🍂 اندیشیدن برای مقابله با شر
✍️ نورمن استاکْوِل
🔅باید میفهمیدم که چطور میشود که آدمهای معمولی به کارهای وحشتناک دست میزنند. بعد دیدم که منشأ آن بذرِ بسیار کوچکی است به نام بیمبالاتی. بیفکری. مبهوت شده بودم. میبینی که تازه داری تمامِ معناهای "بیملاحظه" بودن را میفهمی؛ این که وقتی میگویند: "بیفکر نباش"، منظورشان این است که: "بقیهی مردم را به حساب نمیآوری." این که آرنت در سراسر گزارش خود از همین واژه برای توصیف آیشمن استفاده میکند معنایش این است که آیشمن به این دلیل توانسته بود دست به آن کارها بزند که آدمِ به شدت بیفکری بود.
🔅کتاب مینیچ پژوهشی فراگیر را دربارهی انواع شر و همچنین بیفکری و بیاندیشگی ارائه میدهد. او بینِ «شر فزاینده» که در مدت زمان کوتاهی و به واسطهی معدودی از مجرمان به حد کمالِ خود میرسد و «شر فراگیر» که زمانی طولانی میطلبد تا به وقوع بپیوندد و در عین حال عدهی کثیری به میل خود در آن مشارکت دارند، تمایز قائل میشود. مینیچ میگوید: «پنج نفر آدم نمیتوانند نسلکشی کنند. برای این کار، جمع کثیری لازم است.» او خاطرنشان میکند که بعضی از شرها هم فزاینده اند و هم فراگیر. او میگوید: «شر فزاینده از بعضی جهات به جرقه شبیه است. اما آدمها باید همچنان بیفکر و بیاندیشه باقی بمانند و بگذارند اخلاقیاتِ معمول در این رابطه بازتعریف شود تا چنین شری به وقوع بپیوندد، چرا که آنها و ما به سنتها و عرفهایی مشخص و همچنین به کلیشهها عادت کردهایم و عادت نداریم بگوییم: "صبر کن، این فرق میکند و من نمیتوانم این کار را انجام دهم."»
🔅همین کلیشهای فکر کردن، همین بیفکری و بیاندیشگی است که امکانِ تبدیل شدنِ آدمها به چرخدندههای ماشینِ تولید «شر فراگیر» را فراهم میکند. این چیزی است که مینیچ در کتابش با عبارت «شر پیشپاافتادگی» به توصیف آن میپردازد؛ این واقعیتِ ساده که: برای مرتکب شدنِ چنین شرهای فراگیری، عدهی کثیری از «مردم عادی باید هر روز پشت سر هم از خواب بیدار شوند؛ صبحانه بخورند؛ در روشنایی روز از خانه بیرون بروند و به بقیهی مردم بپیوندند؛ و یک بار دیگر، خود آنها مستقیماً و تعمداً به اعمال هولناکی دست بزنند، و یا آگاهانه در فراهم آوردنِ امکان این که دیگران تعمداً دست به چنین اعمالی بزنند مشارکت کنند.»
🔅کریس ادلسون مینویسد کارگرانِ بسیاری آن روز را نیز مثل بقیهی روزها آغاز کردند و با این حال، آن را با انجام کاری غیرعادی به پایان بردند. در فرودگاه بینالمللی دالِس در ویرجینیا، به دستهای پسربچهای پنج ساله دستبند زدند و او به مدت چند ساعت در بازداشت به سر برد. کودکی پنج ساله! در همان فرودگاه، یک زن سومالیایی که قصد سفر با دو فرزندش را داشت که هردو شهروند آمریکا بودند، به مدت بیست ساعت، بدون آن که غذایی در اختیارش گذاشته شود، بازداشت شد و گفته میشود که به او دستبند هم زده بودند و تهدیدش هم کرده بودند که از آمریکا اخراج خواهد شد. زنی شصت و پنج ساله نیز که برای ملاقات پسرش (که گروهبانی است که در پاسگاه فورت برگِ کارولینای شمالی خدمت میکند) از قطر به آمریکا آمده بود، بیش از سی و سه ساعت در فرودگاه کِندی نگه داشته شد و اجازهی استفاده از ویلچر نیز به او ندادند.
🔅ادلسون نوشته است: «مردان و زنانی که برای دولت فدرال کار میکنند به این وظایف نیز مانند دیگر وظایفشان عمل کردند و بعد نزد خانوادههایشان برگشتند، و آنجا احتمالاً شامشان را خوردند و برای فرزندانشان پیش از خواب، قصه نیز خواندند. این افراد در شرایط عادی کسانی هستند که احتمالاً با همسایگان و همکارانشان با مهربانی برخورد میکنند و به دنبال آسیب رساندن به دیگران نیستند. این جریان از آنجا دلسردکننده میشود که به یادمان میآورد که اقتدارگرایان میتوانند به سادگی و بدون هیچ دردسری افرادی را که برای پیش بردنِ اعمالِ بیرحمانهشان نیاز دارند پیدا کنند. این یعنی که آنها برای این کار به هیولاهای خاصی احتیاج ندارند؛ بلکه میتوانند اوامرشان را به افراد عادی ابلاغ کنند و آن افراد نیز از سر وظیفهشناسی از آن دستورها اطاعت کنند.»
🔅پس، جوامع چطور میتوانند افرادی را در خود پرورش دهند که بتوانند در مقابل شرِ پیشپاافتادگی مقاومت کنند؟ از نظر مینیچ، مهم این است که ابزار اندیشیدن را در اختیار مردم بگذاریم، نه این که فقط «آموزش»شان بدهیم که کارشان را درست انجام دهند. او توضیح میدهد که از نظر بسیاری از رهبران سیاسیِ دنیای امروز، «هدف از تحصیل، آماده شدن برای اشتغال است، که بتوانیم پول بیشتری در بیاوریم. این معیار آنهاست. خب، این موضوع به شما نشان میدهد که آنها از طریق آموزش، چه هدفی را دنبال میکنند. آنها میخواهند که شما در اقتصاد نقش داشته باشید و به رشد آن کمک کنید.»
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/GeOYX
🌾 @Sedanet
✍️ نورمن استاکْوِل
🔅باید میفهمیدم که چطور میشود که آدمهای معمولی به کارهای وحشتناک دست میزنند. بعد دیدم که منشأ آن بذرِ بسیار کوچکی است به نام بیمبالاتی. بیفکری. مبهوت شده بودم. میبینی که تازه داری تمامِ معناهای "بیملاحظه" بودن را میفهمی؛ این که وقتی میگویند: "بیفکر نباش"، منظورشان این است که: "بقیهی مردم را به حساب نمیآوری." این که آرنت در سراسر گزارش خود از همین واژه برای توصیف آیشمن استفاده میکند معنایش این است که آیشمن به این دلیل توانسته بود دست به آن کارها بزند که آدمِ به شدت بیفکری بود.
🔅کتاب مینیچ پژوهشی فراگیر را دربارهی انواع شر و همچنین بیفکری و بیاندیشگی ارائه میدهد. او بینِ «شر فزاینده» که در مدت زمان کوتاهی و به واسطهی معدودی از مجرمان به حد کمالِ خود میرسد و «شر فراگیر» که زمانی طولانی میطلبد تا به وقوع بپیوندد و در عین حال عدهی کثیری به میل خود در آن مشارکت دارند، تمایز قائل میشود. مینیچ میگوید: «پنج نفر آدم نمیتوانند نسلکشی کنند. برای این کار، جمع کثیری لازم است.» او خاطرنشان میکند که بعضی از شرها هم فزاینده اند و هم فراگیر. او میگوید: «شر فزاینده از بعضی جهات به جرقه شبیه است. اما آدمها باید همچنان بیفکر و بیاندیشه باقی بمانند و بگذارند اخلاقیاتِ معمول در این رابطه بازتعریف شود تا چنین شری به وقوع بپیوندد، چرا که آنها و ما به سنتها و عرفهایی مشخص و همچنین به کلیشهها عادت کردهایم و عادت نداریم بگوییم: "صبر کن، این فرق میکند و من نمیتوانم این کار را انجام دهم."»
🔅همین کلیشهای فکر کردن، همین بیفکری و بیاندیشگی است که امکانِ تبدیل شدنِ آدمها به چرخدندههای ماشینِ تولید «شر فراگیر» را فراهم میکند. این چیزی است که مینیچ در کتابش با عبارت «شر پیشپاافتادگی» به توصیف آن میپردازد؛ این واقعیتِ ساده که: برای مرتکب شدنِ چنین شرهای فراگیری، عدهی کثیری از «مردم عادی باید هر روز پشت سر هم از خواب بیدار شوند؛ صبحانه بخورند؛ در روشنایی روز از خانه بیرون بروند و به بقیهی مردم بپیوندند؛ و یک بار دیگر، خود آنها مستقیماً و تعمداً به اعمال هولناکی دست بزنند، و یا آگاهانه در فراهم آوردنِ امکان این که دیگران تعمداً دست به چنین اعمالی بزنند مشارکت کنند.»
🔅کریس ادلسون مینویسد کارگرانِ بسیاری آن روز را نیز مثل بقیهی روزها آغاز کردند و با این حال، آن را با انجام کاری غیرعادی به پایان بردند. در فرودگاه بینالمللی دالِس در ویرجینیا، به دستهای پسربچهای پنج ساله دستبند زدند و او به مدت چند ساعت در بازداشت به سر برد. کودکی پنج ساله! در همان فرودگاه، یک زن سومالیایی که قصد سفر با دو فرزندش را داشت که هردو شهروند آمریکا بودند، به مدت بیست ساعت، بدون آن که غذایی در اختیارش گذاشته شود، بازداشت شد و گفته میشود که به او دستبند هم زده بودند و تهدیدش هم کرده بودند که از آمریکا اخراج خواهد شد. زنی شصت و پنج ساله نیز که برای ملاقات پسرش (که گروهبانی است که در پاسگاه فورت برگِ کارولینای شمالی خدمت میکند) از قطر به آمریکا آمده بود، بیش از سی و سه ساعت در فرودگاه کِندی نگه داشته شد و اجازهی استفاده از ویلچر نیز به او ندادند.
🔅ادلسون نوشته است: «مردان و زنانی که برای دولت فدرال کار میکنند به این وظایف نیز مانند دیگر وظایفشان عمل کردند و بعد نزد خانوادههایشان برگشتند، و آنجا احتمالاً شامشان را خوردند و برای فرزندانشان پیش از خواب، قصه نیز خواندند. این افراد در شرایط عادی کسانی هستند که احتمالاً با همسایگان و همکارانشان با مهربانی برخورد میکنند و به دنبال آسیب رساندن به دیگران نیستند. این جریان از آنجا دلسردکننده میشود که به یادمان میآورد که اقتدارگرایان میتوانند به سادگی و بدون هیچ دردسری افرادی را که برای پیش بردنِ اعمالِ بیرحمانهشان نیاز دارند پیدا کنند. این یعنی که آنها برای این کار به هیولاهای خاصی احتیاج ندارند؛ بلکه میتوانند اوامرشان را به افراد عادی ابلاغ کنند و آن افراد نیز از سر وظیفهشناسی از آن دستورها اطاعت کنند.»
🔅پس، جوامع چطور میتوانند افرادی را در خود پرورش دهند که بتوانند در مقابل شرِ پیشپاافتادگی مقاومت کنند؟ از نظر مینیچ، مهم این است که ابزار اندیشیدن را در اختیار مردم بگذاریم، نه این که فقط «آموزش»شان بدهیم که کارشان را درست انجام دهند. او توضیح میدهد که از نظر بسیاری از رهبران سیاسیِ دنیای امروز، «هدف از تحصیل، آماده شدن برای اشتغال است، که بتوانیم پول بیشتری در بیاوریم. این معیار آنهاست. خب، این موضوع به شما نشان میدهد که آنها از طریق آموزش، چه هدفی را دنبال میکنند. آنها میخواهند که شما در اقتصاد نقش داشته باشید و به رشد آن کمک کنید.»
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/GeOYX
🌾 @Sedanet
صدانت
نوشتار نورمن استاکْوِل با عنوان «اندیشیدن برای مقابله با شر» • صدانت
کتاب مینیچ در حکم دعوتی پرشور به «اندیشیدن» است، به ایجاد فرهنگِ اندیشیدن و آموزش علیه پیشپاافتاده بودن. مینیچ در کتابش این پرسش را مطرح ...
🍂 پارادکس درد یعنی خوشبختی
✍️ مجتبی لشکربلوکی
🔅همه دوست دارند حالشان خوب باشد. زندگیشان شاد و شیک باشد، عاشق شوند و روابط عاطفیشان معرکه باشد، اندامی جذاب داشته باشند پولشان از پارو بالا برود و محبوب و محترم باشند و با خدا رابطه ای عمیق و آسمانی داشته باشند. دلشان میخواهد چنان مشهور باشندکه وقتی واردجمعی میشوند حاضران مثل دریای سرخ که به فرمان حضرت موسی دوتکه شد، برایشان راه باز کنند. اینچیزها را همه دوست دارند. کار سختی نیست که بخواهی زیبا، پولدار، موفق، محترم بودن را دوست باشی! دوست داشتن این جور چیزها راحت است.
🔅اگر از شما بپرسم «از زندگی چه میخواهید؟» و شما هم جوابی بدهید مثل این که «میخواهم شاد و خوشبخت باشم و خانوادهای خوب و شغلی داشته باشم که دوستش بدارم»، باید بگویم پاسختان کاملا بی معناست! نکته دقیقا همین جاست. این سوال کاملا گمراه کننده است! پرسش مربوط به لذایذ آسان است و جوابش نیز گمراه کننده. کمی گیج کننده به نظر می رسد، بگذارید بیشتر توضیح دهم.
🔅پرسش درستی که باید از خودمان بپرسیم این است: در چه حوزه ای می خواهید «درد» بکشید و می خواهید برای چه چیزی «مبارزه» کنید؟ این پرسش نقش اساسی در موفقیت ما دارد. چرا این پرسش درست تر است؟ همه میخواهند شغلی عالی و استقلال مالی داشته باشند ولی همه نمیخواهند رنج و درد شصت ساعت کار در هفته، رفتوآمدهای طولانی، کاغذبازیهای منزجرکننده، سلسله مراتب اداری و ملال روزمرۀ حضور در جهنمی مکعبشکل (اتاق اداره) را تحمل کنند. مردم میخواهند بدون خطرکردن، بدون فداکردن و بدون موکول کردن لذتها و ولخرجیها به آینده موفق و ثروتمند شوند.
🔅داشتن احساسات و تجربیات مثبت راحت است ولی همۀ ما در مدیریت احساسات و تجربیات منفی دچار مشکلیم. بنابراین احساسات خوبی که در اثر آرزوها و رویاها در وجود ما شکل می گیرد تعیین کننده موفقیت ما نیست! بلکه احساسات بدی که مایلیم و قادریم برای رسیدن به آن احساسات خوب تحمل کنیم تعییینکننده اند. ما بدنهایی فوقالعاده میخواهیم با سیکس پک! ولی به چنین اندامی نمیرسیم مگر آنکه رنج حضور چندین ساعته در باشگاه ورزشی را بپذیریم، کالری غذایی که میخوریم را بسنجیم و لقمه هامان را کوچک تر کنیم. میخواهیم کسبوکار خودمان را راه بیاندازیم ولی فقط زمانی میتوانیم یک کارآفرین موفق شویم که خطر کردن، بلاتکلیفی، شکستهای متوالی و کار طولانی روی چیزی که هنوز نمیدانیم موفق خواهد بود یا نه را بپذیریم. پس تا بدین جا متوجه شدیم اینکه «از چه چیزی لذت می بریم» موفقیت ما را تعیین نمیکند. بلکه «چه درد و رنجی را میخواهیم تحمل کنیم؟» آینده ما را می سازد.
☑️ تجویز راهبردی:
این مساله هم برای زندگی شخصی است کاربرد دارد و هم برای سازمان و کشور. همه سازمان ها می خواهند که سودآور، ماندگار، خوش نام و بزرگ شوند. اما مساله این نیست. مساله این است که حاضرند برای چه چیزی مبارزه کنند (مثلا ارایه محصولات استاندارد با قیمت پایین مانند آیکیا) و چه رنجی را تحمل کنند (مثلا استفاده از نیروی انسانی ارزان قیمت آسیایی). همه ملت ها و کشورها نیز می خواهند که رفاه، آموزش، سلامت و امنیت بالایی داشته باشند. به همین خاطر این بی معناست. مهم این است که بگویند حاضرند برای چه مبارزه کنند؟ (مثلا دستیابی به بالاترین نرخ پذیرش گردشگر خارجی) یا حاضرند چه دردی را تحمل کنند (صرف نظر کردن از بهترین مواد غذایی که تولید می کنند و به جای مصرف داخلی، صادرات می کنند).
🔅با خود خلوت کنید و سه سوال از خود بپرسید:
1- موفقیت را در سطح زندگی شخصی/سازمان/کشور چه چیزی تعریف می کنم؟
2-برای رسیدن به چنین موفقیتی، حاضرم برای چه چیزی مبارزه کنم؟
3- برای رسیدن به چنین موفقیتی، حاضرم چه دردی را تا کجا تحمل کنم؟
🔅اهمیت دو سؤال آخر برای این است که بسیار بیشتر از آرزوها و رویاها دربارۀ عمیق ترین خواسته هایمان اطلاعات به ما میدهد. بههرحال هرکسی/سازمانی/کشوری باید چیزی را انتخاب کند و دردش را نیز تحمل کند. فرهاد شیرین را انتخاب کرد و کوه را تراشید. نمیتوان زندگی بیدردی داشت. پرسش مربوط به لذایذ آسان است و تقریباً همۀ ما پاسخ مشابهی برای آن داریم. پرسش از درد و مبارزه است که راهگشاست.
🌾 @Sedanet
✍️ مجتبی لشکربلوکی
🔅همه دوست دارند حالشان خوب باشد. زندگیشان شاد و شیک باشد، عاشق شوند و روابط عاطفیشان معرکه باشد، اندامی جذاب داشته باشند پولشان از پارو بالا برود و محبوب و محترم باشند و با خدا رابطه ای عمیق و آسمانی داشته باشند. دلشان میخواهد چنان مشهور باشندکه وقتی واردجمعی میشوند حاضران مثل دریای سرخ که به فرمان حضرت موسی دوتکه شد، برایشان راه باز کنند. اینچیزها را همه دوست دارند. کار سختی نیست که بخواهی زیبا، پولدار، موفق، محترم بودن را دوست باشی! دوست داشتن این جور چیزها راحت است.
🔅اگر از شما بپرسم «از زندگی چه میخواهید؟» و شما هم جوابی بدهید مثل این که «میخواهم شاد و خوشبخت باشم و خانوادهای خوب و شغلی داشته باشم که دوستش بدارم»، باید بگویم پاسختان کاملا بی معناست! نکته دقیقا همین جاست. این سوال کاملا گمراه کننده است! پرسش مربوط به لذایذ آسان است و جوابش نیز گمراه کننده. کمی گیج کننده به نظر می رسد، بگذارید بیشتر توضیح دهم.
🔅پرسش درستی که باید از خودمان بپرسیم این است: در چه حوزه ای می خواهید «درد» بکشید و می خواهید برای چه چیزی «مبارزه» کنید؟ این پرسش نقش اساسی در موفقیت ما دارد. چرا این پرسش درست تر است؟ همه میخواهند شغلی عالی و استقلال مالی داشته باشند ولی همه نمیخواهند رنج و درد شصت ساعت کار در هفته، رفتوآمدهای طولانی، کاغذبازیهای منزجرکننده، سلسله مراتب اداری و ملال روزمرۀ حضور در جهنمی مکعبشکل (اتاق اداره) را تحمل کنند. مردم میخواهند بدون خطرکردن، بدون فداکردن و بدون موکول کردن لذتها و ولخرجیها به آینده موفق و ثروتمند شوند.
🔅داشتن احساسات و تجربیات مثبت راحت است ولی همۀ ما در مدیریت احساسات و تجربیات منفی دچار مشکلیم. بنابراین احساسات خوبی که در اثر آرزوها و رویاها در وجود ما شکل می گیرد تعیین کننده موفقیت ما نیست! بلکه احساسات بدی که مایلیم و قادریم برای رسیدن به آن احساسات خوب تحمل کنیم تعییینکننده اند. ما بدنهایی فوقالعاده میخواهیم با سیکس پک! ولی به چنین اندامی نمیرسیم مگر آنکه رنج حضور چندین ساعته در باشگاه ورزشی را بپذیریم، کالری غذایی که میخوریم را بسنجیم و لقمه هامان را کوچک تر کنیم. میخواهیم کسبوکار خودمان را راه بیاندازیم ولی فقط زمانی میتوانیم یک کارآفرین موفق شویم که خطر کردن، بلاتکلیفی، شکستهای متوالی و کار طولانی روی چیزی که هنوز نمیدانیم موفق خواهد بود یا نه را بپذیریم. پس تا بدین جا متوجه شدیم اینکه «از چه چیزی لذت می بریم» موفقیت ما را تعیین نمیکند. بلکه «چه درد و رنجی را میخواهیم تحمل کنیم؟» آینده ما را می سازد.
☑️ تجویز راهبردی:
این مساله هم برای زندگی شخصی است کاربرد دارد و هم برای سازمان و کشور. همه سازمان ها می خواهند که سودآور، ماندگار، خوش نام و بزرگ شوند. اما مساله این نیست. مساله این است که حاضرند برای چه چیزی مبارزه کنند (مثلا ارایه محصولات استاندارد با قیمت پایین مانند آیکیا) و چه رنجی را تحمل کنند (مثلا استفاده از نیروی انسانی ارزان قیمت آسیایی). همه ملت ها و کشورها نیز می خواهند که رفاه، آموزش، سلامت و امنیت بالایی داشته باشند. به همین خاطر این بی معناست. مهم این است که بگویند حاضرند برای چه مبارزه کنند؟ (مثلا دستیابی به بالاترین نرخ پذیرش گردشگر خارجی) یا حاضرند چه دردی را تحمل کنند (صرف نظر کردن از بهترین مواد غذایی که تولید می کنند و به جای مصرف داخلی، صادرات می کنند).
🔅با خود خلوت کنید و سه سوال از خود بپرسید:
1- موفقیت را در سطح زندگی شخصی/سازمان/کشور چه چیزی تعریف می کنم؟
2-برای رسیدن به چنین موفقیتی، حاضرم برای چه چیزی مبارزه کنم؟
3- برای رسیدن به چنین موفقیتی، حاضرم چه دردی را تا کجا تحمل کنم؟
🔅اهمیت دو سؤال آخر برای این است که بسیار بیشتر از آرزوها و رویاها دربارۀ عمیق ترین خواسته هایمان اطلاعات به ما میدهد. بههرحال هرکسی/سازمانی/کشوری باید چیزی را انتخاب کند و دردش را نیز تحمل کند. فرهاد شیرین را انتخاب کرد و کوه را تراشید. نمیتوان زندگی بیدردی داشت. پرسش مربوط به لذایذ آسان است و تقریباً همۀ ما پاسخ مشابهی برای آن داریم. پرسش از درد و مبارزه است که راهگشاست.
🌾 @Sedanet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 چرایی رجوع به فلسفه (قسمت اول)
گفتگو با محمدجواد صافیان، سید مهدی امامی جمعه و سعید بینای مطلق
🌾 @Sedanet | @nedayeandishe
گفتگو با محمدجواد صافیان، سید مهدی امامی جمعه و سعید بینای مطلق
🌾 @Sedanet | @nedayeandishe
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 چرایی رجوع به فلسفه (قسمت دوم)
گفتگو با محمدجواد صافیان، سید مهدی امامی جمعه، سعید بینای مطلق و سید جمال سامع
🌾 @Sedanet | @nedayeandishe
گفتگو با محمدجواد صافیان، سید مهدی امامی جمعه، سعید بینای مطلق و سید جمال سامع
🌾 @Sedanet | @nedayeandishe
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 چرایی رجوع به فلسفه (قسمت سوم)
گفتگو با محمدجواد صافیان، سید مهدی امامی جمعه، سعید بینای مطلق و سید جمال سامع
🌾 @Sedanet | @nedayeandishe
گفتگو با محمدجواد صافیان، سید مهدی امامی جمعه، سعید بینای مطلق و سید جمال سامع
🌾 @Sedanet | @nedayeandishe
🍂 چند نشانه شارلاتانیسم آكادمیك
✍️ #كاوه_لاجوردی
🔅اینها لابد نشانههای قطعیای نیست (و وجودشان هم لازمه شارلاتانیسم نیست)؛ اینقدر هست كه شاید وقتی بیش از سهتا را در كسی ببینیم، بشود در صداقت و بضاعتاش شك كرد.
🔅منظورم از شارلاتان كسی است كه با هر قصدی، مدعی داشتن دانشی است كه در واقع ندارد و میداند كه ندارد (یا دستكم در اوایل كارش میدانست كه ندارد). در اینجا با شارلاتانیسم در حیطههای نظری دانشگاهی سروكار دارم، نه مثلا با كسی كه به دروغ ادعا میكند، میتواند بیماری را درمان كند یا با روح الیزابت تیلر حرف بزند. عمدتا هم به شارلاتانیسم در بحث شفاهی و در سخنرانی نظر دارم شارلاتانیسم مكتوب پیچیدگیهای بیشتری دارد. بعضی از اینها كه فهرست میكنم شاید در شخص بسیار جوانی هم كه تازه با موضوعی آشنا شده و هیجانزده شده است و با معیارهای آكادمیك آشنا نیست بروز كند؛ اما به نظرم از كسی كه عنوان «استاد» و «دكتر» دارد (و حتی از دانشجوی بعد از لیسانس) پذیرفته نیست.
🔅1. در سخنرانی بهكرات میگوید كه وقت ندارد. حتی بخش متنابهی از وقتش را صرف این میكند كه بگوید، وقت ندارد كه همه حرفهایش را بگوید 50دقیقه فرصت دارد صحبت كند (و كسی هم قرار نیست حرفش را قطع كند) و در هفتدقیقه اول میگوید كه موضوع جدی و مهم است و حیف كه فرصت كم است. اهمیت و جدی بودن موضوع را هم توضیح نمیدهد؛ فقط میگوید كه موضوع بسیار عمیق است و وقت ندارد.
🔅2. زیاد اسمپرانی میكند. در نیمساعت، اسم 20-10 نفر از مشاهیر بحث را میآورد و به هیچكدام هم ارجاع دقیقی نمیدهد.
🔅3. از او «نمیدانم» یا «بلد نیستم» یا «نخواندهام» زیاد نمیشنویم (و «قطعا» و «حتما» زیاد میشنویم).
🔅4. در بحث و سخنرانی عبارات و جملات غامض بهكار میبرد و وقتی هم از او بخواهید كه درباره فلان عبارت كه ظاهرا چونان اصطلاحی فنی بهكارش میبرد (مثلا «پارادایم ذهنی متافیزیكی لاك سپینوزا») كمی توضیح بدهد، عملا میگوید كه اگر با این اصطلاح آشنا نیستید اصلا حق نداشتهاید كه وارد بحث بشوید. مدعا و طرح استدلالش را هم بهصراحت و بهاختصار نمیگوید، حتی اگر خواهش كنید.
🔅5. در بحثش حتی در كلاس درس فراتر از مقدمات نمیرود. مثلا عنوان سخنرانیاش میگوید كه ناسازگاری هست بین فلان ایده جان ستیوارت میل در فلسفه سیاسی (كه اسم مطنطنی هم دارد) و آرای اخیر جان رالز. برایمان از میل میگوید و از اینكه در كودكی چگونه بوده و زندگی خصوصیاش چه بوده و پدرخوانده راسل بوده و پدر معنوی جامعه مدرن لیبرال غرب است و از این قبیل. گریزی میزند به چند اصطلاح منطقی میل (و میگوید كه در این سخنرانی به جنبههای منطقی یا علمی میل كاری ندارد). بعد میگوید كه رالز در چه سالی مرده است و میگوید كه آدم مهمی بوده و كتابش چند بار چاپ شده و به نقل از دوستی خاطرهای از یكی از كلاسهای رالز میگوید. میگوید كه برای رالز انصاف مهم بوده. از علاقه شخصیاش به رالز میگوید. احتمالا مقداری كار «تطبیقی» میكند، در بیان اینكه متفكران ما هم البته قرنها پیش از رالز حرفهای مشابهی زدهاند. بعد از همه اینها، دو دقیقه درباره عدالت در نظر رالز میگوید، در حد چیزی كه هركسی میتواند در ابتدای مداخل ویكیپدیا بخواند. بعد ابراز تاسف میكند از اینكه وقتش تمام شده است.
🔅6. سعی میكند مكاتب و نظریههای مشهوری را فیالمجلس و در پنجدقیقه (یا در یك صفحه) بهكلی رد كند.
🔅7. بهجای استدلال منطقی، شعر میخواند و اقوال بزرگان را نقل میكند. نقلهایش از جنس چیزهایی است كه مثلا در سایتهایی پیدا میشود كه روزی یك جمله زیبا منتشر میكنند. خیلی كه عمیق بشود، میرسد به چیزی از جنس «خدا تاسبازی نمیكند»...
🌾 @Sedanet
✍️ #كاوه_لاجوردی
🔅اینها لابد نشانههای قطعیای نیست (و وجودشان هم لازمه شارلاتانیسم نیست)؛ اینقدر هست كه شاید وقتی بیش از سهتا را در كسی ببینیم، بشود در صداقت و بضاعتاش شك كرد.
🔅منظورم از شارلاتان كسی است كه با هر قصدی، مدعی داشتن دانشی است كه در واقع ندارد و میداند كه ندارد (یا دستكم در اوایل كارش میدانست كه ندارد). در اینجا با شارلاتانیسم در حیطههای نظری دانشگاهی سروكار دارم، نه مثلا با كسی كه به دروغ ادعا میكند، میتواند بیماری را درمان كند یا با روح الیزابت تیلر حرف بزند. عمدتا هم به شارلاتانیسم در بحث شفاهی و در سخنرانی نظر دارم شارلاتانیسم مكتوب پیچیدگیهای بیشتری دارد. بعضی از اینها كه فهرست میكنم شاید در شخص بسیار جوانی هم كه تازه با موضوعی آشنا شده و هیجانزده شده است و با معیارهای آكادمیك آشنا نیست بروز كند؛ اما به نظرم از كسی كه عنوان «استاد» و «دكتر» دارد (و حتی از دانشجوی بعد از لیسانس) پذیرفته نیست.
🔅1. در سخنرانی بهكرات میگوید كه وقت ندارد. حتی بخش متنابهی از وقتش را صرف این میكند كه بگوید، وقت ندارد كه همه حرفهایش را بگوید 50دقیقه فرصت دارد صحبت كند (و كسی هم قرار نیست حرفش را قطع كند) و در هفتدقیقه اول میگوید كه موضوع جدی و مهم است و حیف كه فرصت كم است. اهمیت و جدی بودن موضوع را هم توضیح نمیدهد؛ فقط میگوید كه موضوع بسیار عمیق است و وقت ندارد.
🔅2. زیاد اسمپرانی میكند. در نیمساعت، اسم 20-10 نفر از مشاهیر بحث را میآورد و به هیچكدام هم ارجاع دقیقی نمیدهد.
🔅3. از او «نمیدانم» یا «بلد نیستم» یا «نخواندهام» زیاد نمیشنویم (و «قطعا» و «حتما» زیاد میشنویم).
🔅4. در بحث و سخنرانی عبارات و جملات غامض بهكار میبرد و وقتی هم از او بخواهید كه درباره فلان عبارت كه ظاهرا چونان اصطلاحی فنی بهكارش میبرد (مثلا «پارادایم ذهنی متافیزیكی لاك سپینوزا») كمی توضیح بدهد، عملا میگوید كه اگر با این اصطلاح آشنا نیستید اصلا حق نداشتهاید كه وارد بحث بشوید. مدعا و طرح استدلالش را هم بهصراحت و بهاختصار نمیگوید، حتی اگر خواهش كنید.
🔅5. در بحثش حتی در كلاس درس فراتر از مقدمات نمیرود. مثلا عنوان سخنرانیاش میگوید كه ناسازگاری هست بین فلان ایده جان ستیوارت میل در فلسفه سیاسی (كه اسم مطنطنی هم دارد) و آرای اخیر جان رالز. برایمان از میل میگوید و از اینكه در كودكی چگونه بوده و زندگی خصوصیاش چه بوده و پدرخوانده راسل بوده و پدر معنوی جامعه مدرن لیبرال غرب است و از این قبیل. گریزی میزند به چند اصطلاح منطقی میل (و میگوید كه در این سخنرانی به جنبههای منطقی یا علمی میل كاری ندارد). بعد میگوید كه رالز در چه سالی مرده است و میگوید كه آدم مهمی بوده و كتابش چند بار چاپ شده و به نقل از دوستی خاطرهای از یكی از كلاسهای رالز میگوید. میگوید كه برای رالز انصاف مهم بوده. از علاقه شخصیاش به رالز میگوید. احتمالا مقداری كار «تطبیقی» میكند، در بیان اینكه متفكران ما هم البته قرنها پیش از رالز حرفهای مشابهی زدهاند. بعد از همه اینها، دو دقیقه درباره عدالت در نظر رالز میگوید، در حد چیزی كه هركسی میتواند در ابتدای مداخل ویكیپدیا بخواند. بعد ابراز تاسف میكند از اینكه وقتش تمام شده است.
🔅6. سعی میكند مكاتب و نظریههای مشهوری را فیالمجلس و در پنجدقیقه (یا در یك صفحه) بهكلی رد كند.
🔅7. بهجای استدلال منطقی، شعر میخواند و اقوال بزرگان را نقل میكند. نقلهایش از جنس چیزهایی است كه مثلا در سایتهایی پیدا میشود كه روزی یك جمله زیبا منتشر میكنند. خیلی كه عمیق بشود، میرسد به چیزی از جنس «خدا تاسبازی نمیكند»...
🌾 @Sedanet
🍂 چرا فلسفه ؟
🗣 #محمدمهدی_اردبیلی | 19 مهر 96
پاسخ به انتقادات مخالفان فلسفه و امکانات و رسالت فلسفه در جهان امروز
صوت👇
✨ → 3danet.ir/k0H2W
🌾 @Sedanet | @PhilosophicalHalt
🗣 #محمدمهدی_اردبیلی | 19 مهر 96
پاسخ به انتقادات مخالفان فلسفه و امکانات و رسالت فلسفه در جهان امروز
صوت👇
✨ → 3danet.ir/k0H2W
🌾 @Sedanet | @PhilosophicalHalt
Audio
🎥 آنگونه که من شبستری را در این چهل سال شناختم
🗣 #عبدالکریم_سروش
🌾 @Sedanet
🌾 @DrSoroush
🌾 @mojtahedshabestari
🗣 #عبدالکریم_سروش
🌾 @Sedanet
🌾 @DrSoroush
🌾 @mojtahedshabestari
🍂 آرزو اندیشی
✍️ محمد صادقی
🔅1. مصطفی ملکیان در یکی از آخرین سخنرانیهایی که امسال و در دانشگاه زنجان (10 اسفند) انجام داده، به مفهوم و معنای «ناسیونالیسم» پرداختـه و برداشتها و تفسیرهایی از ناسیونالیسم را مطرح و نقد کرده که در پی آنچه در بحثها، گفتوگوها و میزگردهای یکی دو سال گذشته بیان کرده، بسیار جای اندیشیدن دارد. شوربختانه تاکنون هرچه او درباره این موضوع بیان کرده، به جای اینکه با نقدها و پاسخهایی مستدل مواجه شود (تا مسأله روشنتر شود) موجی از گفتهها و نوشتههای هیجانی را همراه با اتهامهایی همچون ایرانستیزی و... در پی داشته است! رفتارهایی غیراخلاقی و واکنشهایی خشونتآمیز که نه مسألهای را حل میکند و نه امکانی برای گفتوگو میگشاید و اینها گرفتاریهای بزرگی در فضای فرهنگی و روشنفکری ایران است.
🔅2. ملکیان در سخنرانی خود، به معناهای مختلفی از ناسیونالیسم اشاره کرده و آنها را توضیح میدهد و به موضوعهای بسیار مهمی هم میپردازد که یکی از آنها موضوع «آرزواندیشی» است. او با شناساندن مفهوم «وطندوستی» و سپس، شناساندن مفهوم «وطنپرستی» به تفاوتهایی میپردازد که این دو مفهوم با هم دارند. به نظر او، برای نمونه وقتی کسی در ایران، یونان، یا هر کشور دیگری به دنیا میآید، به طور طبیعی وطن خود را دوست دارد و همان گونه که به طور طبیعی یک انسان، مادر خود را دوست دارد و این موضوع پذیرفته شده است، علاقه و عشق به وطن هم موضوعی پذیرفته شده است. همچنین میگوید که در این باره نمیتوان ارزشداوری اخلاقی انجام داد زیرا عشق به مادر یا عشق به وطن در شمار امور ارادی و اختیاری قرار نمیگیرند (یعنی ما پس از محاسبهکردن و اندیشیدن تصمیم نمیگیریم که آنها را دوست داشته باشیم) و ما به طور غریزی و قبل از هر تأمل یا تفکری، مادر خود یا وطن خود را دوست داریم که البته این به لحاظ روانشناختی نشانه سالمبودن فرد است. اما گاهی معنای دومی از ناسیونالیسم برداشت میشود که به «وطنپرستی» تعبیر میشود. به نظر او، «وطندوستی» یک احساس، عاطفه و هیجان است اما «وطنپرستی» یا «شوینیسم» یک رأی، عقیده و باور است که بر اساس شیوهای از اندیشیدن (آرزواندیشی) همراه با مغالطه، شکل میگیرد. آرزواندیشی به این معنا است که فرد خوش دارد که «الف»، «ب» باشد، پس باور میکند که «الف»، «ب» است. بنابراین کسی که خوشحال میشود که «الف»، «ب» باشد و نتیجه میگیرد که «الف»، «ب» است، فردی آرزواندیش است. طبیعی است که هر فرد، مادر خود را از همه مادرهای جهان بیشتر دوست دارد اما اگر از این احساس نتیجه گرفته شود که هیچ مادری به اندازه مادر من، مهربان، زیبا، پارسا و... نیست و حکم داده شود که مادر من مهربانترین، زیباترین، پارساترین و... مادر جهان است، این نشانه آرزواندیشی است.
🔅 همچنین طبیعی است که هر فرد، وطن خود را دوست داشته باشد اما اگر از این احساس نیز نتیجه گرفته شود که وطن من و کشور من از همه کشورهای جهان برتر است و بگوییم که کشور من از هر کشوری در جهان برتر و درخشانتر است، احساس و عاطفه خود را به صورت باوری درآوردهایم و دچار آرزواندیشی هستیم. از دیدگاه ملکیان، نخستین مشکل در وطنپرستی آرزواندیشی است و میافزاید اگر به جای «استدلال»، پسند و خوشایند خود را مبنای یک باور قرار دهیم، این پرسش مطرح میشود که اگر یک ایرانی وطنپرست، یک یونانی وطنپرست و... کشور خود را بر اساس عشق و علاقهای که به وطن خود دارد، برترین کشور جهان بپندارد و وطنپرستی مبنا قرار گیرد، هنگامی که درگیری و جدال رخ دهد چه استدلالی راهگشا خواهد بود و به مناقشه پایان خواهد داد؟ در غیابِ سخن مستدل، چنین نتیجهگیریهایی که برآمده از آرزواندیشی است چه وضعیتی را پدید خواهند آورد؟ و آیا ترویج چنین اندیشهای به نفع بشریت است یا مرزبندیها را محکمتر و درجهبندی شهروندان جهان را تقویت خواهد کرد؟
🌾 @Sedanet
✍️ محمد صادقی
🔅1. مصطفی ملکیان در یکی از آخرین سخنرانیهایی که امسال و در دانشگاه زنجان (10 اسفند) انجام داده، به مفهوم و معنای «ناسیونالیسم» پرداختـه و برداشتها و تفسیرهایی از ناسیونالیسم را مطرح و نقد کرده که در پی آنچه در بحثها، گفتوگوها و میزگردهای یکی دو سال گذشته بیان کرده، بسیار جای اندیشیدن دارد. شوربختانه تاکنون هرچه او درباره این موضوع بیان کرده، به جای اینکه با نقدها و پاسخهایی مستدل مواجه شود (تا مسأله روشنتر شود) موجی از گفتهها و نوشتههای هیجانی را همراه با اتهامهایی همچون ایرانستیزی و... در پی داشته است! رفتارهایی غیراخلاقی و واکنشهایی خشونتآمیز که نه مسألهای را حل میکند و نه امکانی برای گفتوگو میگشاید و اینها گرفتاریهای بزرگی در فضای فرهنگی و روشنفکری ایران است.
🔅2. ملکیان در سخنرانی خود، به معناهای مختلفی از ناسیونالیسم اشاره کرده و آنها را توضیح میدهد و به موضوعهای بسیار مهمی هم میپردازد که یکی از آنها موضوع «آرزواندیشی» است. او با شناساندن مفهوم «وطندوستی» و سپس، شناساندن مفهوم «وطنپرستی» به تفاوتهایی میپردازد که این دو مفهوم با هم دارند. به نظر او، برای نمونه وقتی کسی در ایران، یونان، یا هر کشور دیگری به دنیا میآید، به طور طبیعی وطن خود را دوست دارد و همان گونه که به طور طبیعی یک انسان، مادر خود را دوست دارد و این موضوع پذیرفته شده است، علاقه و عشق به وطن هم موضوعی پذیرفته شده است. همچنین میگوید که در این باره نمیتوان ارزشداوری اخلاقی انجام داد زیرا عشق به مادر یا عشق به وطن در شمار امور ارادی و اختیاری قرار نمیگیرند (یعنی ما پس از محاسبهکردن و اندیشیدن تصمیم نمیگیریم که آنها را دوست داشته باشیم) و ما به طور غریزی و قبل از هر تأمل یا تفکری، مادر خود یا وطن خود را دوست داریم که البته این به لحاظ روانشناختی نشانه سالمبودن فرد است. اما گاهی معنای دومی از ناسیونالیسم برداشت میشود که به «وطنپرستی» تعبیر میشود. به نظر او، «وطندوستی» یک احساس، عاطفه و هیجان است اما «وطنپرستی» یا «شوینیسم» یک رأی، عقیده و باور است که بر اساس شیوهای از اندیشیدن (آرزواندیشی) همراه با مغالطه، شکل میگیرد. آرزواندیشی به این معنا است که فرد خوش دارد که «الف»، «ب» باشد، پس باور میکند که «الف»، «ب» است. بنابراین کسی که خوشحال میشود که «الف»، «ب» باشد و نتیجه میگیرد که «الف»، «ب» است، فردی آرزواندیش است. طبیعی است که هر فرد، مادر خود را از همه مادرهای جهان بیشتر دوست دارد اما اگر از این احساس نتیجه گرفته شود که هیچ مادری به اندازه مادر من، مهربان، زیبا، پارسا و... نیست و حکم داده شود که مادر من مهربانترین، زیباترین، پارساترین و... مادر جهان است، این نشانه آرزواندیشی است.
🔅 همچنین طبیعی است که هر فرد، وطن خود را دوست داشته باشد اما اگر از این احساس نیز نتیجه گرفته شود که وطن من و کشور من از همه کشورهای جهان برتر است و بگوییم که کشور من از هر کشوری در جهان برتر و درخشانتر است، احساس و عاطفه خود را به صورت باوری درآوردهایم و دچار آرزواندیشی هستیم. از دیدگاه ملکیان، نخستین مشکل در وطنپرستی آرزواندیشی است و میافزاید اگر به جای «استدلال»، پسند و خوشایند خود را مبنای یک باور قرار دهیم، این پرسش مطرح میشود که اگر یک ایرانی وطنپرست، یک یونانی وطنپرست و... کشور خود را بر اساس عشق و علاقهای که به وطن خود دارد، برترین کشور جهان بپندارد و وطنپرستی مبنا قرار گیرد، هنگامی که درگیری و جدال رخ دهد چه استدلالی راهگشا خواهد بود و به مناقشه پایان خواهد داد؟ در غیابِ سخن مستدل، چنین نتیجهگیریهایی که برآمده از آرزواندیشی است چه وضعیتی را پدید خواهند آورد؟ و آیا ترویج چنین اندیشهای به نفع بشریت است یا مرزبندیها را محکمتر و درجهبندی شهروندان جهان را تقویت خواهد کرد؟
🌾 @Sedanet
🍂 پشت تجربههای نزدیک به مرگ چه چیزی است؟
✍️ تیم نیومن
مترجم: خدیجه حسینی
🔅پدیدهای را که اینقدر به گستردگی و در سراسر جهان تجربه میشود، بدون شک نمیتوان دروغ تلقی کرد، عاملی (یا عواملی) زیستشناختی باید در کار باشد تا شیوع آن را تبیین کند. پارهای از صاحبنظران ادعا می کنند که تجربههای نزدیک به مرگ خدشهای بر نظریهی عصبشناختی رایج وارد میکنند و در واقع ابعاد اسرارآمیز دیگری از وجود را نشان میدهند. آیا علم عصبشناسی میتواند پرده از راز تجربههای نزدیک به مرگ بردارد؟
بسیاری عقیده دارند که باید یک بار و برای همیشه ذهن (روح) را از کارکردهای مغز جدا کنیم. اما این نوع تفکر برای تبیین تجربههای نزدیک به مرگ ضرورتی ندارد؛ به جای توسل به ریشههای ماوراءطبیعی، حوزهی علوم عصبشناختی به این موضوع پرداخته و این پدیده را بهمثابه “خروجی مغز” تبیین کرده است. تاکنون تبیینهای احتمالی متعددی از این پدیده ارائه شده است.
🔅تجربههای خروج از بدن بهطور مشترک بخشی از تجربههای نزدیک به مرگ هستند و گاهی شامل دیدن بدن خود از بالا میشوند. هرچند این شبیه رویدادی آنجهانی (ماوراء طبیعی) به نظر میرسد، اما دانشمندان علوم عصبشناختی میدانند که تجربههای خروج از بدن نیز در شرایطی غیر از شرایط نزدیک به مرگ اتفاق میافتند. برای مثال تجربههای خارج از بدن در طی حالت فلج خواب (Sleep paralysis) که قریب به ۴۰ درصد از افراد در طول زندگی خود گاهی دچار آن میشوند – شایع است. فلج خواب هنگامی رخ میدهد که شخص هنوز در واقع در خواب Rem (همراه با حرکات سریع چشم) اما مغز او تا حدودی بیدار است. در طول خواب Rem مغز بدن را از کار میاندازد تا نتواند رویاها را بروز دهد. مغز – که هنوز باور دارد شخص خواب است – این حالت قفل بدن را حفظ میکنند، و فرد را در معرض کابوسهای وحشتناک قرارمیدهد. این تجربه اغلب موجب احساس شناور شدن بدن و دیدن اتاق از چشمانداز سقف میشود.
🔅پارهای از پژوهشگران نیز نشان دادهاند که با تحریک سمت راست بخش TPJ مغز میتوانند بهطور مصنوعی موجب تجربههای خروج از بدن شوند. TPJ بخشی از مغز است که اطلاعات را از غده تالاموس (تنظیم کنندهی خودآگاهی، خواب و هشیاری)، دستگاه لیمبیک (مربوط به احساسات و عواطف، رفتار، انگیزش و حافظهی بلندمدت) و دریافتهای حسی فرد جمعآوری و تلفیق میکند. بنابراین صرف نظر از اینکه اوتوسکوپی (مشاهدهی بدن خود از بیرون) تا چه حد واقعی به نظر میرسد، میتوان آن را در چارچوب قوانین علوم عصبشناختی تبیین کرد.
🔅بدون شک تجربهی نزدیک به مرگ پدیدهای پیچیده با ساز و کارهای بسیاری در ورای آن است. از کمبود اکسیژن (که سیستم بینایی را مختل می)کند تا چالش مغز برای درک معنای احساسات و عواطفی عجیب، از ترشح ناگهانی و شدید پارهای از غدههای مغزی دارومانند تا انبوهی از امیدها و آرزوها و پیشزمینههای فرهنگی. نزدیک مرگ بودن (یا باور به نزدیک به مرگ بودن) تجربهی فیزیولوژیکی و روانشناختی منحصر به فردی است . تعجیب زیادی ندارد که این پدیده موجب چنین آشفتگیها و اختلالاتی در تصاویر و صداها شود.
🔅ماهیت دقیق هر تجربهی نزدیک به مرگ تا سالها روشن نخواهد شد. با وجود این، درک درست آن در هنگام وقوع، در یکی از بحرانیترین مراحل زندگی یک فرد، کار آسانی نیست, جنبههای اخلاقی مداخلات آزمایشی میتوانند غامض و دشواریاب باشند.
🔅یک چیز مسلم است، و آن اینکه تجربههای نزدیک به مرگ جذاب و فریبندهاند و (احتمالاً) ربطی به زندگی پس از مرگ ندارند...
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/89Qwo
🌾 @Sedanet | @neeloofaran
✍️ تیم نیومن
مترجم: خدیجه حسینی
🔅پدیدهای را که اینقدر به گستردگی و در سراسر جهان تجربه میشود، بدون شک نمیتوان دروغ تلقی کرد، عاملی (یا عواملی) زیستشناختی باید در کار باشد تا شیوع آن را تبیین کند. پارهای از صاحبنظران ادعا می کنند که تجربههای نزدیک به مرگ خدشهای بر نظریهی عصبشناختی رایج وارد میکنند و در واقع ابعاد اسرارآمیز دیگری از وجود را نشان میدهند. آیا علم عصبشناسی میتواند پرده از راز تجربههای نزدیک به مرگ بردارد؟
بسیاری عقیده دارند که باید یک بار و برای همیشه ذهن (روح) را از کارکردهای مغز جدا کنیم. اما این نوع تفکر برای تبیین تجربههای نزدیک به مرگ ضرورتی ندارد؛ به جای توسل به ریشههای ماوراءطبیعی، حوزهی علوم عصبشناختی به این موضوع پرداخته و این پدیده را بهمثابه “خروجی مغز” تبیین کرده است. تاکنون تبیینهای احتمالی متعددی از این پدیده ارائه شده است.
🔅تجربههای خروج از بدن بهطور مشترک بخشی از تجربههای نزدیک به مرگ هستند و گاهی شامل دیدن بدن خود از بالا میشوند. هرچند این شبیه رویدادی آنجهانی (ماوراء طبیعی) به نظر میرسد، اما دانشمندان علوم عصبشناختی میدانند که تجربههای خروج از بدن نیز در شرایطی غیر از شرایط نزدیک به مرگ اتفاق میافتند. برای مثال تجربههای خارج از بدن در طی حالت فلج خواب (Sleep paralysis) که قریب به ۴۰ درصد از افراد در طول زندگی خود گاهی دچار آن میشوند – شایع است. فلج خواب هنگامی رخ میدهد که شخص هنوز در واقع در خواب Rem (همراه با حرکات سریع چشم) اما مغز او تا حدودی بیدار است. در طول خواب Rem مغز بدن را از کار میاندازد تا نتواند رویاها را بروز دهد. مغز – که هنوز باور دارد شخص خواب است – این حالت قفل بدن را حفظ میکنند، و فرد را در معرض کابوسهای وحشتناک قرارمیدهد. این تجربه اغلب موجب احساس شناور شدن بدن و دیدن اتاق از چشمانداز سقف میشود.
🔅پارهای از پژوهشگران نیز نشان دادهاند که با تحریک سمت راست بخش TPJ مغز میتوانند بهطور مصنوعی موجب تجربههای خروج از بدن شوند. TPJ بخشی از مغز است که اطلاعات را از غده تالاموس (تنظیم کنندهی خودآگاهی، خواب و هشیاری)، دستگاه لیمبیک (مربوط به احساسات و عواطف، رفتار، انگیزش و حافظهی بلندمدت) و دریافتهای حسی فرد جمعآوری و تلفیق میکند. بنابراین صرف نظر از اینکه اوتوسکوپی (مشاهدهی بدن خود از بیرون) تا چه حد واقعی به نظر میرسد، میتوان آن را در چارچوب قوانین علوم عصبشناختی تبیین کرد.
🔅بدون شک تجربهی نزدیک به مرگ پدیدهای پیچیده با ساز و کارهای بسیاری در ورای آن است. از کمبود اکسیژن (که سیستم بینایی را مختل می)کند تا چالش مغز برای درک معنای احساسات و عواطفی عجیب، از ترشح ناگهانی و شدید پارهای از غدههای مغزی دارومانند تا انبوهی از امیدها و آرزوها و پیشزمینههای فرهنگی. نزدیک مرگ بودن (یا باور به نزدیک به مرگ بودن) تجربهی فیزیولوژیکی و روانشناختی منحصر به فردی است . تعجیب زیادی ندارد که این پدیده موجب چنین آشفتگیها و اختلالاتی در تصاویر و صداها شود.
🔅ماهیت دقیق هر تجربهی نزدیک به مرگ تا سالها روشن نخواهد شد. با وجود این، درک درست آن در هنگام وقوع، در یکی از بحرانیترین مراحل زندگی یک فرد، کار آسانی نیست, جنبههای اخلاقی مداخلات آزمایشی میتوانند غامض و دشواریاب باشند.
🔅یک چیز مسلم است، و آن اینکه تجربههای نزدیک به مرگ جذاب و فریبندهاند و (احتمالاً) ربطی به زندگی پس از مرگ ندارند...
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/89Qwo
🌾 @Sedanet | @neeloofaran
صدانت
تجربههای نزدیک به مرگ: واقعیت یا تخیل؟ • صدانت
خدیجه حسینی: مقالهای که در پیش رو دارید، پدیدهی تجربههای نزدیک به مرگ را از دیدگاه علم عصبشناسی تحلیل میکند و از عوامل احتمالی فیزیولوژیکی و ...
🍂 رشکِ فلسفه
✍️ ریچارد رورتی
ترجمه: بعثت علمی
🔅هنگامی که فیلسوفانی همچون اُرتگا ایی. گاسِت می گویند که ما انسان ها نه یک طبیعت که یک تاریخ داریم، منظورشان این نیست که ما الواحی سپید (Tabula Rasa) هستیم. [چنین فیلسوفانی] شک ندارند که زیست شناسان سرانجام عوامل ژنتیکی [دخیل] در اُتیسم، استعداد موسیقایی، محاسبات [ریاضی] برق آسا و بسیاری دیگر ویژگی هایی که انسان ها را از هم متمایز می سازند را کشف خواهندکرد. آنها همچنین شک ندارند که طی زمانی که گونه ی ما در دشت های آفریقا در حال تکامل بود برخی از ژن ها غربال و برخی دیگر حفظ شدند. [این فیلسوفان] شادمانه با دانشمندی همچون استیون پینکر موافق اند که ژن ها ی متأخر، بدون در نظر گرفتن[فرایند] فرهنگ پذیری، تبیین گر بسیاری از انواع رفتار های مشترک میان تمام انسان ها هستند.
🔅آنچه که برای این فیلسوفان محل شک است این است که مشخص کردن نقش ژن ها در متفاوت ساختن ما از همدیگر و[یا] ردیابی اشتراکات ما به نیاز های تکاملی اجدادمان چیزی به عنوان «نظریهی طبیعت بشری» به دست خواهد داد. زیرا که این چنین نظریه هایی می بایست هنجاری باشند—[بدین معنا که] رهنمود هایی فراپیش نهند. [این نظریه ها] باید به ما بگویند که با خود چه کنیم. آنها باید [بتوانند] تبیین کنند که چرا برخی از [گونه های] زندگی برای انسان ها بهتر از گونه ها ی دیگرند و چرا برخی جوامع برتر از دیگر جوامع اند. نظریه ای در باب طبیعت بشری باید به ما بگوید که می بایست تبدیل به چه انسان هایی شویم.
🔅نظریه های فلسفی و دینی در باب طبیعت بشری از آن روی که از جزئیات تجربی دوری گزیدند شکوفا شدند. [این نظریه ها] به احتمال ابطال از طریق رویداد های [تجربی] تن در نداند. نظریه ها ی افلاطون و ارسطو در باره ی اجزای نفس از این قبیل نظریه ها بودند، و همچنین اند نظریه ی مسحیَت [ مبنی بر این] که ما همه فرزندان خدایی مُحب هستیم، نظریه ی کانت که ما مخلوقانی نمودی هستیم تحت سیطره ی بود یا شی فی نفسه (Noumena) و روایت ها ی طبیعی سازنده ی (Naturalizing) هابز و فروید درباره ی خاستگاه جامعه پذیری و اخلاق. چنین نظریه ها یی، به رغم ابطال ناپذیر بودن و نداشتن قدرت پیش بینی، بسیار سودمند بودند—نه ازآن جهت که روایت هایی بسنده از آنچه که انسان ها حقیقتاً در ذات خود بودند ارائه می دادند، بلکه بدین دلیل که این نظریه ها مخاطراتی برای اجتناب و آرمان هایی برای خدمت فراپیش [مردم] می نهادند. [این نظریه ها] نصایح مفید اخلاقی و سیاسی را در قالب بسته بندی ای پر طمطراق و قا بل عرضه بازاریابی می کردند.
🔅استیون پینکر سعی دارد این قالب را بازیافت کند، بدین گونه که به جای بسته بندی کردن آن با تصوّری [ یا آرمانی] از زندگی و یا جامعه ی نیک، با توسل به مجموعه ای از حقایق تجربی این کار را می کند. اما مشکل بتوان دریافت که چگونه ترکیب و یا برهم نهادی از رشته های تجربی گوناگون که خود را علوم شناختی می نامند، بتواند در خدمت اهدافی باشد که زمانی دین و فلسفه در کار خدمت به آنها بودند. این ادعا که آنچه که فیلسوفان به طرزی پیشینی و ناشایست انجام می دادند اکنون می تواند به طرز پسینی و شایسته تری توسط علوم شناختی انجام شود تا زمانی که طرفداران [این ادعا] مایل به خطرپذیری [ریسک] نباشند، صرفا خطابه ای میان تهی و پوچ خواهد بود. برای محقق ساختن نوید عبارت « نظریه ای علمی در باب طبیعت بشری» آنها [دانشمندان علوم شناختی] می بایست با ارائه ی توصیه ای مبنی بر اینکه چگونه ممکن است که ما، چه به طور فردی و یا جمعی، انسان های بهتری شویم شروع کنند. سپس باید استنباط هایی که آنها را از اکتشافات تجربی جزئی [موردی] درباره ی ژن ها و یا مغز های ما به این توصیه های عملی جزئی سوق داده اند را آشکارا بیان کنند.
🔅ایی.اُ. ویلسون، پینکر و دیگرانی که بر این باورند که زیست شناسی و علوم شناختی می توانند حداقل قسمتی از نقش فرهنگی فلسفه را بر عهده گیرند تمایلی به شروع این چنین سیرِ [استدلالی ای] ندارند. آنها سرانجامِ جنبش بهنژادی (Eugenics) را [خوب] به یاد دارند—که مدعی بود «به طرزی علمی ثابت کرده است» که ازدواج های بین نژادی و یا افزایش مهاجرت منجر به زوال فرهنگی خواهد شد. یادآوری این نمونه ی پیشینِ قبیح آنها را از اینکه حیثیت رشته ی خود را به پیامد توصیه های عملی گره بزنند بر حذر می دارد. در عوض، آنها پیوسته تکرار می کنند که همچنان که ما دانش بیش تری درباره ی ژن ها و مغزهایمان کسب می کنیم، فهم بهتری از آنچه که ما انسان ها ذاتا هستیم به دست خواهیم آورد.
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/UPI7P
🌾 @Sedanet
✍️ ریچارد رورتی
ترجمه: بعثت علمی
🔅هنگامی که فیلسوفانی همچون اُرتگا ایی. گاسِت می گویند که ما انسان ها نه یک طبیعت که یک تاریخ داریم، منظورشان این نیست که ما الواحی سپید (Tabula Rasa) هستیم. [چنین فیلسوفانی] شک ندارند که زیست شناسان سرانجام عوامل ژنتیکی [دخیل] در اُتیسم، استعداد موسیقایی، محاسبات [ریاضی] برق آسا و بسیاری دیگر ویژگی هایی که انسان ها را از هم متمایز می سازند را کشف خواهندکرد. آنها همچنین شک ندارند که طی زمانی که گونه ی ما در دشت های آفریقا در حال تکامل بود برخی از ژن ها غربال و برخی دیگر حفظ شدند. [این فیلسوفان] شادمانه با دانشمندی همچون استیون پینکر موافق اند که ژن ها ی متأخر، بدون در نظر گرفتن[فرایند] فرهنگ پذیری، تبیین گر بسیاری از انواع رفتار های مشترک میان تمام انسان ها هستند.
🔅آنچه که برای این فیلسوفان محل شک است این است که مشخص کردن نقش ژن ها در متفاوت ساختن ما از همدیگر و[یا] ردیابی اشتراکات ما به نیاز های تکاملی اجدادمان چیزی به عنوان «نظریهی طبیعت بشری» به دست خواهد داد. زیرا که این چنین نظریه هایی می بایست هنجاری باشند—[بدین معنا که] رهنمود هایی فراپیش نهند. [این نظریه ها] باید به ما بگویند که با خود چه کنیم. آنها باید [بتوانند] تبیین کنند که چرا برخی از [گونه های] زندگی برای انسان ها بهتر از گونه ها ی دیگرند و چرا برخی جوامع برتر از دیگر جوامع اند. نظریه ای در باب طبیعت بشری باید به ما بگوید که می بایست تبدیل به چه انسان هایی شویم.
🔅نظریه های فلسفی و دینی در باب طبیعت بشری از آن روی که از جزئیات تجربی دوری گزیدند شکوفا شدند. [این نظریه ها] به احتمال ابطال از طریق رویداد های [تجربی] تن در نداند. نظریه ها ی افلاطون و ارسطو در باره ی اجزای نفس از این قبیل نظریه ها بودند، و همچنین اند نظریه ی مسحیَت [ مبنی بر این] که ما همه فرزندان خدایی مُحب هستیم، نظریه ی کانت که ما مخلوقانی نمودی هستیم تحت سیطره ی بود یا شی فی نفسه (Noumena) و روایت ها ی طبیعی سازنده ی (Naturalizing) هابز و فروید درباره ی خاستگاه جامعه پذیری و اخلاق. چنین نظریه ها یی، به رغم ابطال ناپذیر بودن و نداشتن قدرت پیش بینی، بسیار سودمند بودند—نه ازآن جهت که روایت هایی بسنده از آنچه که انسان ها حقیقتاً در ذات خود بودند ارائه می دادند، بلکه بدین دلیل که این نظریه ها مخاطراتی برای اجتناب و آرمان هایی برای خدمت فراپیش [مردم] می نهادند. [این نظریه ها] نصایح مفید اخلاقی و سیاسی را در قالب بسته بندی ای پر طمطراق و قا بل عرضه بازاریابی می کردند.
🔅استیون پینکر سعی دارد این قالب را بازیافت کند، بدین گونه که به جای بسته بندی کردن آن با تصوّری [ یا آرمانی] از زندگی و یا جامعه ی نیک، با توسل به مجموعه ای از حقایق تجربی این کار را می کند. اما مشکل بتوان دریافت که چگونه ترکیب و یا برهم نهادی از رشته های تجربی گوناگون که خود را علوم شناختی می نامند، بتواند در خدمت اهدافی باشد که زمانی دین و فلسفه در کار خدمت به آنها بودند. این ادعا که آنچه که فیلسوفان به طرزی پیشینی و ناشایست انجام می دادند اکنون می تواند به طرز پسینی و شایسته تری توسط علوم شناختی انجام شود تا زمانی که طرفداران [این ادعا] مایل به خطرپذیری [ریسک] نباشند، صرفا خطابه ای میان تهی و پوچ خواهد بود. برای محقق ساختن نوید عبارت « نظریه ای علمی در باب طبیعت بشری» آنها [دانشمندان علوم شناختی] می بایست با ارائه ی توصیه ای مبنی بر اینکه چگونه ممکن است که ما، چه به طور فردی و یا جمعی، انسان های بهتری شویم شروع کنند. سپس باید استنباط هایی که آنها را از اکتشافات تجربی جزئی [موردی] درباره ی ژن ها و یا مغز های ما به این توصیه های عملی جزئی سوق داده اند را آشکارا بیان کنند.
🔅ایی.اُ. ویلسون، پینکر و دیگرانی که بر این باورند که زیست شناسی و علوم شناختی می توانند حداقل قسمتی از نقش فرهنگی فلسفه را بر عهده گیرند تمایلی به شروع این چنین سیرِ [استدلالی ای] ندارند. آنها سرانجامِ جنبش بهنژادی (Eugenics) را [خوب] به یاد دارند—که مدعی بود «به طرزی علمی ثابت کرده است» که ازدواج های بین نژادی و یا افزایش مهاجرت منجر به زوال فرهنگی خواهد شد. یادآوری این نمونه ی پیشینِ قبیح آنها را از اینکه حیثیت رشته ی خود را به پیامد توصیه های عملی گره بزنند بر حذر می دارد. در عوض، آنها پیوسته تکرار می کنند که همچنان که ما دانش بیش تری درباره ی ژن ها و مغزهایمان کسب می کنیم، فهم بهتری از آنچه که ما انسان ها ذاتا هستیم به دست خواهیم آورد.
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/UPI7P
🌾 @Sedanet
🍂 لااَدری کیست؟
✍️ #برتراند_راسل
ترجمۀ امیر کشفی
🔅این رساله مشتمل است بر پاسخهای برتراند راسل به ۲۰ پرسش درباب لااَدری گرایی، خداناباوری، و دین . . .
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/Z3BxP
🌾 @Sedanet
✍️ #برتراند_راسل
ترجمۀ امیر کشفی
🔅این رساله مشتمل است بر پاسخهای برتراند راسل به ۲۰ پرسش درباب لااَدری گرایی، خداناباوری، و دین . . .
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/Z3BxP
🌾 @Sedanet
Audio
🎙 آیا فیزیکِ مدرن به دنبال یافتن ماهیت هستی است؟
🗣 #رضا_منصوری (استاد کیهان شناسی دانشگاه شریف)
نقدی بر نظریات مهدی گلشنی و عبدالله جوادی آملی در باب علم اسلامی
🌾 @sedanet
🗣 #رضا_منصوری (استاد کیهان شناسی دانشگاه شریف)
نقدی بر نظریات مهدی گلشنی و عبدالله جوادی آملی در باب علم اسلامی
🌾 @sedanet