☘️ فرودستی زنان: تبعیض جنسیتبنیاد دربرابر سیاست برای زندگی
✍️ #محمدمهدی_مجاهدی
منبع: ماهنامه زنان امروز (شماره 24)
🔅پرسش از فرادستی و فرودستی، خواهینخواهی و ناخودآگاه یا خودآگاه، پرسش از امر سیاسی است. درک امر سیاسی مگر چیست جز درجاتی گوناگون از این آگاهی و اشراف مرکب: اشراف بر وضعیتی که در آن، دو سوی رابطه در دو تراز قدرت نشستهاند، یکی فرادست، دیگری فرودست؛ و آگاهی بر این که این اختلافِ ترازِ قدرت همیشه میلی روان بهسوی سلطهی جانب فرادست بر جانب فرودست دارد؟ و این بنیادیترین معنای همان سلطهای است که اگر درجاتی از آن، هرچند خفیف و خفی، در میان نباشد، نهتنها موضوع سیاست، بلکه موضوع اغلب روابط و مناسبات انسانی، از هم میپاشد.
🔅تاریخ بشر تا جایی که چشم گذشتهنگر ما کار میکند، صحنهی مناسبات سلطهی ناشی از همین گونه ناهمترازیها ست. زمانهی ما نیز مستثنا نیست. در زمانهی ما، البته دامنه و پیچیدگی و آشکارگی فرودستی زنان در خاورمیانه و آمریکای لاتین و بخشهایی از آفریقا و آسیا، با دامنه و پیچیدگی و آشکارگی فرودستی زنان در اروپا و آمریکا و اقیانوسیه تفاوتهایی معنادار یافته است. اما هنوز و همچنان، فرودستی عینی و واقعی زنان امری تقریباً جهانی است.
🔅این فرودستی در زمانه و زمینهای که زیستبوم سیاسی ما ایرانیان و همسایگان فرهنگی ما در سراسر جهان است، مصادیق رنگارنگ و پرشمار دارد، از جمله منع ساختاری زنان از دستیابی به مناصب عالی سیاسی، یا فرودستی زنان نسبت به مردان در چشم قانون شرعی یا عرفی، یا در بازار کار، یا در ترازوی منزلت اجتماعی، یا در نظام خانواده. ولی اینها هیچ یک پدیدههایی صرفاً حقوقی و قانونی یا فرهنگی و اجتماعی یا فقهی و شرعی نیستند.
🔅این فرودستی نهادینه و ساختاری پیش و بیش از هرچیز دیگر بیانگر مناسبات قدرت جنسیتبنیادی است که بند نافش به تبعیضی بدوی و آغازین وصل است، تبعیضی که در سازوکارِ شکلگیریِ امرِ سیاسی بر مدارِ اختلافِ ترازِ قدرت میان جنس مرد و جنس زن نهفته است. پر شدن هاویهی این تبعیض، و برقراری عدالت مادی و منزلتی میان جنس زن و جنس مرد همان، و تَرَک برداشتن شیشهی عمر دیرینهترین مناسبات قدرت همان.
🔅دشواری مسألهی تبعیض بر ضد زنان این است که بر افتادن تبعیض جنسیتبنیاد تنها هنگامی میتواند از دامنهی مبهم امید و آرزو فرود آید و بر زمین سفت و سخت واقعیت گام بگذارد که در جامعهی ما امکانی نو برای تولد امر سیاسی و فهم آن فراهم آید تا هم امر سیاسی، و هم ادراک ما از آن، از تراز قدرت غریزی و دیرینه و اولیه فراتر بنشیند. ما و همسایگان فرهنگی ما در سراسر جهان در زمانه و زمینهای زندگی میکنیم که امر سیاسی و ادراک ما از آن هنوز بهشدت غریزی است. در حالی که همزمان تجربههایی نو از امر سیاسی و سیاست در دیگر جامعهها دههها ست جوانه زده و اکنون شکوفا شده است.
🔅به تعبیر دیگر، مسألهی کلیدی این است که تبعیض جنسیتی صرفاً یکی از ویژگیهای این دست پیکرههای سیاسی و بدنههای اجتماعی و سامانههای شرعی و حقوقی، که زندگیشان میکنیم، نیست، بلکه عنصر مقوم و سلول بنیادین آنها و اصلیترین و «طبیعی»ترین و بازیافتپذیرترین منبع تولید قدرت و ثروت و هویت آنها ست؛ شیشهی عمر و راز بقای آنها ست.
🔅با اینحال، بسیاری از کنشگران و فعالان حقوق زنان که رنج بردن از تبعیض جنسیتبنیاد بخشی از تجربهی زیستهی ایشان است و نسبت به آن وقوف کامل و بلکه علم حضوری دارند، از وجه درشت و زبر و زمخت این «واقعیت بنیادین» که سراپا و بهمعنای عمیق و دقیق کلمه، سیاسی است، غافل اند یا بر آن چشم میپوشند و از آن تغافل و تجاهل میورزند، و در عوض، همهی همت خود را صَرفِ نقدهای تفسیری و اصلاحات فقهی و شرعی و الهیاتی و حقوقی و قانونی میکنند.
🔅روشن فکران دینی اگر ندرتاً و تصادفاً از حجاب کورجنسی درآمده باشند، خود و خوانندگانشان را به بازنگریهای فقهی و تفسیری در متنهای دینی دربارهی تبعیض بر ضد زنان سرگرم و دلمشغول کردهاند. روشنفکران غیردینی هم اغلب از آرمان رفع تبعیض جنسیتی سلاحی سرد و ناکارآمد ساخته اند تا به دلگرمی آن، زنان را دربرابر بدنهی سیاسی یا بدنهی متدین جامعه برانگیزند، و اینچنین با افزودن بر تنوع و دامنهی تضادهای اجتماعی و سیاسی، عملاً مبارزه با تبعیض را ناخواسته در جایگاه عضوی وارداتی و پیوندی نشاندهاند، که بدنهی اجتماع و سیاست (و از جمله پارهای مهم از بخش زنانهی آن) آن را داوطلبانه پس میزنند ...
فایل pdf این نوشتار👇
✨ → 3danet.ir/WG0y9
🌾 @sedanet | @mmojahedi
✍️ #محمدمهدی_مجاهدی
منبع: ماهنامه زنان امروز (شماره 24)
🔅پرسش از فرادستی و فرودستی، خواهینخواهی و ناخودآگاه یا خودآگاه، پرسش از امر سیاسی است. درک امر سیاسی مگر چیست جز درجاتی گوناگون از این آگاهی و اشراف مرکب: اشراف بر وضعیتی که در آن، دو سوی رابطه در دو تراز قدرت نشستهاند، یکی فرادست، دیگری فرودست؛ و آگاهی بر این که این اختلافِ ترازِ قدرت همیشه میلی روان بهسوی سلطهی جانب فرادست بر جانب فرودست دارد؟ و این بنیادیترین معنای همان سلطهای است که اگر درجاتی از آن، هرچند خفیف و خفی، در میان نباشد، نهتنها موضوع سیاست، بلکه موضوع اغلب روابط و مناسبات انسانی، از هم میپاشد.
🔅تاریخ بشر تا جایی که چشم گذشتهنگر ما کار میکند، صحنهی مناسبات سلطهی ناشی از همین گونه ناهمترازیها ست. زمانهی ما نیز مستثنا نیست. در زمانهی ما، البته دامنه و پیچیدگی و آشکارگی فرودستی زنان در خاورمیانه و آمریکای لاتین و بخشهایی از آفریقا و آسیا، با دامنه و پیچیدگی و آشکارگی فرودستی زنان در اروپا و آمریکا و اقیانوسیه تفاوتهایی معنادار یافته است. اما هنوز و همچنان، فرودستی عینی و واقعی زنان امری تقریباً جهانی است.
🔅این فرودستی در زمانه و زمینهای که زیستبوم سیاسی ما ایرانیان و همسایگان فرهنگی ما در سراسر جهان است، مصادیق رنگارنگ و پرشمار دارد، از جمله منع ساختاری زنان از دستیابی به مناصب عالی سیاسی، یا فرودستی زنان نسبت به مردان در چشم قانون شرعی یا عرفی، یا در بازار کار، یا در ترازوی منزلت اجتماعی، یا در نظام خانواده. ولی اینها هیچ یک پدیدههایی صرفاً حقوقی و قانونی یا فرهنگی و اجتماعی یا فقهی و شرعی نیستند.
🔅این فرودستی نهادینه و ساختاری پیش و بیش از هرچیز دیگر بیانگر مناسبات قدرت جنسیتبنیادی است که بند نافش به تبعیضی بدوی و آغازین وصل است، تبعیضی که در سازوکارِ شکلگیریِ امرِ سیاسی بر مدارِ اختلافِ ترازِ قدرت میان جنس مرد و جنس زن نهفته است. پر شدن هاویهی این تبعیض، و برقراری عدالت مادی و منزلتی میان جنس زن و جنس مرد همان، و تَرَک برداشتن شیشهی عمر دیرینهترین مناسبات قدرت همان.
🔅دشواری مسألهی تبعیض بر ضد زنان این است که بر افتادن تبعیض جنسیتبنیاد تنها هنگامی میتواند از دامنهی مبهم امید و آرزو فرود آید و بر زمین سفت و سخت واقعیت گام بگذارد که در جامعهی ما امکانی نو برای تولد امر سیاسی و فهم آن فراهم آید تا هم امر سیاسی، و هم ادراک ما از آن، از تراز قدرت غریزی و دیرینه و اولیه فراتر بنشیند. ما و همسایگان فرهنگی ما در سراسر جهان در زمانه و زمینهای زندگی میکنیم که امر سیاسی و ادراک ما از آن هنوز بهشدت غریزی است. در حالی که همزمان تجربههایی نو از امر سیاسی و سیاست در دیگر جامعهها دههها ست جوانه زده و اکنون شکوفا شده است.
🔅به تعبیر دیگر، مسألهی کلیدی این است که تبعیض جنسیتی صرفاً یکی از ویژگیهای این دست پیکرههای سیاسی و بدنههای اجتماعی و سامانههای شرعی و حقوقی، که زندگیشان میکنیم، نیست، بلکه عنصر مقوم و سلول بنیادین آنها و اصلیترین و «طبیعی»ترین و بازیافتپذیرترین منبع تولید قدرت و ثروت و هویت آنها ست؛ شیشهی عمر و راز بقای آنها ست.
🔅با اینحال، بسیاری از کنشگران و فعالان حقوق زنان که رنج بردن از تبعیض جنسیتبنیاد بخشی از تجربهی زیستهی ایشان است و نسبت به آن وقوف کامل و بلکه علم حضوری دارند، از وجه درشت و زبر و زمخت این «واقعیت بنیادین» که سراپا و بهمعنای عمیق و دقیق کلمه، سیاسی است، غافل اند یا بر آن چشم میپوشند و از آن تغافل و تجاهل میورزند، و در عوض، همهی همت خود را صَرفِ نقدهای تفسیری و اصلاحات فقهی و شرعی و الهیاتی و حقوقی و قانونی میکنند.
🔅روشن فکران دینی اگر ندرتاً و تصادفاً از حجاب کورجنسی درآمده باشند، خود و خوانندگانشان را به بازنگریهای فقهی و تفسیری در متنهای دینی دربارهی تبعیض بر ضد زنان سرگرم و دلمشغول کردهاند. روشنفکران غیردینی هم اغلب از آرمان رفع تبعیض جنسیتی سلاحی سرد و ناکارآمد ساخته اند تا به دلگرمی آن، زنان را دربرابر بدنهی سیاسی یا بدنهی متدین جامعه برانگیزند، و اینچنین با افزودن بر تنوع و دامنهی تضادهای اجتماعی و سیاسی، عملاً مبارزه با تبعیض را ناخواسته در جایگاه عضوی وارداتی و پیوندی نشاندهاند، که بدنهی اجتماع و سیاست (و از جمله پارهای مهم از بخش زنانهی آن) آن را داوطلبانه پس میزنند ...
فایل pdf این نوشتار👇
✨ → 3danet.ir/WG0y9
🌾 @sedanet | @mmojahedi
صدانت
فرودستی زنان : تبعیض جنسیتبنیاد دربرابر سیاست برای زندگی • صدانت
در زمانهی ما، البته دامنه و پیچیدگی و آشکارگی فرودستی زنان در خاورمیانه و آمریکای لاتین و بخشهایی از آفریقا و آسیا، با دامنه و پیچیدگی و آشکارگی فرودستی..
☘️ تأملی بر یک تنگنای اخلاقی در ارتباط با رسانههای اجتماعی
✍️ محمدرضا واعظ شهرستانی
🔅به نظر من چنین رویدادی در زمرۀ تنگناهای اخلاقی قرار میگیرد و تحلیل و بررسی آن نیاز به دقت نظر و موشکافی بسیار دارد و به سادگی نمیتوان دربارۀ مسائلی از این دست حکم کلی صادر کرد.
🔅اصولا به هنگام تحلیل تنگناهای اخلاقی که زادۀ کاربرد تکنولوژی هستند باید دو نکته مورد واکاوی قرار بگیرد. اول، تنگنای اخلاقی مورد نظر از نظر منطقی تحلیل و بررسی شود؛ دوم، طرفین دخیل و میزان ارزش هریک از آنها مورد بررسی قرار گیرد.با در نظر گرفتن چنین نگرشی، اگر بخواهیم با توجه به طرفین دخیل در این ماجرا به تحلیل منطقی آن بپردازیم، با صورت استدلال زیر مواجه خواهیم بود:
۱. آزاده نامداری در مسافرتی به سوئیس در یک پارک همراه با خانواده خود بدون حجاب حضور داشته است.
۲. عکاسی و فیلمبرداری از افراد سرشناس در فضاهای خصوصی و انتشار آن در شبکههای اجتماعی توسط اصحاب رسانه و روزنامهنگاران، بدون اجازه و اطلاع آنها، تعرض به حریم خصوصی آنهاست.
۳. تعرض به حریم خصوصی افراد سرشناس، تبعات و عواقب غیر قابل پیشبینی و معمولا جبرانناپذیری در زندگی شخصی و اجتماعی آنها خواهد داشت.
۴. روزنامهنگاران نباید به حریم خصوصی افراد سرشناس تعرض کنند.
۵. خانم آزاده نامداری در رسانههای اجتماعی و تلوزیون همواره مبلغ و ترغیبکنندۀ افراد به حجاب بوده است.
۶. اگر فرد سرشناسی در زندگی اجتماعی خود همواره مبلغ حجاب باشد اما در زندگی شخصیاش بدون حجاب در مکانهای عمومی دیده شود، این کار مصداق ریاکاری، دروغ و دورویی است.
۷. افشاى کشف حجاب کسى که مبلغ و ترغیبکننده به حجاب بوده است، افشاى ریاکاری و دورویى است و منفعت عمومی دارد.
۸. روزنامهنگاران باید به افشای ریاکاری، دروغ و دورویی در جامعه بپردازند.
۹. از موارد (۱) تا (۴) میتوان نتیجه گرفت که افشای عکسهای آزاده نامداری امری غیراخلاقی است.
۱۰. از موارد (۵) تا (۸) میتوان نتیجه گرفت که افشای عکسهای او امری اخلاقی است.
۱۱. موارد (۹) و (۱۰) با هم تناقض دارند.
🔅همانطور که مشاهده میکنید به هنگام تحلیل منطقی وضعیت پیش رو، به منظور آن که بفهمیم چه کاری صحیح و اخلاقی است و چه کاری نادرست و غیر اخلاقی، با یک «تناقض منطقی» روبهرو هستیم. اکنون که با تحلیل منطقی موضوع مورد نظر به نتیجهای نمیرسیم، بهتر است از طریق رویکردهای پیشنهادی برای پرداختن به تنگناهای اخلاقی، به جرح و تعدیل بیشتر اجزای این رویداد بپردازیم...
متن کامل این نوشتار👇
✨ → 3danet.ir/2eqae
🌾 @sedanet | @rooyeshedigar
✍️ محمدرضا واعظ شهرستانی
🔅به نظر من چنین رویدادی در زمرۀ تنگناهای اخلاقی قرار میگیرد و تحلیل و بررسی آن نیاز به دقت نظر و موشکافی بسیار دارد و به سادگی نمیتوان دربارۀ مسائلی از این دست حکم کلی صادر کرد.
🔅اصولا به هنگام تحلیل تنگناهای اخلاقی که زادۀ کاربرد تکنولوژی هستند باید دو نکته مورد واکاوی قرار بگیرد. اول، تنگنای اخلاقی مورد نظر از نظر منطقی تحلیل و بررسی شود؛ دوم، طرفین دخیل و میزان ارزش هریک از آنها مورد بررسی قرار گیرد.با در نظر گرفتن چنین نگرشی، اگر بخواهیم با توجه به طرفین دخیل در این ماجرا به تحلیل منطقی آن بپردازیم، با صورت استدلال زیر مواجه خواهیم بود:
۱. آزاده نامداری در مسافرتی به سوئیس در یک پارک همراه با خانواده خود بدون حجاب حضور داشته است.
۲. عکاسی و فیلمبرداری از افراد سرشناس در فضاهای خصوصی و انتشار آن در شبکههای اجتماعی توسط اصحاب رسانه و روزنامهنگاران، بدون اجازه و اطلاع آنها، تعرض به حریم خصوصی آنهاست.
۳. تعرض به حریم خصوصی افراد سرشناس، تبعات و عواقب غیر قابل پیشبینی و معمولا جبرانناپذیری در زندگی شخصی و اجتماعی آنها خواهد داشت.
۴. روزنامهنگاران نباید به حریم خصوصی افراد سرشناس تعرض کنند.
۵. خانم آزاده نامداری در رسانههای اجتماعی و تلوزیون همواره مبلغ و ترغیبکنندۀ افراد به حجاب بوده است.
۶. اگر فرد سرشناسی در زندگی اجتماعی خود همواره مبلغ حجاب باشد اما در زندگی شخصیاش بدون حجاب در مکانهای عمومی دیده شود، این کار مصداق ریاکاری، دروغ و دورویی است.
۷. افشاى کشف حجاب کسى که مبلغ و ترغیبکننده به حجاب بوده است، افشاى ریاکاری و دورویى است و منفعت عمومی دارد.
۸. روزنامهنگاران باید به افشای ریاکاری، دروغ و دورویی در جامعه بپردازند.
۹. از موارد (۱) تا (۴) میتوان نتیجه گرفت که افشای عکسهای آزاده نامداری امری غیراخلاقی است.
۱۰. از موارد (۵) تا (۸) میتوان نتیجه گرفت که افشای عکسهای او امری اخلاقی است.
۱۱. موارد (۹) و (۱۰) با هم تناقض دارند.
🔅همانطور که مشاهده میکنید به هنگام تحلیل منطقی وضعیت پیش رو، به منظور آن که بفهمیم چه کاری صحیح و اخلاقی است و چه کاری نادرست و غیر اخلاقی، با یک «تناقض منطقی» روبهرو هستیم. اکنون که با تحلیل منطقی موضوع مورد نظر به نتیجهای نمیرسیم، بهتر است از طریق رویکردهای پیشنهادی برای پرداختن به تنگناهای اخلاقی، به جرح و تعدیل بیشتر اجزای این رویداد بپردازیم...
متن کامل این نوشتار👇
✨ → 3danet.ir/2eqae
🌾 @sedanet | @rooyeshedigar
☘️ درسگفتار تاریخ فلسفه غرب (یونان باستان) از عبدالحسین #خسروپناه
صوت - 14 جلسه (به همراه فایل pdf در 418 صفحه)👇
✨ → 3danet.ir/A8A19
🌾 @sedanet | @khosropanahdezfuli
صوت - 14 جلسه (به همراه فایل pdf در 418 صفحه)👇
✨ → 3danet.ir/A8A19
🌾 @sedanet | @khosropanahdezfuli
☘️ #مصطفی_ملکیان : اقسام هفدهگانه تعریف مفهومی
جلسات ۲۱ و ۲۲ تحلیل فلسفی - سال۸۹
صوت، متن و فایل pdf👇
✨ → 3danet.ir/zFrA3
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
جلسات ۲۱ و ۲۲ تحلیل فلسفی - سال۸۹
صوت، متن و فایل pdf👇
✨ → 3danet.ir/zFrA3
🌾 @sedanet | @mostafamalekian
☘️ جغرافیای مفهومی کانت چه اهمیتی برای فلسفۀ تحلیلی دارد؟
✍️ محمدرضا واعظ شهرستانی
“جغرافیای مفهومی کانت” عنوان کتابی است که این روزها در دست مطالعه دارم. این کتاب تأثیر بهسزایی در شناختم از تأثیر کانت بر فلسفۀ تحلیلی داشته است. نویسندۀ کتاب پروفسور ناتانیل جیسون گلدبرگ استاد فلسفه دانشگاه واشنگتن/لی است. تخصص اصلی او پژوهش دربارۀ زمینههای مشترک معرفتشناسی، فلسفۀ زبان، متافیزیک و اشتراکات اینها با فلسفۀ ذهن و فلسفۀ علم است. همچنین او علاقۀ زیادی به پژوهش دربارۀ کانت و تأثیری که کانت از طریق کتاب نقد عقل محض بر فلاسفۀ تحلیلی بعد از خود گذاشته است، دارد. او در این کتاب با طرح شش دلیل، چرایی اهمیت کانت برای فلسفۀ تحلیلی را به خوبی شرح میدهد. این کتاب در سال ۲۰۱۵ توسط انتشارات آکسفورد منتشر شده است. در ادامه ترجمۀ بخشی از فصل اول کتاب آورده شده است؛ این بخش میتواند علاوه بر آشنا کردن خواننده با اهداف اصلی کتاب، پاسخگوی این پرسش مهم باشد که مشغولیت در جغرافیای مفهومی کانت چه اهمیتی برای فلسفۀ تحلیلی دارد؟
✨ → 3danet.ir/bAa3V
🌾 @sedanet | @rooyeshedigar
✍️ محمدرضا واعظ شهرستانی
“جغرافیای مفهومی کانت” عنوان کتابی است که این روزها در دست مطالعه دارم. این کتاب تأثیر بهسزایی در شناختم از تأثیر کانت بر فلسفۀ تحلیلی داشته است. نویسندۀ کتاب پروفسور ناتانیل جیسون گلدبرگ استاد فلسفه دانشگاه واشنگتن/لی است. تخصص اصلی او پژوهش دربارۀ زمینههای مشترک معرفتشناسی، فلسفۀ زبان، متافیزیک و اشتراکات اینها با فلسفۀ ذهن و فلسفۀ علم است. همچنین او علاقۀ زیادی به پژوهش دربارۀ کانت و تأثیری که کانت از طریق کتاب نقد عقل محض بر فلاسفۀ تحلیلی بعد از خود گذاشته است، دارد. او در این کتاب با طرح شش دلیل، چرایی اهمیت کانت برای فلسفۀ تحلیلی را به خوبی شرح میدهد. این کتاب در سال ۲۰۱۵ توسط انتشارات آکسفورد منتشر شده است. در ادامه ترجمۀ بخشی از فصل اول کتاب آورده شده است؛ این بخش میتواند علاوه بر آشنا کردن خواننده با اهداف اصلی کتاب، پاسخگوی این پرسش مهم باشد که مشغولیت در جغرافیای مفهومی کانت چه اهمیتی برای فلسفۀ تحلیلی دارد؟
✨ → 3danet.ir/bAa3V
🌾 @sedanet | @rooyeshedigar
صدانت
جغرافیای مفهومی کانت چه اهمیتی برای فلسفۀ تحلیلی دارد؟ • صدانت
"جغرافیای مفهومی کانت" عنوان کتابی است که این روزها در دست مطالعه دارم. این کتاب تأثیر بهسزایی در شناختم از تأثیر کانت بر فلسفۀ تحلیلی داشته است. نویسندۀ
☘️ نشست رونمایی از کتاب «ارنست نولته» با حضور #مرتضی_مردیها ، #مهدی_تدینی و #شروین_وکیلی
صوت این نشست به همراه سخنرانی ها👇
✨ → 3danet.ir/zZWkw
🌾 @sedanet
صوت این نشست به همراه سخنرانی ها👇
✨ → 3danet.ir/zZWkw
🌾 @sedanet
☘️ واقع گرایی و ناواقع گرایی دینی
✍️ #جان_هیک
ترجمه نغمه پروان
🔅بحث و جدل میان استنباط های واقع گرایانه(realist) و ناواقع گرایانه(non-realist) از زبان دینی آشکار کننده اساسیترین مسائل در فلسفه دین امروز است. من تعبیر “امروز” را به کار می برم زیرا، گرچه به لحاظ منطقی این بحث و جدل به مفهومی فرازمانی اساسی به شمار می آید، اما تنها درحدود ۱۵۰ سال اخیر – حدوداً، از زمان آثار پیشگامانه لودویگ فویرباخ(Ludwig Feuerbach)– است که در نظر عموم اساساً یک مسأله پدیدار گشته است و صرفاً در طی دهه های اخیر در آگاهی دینی غربی آشکارا بر آن تمرکز شده است. در سراسر قرون پیشین، و در واقع هزارههای پیشین، خودشناسی دینی تلویحاً یا تصریحاً واقع گرا بوده است. شاید تنها استثنای در خور توجه در یک گرایش از چیزی جای داشته باشد که ما اکنون یگانه سنت بسیار متنوع بودایی اش می دانیم. اما امروزه، تفسیرهای ناواقع گرایانه مطمئنی از مسیحیت و یهودیت، و علاوه بر آیین بودا، در دست است که از جاذبه وسیعی در جوامع غربی صنعتی شده و علم محور ضد ماورالطبیعه معاصر ما برخوردار است.
🔅به نظر من، بحث فلسفی نمی تواند پایان بخش مناقشه میان واقع گرایان و ناواقع گرایان دینی باشد. گرچه می تواند در روشن ساختن ماهیت این مسأله کمک کند؛ و این کار محدودی است که من اکنون می خواهم آن را به انجام رسانم.
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/Du4ed
🌾 @sedanet
✍️ #جان_هیک
ترجمه نغمه پروان
🔅بحث و جدل میان استنباط های واقع گرایانه(realist) و ناواقع گرایانه(non-realist) از زبان دینی آشکار کننده اساسیترین مسائل در فلسفه دین امروز است. من تعبیر “امروز” را به کار می برم زیرا، گرچه به لحاظ منطقی این بحث و جدل به مفهومی فرازمانی اساسی به شمار می آید، اما تنها درحدود ۱۵۰ سال اخیر – حدوداً، از زمان آثار پیشگامانه لودویگ فویرباخ(Ludwig Feuerbach)– است که در نظر عموم اساساً یک مسأله پدیدار گشته است و صرفاً در طی دهه های اخیر در آگاهی دینی غربی آشکارا بر آن تمرکز شده است. در سراسر قرون پیشین، و در واقع هزارههای پیشین، خودشناسی دینی تلویحاً یا تصریحاً واقع گرا بوده است. شاید تنها استثنای در خور توجه در یک گرایش از چیزی جای داشته باشد که ما اکنون یگانه سنت بسیار متنوع بودایی اش می دانیم. اما امروزه، تفسیرهای ناواقع گرایانه مطمئنی از مسیحیت و یهودیت، و علاوه بر آیین بودا، در دست است که از جاذبه وسیعی در جوامع غربی صنعتی شده و علم محور ضد ماورالطبیعه معاصر ما برخوردار است.
🔅به نظر من، بحث فلسفی نمی تواند پایان بخش مناقشه میان واقع گرایان و ناواقع گرایان دینی باشد. گرچه می تواند در روشن ساختن ماهیت این مسأله کمک کند؛ و این کار محدودی است که من اکنون می خواهم آن را به انجام رسانم.
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/Du4ed
🌾 @sedanet
صدانت
واقع گرایی و ناواقع گرایی دینی • صدانت
طی دو قرن اخیر نگرش واقع گرایانه به دین، که مدت ها تنها نحوه نگرش به دین شمرده می شد، تحت الشعاع شماری از اندیشه های نوظهور قرار گرفته است که می توان ...
☘️ زیست بوم دانشجویان و اساتید فلسفه:
غار افلاطون یا کوچه پس کوچه های شهر
(گفتاری در آسیب شناسی آموزش فلسفه اسلامی در ایران)
✍️ #عباسعلی_منصوری (عضو هیأت علمی گروه فلسفه دانشگاه رازی)
🔅بنده معتقدم اینکه چرا مباحث فلسفه اسلامی کاربردی نیست و اینکه چقدر باید به اصلاح فلسفه اسلامی امیدوار بود،ارتباط عمیقی با نحوه زیست بوم اساتید و دانشجویان فلسفه دارد. زیرا در دنیای امروز این دانشگاه ها و مراکز آموزشی هستند که مرجع اصلاح و کارآمد کردن علوم هستند. در دنیای کنونی اندیشه ها و نهضت های علمی از مراکز آموزشی نشأت می گیرند و دیگر مانند گذشته نباید انتظار داشت که افرادی خارج از سیستم آموزشی ،منشأ تحول در علوم باشند.چه آنکه علم ورزی در دنیای کنونی تبدیل به حرفه شده و ارتباط وثیقی با مراکز آموزشی دارد. و به ندرت افرادی یافت می شوند که مستقل از دانشگاه و مراکز آموزشی به صورت تخصصی به علم و اندیشه ورزی بپردازند در حالی که شغل و حرفه ای جدا از آن زمینه علمی دارند.
🔅زیست بوم دانشجویان و اساتید فلسفه بیشتر شبیه غار تمثیلی افلاطون است تا کوچه پس کوچه های شهر. این زیست بوم، زیست بوم خاصی است که کمترین امید اصلاح و پویایی در آن می رود.تا مادامی که این زیست بوم به شیوه فعلی باقی باشد،نباید انتظار تحرک جدی در فلسفه اسلامی را داشت. زیست بوم فعلی گروه های فلسفه اسلامی کمترین تناسب با دنیای امروزی را دارد و یادآور مدرسه های صد سال پیش است.این زیست بوم مبتنی بر خوش باوری و یقین گرایی مفرط، بسته گرایی و دوری از تعامل،خود حق بینی و نشنیدن صدای مخالف است.
🔅آنچه که در پی می آید توصیفی اجمالی از زیست بوم دانشجویان و اساتید فلسفه اسلامی است. از آنجایی که ویژگی بارز این زیست بوم ،بسته بودن و بی اطلاعی آن از مباحث و حوزه های پیرامونش است؛ در این نوشتار به بیان مصداق هایی از این بی اطلاعی و انحصار گرایی اکتفا میشود.
متن کامل این نوشتار👇
✨ → 3danet.ir/SfRPi
🌾 @sedanet
غار افلاطون یا کوچه پس کوچه های شهر
(گفتاری در آسیب شناسی آموزش فلسفه اسلامی در ایران)
✍️ #عباسعلی_منصوری (عضو هیأت علمی گروه فلسفه دانشگاه رازی)
🔅بنده معتقدم اینکه چرا مباحث فلسفه اسلامی کاربردی نیست و اینکه چقدر باید به اصلاح فلسفه اسلامی امیدوار بود،ارتباط عمیقی با نحوه زیست بوم اساتید و دانشجویان فلسفه دارد. زیرا در دنیای امروز این دانشگاه ها و مراکز آموزشی هستند که مرجع اصلاح و کارآمد کردن علوم هستند. در دنیای کنونی اندیشه ها و نهضت های علمی از مراکز آموزشی نشأت می گیرند و دیگر مانند گذشته نباید انتظار داشت که افرادی خارج از سیستم آموزشی ،منشأ تحول در علوم باشند.چه آنکه علم ورزی در دنیای کنونی تبدیل به حرفه شده و ارتباط وثیقی با مراکز آموزشی دارد. و به ندرت افرادی یافت می شوند که مستقل از دانشگاه و مراکز آموزشی به صورت تخصصی به علم و اندیشه ورزی بپردازند در حالی که شغل و حرفه ای جدا از آن زمینه علمی دارند.
🔅زیست بوم دانشجویان و اساتید فلسفه بیشتر شبیه غار تمثیلی افلاطون است تا کوچه پس کوچه های شهر. این زیست بوم، زیست بوم خاصی است که کمترین امید اصلاح و پویایی در آن می رود.تا مادامی که این زیست بوم به شیوه فعلی باقی باشد،نباید انتظار تحرک جدی در فلسفه اسلامی را داشت. زیست بوم فعلی گروه های فلسفه اسلامی کمترین تناسب با دنیای امروزی را دارد و یادآور مدرسه های صد سال پیش است.این زیست بوم مبتنی بر خوش باوری و یقین گرایی مفرط، بسته گرایی و دوری از تعامل،خود حق بینی و نشنیدن صدای مخالف است.
🔅آنچه که در پی می آید توصیفی اجمالی از زیست بوم دانشجویان و اساتید فلسفه اسلامی است. از آنجایی که ویژگی بارز این زیست بوم ،بسته بودن و بی اطلاعی آن از مباحث و حوزه های پیرامونش است؛ در این نوشتار به بیان مصداق هایی از این بی اطلاعی و انحصار گرایی اکتفا میشود.
متن کامل این نوشتار👇
✨ → 3danet.ir/SfRPi
🌾 @sedanet
صدانت
زیست بوم دانشجویان و اساتید فلسفه : غار افلاطون یا کوچه پس کوچه های شهر • صدانت
بنده و بسیاریی از خوانندگان محترم بارها شاهد این واقعیت بوده و هستیم که در جامعه دانشگاهی و در نظام علمی گاه برای اموری که علل آن بسیار روشن و واضح...
☘️ استدلالورزی در معرفتشناسی اخلاق
سخنرانی #امیر_صائمی در همایش نظام اخلاقی مولانا سال ۹۵
🔅دانشمندان علوم روانشناسی به این نتیجه رسیدهاند كه لااقل در سیستم عقلانی ما دو سیستم متمایز قائل شناخت هستند و اسم آن را سیستم شماره یك و دو گذاشتهاند. سیستم شماره یك، سیستمی است كه خیلی سریع تصمیم میگیرد و خیلی بر عاطفه و احساسات مبتنی است. سیستم شماره دو، سیستمی است كه خیلی بر استدلالورزی و منطق مبتنی است و اغلب اوقات تصمیمات روزمرهای كه ما میگیریم از طریق سیستم یك انجام شده است زیرا ما خیلی وقت نداریم كه راجع به هر چیزی زیاد چند و چون كنیم و پژوهشهای روانشناسی نیز به ما نشان میدهد كه در غالب مواقع اكثر افرادی كه تصمیم اخلاقی میگیرند از سیستم شماره یك استفاده میكنند.
🔅این باعث شده كه برخی فكر كنند در سیستم اخلاقی ما، سیستم شماره دو نقشی بازی نمیكند. من امروز میخواهم درباره نقش سیستم دو و اهمیت آن در سیستم اخلاقی صحبت كنم زیرا برای اینكه بدانید اصول اخلاقی كه از آن استفاده میكنید معتبر است یا خیر، در نهایت، باید از سیستم شماره دو استفاده كنید.
🔅راهی كه من برای بسط بحث خود استفاده میكنم از یك استدلال معروف شروع میشود كه در حدود سال ٢٠٠٥ توسط خانم استریت مطرح شد. او ادعا میكند كه واقعگرایی اخلاقی خطا است. من وارد استدلال استریت میشوم و در نهایت امیدوارم كه بتوانیم بفهمیم جای این استدلال عرضی كجا است. واقعگرایی اخلاقی لااقل آن گونه كه من و استریت به كار میبریم یعنی شما فكر كنید كه حقایق اخلاقی مستقل از تمایلات و احساسات و باورهای ما وجود دارد. در این صورت، اخلاق مستقل از عواطف و احساسات من است و آنچه من میخواهم لزوما اخلاقی نیست.
🔅قبل از توضیح چرایی این ادعا ابتدا به نكتهای اشاره میكنم. در انگلیسی مفهومی وجود دارد كه دكتر سروش آن را به مغالطه انگیزه و انگیخته ترجمه كرده است. این مغالطه یعنی اگر شما انگیزه كسی را بدانید دلیل بر این نیست كه حرف او غلط باشد. یعنی شما نمیتوانید صدق و كذب حرف كسی را از انگیزه او بفهمید و كسانی كه این گونه قضاوت میكنند دچار مغالطه انگیزه و انگیخته هستند. با این همه یك چیز درست وجود دارد اینكه یك تمایز بین معرفت و صدق و كذب قائل شوید. معرفت در معنای سنتی آن، باور صادق موجه است. اگر كسی گاهی اوقات- و نه همیشه- به شما نشان داد كه ژنتیك باور شما مشكل دارد ممكن است به شما نشان دهند كه به آن باور دیگر معرفت ندارید و چه بسا این عمل معرفت ما را از بین ببرد زیرا توجیه ما را از بین میبرد...
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/jJT6D
🌾 @sedanet | @souroshmolana
سخنرانی #امیر_صائمی در همایش نظام اخلاقی مولانا سال ۹۵
🔅دانشمندان علوم روانشناسی به این نتیجه رسیدهاند كه لااقل در سیستم عقلانی ما دو سیستم متمایز قائل شناخت هستند و اسم آن را سیستم شماره یك و دو گذاشتهاند. سیستم شماره یك، سیستمی است كه خیلی سریع تصمیم میگیرد و خیلی بر عاطفه و احساسات مبتنی است. سیستم شماره دو، سیستمی است كه خیلی بر استدلالورزی و منطق مبتنی است و اغلب اوقات تصمیمات روزمرهای كه ما میگیریم از طریق سیستم یك انجام شده است زیرا ما خیلی وقت نداریم كه راجع به هر چیزی زیاد چند و چون كنیم و پژوهشهای روانشناسی نیز به ما نشان میدهد كه در غالب مواقع اكثر افرادی كه تصمیم اخلاقی میگیرند از سیستم شماره یك استفاده میكنند.
🔅این باعث شده كه برخی فكر كنند در سیستم اخلاقی ما، سیستم شماره دو نقشی بازی نمیكند. من امروز میخواهم درباره نقش سیستم دو و اهمیت آن در سیستم اخلاقی صحبت كنم زیرا برای اینكه بدانید اصول اخلاقی كه از آن استفاده میكنید معتبر است یا خیر، در نهایت، باید از سیستم شماره دو استفاده كنید.
🔅راهی كه من برای بسط بحث خود استفاده میكنم از یك استدلال معروف شروع میشود كه در حدود سال ٢٠٠٥ توسط خانم استریت مطرح شد. او ادعا میكند كه واقعگرایی اخلاقی خطا است. من وارد استدلال استریت میشوم و در نهایت امیدوارم كه بتوانیم بفهمیم جای این استدلال عرضی كجا است. واقعگرایی اخلاقی لااقل آن گونه كه من و استریت به كار میبریم یعنی شما فكر كنید كه حقایق اخلاقی مستقل از تمایلات و احساسات و باورهای ما وجود دارد. در این صورت، اخلاق مستقل از عواطف و احساسات من است و آنچه من میخواهم لزوما اخلاقی نیست.
🔅قبل از توضیح چرایی این ادعا ابتدا به نكتهای اشاره میكنم. در انگلیسی مفهومی وجود دارد كه دكتر سروش آن را به مغالطه انگیزه و انگیخته ترجمه كرده است. این مغالطه یعنی اگر شما انگیزه كسی را بدانید دلیل بر این نیست كه حرف او غلط باشد. یعنی شما نمیتوانید صدق و كذب حرف كسی را از انگیزه او بفهمید و كسانی كه این گونه قضاوت میكنند دچار مغالطه انگیزه و انگیخته هستند. با این همه یك چیز درست وجود دارد اینكه یك تمایز بین معرفت و صدق و كذب قائل شوید. معرفت در معنای سنتی آن، باور صادق موجه است. اگر كسی گاهی اوقات- و نه همیشه- به شما نشان داد كه ژنتیك باور شما مشكل دارد ممكن است به شما نشان دهند كه به آن باور دیگر معرفت ندارید و چه بسا این عمل معرفت ما را از بین ببرد زیرا توجیه ما را از بین میبرد...
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/jJT6D
🌾 @sedanet | @souroshmolana
صدانت
استدلالورزی در معرفتشناسی اخلاق • صدانت
دانشمندان علوم روانشناسی به این نتیجه رسیدهاند كه لااقل در سیستم عقلانی ما دو سیستم متمایز قابل شناخت هستند و اسم آن را سیستم شماره یك و دو گذاشتهاند...
☘️ تاملی در باب مرگ سقراط از دیدگاه حقوق عمومی
✍️ احمد سلیمانی بابادی
🔅مقدمه اول : شاید همه ما تا حدودی با نام سقراط شهید راه حکمت آشنا باشیم و حرکت نیکوی وی را در ورطه ی اندیشیدن و آشنا کردن بشر با نهاد گمشده ی خویش از جمله مباحثی باشد که در مورد سقراط شنیده ایم.
حال این معمای حقوقی ممکن است در اذهان پدید آید که سقراطی که برخلاف آنچه در آن دادگاه تاریخی برعلیه اش صادر شد، رهنمایی بود که جوانان را بیشتر با ضمیر گمگشته درون خود آشنا میکرد و هدفش تعالی بشریت بود ، از چه باب نسبت به رای اکثریت تمکین نمود و تن به تبعات بعد از آن و نوشیدن جام زهر کرد.درحالی که کریتو موجبات فرار او را فراهم کرده بود که در جزایر سیسیل پناهنده شود.
🔅مقدمه دوم : در نمایشنامه آنتیگونه سوفوکل آنجا که برادر غالب و پیروز جسد برادر مغلوب را در میدان شهر نهاد که حیوانات متعرض آن شوند ، آنتیگونه خواهر وی جسد برادر را برخلاف فرمان پادشاه از آنجا برداشته و به خاک سپرد و در جواب پادشاه غضب یافته اینطور از خود دفاع کرد که اصول و قواعدی وجود دارند که از هر قانون موضوعه ای برتر هستند و اگر هر فرمان یا قاعده ای مغایر با آنها باشند قطعا می بایستی در ذیل آن قرار گیرند.
🔅نتیجه : سقراطی که از اتهاماتی که به وی وارد شده بود احساس برائت در درون خود داشت و نه هدفش در مسیر گمراهی جوانان بود و نه در تبلیغ خدایی موهوم بود ، نمی بایست به آن رای ناعادلانه و یا به تعبیر امروزی قانون غیر اخلاقی تن دهد و می توانست در مقابل آن نافرمانی مدنی از خود نشان دهد و تن به مجازات صادره از چنین محکمه ی ناعادلانه ای ندهد.
🔅پاسخ های احتمالی: شاید در پاسخ به بحث فوق گفته شود که در زمان سقراط صرفا هدف طراحی و بستر سازی اندیشه قرارداد اجتماعی بوده و هدف سقراط از نگریختن از زندان و احترام به رای اکثریت به معنای نوپایی اندیشه ی قانون گرایی بوده باشد.و اندیشه های سوفوکل سالها بعداز سقراط ظهور پیدا کرد و شاید به دلیل آشنا نبودن سقراط با حقوق طبیعی و اصول کلی حقوقی که در ازمنه و امکنه مختلف تغییرناپذیرند ، بتوان توجیهی بر تمکین سقراط به آن مجازات کرد.
🔅ولی در پاسخ به گزاره فوق باید گفت که سقراط اندیشمندی مقتدر بوده که به زوایای مختلف تعاریف مسلط بوده است و طبیعتاً در تعریف از یک قانون خوب وجه اخلاقی آن را نیز در نظر داشته است.
🔅علی ایحال با وحدت ملاک از این بحث می توان در نظامهای حقوقی جدید اندیشه ی اخلاقی کردن قوانین را نهادینه سازیم تا حق ها چون برگ برنده ای در برابر نهاد حاکم جدی گرفته شوند و حقوق موضوعه استبداد آفرین نباشد بلکه حق ها قابلیت شکوفایی بیشتری را داشته باشند.
🌾 @sedanet
✍️ احمد سلیمانی بابادی
🔅مقدمه اول : شاید همه ما تا حدودی با نام سقراط شهید راه حکمت آشنا باشیم و حرکت نیکوی وی را در ورطه ی اندیشیدن و آشنا کردن بشر با نهاد گمشده ی خویش از جمله مباحثی باشد که در مورد سقراط شنیده ایم.
حال این معمای حقوقی ممکن است در اذهان پدید آید که سقراطی که برخلاف آنچه در آن دادگاه تاریخی برعلیه اش صادر شد، رهنمایی بود که جوانان را بیشتر با ضمیر گمگشته درون خود آشنا میکرد و هدفش تعالی بشریت بود ، از چه باب نسبت به رای اکثریت تمکین نمود و تن به تبعات بعد از آن و نوشیدن جام زهر کرد.درحالی که کریتو موجبات فرار او را فراهم کرده بود که در جزایر سیسیل پناهنده شود.
🔅مقدمه دوم : در نمایشنامه آنتیگونه سوفوکل آنجا که برادر غالب و پیروز جسد برادر مغلوب را در میدان شهر نهاد که حیوانات متعرض آن شوند ، آنتیگونه خواهر وی جسد برادر را برخلاف فرمان پادشاه از آنجا برداشته و به خاک سپرد و در جواب پادشاه غضب یافته اینطور از خود دفاع کرد که اصول و قواعدی وجود دارند که از هر قانون موضوعه ای برتر هستند و اگر هر فرمان یا قاعده ای مغایر با آنها باشند قطعا می بایستی در ذیل آن قرار گیرند.
🔅نتیجه : سقراطی که از اتهاماتی که به وی وارد شده بود احساس برائت در درون خود داشت و نه هدفش در مسیر گمراهی جوانان بود و نه در تبلیغ خدایی موهوم بود ، نمی بایست به آن رای ناعادلانه و یا به تعبیر امروزی قانون غیر اخلاقی تن دهد و می توانست در مقابل آن نافرمانی مدنی از خود نشان دهد و تن به مجازات صادره از چنین محکمه ی ناعادلانه ای ندهد.
🔅پاسخ های احتمالی: شاید در پاسخ به بحث فوق گفته شود که در زمان سقراط صرفا هدف طراحی و بستر سازی اندیشه قرارداد اجتماعی بوده و هدف سقراط از نگریختن از زندان و احترام به رای اکثریت به معنای نوپایی اندیشه ی قانون گرایی بوده باشد.و اندیشه های سوفوکل سالها بعداز سقراط ظهور پیدا کرد و شاید به دلیل آشنا نبودن سقراط با حقوق طبیعی و اصول کلی حقوقی که در ازمنه و امکنه مختلف تغییرناپذیرند ، بتوان توجیهی بر تمکین سقراط به آن مجازات کرد.
🔅ولی در پاسخ به گزاره فوق باید گفت که سقراط اندیشمندی مقتدر بوده که به زوایای مختلف تعاریف مسلط بوده است و طبیعتاً در تعریف از یک قانون خوب وجه اخلاقی آن را نیز در نظر داشته است.
🔅علی ایحال با وحدت ملاک از این بحث می توان در نظامهای حقوقی جدید اندیشه ی اخلاقی کردن قوانین را نهادینه سازیم تا حق ها چون برگ برنده ای در برابر نهاد حاکم جدی گرفته شوند و حقوق موضوعه استبداد آفرین نباشد بلکه حق ها قابلیت شکوفایی بیشتری را داشته باشند.
🌾 @sedanet
☘️ چهار سناریوی دینی در ایران آینده
✍️ #مقصود_فراستخواه
🔅در نظر سنجی ها بخش قابل توجهی قائل به اختیاری بودن پوشش و عدم دخالت دولت در آن شده اند . خیلی ها با وجود اینکه در مجالس دینی وهیأت های مذهبی و عزاداری شرکت می کنند اما از آن بخش از مناسک وفرائض دینی که ابعاد سیاسی به خود گرفته(مانند نماز جمعه) استقبال اندکی می کنند. دین ورزی در میان بخشی از جامعه وگروه های اجتماعی ، مسیری جدا از نهادهای رسمی دنبال می کند و از منوال یک ایدئولوژی دولتی بیرون می رود. آن اجماع واتفاق نظر که در قائل بودن به دین در جامعه ایران هنوز وجود دارد ، در دین سیاسی و خصوصا دولتی دیده نمی شود. مردم با وجود اشتراک زیاد در مبانی اعتقادی و تجربی دین، در ارتباط دیانت وسیاست اختلاف دارند. در بارۀ ضرورت رجوع به روحانیت در مسایل سیاسی-اجتماعی تحولات محسوسی در نگرشها به چشم می خورد ، درباب دین و دولت، شاهد اختلاف نظر وسیعی هستیم. تمایل به اختیاری بودن دینداری در حال رشد است.
🔅بنابر برخی مطالعات حتی «خصوصی شدن دین» چندان گویای دین ورزی بخشی از گروه های جامعه ایران امروز نیست بلکه گرایش های «شخصی شده به دین» در حال رشدند. در دین خصوصی ، اعتقادات جدی وجود دارد جز اینکه این باورها نه الزامی عمومی بلکه میان فرد معتقد وخدایش است. اما در دین شخصی ، هرکس حسب احوال ومقتضات خود، گاهی به صورت موردی واقتضایی ودلبخواهانه به عناصری از دین متوسل می شود وگاهی از آن فاصله می گیرد.
🔅بنا به تحقیقات نه تنها گرایش به مانتو وروسری حتی با موها در بیرون در حال افزایش است بلکه خیلی ها فکر می کنند حجاب باطنی مهمتر از حجاب ظاهری است. بخش قابل توجهی در پیمایش ها اظهار کرده اند که در مهمانی ها با افراد نامحرم ، پوشیدگی را بدون روسری رعایت می کنند یا اصلا رعایت نمی کنند.
🔅عناصر سنتی و مدرن هر دو در جامعه ایران به حضور خود ادامه می دهند و فرهنگی « چند تکه ای»(بریکولاژی) شده به وجود می آورند. زیست جهان ایران نه یکسره سنتی است و نه برمنوال یک ایدئولوژی رسمی است ونه به طرزی ناب، سکولار وعرفی و مدرن است. میل به آزادی وتکثر هست. در ایران امروز بریکولاژهایی از دین وغیر دین پدیدار می شوند .
🔅گروه هایی از جامعه برحسب نیازها اقتضایی به مناسکی مانند مدیتیشن ، به نمادهایی مانند ساری بابا و به شبه عرفانها وبه عقایدی مانند تناسخ علاقه نشان می دهند.
🔅متغیرهای فردگرایی، لذت گرایی و اعتقاد صرفا قلبی در دینداری اهمیت پیدا می کنند. بخشی از جامعه مخصوصا جوانان می گویند گرایش به خدا ، به معنای تعبد و تقید سنتی به احکام فقهی و صرف نظر کردن از هویت فردی و ترجیحات فکری و سبک زندگی و لذات شخصی نیست. طبق بعضی تحقیقات هرچه انجام مناسک دینی لذت بخش تر باشد،بیشتر به آن گرایش نشان می دهند.
🔅می توانیم چهار سناریو برای آیندۀ دین در ایران تصور کرد که عبارتند از :
۱_ سناریوی سفید؛ حکمرانی خوب از یک سو، و «خلاقیت و ابتکارات واقع بینانۀ کنشگران دینی» از سوی دیگر
۲_ سناریوی سبز؛ خلاقیت و ابتکارات واقع بینانۀ کنشگران دین گرا با وجود اقتدارطلبی وتمامی خواهی در عرصه حکمرانی
۳_ سناریوی سرخ( حکمرانی خوب ودر مقابلش؛ انفعال، بی عملی یا رادیکالیسم و افراطی گری دینی)
۴_ سناریوی سیاه (تمامی خواهی در عرصه حکمرانی و افراط گرایی در صحنه اجتماعی)
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/RUNFq
🌾 @sedanet | @mfarasatkhah
✍️ #مقصود_فراستخواه
🔅در نظر سنجی ها بخش قابل توجهی قائل به اختیاری بودن پوشش و عدم دخالت دولت در آن شده اند . خیلی ها با وجود اینکه در مجالس دینی وهیأت های مذهبی و عزاداری شرکت می کنند اما از آن بخش از مناسک وفرائض دینی که ابعاد سیاسی به خود گرفته(مانند نماز جمعه) استقبال اندکی می کنند. دین ورزی در میان بخشی از جامعه وگروه های اجتماعی ، مسیری جدا از نهادهای رسمی دنبال می کند و از منوال یک ایدئولوژی دولتی بیرون می رود. آن اجماع واتفاق نظر که در قائل بودن به دین در جامعه ایران هنوز وجود دارد ، در دین سیاسی و خصوصا دولتی دیده نمی شود. مردم با وجود اشتراک زیاد در مبانی اعتقادی و تجربی دین، در ارتباط دیانت وسیاست اختلاف دارند. در بارۀ ضرورت رجوع به روحانیت در مسایل سیاسی-اجتماعی تحولات محسوسی در نگرشها به چشم می خورد ، درباب دین و دولت، شاهد اختلاف نظر وسیعی هستیم. تمایل به اختیاری بودن دینداری در حال رشد است.
🔅بنابر برخی مطالعات حتی «خصوصی شدن دین» چندان گویای دین ورزی بخشی از گروه های جامعه ایران امروز نیست بلکه گرایش های «شخصی شده به دین» در حال رشدند. در دین خصوصی ، اعتقادات جدی وجود دارد جز اینکه این باورها نه الزامی عمومی بلکه میان فرد معتقد وخدایش است. اما در دین شخصی ، هرکس حسب احوال ومقتضات خود، گاهی به صورت موردی واقتضایی ودلبخواهانه به عناصری از دین متوسل می شود وگاهی از آن فاصله می گیرد.
🔅بنا به تحقیقات نه تنها گرایش به مانتو وروسری حتی با موها در بیرون در حال افزایش است بلکه خیلی ها فکر می کنند حجاب باطنی مهمتر از حجاب ظاهری است. بخش قابل توجهی در پیمایش ها اظهار کرده اند که در مهمانی ها با افراد نامحرم ، پوشیدگی را بدون روسری رعایت می کنند یا اصلا رعایت نمی کنند.
🔅عناصر سنتی و مدرن هر دو در جامعه ایران به حضور خود ادامه می دهند و فرهنگی « چند تکه ای»(بریکولاژی) شده به وجود می آورند. زیست جهان ایران نه یکسره سنتی است و نه برمنوال یک ایدئولوژی رسمی است ونه به طرزی ناب، سکولار وعرفی و مدرن است. میل به آزادی وتکثر هست. در ایران امروز بریکولاژهایی از دین وغیر دین پدیدار می شوند .
🔅گروه هایی از جامعه برحسب نیازها اقتضایی به مناسکی مانند مدیتیشن ، به نمادهایی مانند ساری بابا و به شبه عرفانها وبه عقایدی مانند تناسخ علاقه نشان می دهند.
🔅متغیرهای فردگرایی، لذت گرایی و اعتقاد صرفا قلبی در دینداری اهمیت پیدا می کنند. بخشی از جامعه مخصوصا جوانان می گویند گرایش به خدا ، به معنای تعبد و تقید سنتی به احکام فقهی و صرف نظر کردن از هویت فردی و ترجیحات فکری و سبک زندگی و لذات شخصی نیست. طبق بعضی تحقیقات هرچه انجام مناسک دینی لذت بخش تر باشد،بیشتر به آن گرایش نشان می دهند.
🔅می توانیم چهار سناریو برای آیندۀ دین در ایران تصور کرد که عبارتند از :
۱_ سناریوی سفید؛ حکمرانی خوب از یک سو، و «خلاقیت و ابتکارات واقع بینانۀ کنشگران دینی» از سوی دیگر
۲_ سناریوی سبز؛ خلاقیت و ابتکارات واقع بینانۀ کنشگران دین گرا با وجود اقتدارطلبی وتمامی خواهی در عرصه حکمرانی
۳_ سناریوی سرخ( حکمرانی خوب ودر مقابلش؛ انفعال، بی عملی یا رادیکالیسم و افراطی گری دینی)
۴_ سناریوی سیاه (تمامی خواهی در عرصه حکمرانی و افراط گرایی در صحنه اجتماعی)
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/RUNFq
🌾 @sedanet | @mfarasatkhah
صدانت
چهار سناریوی دینی در ایران آینده • صدانت
در سه دهه اخیر با توجه به مجموع تحولات اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، وضعیت دین و دینداری در جامعه ایران با چه تغییرات عمدهای مواجه شده است؟ (به لحاظ متغیرهایی
☘️ جوانههای بلوغ در شمالِ جنوب
✍️ #محسن_رنانی / ۶ مرداد ۱۳۹۶
🔅خبر را که خواندم دیگر خوابم نبرد. شاید خیلیها اصلا این خبر را ندیده باشند و آنانی که دیده اند نیز احتمالا به عنوان یک خبر بیاهمیت از کنار آن گذشته باشند، اما برای من خبر نشاط آوری بود که خواب را از سرم پراند. برای من نشانهای بود از رسیدن جامعه ما به یک نقطه عطف تاریخی. نقطهای که در آن دیگر حکومت نمیتواند با نشان دادن شکلاتهای اقتصادی، جامعه را به کرنش وا دارد. جامعه دارد میفهمد که پولهای دولتی و حکومتی ناپاک است و این پولها هر جا برود باید منتظر آفتها و آسیبهای بزرگ اجتماعی، فرهنگی و یا زیستمحیطی آن باشیم. بنابراین دیگر نمیشود با پخش کردن پول جامعه را فریب داد. این درک و بلوغ را البته جامعه در انتخابات ریاست جمهوری اخیر نیز نشان داد و گفت که دیگر با شکلات یارانه، فریب سیاسی نخواهد خورد.
🔅اما خبر چه بود؟ در ۴ مرداد خبرگزاریها نوشتند که «مردم مانع کلنگ زنی پتروشیمی دشتستان توسط وزیر صنعت شدند». خلاصه داستان این که وقتی مقامات استان بوشهر با برنامه ریزی قبلی و با سلام و صلوات وزیر صنعت را برای کلنگ زنی به محل احداث پروژه پتروشیمی دشتستان میبرند با حدود دو هزار نفر از مردم منطقه مواجه میشوند. اما آنان نیامده بودند تا در اطراف مقامات هلهله کنند و با فریبِ کلنگ زنی یک پروژه عظیم اقتصادی به خلسه بروند و نقل و نبات پخش کنند و گاو و گوسفند به زمین بزنند که خدا را شکر بالاخره منطقه ما هم به داشتن کارخانه پتروشیمی مفتخر شد؛ بلکه آنان آمده بودند تا خیلی مدنی و محترمانه با نمایش نوشتههایی مخالفت خود را با احداث این پروژه در آن مکان اعلام کنند و علت آن را هم نداشتن مجوزهای زیست محیطی، نامعلوم بودن محل تامین آب پروژه و نیز نامشخص بودن محل دفع پساب صنعتی آن ذکر کردهاند. وزیر باشعور دولت هم بدون آن که مردم را به فریبخوردگی و عامل استکبار بودن متهم کند تنها گفته است «در عمر کاریش برای اولین بار شاهد چنین رفتار اعتراضآمیز برای شروع عملیات اجرایی یک پروژه بزرگ صنعتی است» و بدون کلنگزنی، منطقه را ترک کرده است. آری ما داریم کمکم یاد میگیریم که اگر با هم باشیم بدون پاره کردن حنجرههایمان می توانیم کارهای بزرگی بکنیم. ما داریم یاد میگیریم که دیگر کمتر فریب بخوریم. ما داریم باور می کنیم که به پایان «قیمومیت دولت و حکومت در همه حوزهها» رسیدهایم. ما داریم طعم «حاکمیت مجازی» را میچشیم.
🔅اکنون اجازه میخواهم برای منطقه دشتستان بوشهر لقب پر افتخار «شمالِ جنوب» را برگزینم؛ نه به این خاطر که در شمال بوشهر واقع است یا آبوهوایش شمالی است، بلکه به این خاطر که مردمی در منطقهای کمتر برخوردار و انباشته از بیکاری جوانان، با رفتاری از جنس «توسعه یافتگی» از منافع بلندمدت خود و نسلهای آینده حفاظت کردهاند. در ادبیات سیاسی توسعه، مناطق و کشورهای توسعه یافته را «شمال» و مناطق و کشورهای توسعه نیافته را «جنوب» مینامند. مردم دشتستان در دلِ جنوب، رفتاری «شمالی» از خود بروز داده اند و با این رفتار، موفق به اثرگذاری بر تصمیم مقامات نیز شدهاند و این نشانه امیدوار کنندهای است.
🔅از قضا اصطلاح «شمالِ جنوب» را نخستین بار شاه برای منطقهای در جنوب استان بوشهر به کار برده است؛ جایی در حد فاصل عسلویه تا پارسیان. نقل است که شاه در یکی از سفرهایش که با بالگرد از این منطقه عبور میکرده است از سرسبزی و نشاط بهاری این منطقه در شگفت میشود و نام «شمالِ جنوب» را به این منطقه می دهد.
🔅خاطرم هست که در نشستی که چند سال پیش با فعالان اقتصادی و مدنی در شهر پارسیان داشتم در پاسخ به نگرانی آنان از احداث یک منطقه عظیم صنعتی برای تمرکز صنایع انرژیبَر در حد فاصل عسلویه و پارسیان و این که میگفتند به زودی یک عسلویه دومی در این منطقه شکل خواهد گرفت که محیط زیست منطقه را نابود خواهد کرد گفتم: هیچ راهکاری ندارید جز انسجام مدنی و گسترش شبکههای اجتماعی برای تحمیل ضوابط قانونیِ زیست محیطی به این صنایع؛ ضوابطی که طبق قانون باید رعایت کنند و به خاطر بیکفایتی دستگاههای مسئول، عملا رعایت نمیکنند که اگر بخواهند رعایت کنند بسیاری از آن پروژهها غیراقتصادی خواهند بود و اصولا احداث نخواهند شد.
🔅کوتاه سخن: جوانههای بلوغ در کشور ما در حال سرزدن است و این حرکت که در دشتستان انجام شد به عنوان یک حرکت نمادین و نقطه عطفی در کنشگری مدنی در کشور ما ثبت خواهد شد. جامعه ما دارد ققنوسوار از میان آتش درگیریهای سیاسی و جناحی، و از دل خاکستر برجای مانده ازعدم کفایت نظام تدبیر، خود را باز مییابد و پَر میگشاید. به گمانم وقت آن است که ایمان بیاوریم به پایان فصل سرد.
🌾 @sedanet | @Renani_Mohsen
✍️ #محسن_رنانی / ۶ مرداد ۱۳۹۶
🔅خبر را که خواندم دیگر خوابم نبرد. شاید خیلیها اصلا این خبر را ندیده باشند و آنانی که دیده اند نیز احتمالا به عنوان یک خبر بیاهمیت از کنار آن گذشته باشند، اما برای من خبر نشاط آوری بود که خواب را از سرم پراند. برای من نشانهای بود از رسیدن جامعه ما به یک نقطه عطف تاریخی. نقطهای که در آن دیگر حکومت نمیتواند با نشان دادن شکلاتهای اقتصادی، جامعه را به کرنش وا دارد. جامعه دارد میفهمد که پولهای دولتی و حکومتی ناپاک است و این پولها هر جا برود باید منتظر آفتها و آسیبهای بزرگ اجتماعی، فرهنگی و یا زیستمحیطی آن باشیم. بنابراین دیگر نمیشود با پخش کردن پول جامعه را فریب داد. این درک و بلوغ را البته جامعه در انتخابات ریاست جمهوری اخیر نیز نشان داد و گفت که دیگر با شکلات یارانه، فریب سیاسی نخواهد خورد.
🔅اما خبر چه بود؟ در ۴ مرداد خبرگزاریها نوشتند که «مردم مانع کلنگ زنی پتروشیمی دشتستان توسط وزیر صنعت شدند». خلاصه داستان این که وقتی مقامات استان بوشهر با برنامه ریزی قبلی و با سلام و صلوات وزیر صنعت را برای کلنگ زنی به محل احداث پروژه پتروشیمی دشتستان میبرند با حدود دو هزار نفر از مردم منطقه مواجه میشوند. اما آنان نیامده بودند تا در اطراف مقامات هلهله کنند و با فریبِ کلنگ زنی یک پروژه عظیم اقتصادی به خلسه بروند و نقل و نبات پخش کنند و گاو و گوسفند به زمین بزنند که خدا را شکر بالاخره منطقه ما هم به داشتن کارخانه پتروشیمی مفتخر شد؛ بلکه آنان آمده بودند تا خیلی مدنی و محترمانه با نمایش نوشتههایی مخالفت خود را با احداث این پروژه در آن مکان اعلام کنند و علت آن را هم نداشتن مجوزهای زیست محیطی، نامعلوم بودن محل تامین آب پروژه و نیز نامشخص بودن محل دفع پساب صنعتی آن ذکر کردهاند. وزیر باشعور دولت هم بدون آن که مردم را به فریبخوردگی و عامل استکبار بودن متهم کند تنها گفته است «در عمر کاریش برای اولین بار شاهد چنین رفتار اعتراضآمیز برای شروع عملیات اجرایی یک پروژه بزرگ صنعتی است» و بدون کلنگزنی، منطقه را ترک کرده است. آری ما داریم کمکم یاد میگیریم که اگر با هم باشیم بدون پاره کردن حنجرههایمان می توانیم کارهای بزرگی بکنیم. ما داریم یاد میگیریم که دیگر کمتر فریب بخوریم. ما داریم باور می کنیم که به پایان «قیمومیت دولت و حکومت در همه حوزهها» رسیدهایم. ما داریم طعم «حاکمیت مجازی» را میچشیم.
🔅اکنون اجازه میخواهم برای منطقه دشتستان بوشهر لقب پر افتخار «شمالِ جنوب» را برگزینم؛ نه به این خاطر که در شمال بوشهر واقع است یا آبوهوایش شمالی است، بلکه به این خاطر که مردمی در منطقهای کمتر برخوردار و انباشته از بیکاری جوانان، با رفتاری از جنس «توسعه یافتگی» از منافع بلندمدت خود و نسلهای آینده حفاظت کردهاند. در ادبیات سیاسی توسعه، مناطق و کشورهای توسعه یافته را «شمال» و مناطق و کشورهای توسعه نیافته را «جنوب» مینامند. مردم دشتستان در دلِ جنوب، رفتاری «شمالی» از خود بروز داده اند و با این رفتار، موفق به اثرگذاری بر تصمیم مقامات نیز شدهاند و این نشانه امیدوار کنندهای است.
🔅از قضا اصطلاح «شمالِ جنوب» را نخستین بار شاه برای منطقهای در جنوب استان بوشهر به کار برده است؛ جایی در حد فاصل عسلویه تا پارسیان. نقل است که شاه در یکی از سفرهایش که با بالگرد از این منطقه عبور میکرده است از سرسبزی و نشاط بهاری این منطقه در شگفت میشود و نام «شمالِ جنوب» را به این منطقه می دهد.
🔅خاطرم هست که در نشستی که چند سال پیش با فعالان اقتصادی و مدنی در شهر پارسیان داشتم در پاسخ به نگرانی آنان از احداث یک منطقه عظیم صنعتی برای تمرکز صنایع انرژیبَر در حد فاصل عسلویه و پارسیان و این که میگفتند به زودی یک عسلویه دومی در این منطقه شکل خواهد گرفت که محیط زیست منطقه را نابود خواهد کرد گفتم: هیچ راهکاری ندارید جز انسجام مدنی و گسترش شبکههای اجتماعی برای تحمیل ضوابط قانونیِ زیست محیطی به این صنایع؛ ضوابطی که طبق قانون باید رعایت کنند و به خاطر بیکفایتی دستگاههای مسئول، عملا رعایت نمیکنند که اگر بخواهند رعایت کنند بسیاری از آن پروژهها غیراقتصادی خواهند بود و اصولا احداث نخواهند شد.
🔅کوتاه سخن: جوانههای بلوغ در کشور ما در حال سرزدن است و این حرکت که در دشتستان انجام شد به عنوان یک حرکت نمادین و نقطه عطفی در کنشگری مدنی در کشور ما ثبت خواهد شد. جامعه ما دارد ققنوسوار از میان آتش درگیریهای سیاسی و جناحی، و از دل خاکستر برجای مانده ازعدم کفایت نظام تدبیر، خود را باز مییابد و پَر میگشاید. به گمانم وقت آن است که ایمان بیاوریم به پایان فصل سرد.
🌾 @sedanet | @Renani_Mohsen
☘️ مرگ سقراط؛ روایت افلاطونی و تفسير نيچه ای
✍️ نویسنده: مسعود #زنجانی
🍁 روایت افلاطون از مرگ سقراط
🔅 افلاطون در فایدون آنچنان بنای يادبود عظيمی برای سقراط برپا میکند که باشکوهتر از آن به تصور در نمیآید. سقراط حتی در بستر مرگ حاضران را به گونهای وامیدارد که هر ترديدی را كه دربارۀ کانونیترین اندیشههای او در دل نهان دارند، به روشنی بر زبان آرند. سقراط از مرگ بیمی ندارد، اما به طور جدّی بيم دارد که دلبستگی شاگردانش به او و بیمِ آنها از ناراحتساختنِ او در دم مرگ، مانعی برای ادامۀ گفتگو و جستجوی حقيقت شود. هنگامی كه حاضران مجلس برای اينكه سقراط را ناراحت نكنند، میكوشند ترديدها و ايرادهای خود را پنهان نگاه دارند، سقراط نغمۀ قو را به ياد آنها میآورد كه در دمِ مرگ زيباتر و نشاطانگيزتر از اوقاتِ ديگر است و آنجا كه به نظر میرسد که آنها از کوشش بیشتر برای پيشرفتِ بحث منصرف شدهاند و گویی در اندیشهورزی سست گشتهاند، سقراط است که همچون سرداری لشگرِ شكستخورده و پراكنده را دوباره گرد میآورد و به دنبال خويش به ميدان بحث میكشاند و برای حملهای تازه آماده میسازد؛ دست دراز میكند و زلفهای فايدون را كه در كنارش نشسته است میگيرد و با آنها بازی میكند و میگويد:
"فايدون! فردا بامداد اين گيسوی زيبا بريده خواهد بود! ولی آن را نبايد برای مرگ من ببُری، بلكه من و تو امروز بايد گيسوی خود را ببُريم، اگر معلوم شود که بحثِ ما مرده است و نمیتوانيم زندهاش كنيم."
🔅 سقراط در آخرين لحظاتِ حياتش، به شكرانۀ شفایی كه ارمغانِ مرگش میدانست و او را از بيماريِ سراسر زندگیاش، يعنی حياتِ جسمانی، رهایی میداد، نذری میكند و برای ادای آن يكی از شاگردانش را صدا میزند و میگويد:
"كريتون! به آسكلپيوس (خدای طب) خروسی بدهكارم. بدهی مرا بپرداز!"
🍁 تفسیر نیچه از روایت افلاطونی مرگ سقراط
🔅 نيچه با رویکردِ رادیکالی دست به انتقاد سقراط میزند و با نقل جملۀ پايانی حياتِ او میگويد:
"من سقراط را در حكمت و شجاعتِ آنچه كه انجام داد، آنچه كه گفت و آنچه كه نگفت میستايم. اين وروجكِ عاشق و طنّازِ آتنی، اين موشگير، كه گستاخترين جوانان را به لرزه میانداخت، فقط حكيمترين ورّاجِ زمان نبود بلكه او در سكوتكردن عظمت خود را به نمايش گذاشت. كاش او در آخرين لحظات زندگیاش سكوت میكرد تا شايد به مقام معنویِ به مراتب والاتری دست میيافت. در آن لحظات چيزی خواه مرگ، سمّ، تقوا يا زيركی زبان او را لق كرد و او را به ادای اين جمله كشاند."
(حكمت شادان ـ قطعه 340 )
🔅 نیچه در کتاب «غروبِ بتها»، اندیشهٔ انتقادی خود به سقراط را با تحلیل و تفصیل بیشتری بیان میدارد: "فرزانهترین مردانِ روزگاران دربارۀ زندگی یکسان داوری کردهاند: زندگی به هیچ نمیارزد... همیشه و همهجا آوازشان شنیده شده است ـــ آوازی آکنده از شک، از اندوه، از بیزاری از زندگی، از نپذیرفتن زندگی. سقراط هم هنگامِ مرگ گفت: «زندگی ـ یعنی بیماریِ دور و دراز. من به آسکلپیوسِ شفابخش یک خروس بدهکارم.» سقراط نیز از زندگی سیر شده بود ـ این چه چیزی را ثابت میکند؟ به چه اشارت دارد؟ .... این که میباید با غریزهها جنگید ــ نسخهای است که تباهی زدگی میدهد: تا زمانی که زندگی میبالد، سعادت برابر است با غریزه... اما او خود آیا این را دریافت، این زیرکترینِ همۀ خودفریبان؟ آیا در آن خردمندیِ رویکردِ دلیرانه به مرگ سرانجام این را با خود گفت؟ ... سقراط میخواست بمیردــ این آتن نبود که جامِ شوکران را به او داد؛ او خود بود. او آتن را به دادنِ جام شوکران واداشت... او زیرِ لب با خود گفت: «سقراط طبیب نیست. اینجا مرگ طبیب است و بس... سقراط خود جز بیمارِ دیرینهای نبوده است ...»"
🔅 نیچه میگوید انحطاطِ فرهنگِ یونانی از آن هنگام آغاز شد که در الگوی تربیتیِ جوانان آتن یک دگردیسیِ رادیکال پدیدار گشت و سقراط جایگزینِ آشیل (یکی از قهرمانانِ حماسههای هومری) شد. سقراط این دنیا را "زندان" و زندگی اینجهانی را "بیماری" تلقّی میکرد و بنابراین، راهِ رهایی از این زندان و دارویِ درمانگرِ این بیماری را در "مرگ" میدید و به تَبَع، رستگاری را نیز در آن جهان (هادس: جهانِ مردگان) میجُست، حال آنکه آشیل میگفت «ترجیح میدهم در این جهان، بردهٔ یک رعیتِ گاوچران باشم تا اینکه در آن جهان سَروَر و اربابِ همگان باشم.»
🔅 انتقاد نیچه به سقراط، نه انتقاد به یک فرد، بلکه انتقاد به یک ایدهٔ تاریخی و فرهنگی است. اما این مقصود برای نیچه محقّق نمیشود، جز در یک گفتگوی انتقادی مُدام با سقراط. نیچه خود را در محاصرهْ سقراط میبیند و بنابراین، گریز و گزیری برای خود جز یک جنگِ تنبهتن با او نمیبیند. به تعبیر خودش، "سقراط چونان سخت به من نزدیک ایستاده است که من هر روز با او میجنگم."
متن کامل این نوشتار👇
✨→ 3danet.ir/Huv2M
🌾 @sedanet
🌾 @vivaphilosophy
✍️ نویسنده: مسعود #زنجانی
🍁 روایت افلاطون از مرگ سقراط
🔅 افلاطون در فایدون آنچنان بنای يادبود عظيمی برای سقراط برپا میکند که باشکوهتر از آن به تصور در نمیآید. سقراط حتی در بستر مرگ حاضران را به گونهای وامیدارد که هر ترديدی را كه دربارۀ کانونیترین اندیشههای او در دل نهان دارند، به روشنی بر زبان آرند. سقراط از مرگ بیمی ندارد، اما به طور جدّی بيم دارد که دلبستگی شاگردانش به او و بیمِ آنها از ناراحتساختنِ او در دم مرگ، مانعی برای ادامۀ گفتگو و جستجوی حقيقت شود. هنگامی كه حاضران مجلس برای اينكه سقراط را ناراحت نكنند، میكوشند ترديدها و ايرادهای خود را پنهان نگاه دارند، سقراط نغمۀ قو را به ياد آنها میآورد كه در دمِ مرگ زيباتر و نشاطانگيزتر از اوقاتِ ديگر است و آنجا كه به نظر میرسد که آنها از کوشش بیشتر برای پيشرفتِ بحث منصرف شدهاند و گویی در اندیشهورزی سست گشتهاند، سقراط است که همچون سرداری لشگرِ شكستخورده و پراكنده را دوباره گرد میآورد و به دنبال خويش به ميدان بحث میكشاند و برای حملهای تازه آماده میسازد؛ دست دراز میكند و زلفهای فايدون را كه در كنارش نشسته است میگيرد و با آنها بازی میكند و میگويد:
"فايدون! فردا بامداد اين گيسوی زيبا بريده خواهد بود! ولی آن را نبايد برای مرگ من ببُری، بلكه من و تو امروز بايد گيسوی خود را ببُريم، اگر معلوم شود که بحثِ ما مرده است و نمیتوانيم زندهاش كنيم."
🔅 سقراط در آخرين لحظاتِ حياتش، به شكرانۀ شفایی كه ارمغانِ مرگش میدانست و او را از بيماريِ سراسر زندگیاش، يعنی حياتِ جسمانی، رهایی میداد، نذری میكند و برای ادای آن يكی از شاگردانش را صدا میزند و میگويد:
"كريتون! به آسكلپيوس (خدای طب) خروسی بدهكارم. بدهی مرا بپرداز!"
🍁 تفسیر نیچه از روایت افلاطونی مرگ سقراط
🔅 نيچه با رویکردِ رادیکالی دست به انتقاد سقراط میزند و با نقل جملۀ پايانی حياتِ او میگويد:
"من سقراط را در حكمت و شجاعتِ آنچه كه انجام داد، آنچه كه گفت و آنچه كه نگفت میستايم. اين وروجكِ عاشق و طنّازِ آتنی، اين موشگير، كه گستاخترين جوانان را به لرزه میانداخت، فقط حكيمترين ورّاجِ زمان نبود بلكه او در سكوتكردن عظمت خود را به نمايش گذاشت. كاش او در آخرين لحظات زندگیاش سكوت میكرد تا شايد به مقام معنویِ به مراتب والاتری دست میيافت. در آن لحظات چيزی خواه مرگ، سمّ، تقوا يا زيركی زبان او را لق كرد و او را به ادای اين جمله كشاند."
(حكمت شادان ـ قطعه 340 )
🔅 نیچه در کتاب «غروبِ بتها»، اندیشهٔ انتقادی خود به سقراط را با تحلیل و تفصیل بیشتری بیان میدارد: "فرزانهترین مردانِ روزگاران دربارۀ زندگی یکسان داوری کردهاند: زندگی به هیچ نمیارزد... همیشه و همهجا آوازشان شنیده شده است ـــ آوازی آکنده از شک، از اندوه، از بیزاری از زندگی، از نپذیرفتن زندگی. سقراط هم هنگامِ مرگ گفت: «زندگی ـ یعنی بیماریِ دور و دراز. من به آسکلپیوسِ شفابخش یک خروس بدهکارم.» سقراط نیز از زندگی سیر شده بود ـ این چه چیزی را ثابت میکند؟ به چه اشارت دارد؟ .... این که میباید با غریزهها جنگید ــ نسخهای است که تباهی زدگی میدهد: تا زمانی که زندگی میبالد، سعادت برابر است با غریزه... اما او خود آیا این را دریافت، این زیرکترینِ همۀ خودفریبان؟ آیا در آن خردمندیِ رویکردِ دلیرانه به مرگ سرانجام این را با خود گفت؟ ... سقراط میخواست بمیردــ این آتن نبود که جامِ شوکران را به او داد؛ او خود بود. او آتن را به دادنِ جام شوکران واداشت... او زیرِ لب با خود گفت: «سقراط طبیب نیست. اینجا مرگ طبیب است و بس... سقراط خود جز بیمارِ دیرینهای نبوده است ...»"
🔅 نیچه میگوید انحطاطِ فرهنگِ یونانی از آن هنگام آغاز شد که در الگوی تربیتیِ جوانان آتن یک دگردیسیِ رادیکال پدیدار گشت و سقراط جایگزینِ آشیل (یکی از قهرمانانِ حماسههای هومری) شد. سقراط این دنیا را "زندان" و زندگی اینجهانی را "بیماری" تلقّی میکرد و بنابراین، راهِ رهایی از این زندان و دارویِ درمانگرِ این بیماری را در "مرگ" میدید و به تَبَع، رستگاری را نیز در آن جهان (هادس: جهانِ مردگان) میجُست، حال آنکه آشیل میگفت «ترجیح میدهم در این جهان، بردهٔ یک رعیتِ گاوچران باشم تا اینکه در آن جهان سَروَر و اربابِ همگان باشم.»
🔅 انتقاد نیچه به سقراط، نه انتقاد به یک فرد، بلکه انتقاد به یک ایدهٔ تاریخی و فرهنگی است. اما این مقصود برای نیچه محقّق نمیشود، جز در یک گفتگوی انتقادی مُدام با سقراط. نیچه خود را در محاصرهْ سقراط میبیند و بنابراین، گریز و گزیری برای خود جز یک جنگِ تنبهتن با او نمیبیند. به تعبیر خودش، "سقراط چونان سخت به من نزدیک ایستاده است که من هر روز با او میجنگم."
متن کامل این نوشتار👇
✨→ 3danet.ir/Huv2M
🌾 @sedanet
🌾 @vivaphilosophy
🎥 کلی مک گونیگال (Kelly MacGonigal) روانشناس سلامت دانشگاه استنفورد: چطور با استرس دوست بشیم؟
مشاهده فیلم با زیرنویس دو زبانه (به همراه متن انگلیسی و فارسی)👇
✨→ 3danet.ir/As3fK
🌾 @sedanet
مشاهده فیلم با زیرنویس دو زبانه (به همراه متن انگلیسی و فارسی)👇
✨→ 3danet.ir/As3fK
🌾 @sedanet
☘️ درسگفتار «مقدمه ای بر فهم کانت» از #محمدمهدی_اردبیلی
صوت - ۷ جلسه - انجمن جامعه شناسی ایران👇
✨ → 3danet.ir/7jhIC
🌾 @PhilosophicalHalt | @sedanet
صوت - ۷ جلسه - انجمن جامعه شناسی ایران👇
✨ → 3danet.ir/7jhIC
🌾 @PhilosophicalHalt | @sedanet
☘️ خاستگاه فیزیکی وکارامدی مدل «مکملیت»
✍️ مهدی قائد شرف
🔅علوم تجربی غربی مدرن، بدون تردید گسترش ملموس و قابل ملاحظهای را از قرن شانزدهم داشتهاند. البته گسترش دین بسیار پیشتر اتفاق افتاده اما اکنون بیش از پیش شکوفا شده است. درست است که تز سکیولاریزم در این میان وجود دارد و براساس آن علم و تکنولوژی از یکسو و دین از سوی دیگر، به صورت معکوسی مربوط شدهاند چنانکه اولی در اوج است و دومی در حضیض، با وجود این احیا و بازگشت اخیر دین و باور دینی در بسیاری از نقاط عالم، سایه شک بر تز سکیولاریزم انداخته است. رابطه میان این دو نیروی فرهنگی بسیار عظیم، جنجالبرانگیز، ذوابعاد و گیجکننده بوده است.
بخش سترگی از ادبیات علم و دین به رابطه این دو پرداختهاند و بیان میکنند که شمار زیادی از فهمهای مختلف از این رابطه وجود دارد.
🔅امروزه ترسیم مدلی جامع و مانع برای ارتباط علم و دین از مشکلات اندیشمندان در این زمینه است. به طور قطع نمیتوان گفت که کدام مدل کاملا بر دیگر مدل برتری دارد چراکه هر کدام از مدلها به نوعی متوجه نقدهایی است که بر دیگر مدلها وارد نیست. مزیت نسبی مدلها نسبت به یکدیگر، دنیس الکساندر را به سوی این ایده میکشاند که روی هم رفته مدل مکملیت، در مقایسه با دیگر مدلها، گرچه در معرض نقدهایی است، اما در عین حال به دلیل کارآمدی و سروکار داشتن با واقعیت به عنوان امری چندلایه، میتواند جامعتر و مانعتر باشد. توجه به این امر لازم است که به نظر میرسد باور الکساندر این است که مدل مکملیت در مقایسه با دیگر مدلها جامعتر و مفیدتر است نه اینکه فینفسه و به تنهایی چنین باشد.
متن کامل این نوشتار👇
✨→ 3danet.ir/9T1Do
🌾 @sedanet
✍️ مهدی قائد شرف
🔅علوم تجربی غربی مدرن، بدون تردید گسترش ملموس و قابل ملاحظهای را از قرن شانزدهم داشتهاند. البته گسترش دین بسیار پیشتر اتفاق افتاده اما اکنون بیش از پیش شکوفا شده است. درست است که تز سکیولاریزم در این میان وجود دارد و براساس آن علم و تکنولوژی از یکسو و دین از سوی دیگر، به صورت معکوسی مربوط شدهاند چنانکه اولی در اوج است و دومی در حضیض، با وجود این احیا و بازگشت اخیر دین و باور دینی در بسیاری از نقاط عالم، سایه شک بر تز سکیولاریزم انداخته است. رابطه میان این دو نیروی فرهنگی بسیار عظیم، جنجالبرانگیز، ذوابعاد و گیجکننده بوده است.
بخش سترگی از ادبیات علم و دین به رابطه این دو پرداختهاند و بیان میکنند که شمار زیادی از فهمهای مختلف از این رابطه وجود دارد.
🔅امروزه ترسیم مدلی جامع و مانع برای ارتباط علم و دین از مشکلات اندیشمندان در این زمینه است. به طور قطع نمیتوان گفت که کدام مدل کاملا بر دیگر مدل برتری دارد چراکه هر کدام از مدلها به نوعی متوجه نقدهایی است که بر دیگر مدلها وارد نیست. مزیت نسبی مدلها نسبت به یکدیگر، دنیس الکساندر را به سوی این ایده میکشاند که روی هم رفته مدل مکملیت، در مقایسه با دیگر مدلها، گرچه در معرض نقدهایی است، اما در عین حال به دلیل کارآمدی و سروکار داشتن با واقعیت به عنوان امری چندلایه، میتواند جامعتر و مانعتر باشد. توجه به این امر لازم است که به نظر میرسد باور الکساندر این است که مدل مکملیت در مقایسه با دیگر مدلها جامعتر و مفیدتر است نه اینکه فینفسه و به تنهایی چنین باشد.
متن کامل این نوشتار👇
✨→ 3danet.ir/9T1Do
🌾 @sedanet
🎙سخنرانی محمدجعفر امیر محلاتی با عنوان مانیفست دوستی
کانون فکر آرکه - شیراز - ۳۰ تیر ۹۶
صوت این سخنرانی👇
✨→ 3danet.ir/JC8BR
🌾 @sedanet
کانون فکر آرکه - شیراز - ۳۰ تیر ۹۶
صوت این سخنرانی👇
✨→ 3danet.ir/JC8BR
🌾 @sedanet
🎙 سخنرانی #ایرج_شهبازی با عنوان مغالطه
موسسه سروش مولانا - سال 1390 - در 39 دقیقه
صوت این سخنرانی👇
✨→ 3danet.ir/3TC4I
🌾 @sedanet | @irajshahbazi | @souroshmolana
موسسه سروش مولانا - سال 1390 - در 39 دقیقه
صوت این سخنرانی👇
✨→ 3danet.ir/3TC4I
🌾 @sedanet | @irajshahbazi | @souroshmolana
☘️ تغافل از حق ها در فلسفه سیاسی کانت
✍️ احمد سلیمانی بابادی
🔅قرائت کانت از "قرارداد اجتماعی" با قرائت اسلاف خود تفاوت بنیادین دارد. آنان اساس روی آوردن مردم به قرارداد اجتماعی را حق محوری و استیفای حقوق و منافع به صورت مسالمت آمیز در جامعه دانسته اند.لیکن به عقیده کانت قرارداد اجتماعی می تواند در سپهری فراتر از احقاق حقوق و منافع و همچنین دفع زیان ها باشد.
🔅از این رو قرارداداجتماعی در فلسفه سیاسی کانت پی آمد یک اصل خردمندانه است که به موجب آن حکومتی مدنی برپا می شود. لذا ظهور ایده ای از سوی عقل عملی محض است که جنبه فراتجربی یا پیشینی دارد و به موجب آن می توان انتظار داشت انسان بعنوان موجودی خردورز و برخوردار از حقوق ذاتی و پیشینی با رضایت به جامعه مدنی بپیوندد.بر این اساس نیروی الزام آور قرارداد اجتماعی و تعهدات ناشی از آن ، از یک امر مطلق اخلاقی برمی خیزد و همچنین از یک اصل موضوعه عقل عملی محض سرچشمه می گیرد. که پذیرش آن بر آزادی اراده مبتنی است و اصل آزادی اراده در فلسفه سیاسی کانت یعنی انتخاب کردن به صورتی که اراده بتواند دستورهایی را که تعیین کننده انتخابش بوده اند همچون قوانین کلی تلقی کند.
🔅با توجه به اشاره اجمالی فوق به فلسفه سیاسی کانت می توان اینگونه نتیجه گرفت که کانت نسبت به مقوله ی حاکمیت قانون از اصل مهمی که قوانین و اخلاق برای تضمین آنها بنا شده اند مغفول مانده است.کانت بایک نگرش تکلیف مدارانه به اخلاق ، آزادی و اراده ی شخص را صرفاً برای انتخاب در جهت امر مطلق تلقی می کند.بدین نحو که در این نگرش کانتی شخص برخلاف آنکه در برابر نهاد حاکم و قوانین مطالبه گر حقوق و آزادی هایش باشد ، بیشتر دغدغه اش ادای تکالیف قانونی می باشد.
🔅مهمترین تبعات خطرناک اندیشه کانت ، تمکین مکلفانه ی شهروندان در برابر قوانین ظالمانه و غیر اخلاقی می باشد . در واقع با تعمق در فلسفه سیاسی کانت به این نکته ی بنیادین پی می بریم که وی با ترسی که از بی نظمی و آشوب دارد به تعبیر هانا آرنت با فاصله گرفتن از اخلاق چاره ی کار را در قانون گرایی و الزام های آن یافته و دستگاه فلسفی خود را به جرات می توان گفت که قربانی حفظ نظم و برقراری امنیت ساخته است.
🔅بنابراین کانت صرف پذیرش قرارداد اجتماعی و دوری از وضعیت طبیعی که هرکس می تواند خودسرانه عمل کند ، را تنها هدف خود در فلسفه سیاسی اش دانسته که شهروندان می بایستی به حکومت قانون اقتدا کنند.و از این سوال که به چه قانونی باید اقتدا کرد که حق ها به عنوان مبنای اصلی ایجاد قانون قابلیت شکوفایی را داشته باشند ، مغفول مانده است.
🔅علی ایحال در این نوشتار مسئله ی اصلی ، نگرش حق مدارانه به اخلاق است و ما آن عملی را اخلاقی می دانیم که حق ها بعنوان سرمایه های نخستین زندگی جمعی در یک جامعه مدنی قابلیت بالفعل شدن را داشته باشد.البته از این نکته نباید غافل شد که مقصودمان از حق ها با در نظر گرفتن همه ی جوانب فرهنگی و تمدنی جوامع می باشد.
🌾 @sedanet
✍️ احمد سلیمانی بابادی
🔅قرائت کانت از "قرارداد اجتماعی" با قرائت اسلاف خود تفاوت بنیادین دارد. آنان اساس روی آوردن مردم به قرارداد اجتماعی را حق محوری و استیفای حقوق و منافع به صورت مسالمت آمیز در جامعه دانسته اند.لیکن به عقیده کانت قرارداد اجتماعی می تواند در سپهری فراتر از احقاق حقوق و منافع و همچنین دفع زیان ها باشد.
🔅از این رو قرارداداجتماعی در فلسفه سیاسی کانت پی آمد یک اصل خردمندانه است که به موجب آن حکومتی مدنی برپا می شود. لذا ظهور ایده ای از سوی عقل عملی محض است که جنبه فراتجربی یا پیشینی دارد و به موجب آن می توان انتظار داشت انسان بعنوان موجودی خردورز و برخوردار از حقوق ذاتی و پیشینی با رضایت به جامعه مدنی بپیوندد.بر این اساس نیروی الزام آور قرارداد اجتماعی و تعهدات ناشی از آن ، از یک امر مطلق اخلاقی برمی خیزد و همچنین از یک اصل موضوعه عقل عملی محض سرچشمه می گیرد. که پذیرش آن بر آزادی اراده مبتنی است و اصل آزادی اراده در فلسفه سیاسی کانت یعنی انتخاب کردن به صورتی که اراده بتواند دستورهایی را که تعیین کننده انتخابش بوده اند همچون قوانین کلی تلقی کند.
🔅با توجه به اشاره اجمالی فوق به فلسفه سیاسی کانت می توان اینگونه نتیجه گرفت که کانت نسبت به مقوله ی حاکمیت قانون از اصل مهمی که قوانین و اخلاق برای تضمین آنها بنا شده اند مغفول مانده است.کانت بایک نگرش تکلیف مدارانه به اخلاق ، آزادی و اراده ی شخص را صرفاً برای انتخاب در جهت امر مطلق تلقی می کند.بدین نحو که در این نگرش کانتی شخص برخلاف آنکه در برابر نهاد حاکم و قوانین مطالبه گر حقوق و آزادی هایش باشد ، بیشتر دغدغه اش ادای تکالیف قانونی می باشد.
🔅مهمترین تبعات خطرناک اندیشه کانت ، تمکین مکلفانه ی شهروندان در برابر قوانین ظالمانه و غیر اخلاقی می باشد . در واقع با تعمق در فلسفه سیاسی کانت به این نکته ی بنیادین پی می بریم که وی با ترسی که از بی نظمی و آشوب دارد به تعبیر هانا آرنت با فاصله گرفتن از اخلاق چاره ی کار را در قانون گرایی و الزام های آن یافته و دستگاه فلسفی خود را به جرات می توان گفت که قربانی حفظ نظم و برقراری امنیت ساخته است.
🔅بنابراین کانت صرف پذیرش قرارداد اجتماعی و دوری از وضعیت طبیعی که هرکس می تواند خودسرانه عمل کند ، را تنها هدف خود در فلسفه سیاسی اش دانسته که شهروندان می بایستی به حکومت قانون اقتدا کنند.و از این سوال که به چه قانونی باید اقتدا کرد که حق ها به عنوان مبنای اصلی ایجاد قانون قابلیت شکوفایی را داشته باشند ، مغفول مانده است.
🔅علی ایحال در این نوشتار مسئله ی اصلی ، نگرش حق مدارانه به اخلاق است و ما آن عملی را اخلاقی می دانیم که حق ها بعنوان سرمایه های نخستین زندگی جمعی در یک جامعه مدنی قابلیت بالفعل شدن را داشته باشد.البته از این نکته نباید غافل شد که مقصودمان از حق ها با در نظر گرفتن همه ی جوانب فرهنگی و تمدنی جوامع می باشد.
🌾 @sedanet