آن است که احساسات و عواطف همیشه در جایگاهی پایینتر از تفکر و آگاهی قرار میگرفتند. به همین دلیل در قیاس با انواع گوناگون آگاهی کنار گذاشته میشدند.
برخلاف این سنت، برخی از فیلسوفان معاصر – برای مثال هایدگر – نگاه کاملا متفاوتی به این موضوع اتخاذ کردند. از نظر آنان احساسات و عواطف بسیار اساسی و مبنایی بوده و مربوط به چگونگی نسبت ما با حقیقت هستند؛ زیرا از نظر آنان مواجهه ما با حقیقت از جنس آگاهی سوبژکتیو نیست، بلکه از سنخ احساسات و عواطف است. در احساسات و عواطف است که حقیقت بر ما منکشف میشود و نسبت ما با آن مشخص میگردد...
متن کامل 👇
✨ → goo.gl/BDdRWW
🌾 @sedanet | @philosophicalmeditation
صدانت
روزه و سوژه (تأملی در باب روزه از منظر فلسفه لویناس) • صدانت
روزه و سوژه (تأملی در باب روزه از منظر فلسفه لویناس) - نویسنده: دکتر علی غزالیفر| جریان غالب در سنت فلسفی پیشامدرن، و حتی فلسفه مدرن تا پیش از قرن بیستم...
"... من با پروژه روشنفکری دینی هیچ دشمنیای که ندارم هیچ، احساس دوستی هم دارم. من در جریان انقلاب احترام زیادی برای مهندس بازرگان داشتم و دارم و به نظرم انسان اصیلی بود و آن راهی که او میرفت نهایت شعور و فهمش بود و آن راه ما را به این بنبست نمیکشید. با بقیه روشنفکران دینی هم دوست و رفیقم و حتی آقای سروش را در این گذارِ ناگزیر شخص بسیار موثری میبینم. آقای کدیور را نیز همین طور. ولی این تعبیری که شما میگویید، من هیچگاه فکرش را هم نکردهام که چگونه میشود من هم ایدهای بدهم که شما روشنفکران دینی چه باید بکنید. کسانی که این پروژهها را دنبال میکنند، خودشان آدمهایی عمیقا اهل دیانتی بودهاند و هنوز هم به یک معنایی میخواهند که اینگونه باشند و دغدغه این مسئله را دارند. آنها نمیخواهند به راحتی همه چیز را رها کنند. من که همه چیز را رها کردهام، برای من این دیگر مسئله نیست و من نمیتوانم ایدهای بدهم. روشنفکران دینی میخواهند بالاخره تا آنجا که میشود آخرین جرعه این جام تهی را به نحوی برای خودشان و جامعهشان و اصلا برای بشریت نگه دارند. در نتیجه آنها با آن حالی که دارند، باید کسانی که همان حال را دارند، گرد آورند و بتوانند دور هم چنین پروژهای را به پیش ببرند. من نمی توانم. من همین که در ترجمه نیچه بتوانم زبان فارسی را برسانم به بالاترین سطح، به سطح زبان فاخری که مدرن باشد، کلهگوشهام به آفتاب خواهد رسید!..."
[قسمتی از گفتگوی یاسر میردامادی با داریوش آشوری]
🌅 s9.picofile.com/file/8298146018/ej5r.jpg
متن کامل این مصاحبه + pdf👇
✨ → goo.gl/HcqiZj
🌾 @sedanet
[قسمتی از گفتگوی یاسر میردامادی با داریوش آشوری]
🌅 s9.picofile.com/file/8298146018/ej5r.jpg
متن کامل این مصاحبه + pdf👇
✨ → goo.gl/HcqiZj
🌾 @sedanet
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥چرا ما به داراییهایمان وابسته هستیم؟
🌾 @sedanet
🌾 @sedanet
☘️ دموکراسی فقهی نمی شود!
✍️ #محمد_مجتهد_شبستری
پس از آنکه تئوری و عملیات فرقه داعش یک بحران پنهان و مزمن در تفکر فقهی سیاسی را آشکار ساخته است بعضی از صاحبنظران میکوشند نشان دهند که فقه سیاسی یک «نوع دموکراتیک» هم دارد. کار این دوستان این است که دموکراسی را به فقهی و غیرفقهی (سکولار) تقسیم میکنند. در نظر آنان دموکراسی فقهی آن است که یک فقیه به وجود آمدن یک نظام حکومتی را بر مبنای آراء مردم مشروع تلقی کند یا آن را لازم برشمرد و مانند اینها. آنها از بعضی فقیهان نام میبرند و میگویند آراء آنان چنین بوده است و آن فقیهان دموکراسی را پذیرفته اند. بر اساس همین تحلیلها اخیراً دمیدن در کوره تولید فقه سیاسی و خواستن پویایی بیشتر آن در پاره ای از نشریات کشور ما رواج مجدد یافته است.
صاحب این قلم به آن عزیزان میگوید آن فقیهان که شما به آراء آنان استناد میکنید در آثار خود صریحا گفته اند هدف از به پا کردن حکومت، اجراء احکام اسلام است و اصرار نموده اند که احکام جزائی، قضائی، مدنی، اقتصادی و سایر احکام اجتماعیه موجود در فقه اسلامی باید به وسیله حکومت در جامعه اجراء شود و هر گونه قانون گذاری باید از شریعت تخلف نکند. آنان همه این الزامها را وارد قانون اساسی ما کرده اند و حتی مشروعیت دینی همین قانون اساسی را نیز به اجازه و تنفیض ولی فقیه منوط دانسته اند من از شما عزیزان میپرسم این چگونه دموکراسیای است که به وجود آمدن نظام سیاسی را به آراء مردم مربوط میکند ولی زندگی سیاسی مردم را، سیاست ورزی سیاستمداران را، قانونگذاری را، اقتصاد را، فرهنگ و هنر را و خیلی از حوزههای دیگر را ملزم به عدم تخلف از احکام فقهی میکند.
دوستان من بنا به هر تعریف قابل قبول که از دموکراسی به عمل آمده نظریه سیاسی آن فقیهان «دموکراسی» نیست. هر اسم دیگری میخواهید روی آنها بگذارید اما آن را دموکراتیک ننامید.
در آغاز مشروطه شیخ فضل الله نوری گفت «مشروطه مشروعه نمیشود» او درست میگفت. مشروطه مبانی دیگری دارد که با مبانی فقه سازگار نیست. امروز همه باید بگوییم هوشیار باشید که اگر دموکراسی میخواهید، «دموکراسی فقهی نمیشود». دموکراسی فقط رای دادن نیست!
🌾 @sedanet | @mojtahedshabestari
✍️ #محمد_مجتهد_شبستری
پس از آنکه تئوری و عملیات فرقه داعش یک بحران پنهان و مزمن در تفکر فقهی سیاسی را آشکار ساخته است بعضی از صاحبنظران میکوشند نشان دهند که فقه سیاسی یک «نوع دموکراتیک» هم دارد. کار این دوستان این است که دموکراسی را به فقهی و غیرفقهی (سکولار) تقسیم میکنند. در نظر آنان دموکراسی فقهی آن است که یک فقیه به وجود آمدن یک نظام حکومتی را بر مبنای آراء مردم مشروع تلقی کند یا آن را لازم برشمرد و مانند اینها. آنها از بعضی فقیهان نام میبرند و میگویند آراء آنان چنین بوده است و آن فقیهان دموکراسی را پذیرفته اند. بر اساس همین تحلیلها اخیراً دمیدن در کوره تولید فقه سیاسی و خواستن پویایی بیشتر آن در پاره ای از نشریات کشور ما رواج مجدد یافته است.
صاحب این قلم به آن عزیزان میگوید آن فقیهان که شما به آراء آنان استناد میکنید در آثار خود صریحا گفته اند هدف از به پا کردن حکومت، اجراء احکام اسلام است و اصرار نموده اند که احکام جزائی، قضائی، مدنی، اقتصادی و سایر احکام اجتماعیه موجود در فقه اسلامی باید به وسیله حکومت در جامعه اجراء شود و هر گونه قانون گذاری باید از شریعت تخلف نکند. آنان همه این الزامها را وارد قانون اساسی ما کرده اند و حتی مشروعیت دینی همین قانون اساسی را نیز به اجازه و تنفیض ولی فقیه منوط دانسته اند من از شما عزیزان میپرسم این چگونه دموکراسیای است که به وجود آمدن نظام سیاسی را به آراء مردم مربوط میکند ولی زندگی سیاسی مردم را، سیاست ورزی سیاستمداران را، قانونگذاری را، اقتصاد را، فرهنگ و هنر را و خیلی از حوزههای دیگر را ملزم به عدم تخلف از احکام فقهی میکند.
دوستان من بنا به هر تعریف قابل قبول که از دموکراسی به عمل آمده نظریه سیاسی آن فقیهان «دموکراسی» نیست. هر اسم دیگری میخواهید روی آنها بگذارید اما آن را دموکراتیک ننامید.
در آغاز مشروطه شیخ فضل الله نوری گفت «مشروطه مشروعه نمیشود» او درست میگفت. مشروطه مبانی دیگری دارد که با مبانی فقه سازگار نیست. امروز همه باید بگوییم هوشیار باشید که اگر دموکراسی میخواهید، «دموکراسی فقهی نمیشود». دموکراسی فقط رای دادن نیست!
🌾 @sedanet | @mojtahedshabestari
❤1
🗞 باز خوانی مقاله “اصول اساسی حکومت اسلامی” به قلم آیت الله مکارم شیرازی - روزنامه کیهان : ۱۱ بهمن ۱۳۵۷👇
✨ → goo.gl/2mBrwV
🌾 @sedanet
✨ → goo.gl/2mBrwV
🌾 @sedanet
☘️ انحصارگرایی فلسفی
✍️ #علی_غزالیفر - 1396/3/28
گاهی برخی از اهل فلسفه این مطلب را قاطعانه رواج میدهند که فلسفه را باید چنین و چنان خواند و هر کس راه دیگری در پیش بگیرد، بیراهه رفته است و به جایی نمیرسد. آن روش واحد نیز در اختیار آنها یا گروه آنان یا دانشگاهشان است. همگان هم باید به آنجا یا آنان رجوع کنند. در غیر این صورت، خشت بر دریا میزنند و آب در هاون میکوبند.
چنین دیدگاهی مبتنی بر پیشفرضی است. آن پیشفرض این است که در فلسفه معرفت ایدئال و منظر مطلق وجود دارد و برای رسیدن به آن نظرگاه مطلق راه و روش کاملا مشخصی وجود دارد. اما واقعیت آن است که هیچ روشی وجود ندارد که انسان را به یک منظر مطلق در فلسفه برساند. هر گونه مواجهه خاص با فلسفه، چیزی از فلسفه را منکشف میکند که در سایر رویکردها نیست. در هر برخوردی وجوهی از فلسفه آشکار میشود و امکاناتی از آن شکوفا میگردد. مثلا حتی شلختگی علمی و آکادمیک ایران هم دانشجو را به فهمی از فلسفه میرساند که با دقیقترین و حسابشدهترین روشهای آکادمیکِ بهترین دانشگاههای جهان هم بهدست نمیآید. حتی دانشجویی که آشفته و شلخته با ترجمههای دستچندم راه فلسفه را در پیش میگیرد، چیزی میفهمد که استادان فلسفه در بهترین دانشگاههای جهان هم از آن بیبهره هستند. آری، به احتمال زیاد آن استادان بزرگ خیلی بیشتر و بهتر از این شخص فلسفه میدانند، اما این شخص هم چیزی میفهمد که آنان از آن محروماند. عالم معنا بیکران است و هر کسی حظ خاص خودش را دارد و بینصیب نمیماند. فهم ایدئال و منظر مطلق نسبت به فلسفه هم افسانهای بیش نیست و این افسانه را کسانی جدی مطرح میکنند که با تفرعن و تبختر موضع خود را مصداق آن میدانند. حتی بزرگترین فیلسوفان هم که هستی و زندگی خود را بر سر فلسفه گذاشتند و در آن غرق شدند، وجهی از فلسفه را یافتند، چه رسد به فلسفهدانان دانشگاهی که در ناز و نعمت غوطهور هستند.
عجیب است که اهل فلسفه بهجای اینکه کمک کنند همگان فلسفه را تجربه کنند، انحصارگرا میشوند و راه بر همگان میبندند یا آن را تنگ میکنند. انحصارگرایی مختص به مقوله ادیان نیست و یک رویکرد بشری به همه چیز است. هر گروهی که بخواهد در زمینهای رهبر و مرجع و مقتدر باشد، انحصارگرا میشود؛ حتی در فلسفه و اخلاق و عرفان و فوتبال و آشپزی و رانندگی و سایر دانشها و حرفهها. برخی از زنان خانهدار در زمینه گردگیری هم انحصارگرا هستند.
اما در فلسفه، مهم استمرار است همراه با فروتنی عاشقانه. کسی که در ماراتن بیپایان فلسفه خود را همیشه دانشجو بداند و نخواهد که سخنگوی فلسفه باشد، رشد میکند. انسان آنجایی متوقف میشود که خود را استاد بداند یا در سودای آن باشد.
این سخنان نتیجه عملی هم دارد: در هر شرایطی هستی، عاشقانه و فروتنانه به فلسفه خواندن ادامه بده؛ بخوان، بیندیش و بنویس و باز هم بیندیش؛ به قصد فهمیدن و یادگرفتن با دیگران گفتگو کن و خوب گوش بده، و حسرت هیچ استاد و دانشگاهی را نخور!
🌾 @sedanet | @philosophicalmeditation
✍️ #علی_غزالیفر - 1396/3/28
گاهی برخی از اهل فلسفه این مطلب را قاطعانه رواج میدهند که فلسفه را باید چنین و چنان خواند و هر کس راه دیگری در پیش بگیرد، بیراهه رفته است و به جایی نمیرسد. آن روش واحد نیز در اختیار آنها یا گروه آنان یا دانشگاهشان است. همگان هم باید به آنجا یا آنان رجوع کنند. در غیر این صورت، خشت بر دریا میزنند و آب در هاون میکوبند.
چنین دیدگاهی مبتنی بر پیشفرضی است. آن پیشفرض این است که در فلسفه معرفت ایدئال و منظر مطلق وجود دارد و برای رسیدن به آن نظرگاه مطلق راه و روش کاملا مشخصی وجود دارد. اما واقعیت آن است که هیچ روشی وجود ندارد که انسان را به یک منظر مطلق در فلسفه برساند. هر گونه مواجهه خاص با فلسفه، چیزی از فلسفه را منکشف میکند که در سایر رویکردها نیست. در هر برخوردی وجوهی از فلسفه آشکار میشود و امکاناتی از آن شکوفا میگردد. مثلا حتی شلختگی علمی و آکادمیک ایران هم دانشجو را به فهمی از فلسفه میرساند که با دقیقترین و حسابشدهترین روشهای آکادمیکِ بهترین دانشگاههای جهان هم بهدست نمیآید. حتی دانشجویی که آشفته و شلخته با ترجمههای دستچندم راه فلسفه را در پیش میگیرد، چیزی میفهمد که استادان فلسفه در بهترین دانشگاههای جهان هم از آن بیبهره هستند. آری، به احتمال زیاد آن استادان بزرگ خیلی بیشتر و بهتر از این شخص فلسفه میدانند، اما این شخص هم چیزی میفهمد که آنان از آن محروماند. عالم معنا بیکران است و هر کسی حظ خاص خودش را دارد و بینصیب نمیماند. فهم ایدئال و منظر مطلق نسبت به فلسفه هم افسانهای بیش نیست و این افسانه را کسانی جدی مطرح میکنند که با تفرعن و تبختر موضع خود را مصداق آن میدانند. حتی بزرگترین فیلسوفان هم که هستی و زندگی خود را بر سر فلسفه گذاشتند و در آن غرق شدند، وجهی از فلسفه را یافتند، چه رسد به فلسفهدانان دانشگاهی که در ناز و نعمت غوطهور هستند.
عجیب است که اهل فلسفه بهجای اینکه کمک کنند همگان فلسفه را تجربه کنند، انحصارگرا میشوند و راه بر همگان میبندند یا آن را تنگ میکنند. انحصارگرایی مختص به مقوله ادیان نیست و یک رویکرد بشری به همه چیز است. هر گروهی که بخواهد در زمینهای رهبر و مرجع و مقتدر باشد، انحصارگرا میشود؛ حتی در فلسفه و اخلاق و عرفان و فوتبال و آشپزی و رانندگی و سایر دانشها و حرفهها. برخی از زنان خانهدار در زمینه گردگیری هم انحصارگرا هستند.
اما در فلسفه، مهم استمرار است همراه با فروتنی عاشقانه. کسی که در ماراتن بیپایان فلسفه خود را همیشه دانشجو بداند و نخواهد که سخنگوی فلسفه باشد، رشد میکند. انسان آنجایی متوقف میشود که خود را استاد بداند یا در سودای آن باشد.
این سخنان نتیجه عملی هم دارد: در هر شرایطی هستی، عاشقانه و فروتنانه به فلسفه خواندن ادامه بده؛ بخوان، بیندیش و بنویس و باز هم بیندیش؛ به قصد فهمیدن و یادگرفتن با دیگران گفتگو کن و خوب گوش بده، و حسرت هیچ استاد و دانشگاهی را نخور!
🌾 @sedanet | @philosophicalmeditation
☘️ خدا همان جستجوی خداست؟
✍️ #صدیق_قطبی
سنایی، شاعر و عارف بزرگ سدهی ششم هجری میگفت:
همه چیز را تا نجویی نیابی
جز این دوست را تا نیابی نجویی
نزدیک پنج قرن بعد از او، پاسکال، فیلسوف و الهیدان فرانسوی، مدعی شد این کلمات را از خدا در تجربهای معنوی شنیده است:
«تو جستوجویم نمیکردی اگر از پیش مرا نیافته بودی!»(نیایش، فریدریش هایلر، ترجمهی شهابالدین عباسی)
وقتی جویای اویی، یعنی او را یافتهای. چه حرف غریبی!
مگر اینکه باور کنیم «او»، چیزی جز سودای استعلا و تمنای تعالی نیست. او، همان تب و تاب تسکینگریز است که آدمی را روزنهجو و دریچهطلب میکند. او، همان شوق شورمند، همان درد آرزو، همانِ خیال خوب، است. مگر اینکه بپذیریم یافتن خدا، یعنی، آشتی با اشتیاق. یعنی کوشش پیوسته برای بالارفتن از دیوارها، نگریستن به فراسوها، سرک کشیدن به پستوهای خواب و خاطره. کاویدن کُنجهای کبود آسمان. کنجکاویهای دل.
و به گفتهی کازانتزاکیس:
«کسی چه میداند شاید هم خدا همان جستجوی خدا باشد!»(سرگشتهی راه حق، نیکوس کازانتزاکیس، ترجمه منیر جزنی)
«نقل است که درویشی گفت:
او را کجا جوییم؟
گفت:
کجاش جستی که نیافتی؟
اگر یک قدم به صدق در راه طلب کنی، در هر چه نگری، او را بینی.»(ذکر ابوسعید ابوالخیر، تذکرة الاولیا)
نخست او را میجویند، آنگاه مییابند؟ یا همین که جستجو میکنند یعنی که او را یافتهاند؟ مولانا که میگفت کنایتی از کوی اوست این کوکوها و جوششی از جوی او است این جستجوها:
بس بگفتم کو وصال و کو نجاح؟
بُرد این کو کو مرا در کوی تو
جست و جویی در دلم انداختی
تا ز جست و جو رَوَم در جوی تو
این بالاپریدنها اگر چه دستمان را به ستارهها نمیرساند، دستِکم ما را از دامها دور میکند:
«مرغی که از زمین بالا پرد، اگر چه به آسمان نرسد؛ اما این قدر باشد که از دام دورتر باشد.»(مولانا، به نقل از نفحاتالانس)
شاید خدا، همین «تکانهای دل» است، همین «دلشورهی شیرین». شاید خدا همین بالاپریدنها، همین «سودای سربالا» است.
🌾 @sedanet | @sedigh_63
✍️ #صدیق_قطبی
سنایی، شاعر و عارف بزرگ سدهی ششم هجری میگفت:
همه چیز را تا نجویی نیابی
جز این دوست را تا نیابی نجویی
نزدیک پنج قرن بعد از او، پاسکال، فیلسوف و الهیدان فرانسوی، مدعی شد این کلمات را از خدا در تجربهای معنوی شنیده است:
«تو جستوجویم نمیکردی اگر از پیش مرا نیافته بودی!»(نیایش، فریدریش هایلر، ترجمهی شهابالدین عباسی)
وقتی جویای اویی، یعنی او را یافتهای. چه حرف غریبی!
مگر اینکه باور کنیم «او»، چیزی جز سودای استعلا و تمنای تعالی نیست. او، همان تب و تاب تسکینگریز است که آدمی را روزنهجو و دریچهطلب میکند. او، همان شوق شورمند، همان درد آرزو، همانِ خیال خوب، است. مگر اینکه بپذیریم یافتن خدا، یعنی، آشتی با اشتیاق. یعنی کوشش پیوسته برای بالارفتن از دیوارها، نگریستن به فراسوها، سرک کشیدن به پستوهای خواب و خاطره. کاویدن کُنجهای کبود آسمان. کنجکاویهای دل.
و به گفتهی کازانتزاکیس:
«کسی چه میداند شاید هم خدا همان جستجوی خدا باشد!»(سرگشتهی راه حق، نیکوس کازانتزاکیس، ترجمه منیر جزنی)
«نقل است که درویشی گفت:
او را کجا جوییم؟
گفت:
کجاش جستی که نیافتی؟
اگر یک قدم به صدق در راه طلب کنی، در هر چه نگری، او را بینی.»(ذکر ابوسعید ابوالخیر، تذکرة الاولیا)
نخست او را میجویند، آنگاه مییابند؟ یا همین که جستجو میکنند یعنی که او را یافتهاند؟ مولانا که میگفت کنایتی از کوی اوست این کوکوها و جوششی از جوی او است این جستجوها:
بس بگفتم کو وصال و کو نجاح؟
بُرد این کو کو مرا در کوی تو
جست و جویی در دلم انداختی
تا ز جست و جو رَوَم در جوی تو
این بالاپریدنها اگر چه دستمان را به ستارهها نمیرساند، دستِکم ما را از دامها دور میکند:
«مرغی که از زمین بالا پرد، اگر چه به آسمان نرسد؛ اما این قدر باشد که از دام دورتر باشد.»(مولانا، به نقل از نفحاتالانس)
شاید خدا، همین «تکانهای دل» است، همین «دلشورهی شیرین». شاید خدا همین بالاپریدنها، همین «سودای سربالا» است.
🌾 @sedanet | @sedigh_63