مهران صولتی
6.16K subscribers
172 photos
56 videos
21 files
536 links
دانش آموخته دکترای جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

@mehran_solati : ارتباط با نویسنده

https://instagram.com/solati_mehran
Download Telegram
🔹 مشروطه خواهی، جمهوری خواهی، یا راه سوم؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🔺 اگر بخواهیم تاریخ تحولات سیاسی ایران مدرن را از منظر سعید حجاریان روایت کنیم؛ انقلاب مشروطه نماد مشروطیت، انقلاب اسلامی نماد جمهوریت و انتخابات دوم خرداد ۷۶ تلفیقی از این دو بوده است.

🔺 حجاریان معتقد است که در فرآیند مشروطیت در مقابل یک قدرت مطلقه قدرت دیگری ظهور کرده و سعی می کند که آن قدرت مطلق را قانونمند کند و حد و حدود آن را مشخص نماید.

🔺 در سویه دیگر اما جمهوریت قرار دارد که راهی انقلابی، رادیکال و با تاکید بر مشارکت توده مردم است. در جمهوریت با حضور انفجاری مردم در عرصه سیاست مواجهیم که می آیند و این پهنه را دچار گشایش می کنند و بعدا به تدریج سازمان می یابند.

🔺 حجاریان به طور خلاصه مشروطیت را عبارت از اولویت رقابت بر مشارکت و جمهوریت را عبارت از ترجیح مشارکت بر رقابت می داند. دوم خرداد اما تلفیقی میان جمهوریت و اسلامیت است چرا که نخبگان از بالا و توده مردم از پایین به تفاهمی رسیدند که باید حکومت قانونمند و پاسخگو شود.

🔺 با به بن بست رسیدن پروژه مشروطیت مورد نظر حجاریان ذیل دولت اصلاحات، اکبر گنجی در سال ۸۱ از مانیفست جمهوری خواهی خود رونمایی کرد که مبتنی بر رجوع به نظر مردم از طریق رفراندوم و تاکید بر تحقق جمهوری سکولار بود.

🔺 دوم خرداد ۷۶ اگر تلفیقی میان مشروطیت و اسلامیت بوده، سوم اسفند اما زمانی برای جدایی میان این دو تلقی می شود. اکنون می توان به جرئت ادعا کرد که نه چیزی از اولی مانده و نه اثری از دوم! موازی سازی های نهادی با بی اثر کردن قدرت دولت و مجلس، پروژه مشروطیت را به شکست کشاند و قهر گسترده مردم با انتخابات مجلس یازدهم، پروژه جمهوریت را به مسیر اضمحلال کشاند!

🔺 وضعیتی کم سابقه که فعالان سیاسی را به پاسخ برای پرسش؛ چه باید کرد؟ در چنین شرایطی فرامی خواند. به نظر می رسد می توان در چنین شرایطی به جستجوی راه سومی پرداخت که می شود به آن توسعه گرایی اطلاق کرد.

🔺 در حالی که هر دو مسیر مشروطه خواهی و جمهوری خواهی تاکنون با کارشکنی های آشکار حکومت مواجه شده اند، گمان می رود که ضرورت توسعه یافتگی می تواند به وفاقی میان جامعه و حکومت تبدیل شود، آن هم در جهانی که ایران از نظر اقتصادی هر روز حاشیه ای تر می شود.

🔺 با عزم حکومت برای قدرتمند تر شدن از طریق پیوستن به جهان امروز سه رویداد محتمل است؛ مجموعه ای از نیروهای جدید اجتماعی به عرصه اقتصاد وارد می شوند، حکومت ناچار است با تن دادن به الزامات جهانی و فشار فعالان اقتصادی قانون مند تر در داخل رفتار کند و در نهایت امکانی برای حکومت پاسخگوتر فراهم آید.

🔺 البته باز شدن مسیر سوم با دشواری هایی هم همراه است؛ حکومت با جدیت به دنبال طراحی الگویی ایرانی- اسلامی پیشرفت است که تاکنون نتوانسته به طراحی برنامه ای روشن برای تحقق آن بینجامد. مضافا اینکه ارتباطات جهانی هم با نگرش های امنیتی بازتفسیر می شود. در خوانش رسمی قرار است ایران منفصل از جهان ابتدا قوی شود و سپس مناسبات با جهان برقرار شود!

🔺 اما هر چه هست اگر توسعه گرایی بتواند به برنامه شفاف روشنفکران تبدیل و مطالباتی از قبیل افزایش رشد اقتصادی، کاهش بیکاری و افزایش رفاه شهروندان به مطالباتی آشکار از سوی جامعه تبدیل شود شاید بتوان به فراگیر شدن گفتمان توسعه گرایی امید بست!

@solati_mehran

#توسعه
#مشروطیت
#جمهوریت
Forwarded from سیاسیون ایران| siasiuniran@
📚📖📚📖📚📖📚📖
T.me/siasiuniran
#پرونده_جامع_علمی_از_کرونا

🔴 درس هایی که از کرونا آموختیم!
✍ دکتر مهران صولتی،جامعه شناس سیاسی
https://t.me/siasiuniran/11705

🔴 کرونا و تاثیر آن بر ارتباط ها و گفتمان ها
✍دکتر سید رحمت اله موسوی فر
https://t.me/siasiuniran/11766

🔴 یادداشت پروفسور استفن والت، استاد روابط بین الملل دانشگاه هاروارد در فارین پالیسی
https://t.me/siasiuniran/11775

🔴 تفسیری پارادیمیک بر پاندمی کرونا
✍عبدالرحمن ولایتی پژوهشگر روابط بین الملل
https://t.me/siasiuniran/11788

🔴 فلسفه سیاسی کرونا
✍دکتر روح‌اله اسلامی ،استاد علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد
https://t.me/siasiuniran/11813

🔴 نیازمند بازنگری جدی در حکمرانی هستیم
✍دکتر داود فیرحی،استاد برجسته اندیشه سیاسی
https://t.me/siasiuniran/11833

🔴 باید ذهن‌های خود را فرمت کنیم
✍ دکتر محمود سریع‌القلم
https://t.me/siasiuniran/11840

🔴 آیا ویروس کرونا روند سکولار شدن جامعه ایران را شتاب می‌بخشد؟ ​
✍یادداشتی از سعید پیوندی
https://t.me/siasiuniran/11844

🔴 پیامدهای درازمدت کرونا بر سپهر سیاسی ایران چیست؟
✍️محمدجواد غلامرضاکاشی
*استاد فلسفه سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی
https://t.me/siasiuniran/11853

🔴 جهان متفاوت پساکرونا
✍اکبرمختاری، مدرس مدعو علوم سیاسی
https://t.me/siasiuniran/11881

🔴 جهانِ پسا کرونا چگونه خواهد بود؟
نظرات 12 متفکر برجسته از سراسر جهان را بخوانید.
https://t.me/siasiuniran/11900

🔴 آینده ای بیمناک در انتظار مردم و نظام سیاسی ایران
دکتر حاتم قادری
https://t.me/siasiuniran/11941

🔴 بحران کرونا و تأثیر آن بر نظام‌های سیاسی
هرفرید مونکلر، سیاست‌شناس آلمانی و پژوهشگر تاریخ اندیشه‌‌ی سیاسی
https://t.me/siasiuniran/11947

🔴 کرونا از منظر روابط بین‌الملل
✍دکتر افشین زرگر
استاد برجسته روابط بین الملل
https://t.me/siasiuniran/11964

🔴 توسعه ایران از کدام مسیر می گذرد؟
✍دکتر مهران صولتی جامعه شناس سیاسی
https://t.me/siasiuniran/11972

🔴 کرونا چه تاثیری بر روندهای بین‌المللی خواهد داشت؟
دیدگاه ۱۰ استاد برجسته علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
https://t.me/siasiuniran/11985

🔴 فرانسیس فوکویاما، نظریه‌پرداز نامدار علوم سیاسی در یادداشتی برای نشریه آمریکایی «آتلانتیک» به بررسی کارایی دو سیستم سیاسی دموکراتیک و استبدادی در مدیریت بحران کرونا
https://t.me/siasiuniran/11989

🔴 «ما و جهان پساکرونا»
آیا ما در جهان آینده نقشی موثر خواهیم داشت یا صرفا نظاره گر اتفاقات خواهیم بود؟
محمدباقر قالیباف
https://t.me/siasiuniran/11993

🔴 بعد از عبور از كرونا، ما كجا خواهيم بود؟
✍دکتر الهه کولایی
استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران
https://t.me/siasiuniran/11994

🔴 ما، غرب، کرونا و روابط بین الملل
در گفتگویی با دکترابراهیم متقی
https://t.me/siasiuniran/12005

🔴 جهان پس از کرونا؛ جهانی جدید با پیکری زخمی و مجروح
✍یادداشتی از محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام
https://t.me/siasiuniran/12010

🔴 عبور از نئولیبرالیسم در جهان کنونی
✍دکتر یاسر برخورداری
دکتری علوم‌سیاسی
https://t.me/siasiuniran/12015

🔴 هنری کیسینجر: شکست دولت‌ها از کرونا جهان را به آتش می‌کشد
https://t.me/siasiuniran/12017

🔴 نظم نوین جهانی در دوره پساکرونا؛ چه کسی ویروس تاجدار را شکست می‌دهد؟
https://t.me/siasiuniran/12036

🔴 مسئله کرونا و منازعات سیاسی
تحلیل روح‌الله اسلامی، استاد علوم سیاسی دانشگاه فردوسی
https://t.me/siasiuniran/12039

🔴 کرونا آزمونی برای ما و جهان
✍ دکتر رضا داوری اردکانی،فیلسوف و نویسنده
https://t.me/siasiuniran/12076

🔴 ناکارآمدی لیبرالیسم
✍گفتگوی با دکتر علی بیگدلی استاد برجسته روابط بین الملل
https://t.me/siasiuniran/12082

🎙کرونا، جهانی شدن، دولت گرایی
🔸هادی خسروشاهین روزنامه نگار و تحلیلگر مسائل بین الملل
https://t.me/siasiuniran/12090

🔴 کرونا و سیاست: دنیا از جهانی شدن آمریکایی عبور می کند
ویروس در حوزه های مختلف سیاست
✍سید صادق حقیقت
پژوهشگر و استاد علوم سیاسی دانشگاه مفید قم
https://t.me/siasiuniran/12094

🔴 پدیدارشناسی بحران کرونا
✍روح‌ا... اسلامی
استاد علوم سیاسی دانشگاه فردوسی
https://t.me/siasiuniran/12096

🔴 حکومت ایران چه درسی باید از کرونا بگیرد؟
دکتر حاتم قادری در گفتگو با بی بی سی فارسی
https://t.me/siasiuniran/12103

🔴 ویروس کرونا آگاهی انسان را نسبت به نادانی خود افزود
یورگن هابرماس آلمانی
https://t.me/siasiuniran/12106
🔹 داستان توسعه در ایران معاصر!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ بیش از یکصد سال از ورود ایران به مرحله توسعه و بیش از هفتاد سال از آغاز تدوین نخستین برنامه توسعه کشور(۱۳۲۷) می گذرد ولی به رغم تلاش های بسیار نتیجه چندان رضایت بخش نبوده است. مع الاسف در این مدت هم بسیاری از سرمایه های طبیعی و فیزیکی کاستی پذیرفته و بخش قابل توجهی از سرمایه های انسانی هم از ایران خارج شده اند. خطر اما آن جاست که فقط حدود سی سال تا بسته شدن پنجره جمعیتی کشور و ورود جدی به فاز سالمندی ایرانیان فاصله داریم و اگر نتوانیم از فرصت باقیمانده برای خیز توسعه ای استفاده کنیم با خسرانی تاریخی مواجه خواهیم شد. در مجموع فرآیند توسعه در دوران پهلوی و جمهوری اسلامی از شباهت ها و تفاوت هایی برخوردار بوده است که می کوشم با بهره گیری از استعاره های مربوط به رانندگی برخی از این تفاوت ها را توضیح دهم:

🖌 دوران پهلوی ها؛ توسعه به مثابه اتوبان: همه ما در اتوبان ها رانده ایم. نوعی رانندگی پرشتاب و بی توجه به آنچه در اطراف ما می گذرد. مسیر روشن و چشم انداز وسیع است. راهی که بدون مانع است و می توان در آن به سرعت راند. پهلوی ها توسعه را به مثابه رانندگی در یک اتوبان می دیدند. توسعه ای که به پیشرفت ناشی از رشد اقتصادی و تدارک زیرساخت های فیزیکی تقلیل یافته بود. ماشین دولت هم بدون توجه به پیچیدگی های فرهنگی جامعه از الگوی پیشرفت غربی پیروی می کرد. مردم برکنار مانده از فرآیند پیشرفت هم البته نه در آن مشارکتی داشتند و نه توجهی را جلب می کردند. این شد که بعد از تصادف ماشین پیشرفت هیچ کس به یاری دولتمردان نیامد و آن ها را تنها گذاشت. انتهای اتوبان هم به جای توسعه به انقلابی انجامید که جهت حرکت را به طور کلی تغییر داد.

🖌 دوره جمهوری اسلامی؛ توسعه به مثابه میدان: رانندگی در میدان اما با اتوبان کاملا متفاوت است. در ابتدا باید سرعت خود را کاهش دهید، به اطراف دقیق تر نگاه کنید تا بتوانید خروجی مناسب را بیابید. عابران بیشتری هم در آمد و رفت هستند. احتمالا به زیبایی های میدان هم نگاهی می اندازید. حتی ممکن است برای پرهیز از اشتباه، میدان را دوباره دور بزنید. حاشیه بعضی از میدان های کوچک تر هم برای توقفی موقت مناسب ترند. به نظرم توسعه در دوران جمهوری اسلامی همان راندن در میدان است: همراه با سرگردانی، پریشانی و سرعت پایین. در وضعیتی که خروجی میدان هم کاملا مشخص نیست. دغدغه تماشای مردم و ملاحظات دیگر هم چندان زیاد است که اصولا مانع حرکت ماشین دولت می شوند. چشم انداز پیش رو حداکثر چند صد متر است و احتمال دور زدن و برگشتن همواره وجود دارد.

🖌 وضعیت مطلوب: توسعه به مثابه تقاطع: رانندگی اما زمانی که به تقاطع می رسیم داستان متفاوتی دارد. احتیاط هست ولی به احتمال زیاد می دانیم که باید از کدام طرف حرکت کنیم. حواس مان هم جمع است که رنگ چراغ چه زمانی تغییر می کند. قواعد کمابیش فراگیری هم در سراسر جهان وجود دارد که رفتار ما را در یک تقاطع تعیین می کنند. توسعه البته همیشه با مقادیری از شانس هم همراه است. این که خودروهای جلوتر از چراغ سبز گذشته و شما برای مدتی وادار به توقف پشت چراغ قرمز شوید. بینش رهبران، تحولات تاریخی جوامع و همگرایی میان جامعه و حکومت از همین شانس های بعضا تکرار نشدنی هستند. به نظر می رسد ما در مسیر توسعه مدام با تقاطع هایی روبرو هستیم که باید به ناچار یکی را انتخاب کنیم. هیچ ملتی نمی تواند بدون اولویت بندی میان گزینه های پیش رو به توسعه دست یابد. رسیدن همزمان به همه اهداف هم بیشتر به توهم شبیه است.

@solati_mehran

#توسعه
#اتوبان
#میدان
Forwarded from اتچ بات
‍ 🎤 چرا به توسعه نمی رسیم؟!

با تمرکز بر سند چشم انداز ۱۴۰۴

🔹 مهران صولتی در این فایل صوتی با بررسی عوامل بیرونی و درونی موثر بر عدم تحقق اهداف سند چشم انداز توسعه، از موانع اصلی توسعه یافتگی در کشور سخن می گوید.

@solati_mehran

#توسعه
🔺 نکته: حدود سه سال پیش #محمد_حبیبی به عنوان عضو کانون صنفی معلمان ایران از من خواست تا یادداشتی اختصاصی برای جامعه فرهنگیان بنویسم. دیروز اما خبر رسید که او پس از گذشت دو سال از حبس خویش و در آستانه هفته معلم توسط وزارت آموزش و پرورش #بازخرید و #اخراج شده است. بازنشر آن یادداشت تلاشی است برای یادآوری فعالیت های سخت کوشانه این معلم صنفی 🙏


🔹 کمپین های مجازی؛ گامی برای ایجاد همبستگی در یک جامعه ذره ای!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱مدرنیته به رغم دستاوردهای بسیاری که برای انسان غربی به ارمغان آورد ولی نتوانست آرمان بلند عصر روشنگری مبنی بر دستیابی به جامعه ای آزاد، برابر و انسانی را به طور کامل محقق سازد( حتی برخی از اندیشمندان مکتب انتقادی معتقدند که در این زمینه شکست خورده است!). در همین زمینه هابرماس اعتقاد دارد که ما در روزگار کنونی با استثمار زیست جهان( جامعه و فرهنگ) از سوی سیستم( اقتصاد و سیاست) مواجه هستیم. به این معنای ساده که دو قلمرو اقتصاد( با منطق پول) و سیاست( با منطق زور) توانسته اند دو عرصه جامعه(با منطق روابط انسانی) و فرهنگ ( با منطق روابط عقلانی) را به حاشیه برانند! البته هابرماس پادزهر این وضعیت را در شکل گیری جنبش های نوین اجتماعی در غرب می بیند که می کوشند تا با تولید و انتشار معانی جدید جامعه را به سوی روابط آزادانه تر و انسانی تر سوق دهند. در ایران هم اگر چه ما با عوارض استثمار زیست جهان توسط سیستم مواجه هستیم( در مواردی این برخورد عریان تر و خشن تر می باشد!)، ولی مشکل زمانی بیشتر می شود که عرصه سیاست، فرصت و امنیتی برای ظهور آزادانه جنبش های اجتماعی فراهم نمی سازد. از همین رو بیشتر افراد می کوشند تا این دغدغه ها را در فضای مجازی پیگیری کنند. پدیده شکل گیری کمپین های گوناگون در شبکه های اجتماعی را باید درهمین راستا و بهره گیری شهروندان از امکانات موجود جهت ایجاد همبستگی افزون تر در یک جامعه ذره ای تفسیر کرد. جامعه ای که درگیر روابط پولی و کالایی شده و سرمایه اجتماعی آن در مواجهه با امواج ویران گر" خودمحوری" و "بی اعتمادی" هر روز بیش از پیش رنگ می بازد! حال در جامعه ای با این اوصاف جمعی از معلمان کوشیده اند تا با راه اندازی کمپینی مجازی با عنوان؛ " بودجه عادلانه برای افزایش حقوق معلمان و بهبود کیفیت آموزش در مدارس " منادی دفاع از آخرین دژ یک جامعه بی پناه(مدارس) در قبال آسیب های اجتماعی باشند! در جامعه ای که به نحوی ساختاری فرهنگ و جامعه در آن به حاشیه رفته و ایدئولوژی و کنکور گریبان آموزش و پرورش را رها نمی کنند، تنها معلمانی می توانند شعله امید به تحقق یک جامعه ای انسانی تر و اخلاقی تر را در ضمیر دانش آموزان برافروزند که توانسته باشند از دغدغه های داشتن یک زندگی حداقلی و شرافتمندانه رهایی یابند. در جامعه ای که مدارس آن به دلیل مشکلات معیشتی معلمان و بی انگیزگی دانش آموزان، به "شهرهایی بی دفاع" در قبال نارسایی های اجتماعی تبدیل شده اند ، آموزش و پرورش همچنان به مثابه یک پیمانکار ورشکسته و حاشیه نشین به نظر می رسد! بنابراین در چنین وضعیت اسف باری شکل گیری کمپین هایی با دغدغه بهبود کیفیت نظام تعلیم و تربیت، می تواند به " افزایش همبستگی اجتماعی در یک جامعه ذره ای " بینجامد.

#محمد_حبیبی

@solati_mehran
🔹 آیا کرونا به شکل گیری تغییرات ساختاری در ایران می انجامد؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ کرونا که آمد جهان غافلگیر شد. کارنامه غیر شفاف چین در مواجهه با این بیماری نوعی احساس خوشبینی در کشورهای مختلف ایجاد کرد که با در رسیدن پاندمی سریع و برق آسا، جای خود را به تاملات رادیکال و چند وجهی سپرد. در این میان برخی تحلیل های آخرالزمانی هم از راه رسیدند و تومار گیتی را در هم پیچیده به تصویر کشیدند. اما هر چه بود تاثیر کرونا بر شکل گیری برخی از تغییرات ساختاری در سراسر جهان از سیاست و اقتصاد گرفته تا فرهنگ و سبک زندگی مورد وفاق صاحب نظران قرار گرفته است. در این میان برخی از تحلیل ها کوشیدند تا ایران را هم در معرض چنین تغییراتی قلمداد کرده و تصویری از ساختارهای تحول یافته را به خوانندگان خود عرضه نمایند. اما پاسخ ما به این پرسش البته منفی است و اساسا می کوشیم تا نشان دهیم که چرا ورود و سکنی گزیدن کرونا در ایران نمی تواند به تغییرات بنیادی در کشور منجر شود. شاید به دلایل زیر :

🖌 تغییرات ساختاری زمانی در کشور شکل می گیرد که در توازن قوای موجود میان جامعه و حکومت نوعی برابری نسبی وجود داشته باشد. در چنین شرایطی جامعه می تواند خواست های خود را بر حکومت تحمیل کرده و تغییرات ساختاری را رقم زند. واقعیت این است که حدود یک دهه از وداع با یک جامعه قوی در ایران می گذرد!

🖌 کرونا همزمان به ضعیف شدن حکومت و جامعه در جهان انجامیده است. حتی شاید بتوان گفت که سهم یک جامعه ضعیف در ایران به دلیل در هم آمیخته شدن تحریم و کرونا، از حکومت هم بیشتر بوده است. برخی اندیشمندان هم برتری دولت ها بر جوامع در هنگامه پاندمی را یک پدیده جهانی می دانند!

🖌 کرونا با تلقین اهمیت حیات، و تحمیل انواع فاصله گیری های فیریکی به شهروندان جهان، جنبش های اجتماعی را به مثابه اهرم فشار موثر بر حکومت ها تا اطلاع ثانوی از رونق انداخته است. اکنون همه تحرکات در فضای مجازی صورت می گیرد که می تواند در معرض دخالت نظام های سیاسی هم باشد!

🖌 انجام اصلاحات ساختاری از طرف حکومت ها هم به وجود سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی در جامعه بستگی دارد که بتواند نوعی بسیج اجتماعی را حول چنین تغییراتی ایجاد نماید. به نظر می رسد ایران امروز از حداقل های اعتماد به حکومت در این زمینه محروم است!

🖌 مهمترین دلیل مقاومت نظم سیاسی موجود از پذیرش تغییرات ساختاری، عبارت از هراس نسبت به ورود مجموعه ای از نیروهای اجتماعی کنترل ناپذیر و بی ثبات کننده به عرصه سیاسی کشور است. در این میان موج کرونا هم البته با ایجاد تغییرات صرفا سطحی در برخی از حوزه ها به ماموریت خود در ایران پایان خواهد داد!

🔹 نکته پایانی: اگر چه واقع بینی مهم است ولی باید به پرنده خیال مجال داد تا با پرواز در سپهر سیاست ایران، به جستجوی راه هایی برای امکان پذیر شدن تغییرات ساختاری مشغول شود. بدون تخیل برای ممکن کردن ناممکن ها، هیچ تحولی نمی تواند در عرصه واقعیت های عینی تحقق یابد!

@solati_mehran

#کرونا
#تغییرات_ساختاری
Forwarded from اتچ بات
‍ 🎧 کارنامه توسعه یافتگی ایران

در گفت و گو با خبرگزاری آناتولی ترکیه

🔹 مهران صولتی در این فایل صوتی به بیان وضعیت توسعه یافتگی ایران بر اساس شاخص هایی از جمله مهاجرت، نابرابری اقتصادی، بیکاری، سرمایه گذاری و کرونا پرداخته است.

@solati_mehran

#توسعه
🔹 آیا ایران می تواند به دالان آزادی وارد شود؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🔺 نگارشی روان همراه با ایده هایی نو در بستر یک گزارش تاریخی چند هزار ساله! این ها فقط بخشی از واقعیت های موجود در آخرین اثر مشترک عجم اوغلو و رابینسون است که در آغاز بهار با ترجمه مشترک بهشتی شیرازی و خیرخواهان از سوی انتشارات روزنه به بازار نشر عرضه شد.

🔺 کتاب فوق العاده" راه باریک آزادی" توانست با ورود خود، مسیر کتاب" چرا ملت ها شکست می خورند؟" را تداوم بخشیده و کام خوانندگان را شیرین نماید. ایده مرکزی کتاب توضیح چگونگی حضور و غیاب کشورهای مختلف در دالانی به نام آزادی است که می تواند به شکوفایی استعدادها و ظهور توانمندی های شهروندان بینجامد.

🔺 نویسندگان با الهام از مفهوم لویاتان توماس هابز( دولتی که قرار است نظم را در جوامع برقرار سازد) و مساله ای به نام توازن میان جامعه و حکومت، کشورهای مختلف را به سه دسته اصلی تقسیم می کنند. نخست: لویاتان مستبد که به آلمان نازی، و چین و روسیه کنونی اشاره دارد و در آن حکومت، جامعه را تضعیف و فرصت مشارکت در عرصه تصمیم سازی را از او گرفته است.

🔺 دوم: لویاتان غایب اشاره به کشورهایی دارد که در آن به دلیل فقدان وجود حکومت، جامعه درگیر خشونت های بی پایانی شده است که فقط ناامنی برای شهروندان به ارمغان آورده اند. نیجریه و لیبی کنونی در زمره این کشورها هستند.

🔺 مطلوب ترین گزینه اما لویاتان مقید است که در آن ما با یک جامعه قوی و یک دولت با ظرفیت مواجهیم. نویسندگان، امریکا و اروپا را در چنین وضعیتی یعنی درون دالان آزادی به تصویر می کشند که قادرند به دلیل وجود توازن میان حکومت و جامعه مجال مناسبی را برای بالندگی، خلاقیت و شکوفایی استعدادهای شهروندان خود فراهم آورند.

🔺 اما ایران در کجای این مدل قرار می گیرد؟ اگر چه نویسندگان به طور مستقیم به کشور ما اشاره نکرده اند ولی می توان وضعیت ایران را بیشتر شبیه به لویاتان کاغذی دانست که اندکی نسبت به لویاتان های سه گانه پیشین فرعی تر است.

🔺 نویسندگان معتقدند که کشورهایی همانند آرژانتین، هند و برخی کشورهای افریقایی و به باور من تا حدی ایران در وضعیت چهارم یعنی همان لویاتان کاغذی قرار می گیرند که ناشی از وجود یک حکومت و جامعه ضعیف است. در چنین شرایطی حاکمیت قانون جای خود را به سیاست های دلبخواهی می دهد و دیوان سالاری بر اساس سلایق اداره می شود.

🔺 اما وضعیت ایران حاوی پیچیدگی های بیشتری است. اگر چه حکومت در ایجاد رفاه و رضایت مندی برای شهروندان از خود ضعف نشان داده ولی در امور دیگری مانند تعیین سبک زندگی برای ایرانیان به شدت مداخله گر ظاهر شده است. جامعه نیز اگر چه در ابعاد مختلف توانمند نیست ولی گاه و بی گاه دچار طغیان می شود.

🔹 نکته پایانی: مدل ارائه شده از سوی عجم اوغلو و رابینسون اگر چه بسیار راه گشا است ولی قادر به تبیین قانع کننده وضعیت ایران نیست. بیشتر از این نظر که گویی ما اینک با نوعی لویاتان انقلابی مواجهیم که جامعه مدنی را آگاهانه تضعیف می کند، پیش بینی ناپذیر ظاهر می شود، با توسعه بیگانه است، مساله ها را با بی اعتنایی به بحران تبدیل می کند، و از عادی سازی می گریزد!

@solati_mehran

#توسعه
#راه_باریک_آزادی
Forwarded from اتچ بات
‍ 🎧 کرونا؛ سیاست، اقتصاد و فرهنگ!

🔹 مهران صولتی در این سخنرانی به بررسی پیامدهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کرونا بر زندگی شهروندان جهان و ایران می پردازد.

زمان: ۱۸ اردیبهشت
مکان: کافه ویرگول

🔺سیاسی:

🔹 پررنگ شدن مقوله حکومت مندی و کنترل بدن

🔹 تلاش برای اعتماد سازی میان دولت و جامعه

🔹 تجربه حضور در یک بحران جهانی

🔹 تلقی جهانی شدن به مثابه تهدید

🔺 اقتصادی:

🔹 افزایش فقر و بیکاری

🔹 کاهش حجم اقتصاد جهانی

🔹 حساسیت نسبت به شکاف های اقتصادی پسا کرونایی

🔹 طرح مجدد مفهوم توسعه پایدار

🔺 فرهنگی:

🔹 افزایش خودگرایی، تجربه انزوا و خود شناسی، پررنگ شدن عرفان، هراس از خیابان و پناه بردن به خانه

🔹 طرح پرسش های جدید مذهبی، کاهش ابعاد مناسکی دینداری، طرح مجدد بحث خیر و شر

🔹 تردید نسبت به توانایی علوم طبیعی، ارتقاء جایگاه علوم انسانی، تجربه جامعه ریسک

🔹 تلقی از خانه به مثابه محور زندگی، تغییر در سبک زندگی، مدیریت اوقات فراغت


@solati_mehran

#کرونا
🔺 نکته: حجت الاسلام رسول جعفریان از روحانیانی است که با نگاهی انتقادی به تحولات اجتماعی- معرفتی سده های گذشته و اخیر جوامع اسلامی می نگرد. جعفریان در یادداشت زیر پرسش مهمی را درباره وضعیت علم در ایران طی سال های گذشته مطرح کرده و بیشتر بر موانع اجتماعی آن تاکید کرده است. به بهانه طرح این پرسش مهم کوشیده ام تا پاسخ جامع تری به این سئوال جعفریان ارائه کنم که بعد از یادداشت وی آمده است. موانع اجتماعی رشد علم در ایران را در یادداشت دیگری تقدیم خواهم کرد 👇🙏
✍️رسول جعفريان

🖊ما هیچ وقت علم را جدی نگرفتیم

در نوشته های انتقادی پیش از مشروطه، و همین طور بعد از آن، تا دوره بیست ساله، به طور مرتب، از عوامل ترقی و رشد یاد شده و یکی از مهم ترین آنها علم و پیشرفت های علمی ذکر شده است. ای کاش می شد روزی این مسأله را در آن متون دنبال کرد، این که بسیاری از کسانی که به مقایسه این طرف آب و آن طرف پرداختند، توصیه کردند که علم یکی از کلیدواژه های اصلی پیشرفت جوامع اروپایی است و ما هم باید همان راه را برویم.

این توصیه هاگهگاه مورد توجه سیاستمداران هم بود. طبعا وضعیت جامعه، از نظر تمدنی، توجه بسیاری را به مشکلات دیگری که اجرایی بود جلب کرد. همین طور، مواجهه با استبداد قاجاری، بسیاری را به سمت و سوی مسائل سیاسی و تحلیل آنها و نیز بحث از تئوری های حکومت کشاند، اما در لابلای اینها، مسأله علم، دست کم یکی از مسائل مهم بود. نشریات دوره قاجاری، در این زمینه بسیار از علم می نوشتند.

بعد از مشروطه هم باز تلاشهایی شد. در سایه دارالفنون، همین طور در دارالترجمه های ناصری و ظل السلطانی، این بحث ادامه داشت. در حوالی سال 1300 و بعد از آن، این مسأله جدی تر شد. خیلی جدی. شواهد زیادی می شود نشان می داد از نظر نویسندگان آن روز، مساله ترقی با توسعه علمی همراه تلقی می شد. بی شک پدید آمدن دبیرستانها در ایران که با تلاش علی اصغر حکمت بود، و همین طور دانشگاه تهران، روی همین انگیزه بود. حتی سنت گرایانی مانند سید جلال الدین طهرانی، در گاهنامه خود، نیمی از آنها را به معرفی دانشمندان جدید اروپا و امریکا و نیمی را به معرفی عالمان قدیمی دنیای اسلام اختصاص می داد. به نظرم این حرکت، چندان ادامه نیافت. نه این که آن مقدار هم که توصیه می شد، ترویج علم به معنای اصیل کلمه بود، که اصلا چنین امری متصور و مورد انتظار و توقع هم نبود، اما همان مقدار اندک هم در توسعه علم دنبال نشد و تحقق نیافت.

دوره پهلوی دوم، به هیچ روی دانش جدی گرفته نشد و بیشتر همان رنگ و لعاب فرنگی مآبی بود. این روش حکومت بود. استفاده از فرنگی ها اصل بود. تحصیل کرده های جدید از غرب برگشته، دل در گرو آن طرف داشتند. بسیاری از سیاستمداران، طرح های اصلی را با کمک دانشمندان غربی و متخصصان آن طرف سامان می دادند. با این حال، مجلات علمی و مقالات مختلفی در سالنامه ها و نشریاتی که اندکی بعد تحت عنوان دانشمند و غیره پدید آمد وجود داشت. این سنت از دوره بیست ساله بود و سالنامه ها گواه است.

در همین زمان، در عصر پهلوی دوم، از یک طرف چپ گرایی شدید مارکسیستی مسیر علم را تعطیل و همه نسل جدید را اهل سیاست و اقتصاد کمونیستی و ادبیات تند و تیز کردند. به طوری که ذهن جامعه را از علم دور می کردند و یکسره دنبال ایدئولوژی بودند.

و از طرف دیگر، مذهبی ها هم دنبال اهداف خود بودند. به نظرم، اندک احساساتی که در مردم برای تغییر و پیشرفت بود، از مسیر علم دور ماند و جامعه ما به سمت و سوی دیگری رفت. دلم می خواهد این داستان به خوبی نوشته شود. مطمئنم تلاشهایی برای بررسی این مسیر شده است، از جمله کتاب راهی که رفته ایم. اما آنچنان که باید، مسیر علم در کشورما به صورت جدی از نظر بررسی موانع ذهنی و مفهومی دنبال نشده است. ما هیچ وقت علم را جدی نگرفتیم. شاید واقعا نمی توانستیم. یعنی در مقطعی از تاریخ بودیم که اصلا امکانش نبود. از وقتی ژاپن و چین و دیگر شرقی ها به میدان آمده اند، قدری امیدوارتر شده ایم، اما هنوز معتقدم، موانع آن قدر جدی و زیاد و در تمام بدنه جامعه ما حضور دارد که اصلا و ابدا امیدی نیست. ما البته می توانیم تا اندازه ای در صنعت فعال باشیم و در این زمینه، به هر دلیل پیشرفت هایی داشته باشیم، اما هیچ وقت علم جدید را درک نخواهیم کرد. اصلا دست خودمان نیست، جنس فکر ما این نیست.


🆑کانال سخنرانی ها
🔹 موانع سیاسی رشد علم در ایران!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ تمام کشورهایی که به توسعه رسیده اند بنیاد تصمیمات خود را بر پذیرش و تقویت علم مدرن مبتنی کرده اند. علمی که تکرار پذیر، همگانی، مساله مند و ابطال پذیر است. این فرآیند در غرب از دوره رنسانس آغاز شد و کشورهای دیگر جهان هم به آن پیوستند. پذیرش علم البته منوط به رفع موانع و کسب آمادگی هایی است که در ممالک مختلف، متفاوت است. موانعی که هم در حکومت وجود دارد و هم جامعه. به نظر می رسد در این میان رفع موانع سیاسی بر برچیدن محدودیت های اجتماعی اولویت دارد. این یادداشت می کوشد تا موانع سیاسی پذیرش و رشد علم مدرن در دوران چهل ساله اخیر را برشمارد:

🔺 بدیل سازی برای علم مدرن: پس از پیروزی انقلاب و به ویژه رخداد انقلاب فرهنگی تلاش های فراوانی برای نفی علوم انسانی مدرن و جایگزینی آن با علوم انسانی اسلامی آغاز شد. برنامه ای که حتی داعیه فیزیک و شیمی اسلامی را در سر می پروراند و می کوشید تا طرحی نو در اندازد. تلاش هایی که در پانزده سال اخیر تشدید هم شده است!

🔺 علم در خدمت تبلیغات سیاسی: از آن جا که امروزه گزاره" دانش، قدرت می آورد"، بدیهی تلقی می شود، نظام سیاسی در ایران پس از انقلاب کوشید تا با ابداع مفهوم تولید علم، آن را به خدمت تبلیغات سیاسی در آورد. تولید فله ای مقالات برای القای حس کارآمدی و پیشرفت به مخاطبان داخلی و خارجی از خروجی های این سیاست است!

🔺 آموزش و پرورش ایدئولوژیک: پرورش روحیه علمی در جهان بیش از همه در مدارس صورت می گیرد. دانش آموزانی که می آموزند ساعی، خلاق و ملتزم به اخلاق علمی تربیت شوند. در ایران اما ایدئولوژی به مثابه سازه ای انتزاعی، دستوری، نقد ناپذیر و عمودی دست اندرکار پرورش دانش آموزان برای تحقق آرمان های سیاسی است!

🔺 نفی استقلال دانشگاه ها: مهمترین کانون تجدد در جهان دانشگاه ها هستند که توانسته اند مبتنی بر علم مدرن، مسائل جامعه را حل و فصل کنند. در ایران اما دانشگاه حدود بک سده است که به زائده ای بر بروکراسی رایج تبدیل و زندگی دانشگاهی به نوعی زیست کارمندوار و بی ارتباط با مسائل جامعه و حکومت تبدیل شده است!

🔺 تسری غرب ستیزی به علم ستیزی: انقلاب ایران اگر چه در ابتدا برای رهایی از استبداد شکل گرفت ولی به سرعت به وادی غرب ستیزی غلتید. نتیجه منطقی این ستیز هم نزد دست اندرکاران انفلاب فرهنگی عبارت از تخطئه علم به مثابه بنیان دنیای مدرن بود. اگر چه اکنون پزشکی و مهندسی جایگاه خود را بازیافته اند ولی علوم انسانی هنوز هم در معرض اتهام اند!

🔺 هراس از پیامدهای علم مدرن: علم هم از تحولات اجتماعی تاثیر می پذیرد و هم بر آن ها تاثیر می گذارد. علم مدرن همچنین جسارت اندیشه ورزی، نقد سنت و قدرت، و دموکراسی را به ارمغان می آورد. عجین بودن علم و برابری خواهی هم موجب آزاد شدن بسیاری از ظرفیت های انسانی و اجتماعی می شود. پیامدهایی هراسناک برای نظم هایی که بیش از همه به کنترل جامعه می اندیشند!

@solati_mehran

#علم
#توسعه
#موانع_سیاسی
🔹 ایران و امریکا چه شباهت مهمی با یکدیگر دارند؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ جرد دایموند نویسنده کتاب جذاب و خواندنی آشوب کوشیده است تا با مقایسه میان بحران های شخصی با بحران های ملی، تجربه زیسته خود در کشورهایی مانند امریکا، ژاپن، شیلی، اندونزی، فنلاند، استرالیا و آلمان را بر اساس مواجهه دولت های این هفت کشور با بحران ها روایت کند. بر همین اساس دایموند عواملی از جمله؛ اجماع ملی برای پذیرش بحران، پذیرش مسئولیت ملی برای اقدام، تعیین محدوده بحران، دریافت کمک از دیگران، الگو پذیری از جهان، هویت ملی، انعطاف پذیری و ... را به عنوان راهکارهایی برای خروج از بحران های ملی ذکر می کند. دایموند به عنوان یک شهروند امریکایی زمانی که مشکلات کشور خود را فهرست می کند رویکردی واقع بینانه و بی طرفانه را از خود به نمایش می گذارد. اینکه امریکای امروز به رغم توفیقات و امتیازات جدی از بحران ها و کاستی های مهمی نیز رنج می برد. از جمله افزایش نابرابری، قطبی شدن عرصه سیاست، رشد فزاینده سهم پول در انتخابات، بی اعتمادی مردم به سیاستمداران و کاهش مشارکت در انتخابات! در این میان دایموند معتقد است که یکی از مهمترین علل ناکامی های امریکا در سال های اخیر عبارت از حاکمیت نگرش منحصر به فرد بودن و فقدان درس آموزی از تجربیات جهانی برای خروج از بحران های پیش رو است. به باور دایموند از آن جا که دولتمردان امریکا کشور خود را یگانه و برتر از تمامی ممالک دنیا می پندارند حاضر نیستند با توسل به الگوهایی مانند کانادا یا اروپای غربی مشکلات خود را رفع کنند. به نظر می رسد این نقطه ای است که امریکا و ایران را به یکدیگر شبیه می سازد. تجربه رفتار ایران در دوران بعد از انقلاب هم شمایلی از یگانگی و خاص بودن را به نمایش می گذارد. تبلیغات رسمی هم با پررنگ کردن نظام سیاسی ایران به عنوان جلوه ای از یک تجربه منحصر به فرد از مردم سالاری متکی بر دین می کوشند چنین قلمداد کنند که نه تنها مشکلات ایران با جهان قابل مقایسه نیست بلکه جنس آن ها و راه حل های شان هم با سایر ممالک متفاوت است. نگارش الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت هم تلاشی برای آغاز راهی است که هیچ کس تا کنون نرفته است. این در حالی است که پدیده چهانی شدن به اشتراک بحران ها و راه های برون رفت انجامیده است. شاید بتوان تشریک مساعی جهانیان درباره پدیده کرونا را آخرین نمونه از این موارد ذکر کرد. در هر صورت به باور دایموند فقدان رویکرد باز و گشوده به تجربیات و الگوهای جهانی حل و فصل بحران ها می تواند به عنوان یک نقصان جدی در نحوه حکمرانی هر کشور تلقی شود. حال باید اندیشید که بر اساس چه منطقی، دو کشور تا این حد رقیب بل دشمن مانند ایران و امریکا می توانند این چنین شباهت های بارزی از خود را به نمایش بگذارند. شاید این تلاش بتواند به درک واقع بینانه تری از مناسبات موجود میان دو کشور بینجامد!

@solati_mehran

#جرد_دایموند
#ایران
#امریکا
🔹 نکته: دو هفته پیش شورای فرهنگ عمومی سبزوار تصویب کرد که تابلوهای ممنوعیت دوچرخه سواری زنان در اماکن عمومی سطح شهر نصب شود. اقدامی که با موج اعتراضات مجازی شهروندان مواجه شد. بعد از آن بود که امام جمعه شهر هم به حمایت از این تصمیم برخاست و آن را در راستای اجرای احکام اسلام نامید. یادداشت زیر ناظر به کاوش در تبار تاریخی چنین تصمیماتی است اگر چه ممکن است در این روزها که کام همه ما از قتل فجیع رومینا تلخ است موضوعی کم اهمیت به نظر رسد 👇🙏
👍1
🔹 شیخ فضل ا... نوری در سبزوار!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🔺 تاریخ ایران مدرن کمتر چهره ای از روحانیت را به خود دیده که به اندازه شیخ فضل ا... توانسته باشد منویات خود را شفاف و با صراحت بیان کند. به طور مثال در کتاب تاریخ بیداری ایرانیان آمده است که شیخ با خطاب قرار دادن ناظم الاسلام کرمانی درباره مدارس جدید می گوید؛" ناظم الاسلام. تو را به حقیقت اسلام قسم می دهم آیا این مدارس جدیده خلاف شرع نیست...؟ و آیا ورود به این مدارس مصادف با اضمحلال دین اسلام نیست...؟ آیا درس زبان خارجه و تحصیل شیمی و فیزیک عقاید شاگردان را سخیف و ضعیف نمی کند؟" این اظهارات همچنین مقارن است با فتوای شیخ درباره حرمت تحصیل زنان در مدارس جدیده!

🔺 روحانیت در تاریخ ایران از دو ویژگی اتکای به قدرت و سیاست زدگی برخوردار بوده اند. اولی به این معناست که کوشیده اند در رابطه ای عمودی با سایر مردم نیات و خواست های خود را عملی سازند، به ویژه زمانی که تحولات زمانه را با برداشت یگانه خود از شرع مخالف می دیده اند، و دوم اینکه با تقلیل عرصه های اقتصادی و فرهنگی به حوزه سیاست، نوعی توطئه اندیشی دشمنان اسلام را در قفای تحولات اجتماعی رصد می کرده اند. در دوران پس از انقلاب اما روحانیت از فرصت حکمرانی هم برخوردار شده است.

🔺 روشن است که پیوند با قدرت الزامات خاص خود را دارد. قدرت در شکل پیشامدرن آن بیش از همه با وجوه سلبی سروکار دارد. تحمیل می کند، محدود می سازد، حصر می کند و در فقدان هیچ گونه خلاقیتی، مقاومت می آفریند. اما میشل فوکو از قدرت دیگری در دوران مدرن سخن می گوید که بیش از همه واجد ویژگی های ایجابی است. می آفریند، همسان می کند، شرایط را پیش بینی پذیر می سازد و چنان آرام در مویرگ های جامعه جریان می یابد که کشف آن نیازمند تلاشی وافر است. این همان قدرتی است که به باور فوکو لیبرالیسم در غرب بر آن مبتنی شده است. نصیب ما در این میانه اما همان قدرت پیشامدرن و ناکارآمد نوع اول بوده است.

🔺 حالا شورای فرهنگ عمومی سبزوار مصوب کرده است که در اماکن عمومی تابلوی ممنوعیت دوچرخه سواری زنان نصب شود و یکی از روحانیون مسئول در تریبونی رسمی این اقدام را در راستای اجرای احکام اسلامی قلمداد کرده است. اقدامی که یادآور دعوت به ایجاد محدودیت و ممانعت در زمانه شیخ فضل ا... است. فقدان حافظه تاریخی در میان حاکمان امروز درد بزرگ زمانه ماست. واقعیت این است که نه مخالفت های شیخ با مظاهر تجدد توانست دوران مشروطه را به عقب برگرداند و نه قتل او توسط مشروطه خواهان توانست از بازتولید افکار او در سال های بعد جلوگیری کند.

🔺 اگر تاریخ ایران می توانست شاهد گفت و گو های سازنده ای میان روحانیان و روشنفکران به عنوان نمایندگان سنت و تجدد باشد شاید می توانستیم با پرهیز از توقف در ایستگاه های حاشیه ای، مسیر توسعه یافتگی را با سرعت پیموده و از اتلاف سرمایه های مادی و معنوی خود اجتناب نماییم، اما دریغ که پرداختن به حاشیه ها ما را همچنان به تماشاگرانی برای دیدن پیشرفت های ممالک دیگر تبدیل کرده است. سهم صاحبان قدرت در این ناکامی ملی اما بسیار افزون تر است.

@solati_mehran

#سبزوار
#دوچرخه_سواری_زنان
🔹 چرا به راه ژاپن نرفتیم؟! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ ژاپن شاید مهمترین کشوری است که نخبگان ایرانی به ویژه در دوران تجدد رویای دست یابی به آن را در ذهن داشتند. اصلاحات امپراتور میجی هم تقریبا ده سال بعد از اصلاحات امیرکبیر آغاز شد و با پیروزی اصلاح گرایان بر حامیان نظم موجود در ژاپن ادامه یافت. این در حالی است که نظم میرزا تقی خانی بعد از سه سال و با قتل او متوقف، و فرآیند تجدد با سکته ای زودهنگام روبرو شد. روشن است که موانع مهمی در کار بودند که کشوری بدون وجود منابع طبیعی توانست به قدرتی مهم در اقتصاد جهان تبدیل شود ولی ما هنوز نتوانسته ایم با داشتن سرمایه های فراوان به جایگاه شایسته ای در جهان دست یابیم. یادداشت زیر می کوشد تا از عللی سخن بگوید که در همان ابتدا دو کشور را به مسیرهای متفاوتی هدایت کرد:

🔺 رقابت مخرب روس و انگلیس در ایران: کشور ما در دویست سال گذشته شرایطی بدتر از استعمار مستقیم را تجربه کرده است. اگر هند یا مالزی به دلیل مستعمره شدن موفق به کسب بوروکراسی شده و اذن ورود به دوران حاکمیت قانون را یافتند، رقابت و مداخلات روسیه و انگلستان در دربار ایران، جز خسران برای ایران به ویژه در دوران قاجار چیزی به همراه نیاورد. در این مسیر تمامی تحرکات اصلاحی با کارشکنی بیگانگان مواجه، و کشور به گوشت قربانی مطامع دو قدرت مستقر در مرزهای شمالی و جنوبی تبدیل شد.

🔺 فقدان رهبری اصلاح گرا: اگر ژاپن تحت حکمرانی امپراتور میجی توانست به شناختی واقعی از وضعیت خود و غرب دست یافته و سپس با کنار زدن مخالفان محافظه کار به اصلاحاتی بنیادین در ساختارهای کشور دست زند، در ایران ما با فقدان رهبری اصلاح گر برای تغییر وضعیت کشور مواجه بودیم. امیر کبیر و بعد از او میرزا حسین خان سپهسالار هم از قدرت کافی برای راهبری کشور به مسیر توسعه یافتگی برخوردار نبودند و این چنین فرصتی تاریخی برای ایرانیان از کف رفت.

🔺 تعارض منافع در ساختار قدرت: بر خلاف ژاپن، دربار ایران به ویژه در عصر ناصری به عرصه ای برای کشمکش میان منافع مختلف کنش گران تبدیل شده بود. جدا از مقاماتی که در عمل کارگزار روس و انگلیس بودند، مادر ناصرالدین شاه، برخی از روحانیون، پاره ای از شاهزادگان ناراضی از اقدامات اصلاحی امیر کبیر و ... مجموعه ای متنوع را در برابر تغییر بنیادین وضعیت کشور تشکیل داده بودند که نهایتا حول دو اصل به وحدت رسیدند: رفتن امیر و حفظ وضع موجود!

🔺 فقدان عزم سیاسی برای توسعه: بر خلاف ژاپن که تحت رهبری امپراتور میجی هیات هایی را برای بازدید از مدارس، دانشگاه ها، کارخانجات و صنایع غربیان و درس آموزی از آن ها راهی اروپا کرد، پادشاهان قاجار بیشتر برای تمتع جویی های شبانه به اروپا عزیمت می کردند. هزینه این سفرها هم بیشتر از طریق برخی واگذاری ها به بیگانگان تامین می شد. ژاپن اما اگر چه با همه مدل های توسعه غربی آشنا شد ولی در اخذ الگوهای مطلوب خود دست به گزینش زد و کوشید تا هماهنگی یک مدل با ویژگی های فرهنگی خود را مدنظر قرار دهد.

🔹 نکته پایانی: امروزه تقریبا روشن شده است که توسعه یافتگی یک کشور ارتباط مستقیمی با نقش رهبران آن دارد. آشنایی با غرب، توسعه گرایی، انعطاف پذیری، بهبود خواهی و حساسیت نسبت به فرصت های تاریخی فراروی یک کشور از ویژگی هایی است که توانست ژاپن تحت رهبری امپراتور میجی را در مسیر توسعه یافتگی و کسب جایگاه شایسته جهانی هدایت کند.

@solati_mehran

#ژاپن
#ایران
🔹 نکته: گزارش؛ پایداری ملی و سیستم های حکمرانی( ایران و مساله پایداری) که توسط پژوهش گران مرکز بررسی های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری تدوین شده است از آن دست تحقیقات ارزشمندی است که برای شناخت ریشه بحران ها و ناکارآمدی های نظام حکمرانی در ایران ضروری به نظر می رسد. در ادامه خوانش دکتر محسن رنانی از این پژوهش و سپس بازنشر یادداشتی از خودم را به دلیل ارتباط موضوعی با این اثر ارزشمند می آورم 👇🙏
پایداری ملی و حکمرانی.pdf
1.9 MB
✍️ پایداری ملی و توسعه

محسن رنانی

این روزها به علت درگیری در برنامه مطالعاتی «شاخص توسعه ملی» که در «پویش فکری توسعه» تعریف کرده‌ایم، گزارش‌های مختلفی را در زمینه‌ شاخص‌های توسعه ایران دیده ام. یکی از بهترین این گزارش‌ها که در این ایام دیده‌ام، گزارشی است که مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری در سال ۱۳۹۷ با عنوان «پایداری ملی و سیستم‌های حکمرانی» منتشر کرده است (ظاهرا این گزارش بعد از مدتی از سایت رسمی این مرکز حذف شده است). امروز که مطالعه این گزارش را تمام کردم، تصمیم گرفتم آن را برای ایرانیان علاقه‌مند به مساله توسعه ملی، معرفی کنم.
وضعیت امروز ایران را از نظر پایداری یا همان توانایی ماندگاری سیستم، که پیش شرط توسعه است، به شیوه‌های مختلفی می‌توان تحلیل کرد. اما تحلیل این شرایط در یک چارچوب تحلیلی جمع‌وجور و شفاف و همه فهم، کار دشواری است. به نظرم این گزارش، خیلی ساده، روشن و بی‌پرده، لوازم پایداری و ریشه‌های بحران‌های کنونی ایران را تحلیل کرده است. این که بتوانیم وضعیت کلی نظام سیاسی‌-اجتماعی ایران و ریشه‌های آن را در قالب یک ......

ادامه مطلب را در لینک زیر بخوانید
https://telegra.ph/-06-04-774