نزار قبانی
ترجمه: تراب حق‌شناس

@sherarabimoaser
هرگاه من از عشق سرودم، ترا سپاس گفتند!


۱ـ
شعرهايی که از عشق می‌سرايم
بافته‌ی سرانگشتان توست.
و مينياتورهای زنانگی‌ات.
اين‌ست که هرگاه مردم شعری تازه از من خواندند
ترا سپاس گفتند...

۲ـ
همه‌ی گل‌هايم
ثمره‌ی باغ‌های توست.
و هر می که بنوشم من
از عطای تاکستان توست.
و همه‌ی انگشتری‌هايم
از معادن طلای توست...
و همه‌ی آثار شعريم
امضای ترا پشت جلد دارد!

۳ـ
ای قامتت بلندتر از قامت بادبان‌ها
و فضای چشمانت...
گسترده‌تر از فضای آزادی...
تو زيباتری از همه‌ی کتاب‌ها که نوشته‌ام
از همه‌ی کتاب‌ها که به نوشتن‌شان می‌انديشم...
و از اشعاری که آمده‌اند...
و اشعاری که خواهند آمد...

۴ـ
نمی‌توانم زيست بی‌تنفس هوايی که تو تنفس می‌کنی.
و خواندن کتاب‌هايی که تو می‌خوانی...
و سفارش قهوه‌ای که تو سفارش می‌دهی...
و شنيدن آهنگی که تو دوست داری...
و دوست داشتن گل‌هايی که تو می‌خری...

۵ـ
نمی‌توانم... از سرگرمی‌های تو هرگز جدا شوم
هرچه هم ساده باشند
هرچه هم کودکانه... و ناممکن باشند
عشق يعنی همه چيز را با تو قسمت کنم
از سنجاق مو...
تا کلينکس!

۶ـ
عشق يعنی مرا جغرافيا درکار نباشد
يعنی ترا تاريخ درکار نباشد...
يعنی تو با صدای من سخن گويی...
با چشمان من ببينی...
و جهان را با انگشتان من کشف کنی...

۷ـ
پيش از تو
زنی استثنائی را می‌جستم
که مرا به عصر روشنگری ببرد.
و آنگاه که ترا شناختم... آئينم به تمامت خويش رسيد
و دانشم به کمال دست يافت!
@sherarabimoaser
۸ـ
مرا يارای آن نيست که بی‌طرف بمانم
نه در برابر زنی که شيفته‌ام می‌کند
نه در برابر شعری که حيرت‌زده‌ام می‌کند
نه در برابر عطری که به لرزه‌ام می‌افکند...
بی‌طرفی هرگز وجود ندارد
بين پرنده... و دانه‌ی گندم!

۹ـ
نمی‌توانم با تو بيش از پنج دقيقه بنشينم...
و ترکيب خونم دگرگون نشود...
و کتاب‌ها
و تابلوها
و گلدان‌ها
و ملافه‌های تختخواب از جای خويش پرنکشند...
و توازن کره‌ی زمين به اختلال نيفتد...

۱۰ـ
شعر را با تو قسمت می‌کنم.
همان سان که روزنامه‌ی بامدادی را.
و فنجان قهوه را
و قطعه‌ی کرواسان را.
کلام را با تو دو نيم می‌کنم...
بوسه را دو نيم می‌کنم...
و عمر را دو نيم می‌کنم...
و در شب‌های شعرم احساس می‌کنم
که آوايم از ميان لبان تو بيرون می‌آيد...

۱۱ـ
پس از آن‌که دوستت داشتم... تازه دريافتم
که اندام زن چقدر با اندام شعر همانند است...
و چگونه زير و بم‌های کمر و ميان... (۱)
با زير و بم‌های شعر جور در می‌آيند
و چگونه آن‌چه با زبان درپيوند است... و آنچه با زن... با هم يکی می‌شوند
و چگونه سياهی مرکب... در سياهی چشم سرازير می شود.

۱۲ـ
ما به گونه‌ای حيرت‌زا به هم ماننده‌ايم...
و تا سرحد محو شدن در يکديگر فرو می‌رويم...
انديشه‌‌ها‌مان و بيان‌مان
سليقه‌هامان و دانسته‌هامان
و امور جزئی‌مان در يکديگر فرو می‌روند
تا آن‌جا که من نمی‌دانم کی‌ام؟...
و تو نمی‌دانی که هستی؟...

۱۳ـ
تويی که روی برگه‌ی سفيد دراز می‌کشی...
و روی کتاب‌هايم می‌خوابی...
و يادداشت‌هايم و دفترهايم را مرتب می‌کنی
و حروفم را پهلوی هم می‌چينی
و خطاهايم را درست می‌کنی...
پس چطور به مردم بگويم که من شاعرم...
حال آن‌که تويی که می‌نويسی؟

۱۴ـ
عشق يعنی اين‌که مردم مرا با تو عوضی بگيرند
وقتی به تو تلفن می‌زنند... من پاسخ دهم...
و آن‌گاه که دوستان مرا به شام دعوت کنند... تو بروی...
و آن‌گاه که شعر عاشقانه‌ی جديدی از من بخوانند...
ترا سپاس گويند!


لندن، بهار ۱۹۹۶

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(۱) در متن عربی: خَصر يعنی کمر، بالای تهيگاه يا به تعبير حافظ، ميان:
«ميان او که خدا آفريده است از هيچ
دقيقه‌ای‌ست که هيچ آفريده نگشوده است»
@sherarabimoaser

إن أعادوا لك المقاهي، فمن يعيد لك الرفاق..
-----------------------
حتی اگر کافه‌ها را به تو برگردانند، چه کسی می‌‌تواند رفیقان را به تو برگرداند..

#محمود_درويش
ترجمه: محمد حمادی
@sherarabimoaser

قالت في قهر شديد: إني صائرة الى موت محقق.
فقال: كلنا صائرون الى الموت .
قالت: إنما أعني موتآ أفظع .
قال: ليس ثمة ما هو أفظع من الموت .
قالت: ثمة موت يدركك وأنت حي.
------------------------
زن با ناراحتی فراوان گفت: من رهسپار مرگی حتمی‌ام.
مرد گفت: همه‌ی ما رهسپار مرگیم.
زن: منظورم مرگی هولناک‌تر است.
مرد: هولناک‌تر از مرگ وجود ندارد.
زن: مرگی هم هست که در آن در عین زنده بودن، مرده‌ای.

― نجيب محفوظ
ترجمه: محمد حمادی
@sherarabimoaser

إلى أمي

حين أتممتِ العقد السابع من العمر
انتدبتكِ السموات السبع
لتكوني نجمة تُزيّنُ ثوبها
بعد أن كنتِ شمسا تضيء بيتنا بنور الحنان..
هنا يَميلُ لَوْنُ الرحيل إِلى الغُبْرَةِ
وقبل رحيلكِ الأبدي
لم نكن نعرف معنى آخر للحياة سوى الحياة
وها نحن بعدكِ الآن نقف على حافة الموت يا أماه
وستلقي بنا الأقدار في غياهبه يوما ما
------------------------
به مادرم

آن‌گاه که دهه‌ی هفتم عمر را به پایان رساندی
آسمان‌های هفت‌گانه تو را فراخواندند
تا ستاره‌ای زینت‌بخشِ پیراهن‌شان باشی
پس از آن‌که خورشیدی بودی که با نور مهربانی به خانه‌مان روشنا می‌بخشید..
این‌جا کوچ‌ها به‌رنگ غبارَند
و قبل از کوچِ ابدی‌ات..
معنای دیگری جز زیستن، برای زندگی نمی‌شناختیم
و اینک پس از تو بر لبه‌ی مرگ ایستاده‌ایم، مادر
و روزی سرنوشت ما را در تاریک‌نایِ آن خواهد انداخت

(محمد حمادی)
@sherarabimoaser

التجاعيد ترسم بفقد الأحبة، لا علاقة لمرور الزمن بها.
-----------------------
چین‌و‌چروک‌ها در اثر فقدان عزیزان نقش‌می‌بندند، ارتباطی با گذر زمان ندارند.

كرار الصالحي
@sherarabimoaser

مَتى أَوْحَشَكَ مِنْ خَلْقِهِ فَاعْلَمْ أَنَّهُ يُريدُ أَنْ يَفْتَحَ لَكَ بابَ الأُنْسِ بهِ
—-------------------
هر گاه خداوند تو را از آفریده‌هایش دل‌گیر ساخت، بدان که می‌خواهد درِ الفت‌گرفتن با خودش را به‌رویت بگشاید

أحمد بن عطاء الله السكندري (الحكم العطائية)
ترجمه: #محمد_حمادی
@sherarabimoaser

گدائی به جمعی رسید که طعام می‌خوردند.
گفت: سلام بر شما ای بخیلان.
گفتند: ما را بخیل چرا گفتی؟
گفت: با تکه ای نان سخنم را تکذیب کنید...
—‌------------------—
أقبل شحاذ على رهط كانوا يأكلون الطعام.
قال: السلام عليكم أيها البخلاء.
فقالوا: لماذا نعتّنا بالبخلاء؟
قال: فنّدوا كلامي بقطعة خبز...

#شیخ_بهائی
تعريب: #محمد_حمادی
@sherarabimoaser

الكوخ الذي تضحك فيه المرأة.. خير من القصر الذي تبكي فيه.
................................
کوخی که زن در آن بخندد.. بهتر از کاخی است که در آن بگرید.

#جبران_خليل_جبران
ترجمه: #محمد_حمادی
@sherarabimoaser

‏العينُ تُبصر من تهوى وتفْقده
‏وناظِر القلب لا يخلُو من النَّظر
------------------------
چشم‌ها دلدار را بینند و از نظر رَوَد
چشمِ دل اما نمی‌گردد تهی از دیدنش

#الحسین_بن_منصور_حلاج ⁩
ترجمه: #محمد_حمادی
@sherarabimoaser

‏"إن قصيدتي الوحيدة، قصيدتي الحَقّة
هي :
"أنّني أُحِبُّك"
-------------------------
یگانه شعرِ من، شعر واقعیِ من:
"دوستت دارم"، است.

#رسول_حمزاتوف
ترجمه: #محمد_حمادی
@sherarabimoaser

يبعث الله من يحتضنك في قلبه كوطن صغير، بعيدًا عن تفاهة هذا العالم والسوء الذي يسكنه في كل زاوية.
------------------------
خداوند؛ آنی را می‌فرستد که تو را چونان وطنی کوچک در قلبش در آغوش می‌گیرد، به‌دور از پلیدیِ این جهان و شرارتی که در هر گوشه و کنار آن مستقر است.

#رضوی_عاشور (نویسنده مصری)
ترجمه: #محمد_حمادی
@sherarabimoaser

@sherarabimoaser
ما كنتُ أعرف أنّ أحداً يحتلُّ أحداً كبحر
ويسكنه كهاوية.
ما كنت أعرف أنّ البحر يهبط الرمال الضيّقة
وأنّ ماء ضيّقاً يُغصّص الصحراء.
أين أذهب بك
أين أرحل وأجد الثياب
فألبس لفرس البهجة.
كلّ شيء يُولد وكلّ شيء يخلو.
تمام الأزمنة طالع من سُهولك والفراغ طالع من
سُهولك
سُهولك السهلة وسُهولك الصعبة
سُهولك النوم وسُهولك الحَربة
أين أذهب بك بعيداً عنك
مُفرَغاً فيك
مُحتوياً إيّاك
أين أذهب
وما كُنت أعرف أنّ أحداً يحتلّ أحداً كبحر
وأنّه يَسكنه كهاوية...
—----------------------------
نمی‌دانستم احدی ‌‌بتواند همچو دریا، دیگری را فرابگیرد
و به‌‌سان پرتگاه در او سکنی گزیند
نمی‌دانستم که دریا بر ماسه‌های کم‌‌پهنا هبوط می‌کند
و آبی ناچیز، صحرا را لبریزمی‌‌کند
کجا بَرَم تو را؟
کجا روم تا لباسی بیابم
و بر اسب شادی بپوشانم؟
همه چیز زاده می‌‌شود و تهی می‌‌گردد
کمالِ زمان‌ها از دشت‌‌های تو طلوع یافته
خلأ از دشت‌‌های تو برآمده است
دشت‌‌های هموار تو
دشت‌‌های دشوار تو
دشت‌‌های خواب و نیشتر تو
تو را کجا به‌‌دور از تو بَرَم؟
که در تو خالی
و از تو سرشارم
کجا روم؟
نمی‌دانستم احدی بتواند همچو دریا، دیگری را فرابگیرد
و به‌‌سان پرتگاه در او سکنی گزیند...

#انسی_الحاج
ترجمه: #محمد_حمادی

@sherarabimoaser

الحبّ والوطن ُ توأمان ِ سياميّان... متشابهان... باستثناء أنّ للوطن ِ حدودا ً، ولا حدودَ للحب.
-------------------------
عشق و وطن؛ دوقلوهای به‌هم‌چسبیده (سیامی)... و شبیه به‌هم هستند... منتهی وطن حد و مرزی دارد، و عشق را حد و مرزی نیست.

#یحیی_السماوی
ترجمه: #محمد_حمادی
@sherarabimoaser

@sherarabimoaser
قمري الحزينْ

البحر مات وغيّبت أمواجُهُ السوداء قلع السندبادْ

ولم يعد أبناؤه يتصايحون مع النوارس والصدى

المبحوح عاد

والأفق كَفَّنَهُ الرماد

فَلِمَنْ تغنّي الساحراتْ ؟

والعشب فوق جبينه يطفو وتطفو دنيوات

كانت لنا فيها ، إذا غنى المغنّي ، ذكريات

غرقت جزيرتنا وما عاد الغناء

إلا بكاءْ

والقُبَّرَاتْ

طارت ، فيا قمري الحزين

الكنز في المجرى دفين

في آخر البستان ، تحت شجيرة الليمون ، خبأهُ هناك السندبادْ

لكنه خاوٍ ، وها أنَّ الرماد

والثلجَ والظلمات والأوراق تطمره وتطمر بالضباب الكائنات

أكذا نموت بهذه الأرض الخراب ؟

ويجفّ قنديلُ الطفولةِ في التراب ؟

أهكذا شمس النهار

تخبو وليس بموقد الفقراءِ نارْ ؟

-2-

مُدنٌ بلا فجرٍ تنامْ

ناديتُ باسمكَ في شوارعِها ، فجاوبني الظلام

وسألتُ عنكَ الريحَ وهي تَئِنّ في قلبِ السكون

ورأيتُ وجهَكَ في المرايا والعيون

وفي زجاجِ نوافذِ الفجرِ البعيدْ

وفي بطاقاتِ البريدْ

مُدُنٌ بلا فجرٍ يُغطّيها الجليد

هجرتْ كنائسَهَا عصافيرُ الربيعْ

فَلِمَنْ تُغَنِّي ؟ والمقاهي أوصدتْ أبوابَهَا

وَلِمَنْ تُصَلِّي ؟ أيها القلبُ الصَّدِيع

والليلُ ماتْ

والمركبات

عادتْ بلا خيلٍ يُغَطِّيهَا الصَّقِيع

وسائقوها ميتون

أهكذا تمضي السنون ؟

ونحنُ مِنْ مَنْفَى إلى مَنْفَى ومن بابٍ لبابْ

نَذْوِي كَمَا تَذْوِي الزَّنَابِقُ في التُّرَابْ

فُقَرَاء ، يا قَمَرِي ، نَمُوت

وقطارُنا أبداً يَفُوت
-------------------------
@sherarabimoaser

"دو چکامه برای پسرم علی"

-۱-
ماه حزینم !
دریا مرد و پنهان ساخت،
امواج سیاهش،
قلعه های سندباد را .
و دیگر فرزندانش با مرغان دریا،
همآوازی نمی کنند و باز گشت،
پژواک گلو گرفته .
و خاکستر ،
کفن کرد
افق را .
پس برای چه کسی،
زنان جادوگر،
خنیاگری کنند؟
در حالیکه ،
دریا مرد
و بر پیشانی اش ،
علف و دنیاهایی ،شناور شده است .

در قلعه ها -هنگامی که آواز می خواند، خنیاگر-خاطراتی داشتیم

جزیره ی ما غرق شد،
و آواز ،
مبدل به گریستن .

و چکاوکان
پر کشیدند .
.
ای ماه حزینم
گنج در صندوقچه پنهان است
آن را،
سندباد
در انتهای باغ ،
زیر درختچه ی لیمو،
پنهان ساخت.
اما ،
تهی است.
و اینک
خاکستر و برف و برگ و تاریکی ها،
آن را
دفن می کند
و کائنات ،
پوشیده می شوند ،
با مه .

آیا این گونه در سرزمین ویران خواهیم مرد؟

و این گونه خاموش میشود فانوس کودکی در خاک؟

آیا این گونه خورشید روز،
خاموش می شود و دیگر در آتشدان تهی دستان، آتشی نخواهد بود؟

-۲-

شهرهایی ،بی هیچ سپیده ای می خوابند

نام تو را در خیابان هایشان فریاد زدم،
و تاریکی پاسخم داد .

و درباره ی تو ،
باد را که در قلب سکون مویه می کرد ؛پرسیدم.
و دیدم ،
چهره ی تو را،
در آینه ها و چشم ها
در شیشه های پنجره های سپیده دم دور ،
و در کارت پستال ها .

شهرهایی بی هیچ سپیده ای ،
که می پوشاند
آن ها را
یخبندان .
و گنجشکان بهار ،
کلیساهایش را
ترک گفته است
پس برای که آواز می خوانی؟در حالیکه قهوه خانه ها،
درهایشان را بستند
و برای که نماز می گزاری؟
ای دل شکسته،
در حالیکه،
شب مرد

و کالسکه ها بی اسبان ،
بازگشتند
در حالیکه،
برف و بوران می پوشاند آن ها را ،
و رانندگانش،
مرده بودند .
این گونه،
آیا سال ها می گذرند؟
و ما از تبعیدگاهی به تبعیدگاه دیگری و از دری به در دیگری ،
رانده می شویم

و پژمرده می شویم
همانگونه که ،
زنبق ها،
در خاک پژمرده می شوند .
ماه من،
ما
بینوا
می میریم
و می رود
قطار ما ،
برای همیشه !

عبدالوهاب البیاتی
ترجمه :صالح بوعذار
@sherarabimoaser

عندما أحببتك، تمنيت أن تكسر مخاوفي وليس قلبي! 
----------------------------
وقتی دل به تو دادم، آرزو داشتم ترس‌هایم را بشکنی، نه دلم را!

مشعل حمد (نويسنده کویتی)
ترجمه: محمد حمادی
@sherarabimoaser

@sherarabimoaser

"حزن فی ضوء القمر"
.
أيها الربيعُ المقبلُ من عينيها

أيها الكناري المسافرُ في ضوء القمر

خذني إليها

قصيدةَ غرامٍ أو طعنةَ خنجر

فأنا متشرّد وجريح

أحبُّ المطر وأنين الأمواج البعيده

من أعماق النوم أستيقظ

لأفكر بركبة امرأة شهيةٍ رأيتها ذات يوم

لأعاقرَ الخمرة وأقرضَ الشعر

قل لحبيبتي ليلى

ذاتِ الفم السكران والقدمين الحريريتين

أنني مريضٌ ومشتاقٌ إليها

انني ألمح آثار أقدام على قلبي.
--------------------------
"اندوهی در روشنای ماه"

ای بهارِ آینده از چشم هایش
ای قناری مسافر در روشنای ماه
مرا
به سوی او ببر؛
چونان
شعر عاشقانه ای
یا
زخم خنجری .

من ،
آواره و زخمی ام
باران را ،
و ناله ی موج های دور را،
دوست می دارم

از عمیق خواب بیدار می شوم
تا به زانوی زنی شیرین ،
که شبی او را،
در خواب دیدم ؛
بیندیشم
و دمادم شراب بنوشم
و شعر بسرایم .

به محبوبم ،لیلی
-آن بانوی دهان مست و ابریشمین پا-
بگو
که بیمارم و مشتاق اویم

من،
رد پاهایی ،
بر دلم می بینم!

#محمد_الماغوط
ترجمه: #صالح_بوعذار
@sherarabimoaser

الحب في جسدك..
قديم و أزلي..
كما الملح جزء من جسد البحر..
......................................
عشق در تنِ تو..
كهن و ازلی‌ست..
آن‌سان که نمک، جزئى از تنِ دریاست..

نزار قباني
ترجمه: محمد حمادی
@sherarabimoaser