مهران صولتی
6.16K subscribers
172 photos
56 videos
21 files
536 links
دانش آموخته دکترای جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

@mehran_solati : ارتباط با نویسنده

https://instagram.com/solati_mehran
Download Telegram
🔹 آیا ایران انتخاب دیگری به جز چین داشت؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ امضای سند همکاری های ۲۵ ساله ایران و چین که شنبه در تهران به امضای وزیران خارجه دو طرف رسید سه ویژگی مهم داشت: بی اطلاعی مردم از مفاد قرار داد، بی اعتنایی به نقش مجلس، و در نهایت اعتراض عمدتا مجازی نسبت به بنیان این سند همکاری! اعتراضاتی که عمدتا با احساس خطر نسبت به مستعمره شدن ایران در ربع قرن آینده بیان و منتشر شد. حال اما باید به همان پرسش نخست بازگشت که؛ آیا ایران انتخاب دیگری به جز چین برای امضای سندی استراتژیک داشت؟ می کوشم تا در ادامه دلایل ام را برای ناگزیر بودن ایران بیان نمایم:

🔺 یکی از مشکلات عمده ایران در سیاست خارجی خود طی چهاردهه گذشته فقدان حضور در پیمان های استراتژیک منطقه ای معطوف به ایجاد ثبات، امنیت و توسعه پایدار برای کشور بوده است. امری که موجب تقلیل مفهوم امنیت به نظامی گری در دکترین جمهوری اسلامی و برانگیختن حساسیت همسایگان ایران شده است. روشن است که امضای این سند همکاری می تواند طلیعه ای نوین در نگاه فرامرزی ایران به اهمیت پیمان های استراتژیک و منطقه ای باشد.

🔺 پرونده اتمی ایران در دوره جدید چنان با تحولات منطقه ای، مسئله حقوق بشر و برد موشک های بالستیک گره خورده است که بعید به نظر می رسد احیای برجام در شمایل گذشته آن امکان پذیر باشد. ایران هم رسما اعلام کرده است که مذاکره درباره کاهش بازدارندگی موشکی و نفوذ منطقه ای را خط قرمز خود تلقی می کند. واضح است که در چنین شرایط پیچیده ای مذاکره با امریکا و اروپا به فرجام روشنی نمی انجامد و ایران تنها می تواند چین را در کنار خود ببیند.

🔺 در شرایطی که ایران به دلیل تحریم ها در ضعیف ترین شرایط بین المللی خود قرار دارد توقع انعقاد قراردادی که هر دو طرف نفع یکسانی ببرند نوعی خیال پردازی محسوب می شد. دایره انتخاب ایران برای برگزیدن شرکای اقتصادی خود دیری است که از چین، روسیه و برخی همسایگان کوچک تر خود فراتر نرفته و سهم کشور در تجارت بین المللی حتی به یک درصد هم نرسیده است. بنابراین نمی توان انتظار داشت که دست ایران در مراودات خود با کشورهایی مانند چین هم خیلی گشوده باشد.

🔺 در شرایطی که تحریم ها موجب خروج ایران از دایره توسعه و سوق دادن آن به ورطه بقا شده اند و هیچ افق روشنی برای تغییر وضع موجود پدیدار نیست تنها می توان امیدوار بود که این سند و قراردادهای متعاقب آن موجب تحمیل برخی مضایق ساختاری به اقتصاد ایران شده و زمینه اخذ برخی تصمیم های سخت مانند پیوستن به Fatf را فراهم آورد. به عبارت دیگر در شرایطی که جامعه به دلیل تنگناهای اقتصادی آن چنان دچار ضعف و سستی شده است که نمی توان نسبت به تجلی اراده ملی امیدوار بود تنها می توان به برخی از فشارهای ساختاری ناشی از پیامدهای این سند امیدوار ماند.

🔹 نکته پایانی: اگر چه بی عملی ایران در عرصه سیاست خارجی امضای سند همکاری های استراتژیک با چین را به شری ناگزیر تبدیل، و آن را توجیه پذیر ساخته است ولی پنهان کاری و بی اعتنایی به نهادهای قانونی که مظهر جمهوریت هستند به هیچ روی نمی تواند قابل توجیه باشد. بدیهی است که هر جا آگاهی مردم و نهادهای برخاسته از اراده آن ها بیشتر به رسمیت شناخته شوند خطر آسیب دیدن منافع ملی کمتر می شود.

@solati_mehran

#ایران
#چین
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 چگونه آزاده نامداری قربانی خط کشی های ایدئولوژیک شد؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ آزاده نامداری درگذشت. شاید بهترین تعبیر برای این رویداد اسف بار همان عبارت کوتاه امیر مهدی ژوله باشد که نوشت؛ " زنی را که کشتید، مرد". کنایه ای درباره محروم شدن نامداری از حضور در تلویزیون بعد از افشای فیلم سفر او به سوئیس که مدتی پیش به شدت خبر ساز شد. روشن است که صدا و سیما به عنوان یکی از سازو برگ های حکمرانی ایدئولوژیک کنونی دیری است که در حال تکثیر تظاهر و ریاکاری در اخلاق شهروندی است. همان امری که به گفته شاهین صمدپور منجر به پیروی مجریان و بازیگران تلویزیون از استانداردهای دوگانه و تعارض ساز در رفتار و شخصیت شان شده است. به عبارت ساده تر؛ هیچ کس آنی نیست که نشان می دهد. حال اما پرسش مهم این است که چرا حکومت های ایدئولوژیک می کوشند تا جامعه را خط کشی نمایند؟ برخی از دلایل به شرح زیرند:

🔺 ایدئولوژی ها بیش از آنکه دغدغه حقیقت داشته باشند، وامدار هویت هستند. هویت ها می کوشند تا دنیا را مرزبندی و به تبع آن جامعه را خط کشی کنند. عرصه رسمی به خودی ها، و عرصه غیررسمی به غیر خودی ها اختصاص می یابد. عرصه رسمی نمادی از حضور ایدئولوژی تلقی می شود بنابراین باید از هرگونه اختلاط با سایر عرصه ها مصون بماند!

🔺 ایدئولوژی ها سودای آفرینش جهان، جامعه، حکومت و انسان نوین دارند. از همین رو نیازمند نمایشگاهی هستند تا دستاوردهای خود را در این زمینه ها به نمایش بگذارند. عرصه رسمی می تواند ویترینی تلقی شود که قرار است این کارکرد را ایفا نماید. در همین راستا حکومت های ایدئولوژیک تحولات عرصه های غیر رسمی را سانسور یا مسکوت می گذارند!

🔺 ایدئولوژی ها اخلاق را آیین نامه ای و بخشنامه ای می خواهند‌. اخلاقی که قادر باشد جامعه را حول خود یکپارچه کند و به اندازه کافی صریح و آسان فهم باشد( حجاب اجباری یا پوشش فرم). اخلاق ایدئولوژیک، رستگاری را امری جمعی و حکومتی تلقی می کند( می توان به زور شهروندان را به بهشت برد!)

🔺 ایدئولوژی ها موجودیتی به نام حریم خصوصی را به رسمیت نشناخته و با گسترش حریم عمومی تا مرز خانه ها و پستوها، رفتار شهروندان را رویت پذیر می کنند. میل مفرط حکومت های ایدئولوژیک به کنترل جامعه، به طور مداوم استانداردهایی را به شهروندان برای تنظیم رفتارشان تحمیل می کند که تخطی از آنها مجازات هایی را در پی دارد!

🔹 نکته پایانی: با وجود مراقبت شدید عرصه تبلیغات رسمی از سوی حکومت در ایران، گسترش رسانه های غیررسمی از جمله شبکه های اجتماعی، مجالی را برای افشای بی پروایی های برخی نمادهای گفتمان اخلاقی حاکم فراهم آورده است تا رفتاری دوگانه و متناقض از خود بروز دهند. همان کسانی که برای لحظاتی کوتاه تصمیم می گیرند تا به ماهیت اصلی خود بازگشته و آزاد باشند. این درست همان نقطه ای است که بزرگترین دستگاه تبلیغی موجود در قبال آن کوچکترین ترحمی از خود نشان نمی دهد. اولین اشتباه شما آخرین اشتباه است!

@solati_mehran

#ایدئولوژی
#آزاده_نامداری
🔹 چرا انتظار توسعه در شرایط کنونی ایران بیهوده است؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ ایران از حدود یکصد سال پیش و با پیوستن به مدار نظام جهانی در مسیر توسعه یافتگی قرار گرفت. شواهد اما حاکی از آن است که به رغم سه تحول سرنوشت ساز مشروطه، ملی شدن صنعت نفت و انقلاب اسلامی هنوز هم ما کشوری در حال توسعه به شمار می رویم. پیشرفت های زیادی در این مدت صورت گرفته ولی از آن جهش نهایی که بتواند ما را در جرگه کشورهای توسعه یافته قرار دهد هنوز هم خبری نیست. به نظر می رسد با نزدیک شدن به موعد بسته شدن پنجره جمعیتی در سال ۱۴۲۵ کار بیش از پیش بر ما سخت تر و دوران انتقال طولانی تر شود. حال بر اساس این ملاحظات مایلم به این پرسش پاسخ دهم که چرا در وضعیت کنونی انتظار برای توسعه یافتگی کشور بیهوده می باشد؟!

🔺 هراس از آزاد شدن نیروهای اجتماعی:
توسعه پدیده ای فراتر از ساختن پل، سد و جاده است. اینها پیشرفت است نه توسعه! یعنی همان تصوری که یکصد سال است مهندسی را برتر از علوم انسانی نشانده و تکنوکراسی را جایگزین دموکراسی ساخته است. توسعه پیش از هر چیز به معنای آزاد سازی تمامی نیروهای اجتماعی و مشارکت آنها در ساختن آینده جامعه است. شاید بتوان ترجمان این آرمان را در شعار ایران برای همه ایرانیان یافت. امری که منوط به آموزش و پرورش انسان هایی در تراز رقابت با قدرت های اقتصادی جهان است. اما آن چه در چهل سال گذشته بیش از همه به چشم آمده است عزمی جدی برای مهار جامعه و نیروهای توانمند آن بوده است. محدود سازی تاثیر گذاری نخبگان، کنترل دامنه فعالیت نهادهای مدنی، امنیتی سازی گفتمان فعالیت های سیاسی- اجتماعی و زینتی سازی نقش نهادهای انتخابی از طریق موازی سازی مراکز قانون گذار از جمله این تلاش ها می باشد!

🔺 هراس از افزایش توقعات اقتصادی:
تجربه رژیم شاه در بالا بردن انتظارات اقتصادی مردم پس از افزایش قیمت نفت(۱۳۵۲) و سپس ناکامی در برآوردن آنها پس از کاهش شدید قیمت آن(۱۳۵۵) که منجر به بی ثباتی سیاسی و انقلاب ۵۷ شد درس هایی ذیقیمت برای آیندگان به همراه داشت. این که حکومت هایی که سطح توقعات اقتصادی را پایین نگه می دارند از ثبات بیشتری برخوردارند. امری که در تمامی چهل سال گذشته سرلوحه سیاست گذاران کشور قرار داشته، عبارت از تلاش برای تعویق مطالبات و پرهیز از دمیدن در کوره انتظارات بوده است. تنظیم آرزوهای مردم و پایین نگه داشتن فتیله امید اجتماعی. درست برخلاف توسعه که مستلزم افزایش امید، برابری و آزادی برای شکوفایی تمامی استعدادها و ظرفیت ها است. شاید بتوان تلاش برای رنگ باختن امیدهای سیاسی مردم از پس هر انتخابات را نیز در همین راستا ارزیابی کرد. این که قرار دادن مردم در برزخ میان بد و بدتر اگر چه با اقتضائات حکمرانی خوب ناسازگار است ولی در عوض می تواند مطمئن تر و پایدارتر باشد!

🔺 اصرار بر تداوم چالش با نظام جهانی:
در همه این سال ها که دلسوزان و کارشناسان از ضرورت آشتی با جهان و ارتباط سازنده با آن سخن گفته اند با این پرسش مواجه شده اند که آیا از ما می خواهید تسلیم امریکا شویم؟! پرواضح است که پاسخ منفی است. ولی واقعیت هم به سادگی نهفته در این پرسش و پاسخ نیست. امروزه نمی توان نظام جهانی را صرفا در امریکای تضعیف شده کنونی خلاصه کرد. کشورهایی مانند چین، هند، روسیه، برزیل، ژاپن و اروپا جهانی چندقطبی را شکل داده اند که در آن مطابق پیش بینی بلومبرگ از رده بندی اقتصادهای جهانی تا سال ۲۰۳۰، چین و هند برتر از امریکا می ایستند. اما مشکل اینجا است که اکنون چالش با نظام جهانی به بخش جدایی ناپذیری از هویت کشور بدل شده است. تبدیل واقعیت به هویت، که نه تنها تجدیدنظر در مواضع پیشین را منتفی می سازد بلکه موجب تصلب یافتن هر چه بیشتر تصمیم ها می شود!

🔺 فقدان چشم انداز روشن برای اجماع ملی: تجربه توسعه در همه اقتصادهای نوظهور نشان می دهد که ضرورت توسعه یافتگی موجب شده در یک پیچ تاریخی نوعی اجماع ملی در بالاترین سطح سیاسی شکل گرفته و دولت به مثابه موتور محرکه توسعه ایفای نقش کند. اجماعی که بر بسیج توده ها پیرامون اولویت یافتن اقتصاد، مشارکت پذیری مردم و سیاست خارجی آشتی جویانه با جهان مبتنی بوده است. اما مع الاسف شواهد نشان می دهد که بی اعتمادی فزاینده سیاسی در کشور حتی امکان شکل گیری نوعی گفت و گوی ملی را هم منتفی ساخته است. مسائل متعدد اجتماعی حل نشده بر یکدیگر انباشت شده و بحران های مختلف را بازتولید می کنند. روشن است که با این حجم از معضلات در هم کلاف شده نمی توان به شکل گیری اجماعی ملی برای بهره گیری از تجارب جهانی جهت ورود به فرایند توسعه یافتگی امید داشت. شرایطی که در آن امر روزمره و زیستن برای بقا اولویت می یابد و فاصله با سایر کشورهای جهان بیش از پیش افزایش می یابد!

@solati_mehran

#توسعه
#بازنشر
🔹 اسطوره‌‌ی مسئول مردمی و انقلابی از کجا می آید؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ ابراهیم رئیسی اخیرا گفته است: " آن قدری که برخی از آقایان وقت گذاشتند که از غربی ها امتیاز بگیرند، اگر برای رفع موانع تولید وقت می گذاشتند خیلی از مشکلات حل شده بود". کنایه ای آشکار به حسن روحانی که هرگز معتقد نبوده است می توان با قطع ارتباط با دنیا و صرفا با تمرکز بر توانایی های داخلی به سرافرازی برای ایران و ایرانی دست یافت. اما هر چه باشد شعار" ما می توانیم"، می تواند همچنان از اقبال نزد برخی از اقشار مردم به ویژه در آستانه انتخابات خرداد ماه برخوردار شود! بنابراین نیاز است که نگاهی به تبار تاریخی شکل گیری این اسطوره در سپهر سیاست ایران معاصر بیفکنیم.

🔺 میراث چپ ارتدوکس: اگر چه این رویکرد به اندیشه چپ بعدها با تفسیرهای ژرف تری از واقعیت های انسان و جهان مواجه شده و توانست خود را با آهنگ تحولات جهانی هماهنگ نماید ولی در ابتدا با معرفی انقلاب به مثابه تنها مسیر مبارزه با نظام سرمایه داری تا مدت ها اذهان مبارزان برابری طلب را در سطح جهانی به خود مشغول کرد. ورود این تفسیر متصلب به ایران هم منجر به تقدس بخشیدن به پدیده انقلاب شد. میراثی که بعدها در شمایل مذهبی خود به بخشی از ته نشست های جمهوری اسلامی تبدیل شد!

🔺 خوانش پوپولیستی از مردم: "مردم" از آن دست واژه هایی است که می تواند همزمان دستخوش تفسیرهای متعارض واقع‌ شود. از یک سو توده مردم همان کسانی هستند که با حل شدن در نظام سیاسی و رنگ باختن در قبال کاریزمای رهبران به ابزاری جهت تحقق آرمان های ایدئولوژیک تبدیل می شوند و از سوی دیگر در خوانش دموکراسی رادیکال، با مطالبه مشارکت واقعی در انجام تغییرات معنادار به عرصه سیاسی ورود می کنند. واقعیت این است که برداشت پوپولیستی نوع اول نقش موثری در آفرینش این اسطوره در چهل سال گذشته داشته است!

🔺 استراتژی تداوم انقلاب: انقلاب ها در زمره استثنایی ترین و پیش بینی ناپذیرترین پدیده های سیاسی- اجتماعی هستند. همچنین آن قدر جذاب هستند که پایان ناپذیر بودن شان را نزد هواداران توجیه نماید. از یک سو انقلاب ها آرمان هایی را وعده می دهند که با امکانات بشری قابل تحقق نیست و از سوی دیگر این شعارها چنان با ماهیت انقلاب گره خورده اند که نمی توان به آسانی از آن ها عدول کرد. پدیده" تله بنیان گذار" محصول چنین تناقضی است که می تواند مانع از اتخاذ تصمیم های واقع بینانه از سوی رهبران شود. لذا می توان انتظار داشت که با تداوم مناسبات کنونی قدرت باید همچنان شاهد سیاست تداوم انقلاب باشیم!

🔺 ناسیونالیسم انزوا گرا: مهمترین جلوه شعار؛" ما می توانیم" در دوران مصدق رقم خورد که با تکیه بر توان داخلی و سیاست موازنه منفی در ابتدا به استقلال خواهی ولی در ادامه به انزوا گرایی انجامید. در آن دوران اما استراتژی جایگزینی واردات در جهان سوم چیرگی داشت که می توانست این انزوا را توجیه پذیر سازد. در چهل سال گذشته اما پدیده جهانی شدن با تاکید بر استراتژی توسعه صادرات و مزیت نسبی کشورها در یک رقابت سنگین اقتصادی وضعیت را به کلی متفاوت ساخته است. شرایطی که در آن قطع ارتباط با جهان صرفا فقر و عقب ماندگی به همراه می آورد!

🔹 نکته پایانی: هنوز هشت سال از پایان دولت احمدی نژاد نگذشته است که برخی همچنان می کوشند تا با تکیه بر شعارهایی مانند مردمی و انقلابی بودن به جذب آراء در انتخابات بپردازند. همان دولتی که اگرچه در ابتدا مصداق تمام عیاری از تحقق این شعارها محسوب می شد ولی در عمل چیزی جز هزینه برای مردم و میهن به ارمغان نیاورد. افشای تبار تاریخی این اسطوره ها شاید راه موثری برای پرهیز از تکرار اشتباهات پیشین باشد!

@solati_mehran

#اسطوره
#مردمی
#انقلابی
‍ 🔸دکتر مصطفی جلالی فخر در صفحه اینستاگرام خود نوشته است:

(الان، بیمارستان، در چند قدمی فاجعه)
این متن را الان، شش عصر پنج‌شنبه، در بیمارستان می‌نویسم، در حالتی که شرایط روحی خوبی ندارم. در طول دوران طبابتم، تا این حد منقلب نشده‌ام. فوج‌فوج بیمار کرونا به بیمارستان‌ها سرازیر شده‌اند. شبیه مراکز درمانی در یک شهر زلزله‌زده. در کل تهران، چه در بیمارستان‌های دولتی و چه خصوصی، یک تخت خالی هم‌ پیدا نمی‌شود. آمبولانس‌های پرشماری با بیماران بدحال در شهر می‌چرخند و از هیچ کجا پذیرش نمی‌گیرند. انبوهی تقاضای کمک و گاه در حد التماس برای پیدا کردن‌ تخت خالی داریم و پاسخ‌مان از سر ناچاری، هیچ!

بچه‌ها و جوان‌ها بسیار بیش‌تر از قبل گرفتار شده‌اند. سرعت پیشرفت درگیری ریه زیاد است. چند دقیقه قبل، همکارم از شدت سنگینی فضا به کنجی پناه برد و هق‌هق. صداهای تنگی‌نفس و سرفه و گریه و فریاد و دعوا درهم‌ آمیخته. اگر همین گونه پیش برود، هفته بعد با فاجعه‌ی انسانی روبرو می‌شویم. باید تهران را به سرعت و کاملا تعطیل کنند. این‌ که قبلا کرونا گرفته‌اید، هیچ تضمینی ایجاد نمی‌کند. حتی اگر واکسن زده‌اید، فرض را بر این بگیرد که جزء درصد اندکی هستید که ایمنی مطمئنی در آن‌ها ایجاد نمی‌شود. کم نیستند بیمارانی که حتی قبلا دوبار گرفته‌اند و الان باز هم مبتلا شده‌اند.

الان فقط و فقط و فقط، لطفا در خانه بمانید. و اگر مجبورید بیرون بروید، حتما از دو ماسک استفاده کنید و فاصله ۱/۵ متری را قاطعانه رعایت کنید. هر گونه دورهمی، در حکم خودکشی و دیگرکشی ست. فکر کنید زلزله‌ی هفت ریشتر آمده. الان در مرحله‌ی آوار برداری هستیم و بحث بر سر چراییِ سست‌بنیادی به کار شرایط حاد کنونی نمی‌آید. می‌دانم تمام‌ این حرف‌ها تکراری‌ست اما اندوه غریب مواجهه با این همه بیمار بدحال، مجبورم می‌کند دوباره بنویسم، شاید بر کسی اثر کند و تاثیری داشته باشد. به داد خودتان برسید. یا علی مدد.

پی‌نوشت: عکس را در جستجوی اینترنتی یافته‌ام. و در بیمارستان، اجازه‌ی عکاسی داده نمی‌شود.
#کرونا
@sahandiranmehr
🔹 توسعه و گسترش پهنه امکان! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


🔺 اپیزود اول: چند ماه پیش عبدالکریم سروش با ارائه تکمله سلسله جلسات" دین و قدرت" آتش در خرمن باورهای پیشین خود افکند و نحله روشنفکری دینی را با پرسش های جدی مواجه ساخت. به سرعت موج بلندی از نقدهای صاحب نظران برخاست و دیالوگ دلپذیر و رضایت بخشی میان موافقین و مخالفین درگرفت.

🔺 اپیزود دوم: چند شب پیش فائزه هاشمی با حضور در یکی از اتاق های برنامه جدید کلاب هاوس طی شش ساعت و در حضور بیش از بیست هزار نفر از مستمعین به پرسش های بسیاری درباره وضعیت کشور با صراحت پاسخ گفت. این برنامه بازخوردهای زیادی در فضای مجازی داشت و به گفت و گوهای زیادی دامن زد.

☘ اگر توسعه را متفاوت از پیشرفت، و آن را عبارت از شکوفایی تمام ظرفیت های موجود بدانیم روشن است که انسان نقش بی بدیلی در این فرآیند بر عهده دارد. در زمانی که به دلیل سیاست خارجی تنش زا از تحقق ابعاد عمرانی و سخت افزاری توسعه هم ناتوان مانده ایم شاید تاکید بر اهمیت جنبه های ذهنی و نرم افزاری توسعه اندکی خیال پردازانه تصور شود، ولی واقعیت این است که تا امکانی برای بازاندیشی در باورهای ما ایجاد نشود مسیر توسعه همچنان پرسنگلاخ باقی می ماند. یکی از مهمترین جلوه های جلساتی مانند سروش و هاشمی؛ گذار از تابوهای فکری، اندیشیدنی کردن نیندیشیدنی ها و دمیدن شجاعت دانستن در مخاطبان است. بسیاری از رویدادهای سیاسی و جنبش های اجتماعی در غرب مدرن از چنین ظرفیتی برای ایجاد تغییرات ذهنی و عینی برخوردار بوده اند. جنبش های دانشجویی، ضدجنگ، زنان و اقلیت ها در نیمه دوم قرن بیستم توانستند زمینه های گذار از مقوله رشد به توسعه را فراهم آورده و در عمل به گسترش پهنه امکان بینجامند. پست مدرنیسم به معنای ترک برداشتن تصلب مدرنیسم از همین دوران رقم خورد و نسیم بازاندیشی در بسیاری از بنیادهای اندیشگی بشر مدرن وزیدن گرفت. با گذشت بیش از دویست سال از مهمترین مواجهه ایران با غرب که پیشرفت به واردات آخرین دستاوردهای مادی و تکنولوژیک غرب ترجمه و تعادل جامعه بر هم ریخت، همچنان به نظر می رسد که ما چندان از جایگاه پیشین خود نجنبیده ایم. از همین رو برای جامعه ای که تشنه گفت و گو است و از هر ابزاری برای ارتباط بهره می گیرد چنین فرصت هایی می تواند بسیار مغتم باشد. صداهایی که شنیده می شوند، حصارهای ذهنی که فرو می ریزند، رواداری هایی که تمرین می شوند و بازاندیشی هایی که صورت می گیرند. ایران آینده از بطن چنین فرصت هایی زاده می شود!

@solati_mehran

#سروش
#هاشمی
#توسعه
🔹 چرا رقابت سیاسی در ایران تا این حد بی ضابطه است؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ پخش مستندهای" گاندو" در ایام نوروز و " پایان بازی " دقیقا در بحبوحه مذاکرات سرنوشت ساز وین از صدا و سیما موجی از انتقادات را روانه رسانه به اصطلاح ملی ساخته است. بسیاری پخش این مستند را فرو کردن خنجر از پشت دانسته و برخی دیگر آن را مصداقی دیگر از شدت گرفتن جنگ قدرت در جمهوری اسلامی در آستانه انتخابات خرداد ماه قلمداد کرده اند. اما این گمانه زنی ها هر چه باشد نباید ما را از اندیشیدن به این مساله بی نیاز سازد که؛ چرا رقابت های سیاسی در ایران این قدر بی قاعده است؟!

🔺 فقدان حاکمیت قانون و منافع ملی: در کشوری که هنوز با کارکرد واقعی قانون فاصله بسیار دارد دور نیست اگر با رقابت های سیاسی افسار گسیخته مواجه باشد. نوعی بی هنجاری که می تواند از شکل گیری قواعد لازم برای تنظیم روابط سیاسی جلوگیری کند. از سوی دیگر فقدان تعریف روشنی از منافع ملی هم بر آشفتگی های موجود می افزاید. شاید بتوان گفت تداوم دوگانه‌ی امت- ملت، ناکامی در تثبیت دولت مدرن و سیاست خارجی ایدئولوژیک و شعارزده از عوامل اصلی این نارسایی هستند!

🔺 آینده ناپایدار و تضمین نشده: واقعیت دیگر این که بخش مهمی از ضابطه مند نشدن رفتارهای سیاسی در کشور ما به کوتاه مدت بودن جامعه ایران و بی آیندگی نیروهای سیاسی آن بر می گردد. این که با تغییر دولت ها نیروهای سیاسی به صورت اتوبوسی جایگزین می شوند و حتی مدیران رده های میانی هم تضمینی برای تداوم مسئولیت ندارند. بنابراین روشن است که در ساختاری این چنین معیوب افراد بکوشند تا در مبارزه ای برای بقاء تمام معیارهای متعارف رقابت سیاسی را در پای آینده فردی خود قربانی نمایند!

🔺فقدان توازن قدرت: تفکیک قوا در نظام های سیاسی و سپس برقراری توازن قوا در قوانین سیاسی کشورها گامی در جهت به رسمیت شناختن فعالیت و رقابت سیاسی است. بدون رعایت این دو شرط، قانون اساسی صرفا تداوم نوعی تبعیض ساختاری می باشد. نهادهای انتخابی و انتصابی باید بتوانند در آن چنان عرصه ای از تناسب قوا قرار گیرند که هیچ طرفی نتواند سودای حذف طرف مقابل را در سر بپروراند. فقدان این توازن قوا در ساختار سیاسی ایران اما نتوانسته این وسوسه را به کلی از ذهن برخی بزداید!

🔺 بی نیازی به اخلاق سیاسی: اگر چه بسیاری سیاست را بی پدر و مادر و با اخلاق فردی کاملا بی ارتباط می انگارند ولی روشن است که سیاست هم از منطقی برخوردار است که تداوم آن را امکان پذیر می کند. به رسمیت شناختن رقابت، اولویت دادن به منافع ملی، حفظ توازن قوا و نگاه بلند مدت به جامعه و آینده شهروندان از اهم این قواعد سیاسی محسوب می شود. اما روشن است که فاصله ای ژرف میان این مولفه ها و واقعیت های موجود در سپهر سیاست ایران وجود دارد. در حقیقت رشد فزاینده بی هنجاری و بی اخلاقی سیاسی در کشور زاییده چنین شرایطی است!

🔹 نکته پایانی: عدم دستیابی به نوعی ضوابط بلند مدت در رقابت های سیاسی آن هم در نظامی که قرار بود مدلی اخلاق مدار از سیاست را به جهان عرضه کند نمی تواند اسف انگیز تلقی نشود. همان سیاستی که قرار بود ابزاری برای خدمت به بشریت باشد ولی آن چنان استحاله یافته که خود فی نفسه به مهمترین هدف ساختار سیاسی تبدیل شده است!

@solati_mehran

#ظریف
#رقابت_سیاسی
ایران پرسه|

رؤیای ایرانی در آیینه تاریخ معاصر
ققنوســـی در دل خاکستر

✅مهران صولتی /جامعه شناس

🔹شاید گزاف نباشد اگر بگوییم هرانسانی به اندازه رؤیاهایش انسان است. از سویی جامعه بی‌رؤیا هم جامعه‌ای مرده است. رؤیاها افق‌ها را می‌گشایند و چشم‌اندازها را ترسیم می‌کنند. ملت‌های مختلف رؤیاهای متفاوتی می‌پرورانند اگرچه می‌توان تمنای آمالی همچون آزادی، برابری و توسعه را در زمره آرزوهای مشترک انسانی قلمداد کرد. وجود رؤیاها به آدمی جان می‌دهند و زندگی او را معنادار می‌سازند.

🔹پیشینه رؤیاهای ایرانیان اگرچه به زمانه‌های دور می‌رسد ولی روشن است که در دویست سال اخیر از آرزوهای نوینی برخوردار شده‌اند. تجربه مواجهه با تجدد از مسیر جنگ‌های دوگانه ایران و روسیه امکانی برای مقایسه میان «خود» و«دیگری» فراهم آورد و خیالات جدیدی در اذهان ایرانیان آفرید. رؤیایی که بعد از آن نزد منورالفکران، پیشرفت نام گرفت و در واردات بوروکراسی و قوانین غربی خلاصه شد.

🔹 اگر بر فرض کوتاه‌مدت‌بودن جامعه ایران انگشت تأکید نهیم آن وقت باید از نوسان کشور در میان استبداد، آزادی، هرج و مرج و استبداد سخن به میان آوریم. بنابراین دور نبود که بعد از فروپاشی حکومت پهلوی اول دوباره آزادی به اولویت نخست زیست ایرانیان تبدیل شود. با ورود پرقدرت حزب توده به کشور، برابری و طغیان علیه سرمایه‌داری به شعار غالب جوانان تبدیل شد. ایرانیان تحولخواه رؤیای جامعه‌ای ضدامپریالیستی را در سر می‌پروراندند و می‌کوشیدند با بردن آموزه‌های کمونیستی به میان توده مردم نوعی بسیج عمومی را سامان دهند.

🔹دوران مصدق اگرچه با تنگناهای جدی اقتصادی بر اثر فشار قدرت‌های جهانی همراه بود ولی به اشتراک گذاشتن رؤیای استقلال ملی بر آلام مردم سرپوش می‌نهاد و افقی روشن را فراروی ملتی با انگیزه ترسیم می‌کرد. رؤیایی که با کودتایی ننگین تیره و تار شد و جای خود را به حسرت و حرمان سپرد. اندیشه چپ با داعیه ضدیت با امپریالیسم هر روز بخش‌های بیشتری از جهان را تحت تأثیر خود قرار می‌داد و شعله برابری‌خواهی و عدالت‌جویی را فروزان‌تر می‌ساخت.

🔹 در سال‌های اخیر اما به فراموشی سپرده‌شدن توسعه و پررنگ شدن بقا برای ایرانیان موجب کمرنگ یا کدر شدن رؤیاهای روشن و شفاف گذشته شده است. کار به جایی رسیده است که ما امروزه در عصر بی‌رؤیایی زیست می‌کنیم. روزها در تکراری ملال‌آور سپری می‌شوند و خاطرات مشترک ملی هر روز بیش از پیش از خاطره ایرانیان محو می‌شوند. شاید به‌دلیل همین تعلیق «اکنون» و ناامیدی از«آینده» است که پناه بردن به گذشته و رونمایی از نوستالژی‌ها رونق افزون‌تری یافته است. اگر قرار است ایران و ایرانی بماند قبل از هر چیز باید نسبت به برخاستن ققنوس رؤیای ایرانی از زیر خاکستر شکست‌ها، ناامیدی‌ها، درجازدن‌ها و افسردگی‌ها اهتمام ورزیم. انسان بی‌رؤیا توانی برای تداوم زندگی ندارد و جامعه بی‌رؤیا، اجتماعی مرده است. بیاییم رؤیای ایرانی را دوباره بسازیم!

https://www.irannewspaper.ir/?nid=7610&pid=14&type=1
👉 @irannewspaper
🔹 در ایران امروز توسعه مهم تر است یا دموکراسی؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🔸 اپیزود اول: تلاش های مردم ایران در یکصد سال اخیر برای تحقق حاکمیت قانون، پاسخگو کردن حکومت و بر قراری نهادهای دموکراتیک هنوز به نتیجه مطلوب نرسیده است. با وجود رشد فرهنگ سیاسی توام با تساهل در جامعه ایران که از لوازم برقراری مردم سالاری می باشد به نظر می رسد ما همچنان در کمند نوعی دموکراسی نمایشی اسیر مانده ایم!

🔸 اپیزود دوم: اگر چه سابقه تلاش سازمان یافته برای توسعه یافتگی به عصر پهلوی اول باز می گردد و از آن پس با حداقل بیش از ده برنامه توسعه ادامه یافته است ولی نتایج ناامید کننده است. فاصله ما با کشورهایی مانند کره جنوبی و مالزی که بعد از ما وارد چنین فرایندی شدند همچنان رو به افزایش است و بیم آن می رود که با از دست دادن فرصت ها تا مدت ها همچنان در حال توسعه باقی بمانیم!

🔺 شاید دو دهه پیش بود که پرسش از اولویت توسعه سیاسی بر توسعه اقتصادی یا برعکس به نقل محافل دانشگاهی و نشست های مطبوعاتی تبدیل شد. دولت خاتمی با پروژه مشخص توسعه سیاسی از راه رسیده بود و مخالفان با تمام قوت می کوشیدند نشان دهند که توسعه اقتصادی مهمتر از آن است. پس از افول دوران اصلاحات اما اهمیت توسعه اقتصادی اهمیتی بیشتر یافت آن چنان که راه یافتگان به مجلس هفتم آشکارا از برنامه خود برای تبدیل ایران به ژاپن اسلامی سخن راندند.

🔺 اما اگر چه قرار بود که با تدوین و ابلاغ سند چشم انداز کشور ما تا سال ۱۴۰۴ به قدرت نخست اقتصادی منطقه تبدیل شویم، آمارها نشان می دهد که تا همین جای کار هم از ترکیه و عربستان عقب مانده ایم. در تمامی دو دهه گذشته نیز تلاش های احزاب و فعالان سیاسی برای دموکراتیک سازی حکومت البته با فراز و فرودهایی همچنان در جریان بوده است. اما به نظر می رسد ادامه روند کنونی اگر با اندک انعطافی از سوی حاکمیت مواجه نشود صرفا شاهد افزایش فرسودگی جامعه خواهیم بود.

🔺 تا این جای کار اقتدارگرایان نشان داده اند که هیچ خط قرمزی برای دست اندازی به اندک میراث دموکراسی که در نهادهای انتخابی کشور تبلور یافته است ندارند. بنابراین چشم انداز نزاع های سیاسی موجود تا حدود زیادی تیره و تار به نظر می رسد. اگر با نگاه توسعه ای به وضعیت کنونی نگاه کنیم اوضاع از این هم نامساعدتر به نظر می رسد. به گفته صاحب نظران باز بودن پنجره جمعیتی کشور حداکثر تا سال ۱۴۲۵ تداوم خواهد یافت.

🔺 به زبان ساده تر در روند پیر شدن جهانی جمعیت، اگر ایران بتواند تا قبل از بسته شدن این پنجره به توسعه یافتگی دست یابد می توان امید داشت که اوضاع تغییر خواهد کرد( ایران کنونی طلایی ترین فرصت را به دلیل جوان بودن جمعیت جهت توسعه در اختیار دارد)، در غیر این صورت پیر شدن جمعیت طی ربع قرن آینده چنان فشاری بر صندوق های بازنشستگی و مقوله تامین اجتماعی وارد می آورد که عملا کمر کشور زیر بار حمایت از سالمندان خواهد شکست( اکنون ژاپن به دلیل افزایش بی سابقه جمعیت سالمند خود با این مشکل روبرو است).

🔺 در چنین شرایطی شاید بتوان پیشنهاد کرد که به دلیل حاد بودن وضعیت جاری تا اطلاع ثانوی دموکراسی خواهی به نفع توسعه یافتگی به تعویق بیفتد. تردیدی نیست که بهترین مسیر فراروی هر کشور عبارت از شکل گیری نوعی حکومت توسعه گرای دموکراتیک است که قادر باشد با تلفیق میان توسعه و دموکراسی آینده بهتری را برای کشور رقم زند. این را هم می دانیم که دموکراسی بنیان یک توسعه پایدار محسوب می شود.

🔺 ولی واقعیت های موجود عرصه سیاسی ایران نوید بخش دستیابی به چنین آرمانی نیست. کوچک شدن اقتصاد در اثر تحریم ها، افزایش منازعات سیاسی، فرسایش روانی، بیگانگی سیاسی شهروندان و در نهایت موج گسترده مهاجرت ها ایجاب می کند که به سرعت شاهد اجماعی در ساختار قدرت جهت برون رفت از بحران های کنونی باشیم. چشم اندازی که در آن حکومت بتواند درکی واقع بینانه از وضعیت ایران در عرصه جهانی پیدا کرده و به توازنی پایدار میان توسعه داخلی و نفوذ منطقه ای دست یابد.

🔺 بنابراین می توان انتظار داشت که نظریه پردازان اصلاحات با برجسته کردن ضرورت توسعه یافتگی، به راهکارهایی بیندیشند که بتواند با کاهش نزاع های فرساینده کنونی دستیابی به نوعی آشتی سیاسی را در میان نیروهای اجتماعی مورد توجه قرار داده و از سرمایه های باقیمانده جهت جبران عقب ماندگی ها بهره گیرد!

@solati_mehran
#توسعه
#دموکراسی
#بازنشر
🔹 درس هایی از مصاحبه ظریف برای تحلیل آینده ایران!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

1⃣ در چهل سال گذشته دوگانه امت- ملت در جمهوری اسلامی نتوانسته به تلفیقی کارآمد میان نفوذ منطقه ای و توسعه داخلی ختم شود. به نظر می رسد تا گشوده نشدن این گره و رعایت توازن میان این دو وجه، تصور ایرانی توسعه یافته با معیارهای جهان امروز صرفا خیال پردازی باشد!

2⃣ تداوم حاکمیت دو گانه غیرکارکردی با همان وجوهی که در چهاردهه پیش داشته می تواند به اتلاف منابع، فرسایش سرمایه ها، بی اعتمادی عمومی، افزایش منازعات درون ساختار قدرت و ناکارآمدی هر چه بیشتر نظام تصمیم سازی کشور بینجامد. یگانه کردن حاکمیت، یا کارکردی کردن حاکمیت دو گانه موجود از ضروری ترین تصمیم ها محسوب می شود!

3⃣ فقدان درک واقع بینانه از تحولات بین المللی موجب هزینه کرد بی بازده منابع کشور در حوزه هایی شده است که نه تنها نتوانسته موجب اقناع مردم شود بلکه با تضعیف بنیه اقتصادی کشور موجبات افزایش فقر، نابرابری و حاشیه نشینی شهروندان را فراهم آورده است. پرواضح است که نفوذ منطقه ای ایران تا کنون نتوانسته به رونق اقتصاد کشور از طریق گسترش بازارهای منطقه ای، کریدورهای ترانزیتی و افزایش وابستگی های استراتژیک بینجامد!

4⃣ با افشای نقش مخرب و زیانبار روسیه در داستان برجام اکنون مشخص شده است که نگاه به شرق تنها از مسیر برقراری توازن مثبت میان دو سوی جهان و در هنگامه برتری های سیاسی- اقتصادی می تواند به حفظ منافع ملی در آوردگاه مناسبات بین المللی منجر شود. واقعیتی که باید در جریان عقد توافق راهبردی با چین هم مورد توجه قرار گیرد!

5⃣ سیاست خارجی ادامه منطقی سیاست داخلی است. نافرجام ماندن برجام هم اگر چه با خروج ترامپ از آن فعلیت یافت ولی پیش از آن یک سیاست داخلی منفعل و زخمی شده به وسیله اقسام منازعات فرساینده، راه را بر ابتکارات دیپلماتیک معطوف به حفظ برجام بسته بود. از همین رو تا نتوانیم به نوعی توازن قوا میان نیروهای سیاسی داخلی دست یابیم که بتواند گشاینده افق ها و زاینده توافق های پایدار میان جامعه و حکومت باشد پیروزی های دیپلماتیک موقتی و بی فایده خواهند بود!

6⃣ در جهان امروز نمی توان خطاها را پنهان کرد و نارسایی ها را ماله کشید. هر لحظه پنهان کاری در اشتباهات حکمرانی از جنس حادثه هواپیمای اوکراینی می تواند به سقوط اعتماد عمومی و ‌لطمه دیدن منافع ملی بینجامد. امری که می تواند در ادامه به بحران مشارکت و مشروعیت بینجامد‌. برای نظامی که جز بر پایه حضور مردم نضج نگرفته و استوار نشده است هیچ چیزی خسارت بارتر از کناره گیری و مشارکت گریزی مردم محسوب نمی شود!

7⃣ در جهانی که امنیت در آن بیش از پیش صبغه ای اقتصادی یافته و گره خوردن منافع کشورهای مختلف، وجود امنیتی فراگیر را در گستره گیتی ضرورت بخشیده است تکیه صرف بر نظامی گری نمی تواند راهکاری مطمئن برای زیست جهانی تلقی شود. از همین رو ایجاب می کند که امنیت پایدار در بستری از تعاملات اقتصادی جهانی و سیاست های دموکراتیک داخلی باز تعریف شود. تنها در این صورت می توان از استثناگرایی پرهزینه به سوی عادی سازی پرفایده برای ایرانیان حرکت کرد!

@solati_mehran

#ظریف
#برجام
🔹 چگونه می توانیم یک " معلم الهام بخش " باشیم؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ مشکلات و نارسایی های نظام آموزش و پرورش کشور به جایی رسیده است که این مجموعه به جای گره گشایی از معضلات، خود به کانون مشکل آفرینی تبدیل شده است. ساختارهایی معیوب که متناسب با نیازهای جامعه نوسازی نشده اند و هم اکنون دست اندرکار سرکوب خلاقیت ها، بیگانگی دانش آموزان و فرسودگی معلمان شده اند. بنابراین در نگاهی واقع بینانه به نظر می رسد که با تداوم وضعیت موجود، شاید نتوان هیچ چشم انداز امیدبخشی را فراروی این نهاد ترسیم کرد. در چنین شرایطی تنها می توان چشم امید به تحقق آرمانی به نام " معلم الهام بخش" دوخت که بتواند حداقلی از تحول را در سرمایه انسانی و اجتماعی موجود ایجاد کند. ولی پرسش اصلی این است که چگونه می توان ایفای چنین نقشی را انتظار داشت؟

🔺 معلم الهام بخش می داند که منزلت اجتماعی تنها در وجود پول خلاصه نمی شود و جامعه همچنان برای شهروندان متعهدی که می کوشند تا شرایط زیست جمعی را بهبود بخشند احترام عمیقی قائل است. چنین معلمی می داند که اگر چه کالایی شدن ارزش ها و افزایش منفعت طلبی ها کار را برای او دشوار کرده، ولی جامعه هنوز هم از ارزش های انسانی تهی نشده است!

🔺 معلم الهام بخش می داند که گاهی یک برخورد انسانی و محبت آمیز با دانش آموز می تواند مسیر زندگی آینده او را دستخوش دگرگونی سازد. از همین رو صرفا خود را به مقوله آموزش محدود نمی سازد بلکه می کوشد تا از تک تک واژگان مهرآمیز برای تحول آفرینی در نسل آتی سود برد!

🔺 معلم الهام بخش می کوشد تا تفاوت های دانش آموزان را به رسمیت بشناسد. لذا به دنبال آن است تا فضای مناسب را برای ابراز وجود در اختیار کلاس قرار دهد تا دانش آموزان هم تفاوت های خود را بیشتر بروز دهند. از آن پس گفتگوی دانش آموزان بر سر اختلافات میان خود می تواند بسیار سازنده باشد!

🔺 معلم الهام بخش می داند که ارائه تصویری منصفانه و منطقی از خود به دانش آموزان، بیش از تبلیغ یک باور ارزشمند بر آنها موثر است. از همین رو می کوشد تا با پرهیز از تحمیل یک نظر خاص، مجالی را برای اظهار نظر صادقانه دانش آموزان در کلاس فراهم آورده و شناخت خود را از پیچیدگی های درونی آنها تکمیل کند!

🔺 معلم الهام بخش می داند که هر یک از دانش آموزان مانند کتابی است که به تدریج ورق می خورد و داشته های خود را آشکار می کند. بنابراین می کوشد تا با صبوری و همدلی، بخش های هر چه بیشتری از توانمندی ها و استعدادهای بی بدیل او را شناخته و معرفی نماید!

#معلم_الهام_بخش
#دانش_آموزان
#بازنشر


@solati_mehran
🔶 انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می‌کند :

🔴 آشنایی با رشته علمی جامعه‌شناسی سیاسی

🎙️ در گفتگو با دکتر مهران صولتی، دانش‌آموخته دکتری جامعه‌شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی در قالب اسکای روم

🕤 زمان : روز سه‌شنبه ۱۴ اردیبهشت ساعت ۱۹

💻 لینک جلسه : ( روز سه‌شنبه فعال می‌شود.)

https://meeting.atu.ac.ir/ch/anjoman-siyasi
Audio
🎧 صوت جلسه «معرفی دانش جامعه‌شناسی سیاسی و وضعیت آن در ایران»

🎙️ در گفتگو با دکتر مهران صولتی، دانش‌آموخته دکتری جامعه‌شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

🕤 سه‌شنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۰

💭 انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی
🔶@ATU_PS
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 سقوط در چند دقیقه!

در نظام های ایدئولوژیک انتقاد به معنای انتقال است. انتقال از صف وفاداران به جرگه پشیمانان! ارائه هر گونه تحلیل شخصی ولو کارشناسی و دلسوزانه اگر پیشاپیش مجوز انتشار دریافت نکرده باشد می تواند نوعی انتحار تلقی شود. از این جا به بعد شما به هدف مشروع دستگاه های تبلیغاتی برای ترور شخصیت تبدیل می شوید!

@solati_mehran

#مهران_صولتی
🔹 ستایش از تصمیم تاریخی ظریف!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ بالاخره بعد از مدت ها بحث و گمانه زنی، محمد جواد ظریف به همه شایعات پایان بخشید و با انتشار یک متن اینستاگرامی از صف نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری کنار کشید. برخی از جوانان اصلاح طلب اما این تصمیم ظریف را تکرار اشتباهی تاریخی در امتداد امتناع میر حسین موسوی در سال ۸۴ قلمداد کرده و نسبت به ظهور احمدی نژادی دیگر هشدار داده اند. اما آن چه از دید ناقدان ظریف پنهان مانده تغییر ماهوی در ساختار سیاسی، و افزایش آشکار میل به اندک سالاری در میان اصحاب قدرت کنونی است. عطشی بی پایان به تصاحب و تمرکز قدرت که می رود تا بزرگترین افتخار جمهوری اسلامی یعنی برگزاری پرشور انتخابات را با انتخابی مطمئن و کنترل پذیر حتی با مشارکت پایین شهروندان معاوضه نماید. از سوی دیگر برخورد سخت محافظه کاران با ظریف در روزهای اخیر نشان داد که نزد این شیفتگان قدرت، اصلی به نام ترجیح منافع ملی بر مصالح جناحی آن هم در بحبوحه مذاکرات سرنوشت ساز وین به کلی ناشناخته است. واقعیت این است که در مختصات کنونی قدرت در ایران ظریف حتی نمی توانست به اندازه روحانی هم موفق باشد. حتی اگر ظریف را واجد شانس بالای رای آوری هم بدانیم روشن است که گرفتار شدن او در دوگانه بنیادین؛ میدان - دیپلماسی در ایام اخیر به شدت ورود او را به این عرصه شکننده و آسیب پذیر ساخته بود. گذشته از آن مجلس کنونی هم نشان داده که به شدت با سایر مجالس اصول گرای هفتم، هشتم و نهم متفاوت و اساسا از منطق متفاوتی پیروی می کند. مجلسی که به نام انقلابی گری قلم بطلان بر منافع ملی کشیده، همه چیز را در پای قدرت ذبح کرده، عامدانه به تحدید اختیارات پارلمان رای داده و فضای سیاسی کشور را هیجانی و پیش بینی ناپذیر ساخته است. از همین رو آشکار است که ظریف نمی توانست حتی به اندازه روحانی نسبت به گرفتن رای اعتماد برای وزرایش از این مجلس مطمئن باشد. رویدادی که نه تنها به حضور افراد شایسته تر در کابینه دولت بعدی نمی انجامید بلکه به فراگیر شدن نامیدی اجتماعی وسیع تری از وضعیت کنونی منجر می شد. بنابراین از هر سو که به میدان سیاست ایران ۱۴۰۰ نگاه کنیم بیشتر متوجه می شویم که ظریف نمی توانست صرفا بر اساس شانس رای آوری ورود موفقیت آمیزی به آن داشته باشد. مختصر آن که در هنگامه ای که شوق کسب قدرت در کشور تمامی پرنسیب های موجود را محو و کمرنگ ساخته است محمدجواد ظریف توانست با امتناع آگاهانه از حضور در عرصه ای که می توانست به منازعات فرساینده و فرصت سوز سیاسی بینجامد شمایلی از شجاعت اخلاقی و مدنی یک سیاست مدار ایرانی را به نمایش بگذارد. از کنار این تصمیم تاریخی به سادگی عبور نکنیم!

@solati_mehran

#ظریف
🔹 مطالبات فرهنگیان از نامزدهای ریاست جمهوری چیست؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ فرهنگیان همواره در زمره تاثیرگذارترین فعالان اجتماعی- سیاسی بوده اند. امسال و در آستانه انتخابات ریاست جمهوری مجالی فراهم شده است تا این قشر با گذار از گفتمان" معیشت محور" همیشگی، منادی گفتمان" توسعه محوری" شوند که قرار است با در کنار هم نشاندن دغدغه های معلمان/ دانش آموزان/ والدین، بر چالش مزمن کارآمدی این نهاد فائق آیند. فضای نوپدید کلاب هاوس اما فرصت مناسبی است برای این که فرهنگیان مقابل نامزدهای این انتخابات نشسته و مطالبات خود را با صریح ترین بیان مطرح نمایند. بخشی از این خواسته ها می تواند به شرح زیر باشد:

🔺 اصلاح مناسبات سیاست/ اقتصاد/ فرهنگ: اگر چه در نگاه سیستمی به جامعه می توان به وجود رابطه ای متقابل میان این سه حوزه قائل بود ولی واقعیت این است که آموزش و پرورش در دوران پس از انقلاب بیش از همه از وجود مناسبات معیوب میان این عرصه ها رنج برده است. روایت ایدئولوژیک از دین و حکمرانی با نیت پرورش شهروندانی وفادار و کنترل پذیر، تمام مجاری تنفسی اهالی آموزش و پرورش را محدود ساخته و از سوی دیگر مناسبات سود محور بازار، عرصه فرهنگ را کالایی و شهروندان را بی پناه ساخته است. بنابراین یکی از مهمترین مطالبات فرهنگیان می تواند حمایت دولت از آموزش به مثابه یک کالای عمومی و برخورداری عادلانه همه شهروندان از آن باشد!

🔺 بازگشت آموزش و پرورش به جامعه: در سال های گذشته و به موازات کاستی پذیرفتن مرجعیت اجتماعی فرهنگیان شاهد بی مهری جامعه نسبت به ایشان هستیم. معیشت و منزلت معلمان با چالش های جدی مواجه شده و تجلیل از زحمات این قشر تنها به محافل اندک شمار همکاران و برخی از والدین محدود شده است. تحرکات صنفی فرهنگیان از سوی برخی اقشار زیاده خواهی تلقی شده و مورد بی اعتنایی قرار می گیرد. مدرسه رفتن برای دانش آموزان شکل مناسکی یافته و اخذ نمره واقعی دیگر برای والدین اولویت نخست تلقی نمی شود. در چنین شرایطی مطالبه انتخاب یک چهره ملی به عنوان وزیر آموزش و پرورش می تواند نمادی از بازگشت این نهاد به کانون توجهات جامعه و افزایش حساسیت های شهروندان نسبت به کارکرد این دستگاه تلقی شود!

🔺 ارائه برنامه تحول محور و تحقق پذیر: بیراه نیست اگر بگوییم در چهل سال گذشته آموزش و پرورش هیچ گاه اولویت نخست کشور نبوده است. به همین دلیل هم کمتر نامزد ریاست جمهوری است که از مرزهای کلی گویی فراتر رفته و بتواند برنامه ای جامع و عملیاتی برای این نهاد معرفی نماید. برنامه ای که بتواند ناظر به افزایش مشارکت واقعی معلمان/ دانش آموزان/ والدین در مدیریت این دستگاه بوده و بتواند با فاصله گرفتن از تمرکز گرایی ناکارآمد کنونی، اعتماد پیشین فرهنگیان گرا به این نهاد را احیا کند. اکنون و در فقدان دو عنصر مشارکت و اعتماد، شاهد افزایش بیگانگی اهالی آموزش و پرورش با اهداف و کارکردهای این نهاد هستیم که می تواند مدارس را به کانون بازتولید بسیاری از آسیب های اجتماعی تبدیل نماید!

🔹 نکته پایانی: اگر چه فضای انتخابات ریاست جمهوری ایجاب می کند که کلی گویی و برنامه گریزی به بنیان سخنان نامزدها درباره چشم انداز آینده آموزش و پرورش تبدیل شود ولی فرهنگیان می توانند با تاکید بر ارائه برنامه های سنجش پذیر و قابل تحقق از سوی کاندیداها بار دیگر نقش آفرینی و تاثیرگذاری بایسته خود بر افکار عمومی کشور را به رخ کشند!

@solati_mehran

#فرهنگیان
#آموزش_و_پرورش
#انتخابات_ریاست_جمهوری
🔹 چگونه برای نیاز به " توسعه " به تفاهم برسیم؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ در حالی که به نظر می رسد دغدغه توسعه مدت ها است که در ذهن سیاست گذاران کشور به فراموشی سپرده شده و به جای آن رتق و فتق امور روزمره با شعار محوری؛ از این ستون به آن ستون فرج است! جایگزین شده است، دیدن پیشرفت روزانه و شگرف کشورهایی که همین چند دهه پیش در رتبه ای پایین تر از ایران قرار داشتند به شدت آزاردهنده و ناامید کننده به نظر می رسد. اما به همان نسبت در جامعه شاهد طرح مباحثی درباره چرایی و چگونگی توسعه یافتگی هستیم. متاسفانه در یکصد سال اخیر شاهد مناقشاتی در این زمینه بوده ایم که با شکل گیری انقلاب اسلامی هم نه تنها به توافقی پایدار منجر نشد بلکه به اختلافات گسترده تری انجامیده است. پرواضح است که گام اولیه حرکت به سوی توسعه یافتگی عبارت از توافق جامعه و حکومت بر سر چگونگی حرکت در این مسیر است. روشنفکران هم در این میان البته نقش میانجی را دارند. اما در حالی که توسعه حتی به اندازه نفوذ منطقه ای برای حکومت اولویت ندارد و جامعه به رخوتی دردناک دچار شده است پراکنده گویی های روشنفکران نیز تنها تشویش اذهان به دنبال داشته است. ایران بر خلاف بسیاری از کشورها همان سرزمینی است که در آن روشنفکران به جای گفت و گو با یکدیگر صرفا با هواداران خود سخن می گویند. روابطی از جنس مرید- مرادی در جامعه ای که همچنان از سست بودن بستر نقادی و خردورزی رنج می برد. همایش های برگزار شده یا حضور مطبوعاتی نخبگان هم نه تنها به نزدیک شدن دیدگاه ها ختم نشده بلکه بر تفرق رویکردها افزوده است. اینکه بالاخره باید به اولویت یکی از سه برنامه؛ توسعه سیاسی، توسعه اقتصادی یا توسعه فرهنگی گردن نهاد یا باید به مدلی تلفیقی از این سه اندیشید که در جامعه ای با ویژگی های ایران قابلیت اجرا داشته باشد؟! شاید مرور تجربه دو نشریه کیهان فرهنگی و کیان اواخر دهه شصت و اوایل دهه هفتاد بتواند در این زمینه راه گشا باشد. زمانی که سلسله گفت و گوهایی حول نظریات رضا داوری و عبدالکریم سروش در این دو نشریه و با حضور سایر روشنفکران درگرفت. شاید به جرئت بتوان این گفت و گوهای فرهنگی را هنوز هم از نقاط عطف فعالیت های روشنفکری در دوران بعد از انقلاب قلمداد کرد. دورانی که هنوز فرهیختگان ما در حصار مریدان خود گرفتار نشده و قادر بودند که به نظرات دیگران نیز اعتنایی داشته باشند. بنابراین می توان انتظار داشت از این به بعد محافل آکادمیک و روشنفکری بخشی از فعالیت خود را به برگزاری گفت و گوی میان روشنفکران مطرح کشور بر سر نقادی نظریات و مواضع یکدیگر اختصاص دهند. شرایط دشوار کنونی و تعلیق تفاهم بر سر چگونگی خروج از بحران ها ایجاب می کند که دلسوزان توسعه بتوانند نوعی هدفمندی را پیشه خود ساخته و هر چه سریع تر به راهبردی متناسب با ظرفیت های کشور در مسیر توسعه یافتگی دست یابند. واقعا تا کی قرار است انواع نظریات بدون بازخورد و نقادی کافی در فضای فرهنگی کشور منتشر و بعد از مدت کوتاهی به فراموشی سپرده شوند. توسعه برای امروز ایران نه یک تفنن بلکه یک ضرورت است. اگر اکنون ناشنوایی سیستماتیک حکومت راه را بر شنیدن صدای جامعه بسته است حداقل روشنفکران می توانند با ورود به یک گفت و گوی انتقادی و سازنده با یکدیگر، به نزدیکی افق های فکری خود و گشودن چشم اندازهایی نوین فرا روی یک جامعه تشنه توسعه یافتگی موثر باشند!

@solati_mehran

#توسعه
#روشنفکران
#بازنشر
🔹 چند نکته درباره قتل تراژیک بابک خرمدین!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🖤 شوکی بزرگ، رویدادی باور نکردنی، وجدان هایی جریحه دار و روان هایی رنجور! این ها فقط بخشی از انعکاس رسانه ای فرزند کشی اخیر در شهرک اکباتان تهران است. واقعه ای که فضای مجازی را تسخیر کرد و هنوز هم با اعترافات نو به نو قاتل، اصابت ترکش های آن بر پیکر زخمی جامعه ادامه دارد. در همین فرصت کوتاه اما واکنش ها گسترده و گونه گون بوده است. جامعه شناسان، روان شناسان و روانکاوان به میدان آمده اند تا اندکی از شگفتی ایرانیان بکاهند و این رویداد را قدری فهم پذیر سازند. این یادداشت اما می کوشد تا از چشم اندازی وسیع تر به این واقعه بنگرد و نکاتی را یادآور شود:

🔺 پیچیدگی داستان خانواده خرمدین به قدری زیاد است که باید روان شناسان و به ویژه روان کاوان از فرصت کافی برای گفت و گو با پدر و مادر بابک برای رازگشایی از این رویداد هولناک برخوردار باشند. از همین رو انتظار می رود که به سرعت پای کارشناسان به پرونده باز شود و با پرهیز از شتاب زدگی ها و اتهام زنی های مرسوم گام های موثری در جهت فهم پذیر کردن این واقعه دردناک برداشته شود!

🔺 قتل بابک خرمدین را باید در زمره قتل های سریالی منظور کرد که در جهان امروز چندان هم ناشناخته نیست. جنایت هایی آمیخته با تجاوز، شکنجه، قتل و حتی آدمخواری که گهگاهی در جهان مدرن رخ می نماید و رویدادهای تراژیک خلق می کند. برخی ژن های معیوب هم می توانند آفریننده چنین تمایلات هولناکی باشند. در سال های گذشته اروپا، امریکا و کانادا هم شاهد چنین پدیده هایی بوده اند!

🔺 در روزگاری که وجود یک نظم سیاسی ایدئولوژیک و ناکارآمد عرصه را بر شهروندان تنگ ساخته و با کشتن امید به تغییرات هر چند اندک، زندگی را به کام همگان تلخ تر از زهر ساخته است شاید تنها بتوان به جامعه امید بست که همچون ققنوسی از زیر خاکستر سربرآورد و امید به زندگی را شعله ور سازد. این جاست که باید از خودزنی ملی دست کشید و به تعبیر فوکو؛ از جامعه دفاع کرد!

🔺 به دور از تقلیل گرایی روان شناختی اما آن چه بدیهی به نظر می رسد عبارت از کاهش تاب آوری جامعه و افزایش خشونت هایی است که حالا به بخش جدایی ناپذیری از زیست اجتماعی ایرانیان تبدیل شده است. افزایش فقر، بیکاری، نابرابری، حاشیه نشینی و ناامیدی در کنار تعویق افق گشایی و انسداد مسیرهای تحول آفرین اکنون بخش عمده ای از ایرانیان را بی تاب و رنجور ساخته است!

🔺 ایران امروز همچنین از فرسایش ارزش ها، بی اعتباری مرجعیت ها، بی تفاوتی اجتماعی و ناتوانی در گفت و گو و دستیابی به تفاهم رنج می برد. وجود تفاوت های نسلی در کنار تنگناهای اقتصادی هم بر بحرانی شدن شرایط افزوده است. از همین رو انتظار می رود که وقوع چنین تراژدی هایی بتواند به سرآغازی برای گشودن باب گفت و گوی جامعه و حکومت تبدیل شده و از تداوم ناکارآمدی های موجود در نظام سیاسی جلوگیری نماید!

🔹 نکته پایانی: آن چه می تواند هولناک تر از پدیده هایی مانند قتل بابک خرمدین باشد عبارت از بی تفاوتی فزاینده و کرختی شگفت انگیز جامعه ایران در مواجهه با چنین رویدادهایی است. خونسردی حیرت انگیزی که اگر چه در روان شناسی جزء مقابله های سازگارانه با فشارهای روانی قرار می گیرد ولی می تواند به عادی سازی و حساسیت زدایی از حوادثی بینجامد که فرصتی جدی برای بازاندیشی در مناسبات اجتماعی تلقی می شوند!

@solati_mehran

#بابک_خرمدین
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 قرار بود الگوی جهانیان باشیم!!

گذشته از این خطای فاحش که ایرانیان را با این سابقه درخشان تمدنی و رقم زدن سه انقلاب و نهضت فقط در یکصد سال، به الگو برداری از کشوری فرا می خوانید که فقط یک قرن از استقلال آن از امپراتوری عثمانی می گذرد اما نکته این جاست که به همان حضور حداکثری در انتخابات نیز اعتقاد ندارید و به دنبال مشارکت حداقلی با نتیجه مطمئن هستید. تکلیف تان با خودتان هم روشن نیست!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

#امام_جمعه_اصفهان