مهران صولتی
6.16K subscribers
172 photos
56 videos
21 files
536 links
دانش آموخته دکترای جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

@mehran_solati : ارتباط با نویسنده

https://instagram.com/solati_mehran
Download Telegram
Forwarded from SooreMa | "صور "ما (Arezoo Rezaei Mojaz)
رهایش.pdf
4 MB
📚 پرونده‌ای با محور «نقد فضای دانشگاهی ایران» به سعی «انجمن علمی جامعه‌شناسی شیراز» در فصل‌نامه‌ی «رهایش»
🔰 در این مجله خواهید خواند:

✍🏼 آرزو رضایی مجاز
▫️دانشگاه سلسله مراتبی و مسئله‌ی فقدان کنش ارتباطی

✍🏼 گفت‌وگوی قاسم علیزاده با مهران صولتی (جامعه‌شناس و نویسنده)
▫️ نگاهی انتقادی به وضعیت آموزش عالی در فضای آموزشی و دانشگاهی ایران

✍🏼 عثمان هدایت
▫️طمطراق آموزش عالی در تمدن بازاری

✍🏼 شبنم رجب‌دوست
▫️واکاوی علل بیکاری فارغ‌التحصیلان نظام آموزش عالی کشور

✍🏼 گفت‌وگوی فاطمه مرادپور با حیدر شهریاری (استاد علوم سیاسی دانشگاه شیراز)
▫️بررسی جایگاه اجتماعی دانشگاه و دانشجو

✍🏼 احسان براهیمی
▫️شکاف طبقاتی با لقب‌سازی‌های دانشگاهی

@SooreMa
🔹چرا جهان پیش رفت و ما عقب ماندیم؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

#اپیزود_اول: کونوسوکه ماتسوشیتا مدیر شرکت چند ملیتی پاناسونیک ژاپن معتقد است؛ راز موفقیت ما این است که " به بدیهیات عمل می کنیم". اموری که از نگاه وی عبارتند از؛ تبعیت از قوانین طبیعی، توجه به خرد جمعی، بهره گیری از تجربه دیگران و اعتماد به کارکنان!

#اپیزود_دوم: محمود سریع القلم نظریه پرداز توسعه معتقد است که؛ روابط سازنده با دنیا، رشد اقتصادی، تقدم اقتصاد بر سیاست، اجماع درونی برای توسعه و بهره گیری از فرصت های بین المللی از بدیهیات امروز جهان هستند.

☘ اکنون با گذشت بیش از چهاردهه از انقلابی که قرار بود بر عقب ماندگی تاریخی ما در ابعاد گوناگون فائق آید بهتر می توان از دلایلی سراغ گرفت که موجبات بی اعتنایی ما به بدیهیات و تداوم توسعه نیافتگی ایران در عرصه جهانی شده است:

🔺 فقدان رهبران جهان دیده:
امروزه وجود رهبران دنیا گشته و آشنا با مختصات جهان به دلیل محوریت دولت در امر توسعه به یکی از مهمترین لوازم توسعه یافتگی کشورها تبدیل شده است. معجزه اقتصادی در کشورهایی از جمله چین، تایوان، سنگاپور، کره جنوبی و مالزی هم در سایه وجود چنین رهبرانی رقم خورده است. در ایران پس از انقلاب نیز افرادی مانند بازرگان، بهشتی، رفسنجانی و خاتمی را می توان در زمره نخبگانی تلقی کرد که توانستند با جهان دیدگی و درک واقعی از مناسبات جهانی به توسعه کشور کمک نمایند.

🔺 حاکمیت نظریه توطئه:
ایرانیان از زمانه های دور به نقش مخرب بیگانگان در تعیین سرنوشت خود اعتقاد داشته اند. امری که به ویژه با دخالت های روس و انگلیس در عصر قاجار، و امریکا در دوره پهلوی دوم به اوج خود رسید. در این نگاه غربیان شطرنج بازان قهاری هستند که با مهره گردانی می توانند منافع خود را در کشور تامین نمایند. اگر چه روشن است که نظریه توطئه نمی تواند به کلی توهم باشد ولی تاکید افراطی بر آن هم نه تنها می تواند باعث محرومیت کشور از فرصت های جهانی شود بلکه با حاکمیت جبرگرایی موجب انفعال کنش گران از تاثیرگذاری بر سرنوشت خود می شود.

🔺 سودای خلق جان و جهان نو:
انقلاب اسلامی با وعده تغییر جهان، آفرینش بهشت بر روی زمین و آباد کردن همزمان دنیا و آخرت به پیروزی رسید. پیش از آن هم روشنفکران دینی معتقد بودند که اگر جان آدمی عوض شود جهان او هم تغییر خواهد کرد. مختصر آن که قرار بود تا جهانی مشحون از آزادی، عدالت و دیانت خلق شود. سودایی که نه تنها جهان را اصلاح نکرد بلکه بر حجم بحران های داخلی هم افزود. تاسف بارتر آن که هنوز هم این توهم پایان نیافته و گاه و بی گاه بر هزینه های ملک و ملت می افزاید. توسعه اگر چه با رویاهای بزرگ سروکار دارد ولی هرگز نمی تواند با واقع گریزی های فرصت ستیز بر سر مهر باشد.

🔹 نکته پایانی: در میانه تحولات شتابان جهانی کشورهای مختلف کوشیدند تا نگرش های خود را به موازات تغییرات بیرونی تنظیم نموده و به کاروان توسعه جهانی بپیوندند. تجربه چهل ساله ما اما همچنان از تلاش برای تحمیل ایدئولوژی بر واقعیت های موجود حکایت دارد.‌ این که در آستانه سده جدید به جای دستیابی به توسعه صرفا به بقاء اکتفا کرده ایم از هزینه های چنین بینشی محسوب می شود!

@solati_mehran

#سریع_القلم
#ماتسوشیتا
#توسعه
#بازنشر
🔹 صفحه اینستاگرام مهران صولتی

https://instagram.com/solati_mehran
🔹 تفاوت های آموزش و توسعه در امریکا، ژاپن و ایران!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

#اپیزود اول: محمدرضا سرکار آرانی استاد دانشگاه ناگویای ژاپن معتقد است که در حوزه آموزش و پرورش؛ امریکایی ها به چرایی و تاکید بر " من" رسیده اند. ژاپنی ها به چگونگی و تاکید بر " ما". ایرانی هم سرگرم چیستی و عوارض" من" هستند.

#اپیزود دوم: محسن رنانی اقتصاددان توسعه معتقد است که توسعه؛ بسط سلسله مراتبی رفاه، رضایت و معنا است. امریکا در مرحله رفاه مانده، ژاپن همزمان به رفاه و رضایت رسیده و ایران در جستجوی معنا درجا زده است.

☘اکنون اگر این دو روایت را صائب بدانیم می توان این پرسش را مطرح کرد که چرا ایران در توسعه و آموزش در جهان امروز با فاصله زیاد پشت سر کشورهای دیگر قرار می گیرد؟

🔹 شاعرانگی به جای خردورزی:
ادبیات و شعر میراث جاودان و ارزشمند ایرانیان است. گنجینه ای که از قرن ها پیش در ذهن و زبان ما جای گرفته و بنیاد تخیل ما را شکل داده است. در نگاهی ناقدانه اما باید پذیرفت که ما کمتر در تاریخ خود با توازن میان دو گانه؛ شاعرانگی- خردورزی مواجه بوده ایم. عقل در معنای محاسبه گر و علم در معنای مدرن آن مفقود بزرگ جامعه ما بوده و همین امر بر کندی فرآیند توسعه( نه رشد) موثر بوده است. به نظر می رسد تا زمانی که علم مدرن نتواند به بخش مهمی از فرهنگ عمومی مردم تبدیل شده و به جایگاه شعر و ادبیات در اذهان ایرانیان نزدیک شود کمیت توسعه در کشور ما همچنان لنگ خواهد زد.

🔹 فلسفه ای بی اعتنا به نیازهای روز:
پس از آن که بنیاد فلسفه توسط غزالی فرو کوفته و کمر آن در ایران اسلامی شکست، حمله مغول هم زمینه ساز رشد تصوف و دنیا گریزی ایرانیان شد. شاید فقط بعد از جنگ های ایران و روس بود که نخبگان کشور به اهمیت نگاه به دنیا و اقتضائات آن پی بردند آن هم البته از منظر ورود قانون اساسی و نظام اداری! پیش از آن هم فلسفه در دوران صفوی چنان تخته بند امور اخروی باقی مانده بود که حتی ملاصدرا هم به عنوان آخرین فیلسوف ایرانی از دنیاگریزی ناگزیر بود. چنین شد که برخلاف اروپا که فلسفه مسیر مدرنیته را گشود و همزمان علم، تکنولوژی و سیاست مدرن را در کنار هم نشاند، در این جا هرگز فلسفه نتوانست با نگاهی دنیوی، مسیر فهم عمیق دوران مدرن را برای ایرانیان هموار سازد.

🔹 دولت های مداخله گر معاصر:
دولت های شبه مدرن و ضد مدرن در پیش و پس از انقلاب به دلیل مداخله در زیست جمعی ایرانیان و مصادره اسلامیت به نفع ایرانیت( قبل از انقلاب)، و ایرانیت به نفع اسلامیت( بعد از انقلاب) فرصت همزیستی و هم افزایی میان سه فرهنگ ایرانی، اسلامی و غربی را از مردمان این سرزمین دریغ کردند. نتیجه اما شکل گیری شهروندانی بود که با فقدان های مهم در زندگی خود روبرو شده و گاه برخوردهای واکنشی از خود نشان می دادند. این چنین است که هم تغییرات سریع قبل از انقلاب موجب احساس بی پناهی شد و هم منتفی شدن تحولات در دوران بعد از انقلاب ناامیدی به همراه آورد. احساس نارضایتی عمیق اما در هر دو دوره مشترک است.

🔹 تلاش ناکام برای کشف راه سوم:
ایران در یکصد سال اخیر همچنان میان سرمایه داری و سوسیالیسم سرگردان بوده است. نتیجه اما شکل گیری اقتصادی دولتی- رانتی است که مضار هر دو را دارد ولی از مزایای هیچ کدام مانند بخش خصوصی قدرتمند، تامین اجتماعی کارآمد، کاهش شکاف طبقاتی، بورژوازی ملی و دولت چابک و پاسخگو برخوردار نیست. حتی احمد توکلی اقتصاد چهل سال گذشته را بدترین نوع سرمایه داری می نامد. داعیه اقتصاد اسلامی به عنوان راه سوم نیز تنها در برخی شعارهای تخیلی در عرصه سیاست گذاری های اقتصادی متوقف مانده و نتوانسته مدار اقتصاد دلالی، خصولتی، متورم، ضد رفاهی، غیر شفاف، ضد تولید، و بی اعتنا به فرودستان را تغییر دهد.

🔹 نکته پایانی: سرکار آرانی معتقد است که آموزش و پرورش ما بیشتر به دنبال چیستی پدیده ها و متکی بر " من" هایی است که هنوز خودمحور و غیر مدرن باقی مانده اند. یعنی ما در این عرصه نه به " ما" ی جمعی ژاپن رسیده ایم و نه از فردیت" من" غربی برخوردار شده ایم. روشن است که این تفاوت در نحوه آموزش پیوند وثیقی با توسعه نیافتگی ما دارد.

@solati_mehran

#ژاپن
#امریکا
#بازنشر
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 پادگانی به نام مدرسه! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


✅ در روزهای گذشته پخش کلیپی از کوتاه کردن موی دانش آموزان توسط معاون یکی از مدارس کشور بار دیگر پرسش از فلسفه وجودی مدارس ایران را به عرصه عمومی کشاند. این که آیا با ادامه این رفتارهای آمرانه و تحقیرآمیز هنوز هم می توان برای مدارس نقش تربیتی قائل شد یا خیر؟ متاسفانه تداوم این رویه های خشونت آفرین دهه هاست که جریان داشته و تاکیدی مضاعف بر اهمیت نقش انضباطی مدارس محسوب می شود!

✅ در این میان تفسیر سلیقه ای معاونان مدارس از بخشنامه های کلی آموزش و پرورش نیز بر دامنه مشکلات موجود افزوده است به طوری که تفاوت میان رفتار مدرسه های مختلف در برخورد با دانش آموزان کاملا مشهود و تبعیض آمیز است. فقدان آموزش های مربوط به حوزه بهداشت روان باعث شده که هیچ گونه تلاش اقناعی برای توجیه دلایل لزوم رعایت برخی از دستور العمل های انضباطی به عمل نیامده و خشونت های فیزیکی هم چنان آسان ترین رویه در مواجهه با دانش آموزان خاطی محسوب شود!

✅ اگر انجام رفتارهای یکسان ساز در دهه شصت به دلیل چیرگی ایدئولوژی، جامعه توده ای، فقدان تکثر، و فردیت های ظهور نیافته می توانست با کمترین اعتراض از سوی دانش آموزان مواجه شود ولی زمانه کنونی که آبستن بحران های بسیار محسوب می شود مدارس را به عرصه چالش های مستمر میان مسئولان و متعلمان این نهاد تبدیل کرده است. دانش آموزان از هر ترفندی برای اختفای پوشش واقعی خود استفاده کرده و بعضا پنهان از دیدگان معاونان در کلاس حاضر می شوند تا مجبور به تراشیدن موی سر خود نشوند. شکل گیری نوعی بازی موش و گربه که برای هر دو طرف فرساینده است!

✅ اگر چه وجود ضوابطی برای حضور دانش آموزان در همه کشور ها از جمله ممالک توسعه یافته رواج دارد ولی پرواضح است که در آن جا انجام رویه های انضباطی در خدمت تحقق فلسفه تعلیم و تربیت از جمله؛ پرورش کرامت و عزت نفس، کمک به شکوفایی استعدادها، ایجاد فضایی جذاب و با نشاط، آموزش شیوه های گفت و گو، شجاعت اظهار نظر، قانون مداری، مسئولیت پذیری، و در یک کلام آیین شهروندی از طریق اجتماعی شدن محسوب می شود!

✅ در مدارس ایران اما وجوه خشن و آمرانه تعلیم و تربیت این مکان ها را به پادگان ها بسیار شبیه ساخته است. در رویداد اخیر هم اگرچه سخنگوی وزارت خانه از رسیدگی به خطای معاون مذکور سخن گفته است ولی روشن است که رویه های پیشین هم چنان ادامه خواهند یافت. ایدئولوژی حاکم با بی اعتنایی به واقعیت های رنگارنگ جامعه ایران سخت دست اندرکار یکسان سازی و تنوع زدایی از مدارس بوده و می کوشد نسلی در تراز باورهای انقلابی خود پرورش دهد!

✅ مدرسه مطلوب باید بتواند از طریق جلب مشارکت همه اعضای خویش در فرآیندی خودتنظیم گر هنجارهای لازم برای اداره خود را تدوین نموده و با دریافت بازخوردهای لازم این مکان را به محیطی هدفمند، با برنامه و نشاط آفرین در راستای کارآمدی و رضایت بخشی تبدیل نماید. حضور هم افزای معلمان، دانش آموزان و والدین از طریق نهادهای تعریف شده درون سازمانی می تواند از وجوه خشن انضباطی موجود کاسته و به نوعی اجماع بر سر حداقل های اداره موثر و شاداب مدارس دست یابند!

https://instagram.com/solati_mehran

#آموزش_و_پرورش
#مدرسه
#پادگان
🔹 کدام روایت می تواند ایران را تغییر دهد؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ جوامع برای حرکت در مسیر تغییر نیازمند روایت هایی برای بسیج شهروندان خود هستند. کلان روایت هایی که قادر باشند نقصان های موجود را برملا ساخته و میل به ایجاد تغییرات معنادار را توجیه پذیر سازند. از همین رو ترسیم چشم اندازها به ناگزیر با آرمان خواهی در می آمیزند و به مخاطبان خود، شور برخاستن، جنبیدن و روانه شدن برای دگرگونی وضع موجود خود را می آموزند. شریعتی در دهه پنجاه کوشید تا با بهره گیری از ظرفیت مذهب در جامعه ایران، آن را به واسطه ای برای گره زدن خواست خود با توده مردم و تحقق جامعه ایده آل مورد نظر خویش بدل سازد. در سال های بعد از انقلاب اما حضور حداکثری دین در جامعه به ناکارآمدی حکمرانی و فرسایش باورنکردنی این سرمایه منجر شد. روایت رادیکال و دوران ساز شریعتی جای خود را به تفسیری فقهی و ایستا از مذهب سپرد و حجم عظیمی از خواست تغییر را پشت دروازه حکمرانی معطل و انباشت شده نگهداشت. این شد که اکنون با توجه به ضرورت عرضه روایتی برای تغییر دیگر نمی توان تجربه شریعتی در بهره گیری از دین را دوباره تکرار کرد. از همین رو به نظر می رسد روایت تغییر آینده ایران باید از بین منابع زیر یا تلفیقی از آنها انتخاب شود:

🔺 ملیت: حتی در دنیایی که امروزه ساکنان اش پدیده جهانی شدن را به یمن کرونا بیش از همیشه لمس کرده اند، ملیت همچنان عاملی مهم برای ایجاد همبستگی به شمار می آید. عنصری که حتی در دو دهه اخیر و در چهره ای مهاجرستیز در کشورهای اروپایی بیش از گذشته پررنگ شده است. مشکل انتخاب ملیت به عنوان محور تغییر در ایران اما تداوم گرفتار آمدن کشور در دوگانه امت - ملت است که اساس تصمیم سازی را با اختلال مواجه ساخته است. متاسفانه ما بعد از گذشت چهل سال هنوز نتوانسته ایم میان ملیت با مذهب، به تلفیقی کارآمد دست یابیم. دستگاه های تبلیغاتی هم از همان ابتدا بر جدایی ذاتی میان این دو تمرکز کرده و کوشیدند با بی اعتبار کردن روایت ملیت، آن را به نفع اهداف کوتاه مدت سیاسی مخدوش سازند. در هر صورت و به رغم همه کاستی های موجود، ملیت همچنان می تواند به عنوان روایتی برای تغییر مورد توجه و بررسی قرار گیرد.

🔺 توسعه: در جهانی که شاهد رقابت تنگاتنگ کشورهای برای پیشی گرفتن از یکدیگر هستیم توسعه دیگر نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است. این ها همه در حالی است که ما هنوز نتوانسته ایم تکلیف خود را با این پدیده روشن نماییم. به رغم این واقعیت که توسعه دارای اصول مشترک ولی مدل های متفاوت است تلاش سیاست گذاران ما اکنون معطوف به ابداع راهی شده است که تکرار هیچ یک از مسیرهای پیشین نباشد. اولین اقدام هم انتخاب عنوان پیشرفت به جای توسعه است که بتواند از همان ابتدا عزم متفاوت ما را نشان دهد. واقعیت های موجود اما نشان می دهد که تغییر نام نمی تواند به تغییر مرام بینجامد و تاخیر برای طراحی برنامه ای کاملا ابتکاری تنها می تواند به تعلیق تلاش های پیشین بینجامد. از همین رو بیم آن می رود که به تاخیر انداختن تصمیم خطیر انتخاب اصولی مانند برقراری رابطه سازنده با دنیا، مرجعیت علم، حاکمیت قانون و تعمیق آزادی و برابری میان شهروندان می تواند ما را به کشوری بی توسعه در گرونه نظام جهانی کنونی تبدیل سازد. از همین رو توسعه می تواند همچنان روایت مهمی برای تغییر تلقی شود.

🔺 کرامت انسانی: جهان در گذار از پیچ رشد اقتصادی و افزایش تولید ناخالص ملی که بیشتر جنبه اقتصادی داشتند و با تلاش های تئوریک نظریه پردازانی مانند آمارتیا سن، داگلاس نورث و ... به روایتی از توسعه پایدار دست یافته است که در آن انسان و کرامت او محور پیشرفت کشورها محسوب می شود. از همین رو است که تاکید بر آموزش، بهداشت، برابری، مشارکت اجتماعی، حضور سیاسی و کرامت انسانی به عناصر جدید توسعه یافتگی تبدیل شده اند. حتی انقلاب ۵۷ هم با ابعاد انسانی خود نتوانست تغییر معناداری در راستای افزایش کیفی این مولفه ها ایجاد کرده و از نارضایتی تاریخی ایرانیان بکاهد. اینک که اوج گرفتن تحریم ها در کنار ناکارآمدی و فساد سیستمی بر فشارهای خرد کننده بر شهروندان افزوده و آنها را نابرابرتر، حاشیه ای تر و بی صدا تر از پیش ساخته است امکان مطرح شدن کرامت انسانی به عنوان روایتی برای ایجاد تغییر در ایران از همیشه جدی تر شده است.

🔹 نکته پایانی: ایران امروز به دنبال ناکامی چهل ساله در انجام دگرگونی های معناساز اکنون بیش از هر زمان دیگری تشنه تغییرات درون زا است. لذا حرکت به سوی انحطاط یا آغوش گشودن به روی تغییرات برون زا، ارتباط مستقیمی با غفلت سیاست گذاران از واقعیت های امروز ایران دارد.

https://instagram.com/solati_mehran

#ملیت
#توسعه
#تغییر
#بازنشر
https://vroom.shirazu.ac.ir/elmi25

لینک حضور در جلسه 👆
Audio
🔹 مراسم یادبود استاد علی رضا قلی

مهران صولتی در این سخنرانی کوتاه که به دعوت انجمن علمی جامعه شناسی و بخش اقتصاد دانشگاه شیراز انجام شد به پرسش های زیر پاسخ داده است:

🔺 چرا مطالعه پروژه رضا قلی برای جامعه ما اهمیت دارد؟

🔺 مولفه های اساسی اندیشه رضا قلی کدام هستند؟

🔺 پروژه رضاقلی از چه نارسایی ها و کمبودهایی رنج می برد؟

@solati_mehran

#رضا_قلی
#دانشگاه_شیراز
🔹 دو چیزِ متضاد در من بوده است:
بلندپروازی و قناعت. این ترکیبِ خوبی شد.
نسبت به چیزهایی بلندپرواز بودم و حتا کمال‌طلب. همیشه می‌خواستم فراتر از آن‌چه در دسترس ام بود، بروم

🔹 برعکس، در مواردی قانع. آن‌چه به آن‌ها بی‌اعتنا بودم عبارت بود از خواستنی‌های رایجِ زندگی همچون پول و تعیّن و برو-و-بیایِ اجتماعی. گِردِ این‌ها نگشتم.

🔹 همواره بر زندگی مماس بوده‌ام. گمان می‌کنم که این بهترین نوع اش باشد. اگر افزون بر احتیاج باشد، خلاقیتِ روح را می‌گیرد. کمترِ آن‌هم فاسدکننده است.

🔹 اعتراف می‌کنم که از ثروتمند شدن می‌ترسیده‌ام، هرچند که استعداد آن‌ را هم نداشتم. فکر می‌کردم که ثروت چیزی را می‌دهد و چیزی را می‌گیرد، که آن‌چه را که می‌گیرد گران‌‌بهاتر است.

🔹 بر هیچ مقام و موقعیتی حسرت نخورده‌ام، هیچ میزی بلندتر از میزی که در خانه‌ام پشت آن می‌نشینم، نشناخته‌ام.

🔹 هرگز آرزو نکرده‌ام که از کشور دیگری جز ایران می‌بودم، و خوشبختیِ بزرگی برای خود می‌دانستم که زبان ام فارسی است.

محمدعلی اسلامی ندوشن ۱۴۰۱ - ۱۳۰۳

#فرهیختگان، صدای فرزانگان

@solati_mehran
🔹 آفات نگرش عرفانی به قدرت و سیاست!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

✅ نادر طالب زاده مجری شبکه افق و تهیه کننده برنامه راز در گذشت. برشی کوتاه از گفت و گوی او با حسین دهباشی را که دیدم شایق شدم اصل مصاحبه را که حدود ۱۰۰ دقیقه بود ببینم. در این برنامه متوجه شدم که طالب زاده زندگی پرفراز و فرودی را از سر گذرانده است. داستانی شبیه به سرگذشت مرتضی آوینی! عجیب است جوانی که تا شش ماه به انقلاب هیچ فعالیت سیاسی در انجمن های اسلامی دانشجویان خارج از کشور نداشته و حتی نام آیت الله خمینی را نیز نشنیده است صرفا با دیدن تصویر پر ابهت و بیان قاطع این رهبر سیاسی- مذهبی آن چنان شیفته او می شود که تحصیلات خود را نیمه تمام رها کرده و به کشور باز می گردد. مواجهه من در ۱۹ سالگی با ادبیات و شخصیت علی شریعتی، از همین جنس و همین قدر شورانگیز و مسحور کننده بود. این را گفتم تا بر اهمیت تفهم همدلانه(ماکس وبر) تاکید بگذارم.

✅ طالب زاده در این گفت و گو واجد یک نگاه شهودی به نظر می رسید. همه رویدادهای زندگی اش را از جنس توفیق و امتحان می دانست. تصورش این بود که در صراطی از پیش تعیین شده گام بر می دارد که ناگزیر عاقبت خیری در انتظارش است. امری که از او شهامت بازاندیشی درباره گذشته را سلب می کرد. این رفتار اگر در مورد نظام های سیاسی با پدیده ای به نام ایدئولوژی قابل توصیف است ولی در مورد افرادی از جنس طالب زاده شاید با نگرش شهودی- عرفانی به سیاست بهتر قابل تبیین باشد. تقدس بخشیدن به رخداد انقلاب اسلامی، رسالت استکبار ستیزی و دغدغه نجات بشریت از ارکان این نگاه است. توجه به ملت های منطقه به جای دولت ها، اولویت دادن به امت در مقابل ملت در سیاست خارجی، توطئه اندیشی درباره مقاصد واقعی غرب در قضایایی مانند کرونا، به هیچ انگاشتن سقوط هواپیمای نخبگان در مقابل اهمیت حمله به پایگاه امریکایی ها در عراق، و در مجموع رنگ الهی زدن به کنش های بشری از مولفه های دیگر این نوع نگاه است.

✅ دو دهه پیش عبدالکریم سروش در مقاله" ولایت باطنی و ولایت سیاسی" درباره آفات نگاه عرفانی به قدرت و سیاست چنین انذار داد؛ " در سلوک معنوی وقتی شما با پیری، قطبی، مرادی یا ولی ای روبرو می شوید جز آن که اطاعت محض کنید هیچ اختیار و راه دیگری ندارید. در آن جا انتخاب معنا ندارد". وی در ادامه پیشنهاد کرد به جای عبارت" ولایت فقیه" که امری رازآلود را به ذهن متبادر می سازد از " زعامت فقیه" سخن به میان آید که حکومت را صرفا امری زمینی و نقد پذیر در نظر می گیرد. به گفته سروش؛ " ولایت فقیه هیچ حظی از تئوری عرفانی ولایت ندارد و با ولایت باطنی تنها یک اشتراک لفظی دارد. از سوی دیگر زعامت معنایی کاملا دنیوی و غیر مقدس دارد و بر هیچ مقام معنوی تکیه نزده است. بهتر است از این پس زعامت فقیه به کار بریم تا بسیاری از ابهامات و تداعی ها زدوده شود".

✅ نگرش شهودی امثال طالب زاده به قدرت و سیاست اگر چه در جهان امری غیر متعارف نیست ولی اگر با بهره گیری از رسانه های فراگیری مانند صدا و سیما بتواند در کوره توهمات دمیده و امور ابطال ناپذیر، و غیر قابل کنترل و پیش بینی را به مبنایی برای سیاست گذاری جهت تعیین سرنوشت ملت ایران تبدیل نماید ابعاد نگران کننده ای می یابد. خطرناک تر آن که افرادی از این جنس در قامت مشاوران غیر رسمی سیاست مداران بلند پایه ظاهر شده و بکوشند با پاشیدن رنگ دین بر سیاست های حکومت؛ تفسیری قدسی، آسمانی و نقد ناپذیر از تصمیم های عرفی، زمینی و قابل انتقاد ارائه نمایند. شاید گزاف نباشد اگر بگوییم غلبه نگاه راز آلود مذکور، بخش مهمی از نگرش ما نسبت به سیاست خارجی و مناسبات با کشورهای جهان را در چهار دهه گذشته شکل داده است.

🔹 نکته پایانی: عرصه سیاست خارجی در جهان بیش از همه متکی بر امور عینی، پیش بینی پذیر و قابل محاسبه است. حفظ منافع ملی نیز تنها شاقول برای تراز کردن رفتار دولت ها در مناسبات جهانی محسوب می شود. هر گونه امید بستن به باورهای احتمالی و حوادث غیر منتظره جهت سامان دادن به آینده روابط کشور با جهان می تواند مانعی اساسی بر سر راه بهبود مناسبات جهانی و توسعه یافتگی تلقی شود.

https://instagram.com/solati_mehran

#عرفان
#سیاست
#طالب_زاده
🔹 آموزش و پرورش ایدئولوژیک یا توسعه گرا؟
ضرورت تغییر پارادایم!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

✅ آموزش و پرورش ایران به مثابه خرده نظامی از نظام اجتماعی، مجموعه ای از دردها و مشکلات است. انباشتی از دردها که صرفا تاکنون معلمان و دانش آموزان از آنها نالیده اند ولی نتوانسته اند آنها را بهبود بخشند. البته در سال های اخیر این دردها به دغدغه های جدی در میان جامعه فرهنگیان تبدیل شده و همگان را به جستجوی راهکارهایی برای رفع شان فراخوانده اند.

✅ اما هنوز تا رسیدن به حلقه سوم این زنجیره یعنی تلقی مشکلات آموزش و پرورش به عنوان یک مساله اجتماعی فاصله داریم. مرحله ای که در آن برانگیخته شدن حساسیت عمومی به کمک رسانه ها عزم مسئولان را نیز به همراهی با خود فرامی خواند. اینجاست که به اصطلاح موضوع " پروبلماتیک" می شود و نتیجه آن می تواند تغییر و بهبود در عملکرد آموزش و پرورش کشور باشد!

✅ ایران امروز با انباشتی از مسائل و بحران ها روبرو است. بحران هایی که نتیجه بی اعتنایی حاکمیت به مسائل و حل و فصل آنها است. نتیجه اما انباشت مسائل بر یکدیگر و روبرو شدن کارشناسان با کلافی سردرگم از انبوه مشکلاتی است که هم اکنون قادر نیستیم حتی سر نخ آنها را بیابیم. در چنین شرایطی است که دیگر نمی توان از مسیرهای پیشین به خروج از غرقاب مسائل موجود امیدوار باشیم.

✅ حرکت به سوی" پارادایم شیفت" به معنای تحول عمیق در شیوه حکمرانی از مسیر انجام اصلاحات بنیادین شاید اکنون آخرین راه محتمل باشد. شاید سنگ بنای اولیه برای سامان جدید هم عبارت از اهتمام به پرورش نسلی پرسش گر، خلاق، جستجو گر و توسعه گرا باشد. تاریخ اقتصادهای نوظهور همچون کره جنوبی، سنگاپور، تایوان و مالزی نشان می دهد که توجه ویژه به آموزش و پرورش توسعه گرا رکن اساسی پیشرفت در این کشورها بوده است.

✅ این در حالی است که پارادایم غالب در ایران عبارت از آموزش و پرورش ایدئولوژیک می باشد که در آن تابعیت، تمرکز، آرمان گرایی، جنسیت زدگی و اخلاق گرایی از ارکان مهم آن به شمار می روند. نظامی که مطابق سند تحول بنیادین قرار است انسانی در تراز جمهوری اسلامی خلق و به او حیات طیبه ببخشد.

✅ اگر چه در سال های اخیر تلاش های پراکنده ای برای گذار به آموزش فنی- مهارتی صورت گرفته ولی از آنجا که ساختارهای این نظام آموزشی متکی بر گزینش های عقیدتی، تبلیغات ایدئولوژیک و غیریت سازی های غیر واقعی می باشد نتوانسته به آرمان توسعه گرایی جامه عمل بپوشاند.

✅ آموزش و پرورش توسعه گرا آرمان های؛ همزیستی مسالمت آمیز با جهان، پرورش نسلی مدارا جو، دموکرات، شایق نسبت به پیشرفت اقتصادی، میهن پرست، مجهز به مهارت های حرفه ای و دارای وجدان کاری بالا را مورد توجه قرار داده و می کوشد تا نظام آموزشی را به سکوی توسعه پایدار و متوازن کشور تبدیل نماید.

✅ بنابراین گزافه نیست اگر گفته شود که مسیر آینده بهتر برای ایران از تحقق یک تحول پارادایمیک در نحوه حکمرانی کشور به ویژه در حوزه آموزش و پرورش می گذرد. بدون این تحول کارها همچنان بر مدار پیشین دنبال خواهد شد.

✅ کمبود بودجه، فقدان تفکر راهبردی، مناقشه بر سر فلسفه آموزش و پرورش، سیاست زدگی، مشارکت گریزی و کنکورزدگی موجبات افزایش بیگانگی و نارضایتی فرهنگیان، والدین و دانش آموزان را فراهم آورده و ما را در این سیکل معیوب سرگردان رها می کنند!

https://instagram.com/solati_mehran

#تغییر_پارادایم
#آموزش_و_پرورش
#باز_نشر
Audio
🔹 چگونه از جنبش دموکراسی خواهی و اصلاحات سیاسی به جنبش آب و نان رسیدیم؟!

مهران صولتی در این پادکست و در پنج محور زیر به توضیح علل این گذار پرداخته است:

✅ بحران تحریم ها

✅ افول طبقه متوسط

✅ انقباض ساخت قدرت

✅ حاکمیت آشفته و موازی کار

✅ حاکمیت نااقتصاد بر تصمیمات

زمان فایل: ۳۳ دقیقه

@solati_mehran

#پادکست
#دموکراسی_خواهی
#جنبش_نان
🔹 ردپای توسعه گرایی در دوره قاجار!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🔺 در ادبیات توسعه میان دو مفهوم رشد و توسعه تمایز قائل می شوند. رشد مفهومی کمی است و به افزایش ظرفیت تولیدی یک کشور با به کارگیری سرمایه گذاری بیشتر یا به کارگیری فن آوری های مناسب تر اطلاق می شود. مفهومی که بیش از همه در افزایش تولید ناخالص داخلی یک کشور تبلور می یابد. ولی افزایش نارسایی هایی مانند شکاف طبقاتی، نابرابری های اجتماعی و تخریب محیط زیست در قرن بیستم موجب شد که مفهوم توسعه در دوران پس از جنگ جهانی دوم جایگزین رشد شود.

🔺 توسعه مفهومی کمی- کیفی است که علاوه بر رشد اقتصادی، مستلزم بهبود در شاخص هایی مانند بهداشت و سلامت، امید به زندگی، برخورداری از امکانات آموزشی، بهبود توزیع درآمد، کاهش فقر و مشارکت موثر در فعالیت های سیاسی- اجتماعی نیز هست. در سال های اخیر هم اقتصاددانانی از جمله آمارتیا سن و داگلاس نورث نیز توسعه را در گرو گسترش آزادی، خودآیینی و یک نظام آموزشی مشارکت جو و کارآمد تعریف کرده اند.

🔺تجربه پنجاه ساله اخیر همچنین بر نقش ممتاز نخبگان جهان دیده و واقع بین در گذار کشورهای آسیای جنوب شرقی به سوی توسعه تاکید نهاده اند. رهبرانی که اگر چه با اولویت قائل شدن برای رشد اقتصادی حرکت خود را آغاز کردند ولی در ادامه آن را با شاخص های توسعه در آمیخته و به پیشرفت شگرفی در عرصه توسعه انسانی دست یافتند. تاریخ اما نشان می دهد که ایران زمین از وجود چنین نخبگان بصیری هرگز خالی نبوده است.

🔺 مجتبی یاور در کتاب؛ تبار شناسی حکمرانی و تغییر در ایران سده نوزدهم آورده است: با این همه، سبک و شیوه حکومت گری عباس میرزا به علت درآمیخته شدن با مضامین و کردارهای نوخواهانه متناسب با مغرب زمین، شکلی متفاوت یافته بود. دوکوتزبوئه به این ماجرا اشاره می کند که در گوشه باغ عمارت ولیعهد دیوار خرابی وجود داشته است که زیبایی باغ را بر هم می زده و همین موضوع، پرسش و کنجکاوی مهمانان خارجی را برانگیخته بود.

🔺 عباس میرزا پاسخ داد: چون مالک زمینی که این دیوار زشت متعلق به آن است، دهقان سالخورده ای است که به ماترک آباء و اجدادش علاقه تامی دارد، به قیمتی که به او دادم، راضی به فروش زمین اش نشد. من هم نه تنها دلتنگ نشدم، بلکه علاقه او را هم به یادگار اجدادش تقدیس و تمجید کردم و نیز جسارت او مقبول طبع من وارد شد. فعلا صبر می کنم شاید بتوانم با ورثه او کنار بیایم. دو کوتزبوئه که به بسیاری از نقاط دور و نزدیک جهان و ایران سفر کرده بود عباس میرزا را دارای "عظمت روح" خواند که در تمام قطعه آسیا که ذیل شدیدترین استبدادهاست اگر بگردید، چنین عقیده ای یافت نشود.

🔹 نکته پایانی: اگر رشد بیشتر صبغه ای اقتصادی دارد، توسعه بیشتر واجد وجهی فرهنگی - تاریخی است. انسان ایرانی که اگر چه در دامان استبداد پرورش یافته ولی آسمان میهن اش هرگز از تک ستاره های مدارا جویی، توسعه گرایی و جستجوگری خالی نمانده است، اکنون نیازمند دولتمردان وطن دوست و جهاندیده ای است تا کار توسعه را در این سرزمین به دور از اولویت های ایدئولوژیک به سامان برسانند!

https://instagram.com/solati_mehran

#توسعه
#عباس_میرزا
#بازنشر
🔷️ پرسش های انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه تبریز از مهران صولتی درباره وضعیت کنونی دانشگاه در ایران!

۱. آیا می‌توان برای دانشگاه رسالتی اجتماعی- سیاسی تعیین کرد یا خیر؟ اگر بله، رسالت دانشگاه در ایران کنونی چه مواردی می‌باشد؟

۲. آیا دانشگاه در ایران توانایی تأثیرگذاری بر جامعه و ایفای رسالت خود همانند دانشگاه‌های کشورهای جهان اول را دارد؟

۳. دلایل اصلی عدم توانایی و تأثیرگذاری دانشگاه بر جامعه‌ی ایران را در چه می‌دانید؟

۴. انقلاب فرهنگی و اسلامی‌کردن دانشگاه‌ها چه تأثیری بر نهاد دانشگاه گذاشته است؟

۵. سیاسی‌بودنِ دانشگاه و دانشجو در ایران تا چه حدی ممکن است و چه عواملی از سیاسی‌شدن دانشگاه و دانشجو جلوگیری می‌کند؟

۶. بررسی تأثیر انتخاب رئیس دانشگاه توسط وزارت علوم به جای اعضای هیئت‌علمی بر استقلال علمی و نظری دانشگاه

۷. بحران‌هایِ دانشگاه و دانشجوی ایرانی برای ادامه‌ی زیست حیات خود، با توجه به رسالتی که دارند، چه مواردی می‌باشد و شما چه راهکارهایی برای برون‌رفت از این بحران‌ها پیشنهاد می‌کنید؟

۸. کلام آخر شما با دانشجویان و جمع‌بندی مطالب.

@politicstabriz
Audio
🔹 دانشگاه در ایران؛ رسالت، کارکردها، تغییرات و تاثیرات!

مهران صولتی در این فایل کوتاه که در پاسخ به پرسش های انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه تبریز ارائه شده است به پرسش های هفت گانه مطرح شده درباره مقایسه دانشگاه در جهان و ایران، تاثیرات انقلاب فرهنگی و اسلامی سازی، سیاسی شدن دانشگاه، و چالش های فراروی دانشگاه ایرانی پاسخ داده است.

زمان فایل: ۲۲ دقیقه

@solati_mehran

#دانشگاه_ایرانی
#دانشگاه_تبریز
#انجمن_علوم_سیاسی

@solati_mehran
🔹 جنبش بی آیندگان! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

✅ بسیاری از جامعه شناسان ایران را یک جامعه " جنبشی" نامیده اند. مطالبات انباشت شده در طول دهه های گذشته از آن جا که با پاسخ بهنگام حکومت مواجه نشده و به دلیل " ناشنوایی سیستماتیک" حاکمیت غالبا مورد بی اعتنایی واقع شده اند اکنون با کاهش تاب آوری جامعه روبرو شده و راهی به جز اعتراضات خیابانی را فرا روی شهروندان ناراضی قرار نداده است!

✅ به دنبال گسترش تحریم ها ایران شاهد رشد فزاینده فقر عمومی، افول استانداردهای حکمرانی، پراشتباه شدن سیاست گذاری و به تبع آن افول طبقه متوسط بوده است. بخشی از این طبقه اکنون با چالش تامین معیشت روبرو شده و در عمل به طبقه فرودست پیوسته اند. آشکار است که با لاغر شدن طبقه متوسط فرم و محتوای جنبش های اجتماعی نیز دچار تغییر شده و ماهیتی متفاوت یافته است!

✅ اگر جنبش های اجتماعی کلاسیک نیازمند رهبری کاریزماتیک، ایدئولوژی و حضور یک پارچه توده ای بودند جنبش های نوین اجتماعی فاقد رهبر مشخص، برنامه ایجابی و فراگیری مردمی هستند. در این جنبش ها رسانه های موبایلی بیشترین بار معناآفرینی، ارتباط گیری و ناراضی تراشی را بر عهده داشته و به نوعی به تکثر هویتی در اعتراضات دامن می زنند!

✅ از دهه هفتاد و بعد از وقوع حادثه کوی دانشگاه تهران هر چه جلوتر آمده ایم ماهیت جنبش های اجتماعی از وجه غالب سیاسی (خرداد ۱۳۸۸) به جنبه های اقتصادی (آبان ۹۸) گراییده است. اگر چه روشن است که در جامعه ای مانند ایران هر اعتراضی پیشاپیش صبغه ای سیاسی دارد ولی نمی توان انکار کرد که به موازات گسترش فقر عمومی و افزایش نابرابری ها اکنون عدالت خواهی و تامین معیشت شرافت مندانه به اولویت های نخست شهروندان کشور تبدیل شده است!

✅ برخی از صاحب نظران سه رکن؛ " شادی"،" امید"، و "زندگی در اکنون" را از ویژگی های شهروندان هندوستان دانسته اند. مردمی که اگر چه بخش قابل توجهی از آنان هم چنان با فقر دست و پنجه نرم می کنند ولی به آینده کشورشان بسیار امیدوارند. ایرانیان اما چند دهه است که با زیستن در "زمان حال" وداع گفته و به گروگان گذشته و آینده تبدیل شده اند. گذشته ای که در ستیز میان؛ سنت- تجدد سپری شده و آینده ای که از هراس افزایش بیکاری، تورم و تنش های بین المللی سرشار است!

✅ برای جامعه ای که دهه ها درگیر تحریم است شاید هیچ پرسشی مهم تر از این نباشد که تا کی باید این وضع ادامه یابد؟ و این که آیا راهی برای برون رفت از این موقعیت وجود دارد؟ سئوالاتی که اکنون برای طیف متنوعی از شهروندان مطرح است و متاسفانه نه تنها پاسخ روشنی نیافته اند بلکه با حاکم شدن شرایط تعلیق در سیاست خارجی، سرنوشت کشور را به تصمیمات قدرت های خارجی از امریکا و اروپا گرفته تا چین و روسیه سپرده اند!

✅ واقعیت عریان ایران امروز این است؛ اگر نتوانسته اید در دو دهه گذشته اندوخته ای اقتصادی مانند مسکن یا خودرو برای خود تمشیت کرده و بدین وسیله پشتوانه نسبتا مطمئنی برای زندگی آینده خود فراهم آورید اکنون با افزایش تورم، کاهش ارزش پول ملی و عدم تناسب درآمدها با هزینه، هرگز نخواهید توانست در وضعیت کنونی خود تغییر معناداری ایجاد کنید. خودتان را سرزنش نکنید. ایراد جای دیگری است!

✅ چه نامی می توان بر جنبش های شکل گرفته اخیر نهاد. به نظرم باید آن را جنبش بی آیندگان نامید. رشد فزاینده و فراگیر مهاجرت نیز گواه روشنی بر آن است. آنان که مانده اند هم اگر چه در حد وسع خود می کوشند ولی از تیره بودن افق آینده و شرایط تعلیق کنونی به شدت رنج می برند. اصلاحات سیاسی به بن بست رسیده، احیای برجام با گره های کور مواجه شده و گشایش راهی به رهایی از همیشه دشوارتر به نظر می رسد!

@solati_mehran

#جنبش_بی_آیندگان
#جامعه_جنبشی
مهران صولتی pinned «🔹 جنبش بی آیندگان! 🔹 @solati_mehran ✍ مهران صولتی ✅ بسیاری از جامعه شناسان ایران را یک جامعه " جنبشی" نامیده اند. مطالبات انباشت شده در طول دهه های گذشته از آن جا که با پاسخ بهنگام حکومت مواجه نشده و به دلیل " ناشنوایی سیستماتیک" حاکمیت غالبا مورد بی…»
🔹 درس هایی از رویداد دوم خرداد ۷۶

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ رویداد سترگ دوم خرداد امروز بیست و پنج ساله شد. جلوه ای از درآمیختن تحول خواهی عمیق ایرانیان، با انتخاب سید محمد خاتمی که آمده بود تا فردای بهتری را برای ایران اسلامی رقم زند. در این سه دهه، جامعه و سیاست ایران دوران پرفراز و فرودی را پشت سر گذاشت؛ نهال های امید گرچه به دلیل برخورد با سد ستبر حفظ وضعیت موجود مجالی برای تناور شدن نیافتند ولی در برابر تندبادهای موجود هم نشکستند. همین شد که ثمره بیست و پنج سال سیاست ورزی ایرانیان در سفری طولانی از اصلاحات به مهرورزی، و از اعتدال تا انقلابی گری، جامعه ای بالغ تر و آگاه تر است. اینک شاید بتوان بخشی از درس های این ایام را به شرح زیر فهرست کرد:

✅ اصلاحات نیازمند حضور همزمان در قدرت و جامعه است. نمی توان به بهانه فعالیت مدنی، از حضور در قدرت چشم پوشید‌. حضور اصلاح طلبان در قدرت می تواند حاشیه امن فعالیت های مدنی را افزایش دهد.

✅ اصلاح طلبی اگرچه از صندوق های رای می گذرد ولی در آن متوقف نمی ماند. مشارکت مدنی برای پیگیری مطالبات جامعه در کنار وجود نقشه راه برای حضور موثر اصلاح طلبان در قدرت می تواند ترکیب کارآمدی را برای پاسخ به عطش تحول خواهی ایرانیان رقم زند.

✅ اصلاحات به دنبال توازن قوای سیاسی به معنای حضور همزمان حکومت قوی و جامعه قوی در کنار یکدیگر است. حکومت قوی و جامعه ضعیف به استبداد می انجامد و حکومت ضعیف و جامعه قوی به بی ثباتی ختم می شود. کارآمدی، شفافیت و پاسخگویی یک نظام سیاسی مستلزم حضور همزمان حکومت و جامعه قوی در کنار یکدیگر است.

✅ اصلاح طلبی زمانی می تواند موفق باشد که از تشدید یافتن نابرابری های اقتصادی، طرد شدگی اجتماعی و انحصارگرایی سیاسی پرهیز کند. اصلاحات باید منطق حاکم بر عرصه های مختلف زیست اجتماعی را به رسمیت بشناسد و بر بهره گیری از رانت های قدرت چشم بپوشد.

✅ اصلاحات در صورتی می تواند موفق باشد که خواست دموکراسی را با عدالت طلبی، آزادی خواهی و تنوع سبک زندگی پیوند زند. ارائه خوانش های تنگ نظرانه از اصلاحات می تواند تاثیر گذاری ان را محدود سازد. اصلاح طلبی باید به گفتمان غالب جامعه تبدیل شود.

✅ اصلاح طلبی یک مرام است نه یک نشان! مروت با دوستان، مدارا با دشمنان، به رسمیت شناختن مخالف، خردمندی در تصمیم گیری، شجاعت در دانستن، پرهیز از تعصب و جزم اندیشی، صلح طلبی، تعامل سازنده با جهان، احترام به نظر اکثریت، تفسیر رحمانی از دین و ... از جمله معیارهای اصلاح طلبی می باشد.

✅ اصلاحات اگر چه داعیه تغییر در رویه های حکمرانی را دارد ولی واقع بینانه خود را در تقابل با ساختار قدرت تعریف نمی کند. اصلاحات می کوشد تا با تکیه بر نیروی اجتماعی خود به نوعی توافق پایدار با قدرت در جهت پاسخگو کردن حکومت دست یابد.

✅ اصلاحات نشان داد که تا شکل گیری حداقلی از توازن قوای سیاسی، سیاست همچنان از اولویت های اصلی جامعه است. وجود نابرابری سیاسی، روند نابرابری های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را تشدید می کند. از همین رو پیش بردن پروژه توسعه سیاسی، با لحاظ کردن ویژگی های خاص جامعه ایران، از مسیر شکل گیری اجماع میان جامعه و حکومت بر سر مبانی حکمرانی خوب می تواند پایدارترین و موثرترین مسیر برای اصلاحات باشد.

@solati_mehran

#دوم_خرداد
#خاتمی
#اصلاحات
🔹 جامعه شناسی سرود #سلام_فرمانده

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


✅ " سلام فرمانده" سرودی است که به ابتکار یکی از مداحان به نام ابوذر روحی از لنگرود گیلان و مسئول قرار گاه فرهنگی" هیات منتظران" تدوین شده و در این مدت با واکنش های متفاوتی روبرو شده است. موافقان آن را به مثابه همراهی کودکان با نظام سیاسی موجود تلقی کرده و این سرود را جایگزین مناسبی برای آهنگ های ساسی مانکن و تتلو قلمداد می کنند‌، حال آن که مخالفان این همخوانی را نوعی فراخوان حکومتی برای بسیج کودکان در جهت تحقق اهداف ایدئولوژیک نظام سیاسی تفسیر می کنند!

✅ از سوی دیگر مخالفان نابهنگام بودن اجرای این سرود را از دلایل ناهمراهی خود با آن می دانند. به باور ایشان گسترش تحریم ها، افزایش فقر عمومی و فراگیری نارضایتی های عمدتا اقتصادی در میان شهروندان نباید با اجرای بخشنامه ای یک سرود مورد بی اعتنایی قرار گرفته و به فراموشی سپرده شود. از دید ایشان کمترین همدلی با آسیب دیدگان از شرایط موجود این است که تمامی ارکان نظام بکوشند تا گره ای از معضلات موجود گشوده و در گفتار و رفتار صدای مردم رنج کشیده باشند و از دلخوش شدن به حاشیه ها پرهیز نمایند!

✅ اصول گرایان دیروز و انقلابی های امروز دیری است که از یک خطای تحلیلی در مورد واقعیت های اجتماعی و نقش تبلیغات رسانه ای رنج می برند. آنان با درافتادن به دام پاره ای از پست مدرن ها مانند" بودریار" که معتقد به نقش محوری رسانه ها در قلب و برساخت واقعیت ها هستند تصور می کنند که می توانند با یکدست کردن فضای رسانه ای و ایجاد بزرگنمایی تبلیغاتی، اذهان مردمی را که روزانه با مشکلات فقر، اجاره نشینی، آلودگی هوا، ترافیک، حاشیه نشینی، اعتیاد و بیکاری مواجه اند را به آرمان های بلندی متوجه سازند که مدت هاست در رهگذر فساد و بی اعتمادی دچار فرسایش شده اند!

✅ سرود" سلام فرمانده" اگر چه دهه نودی های ایران را مخاطب قرار داده ولی خطاست اگر پنداشته شود قادر است کاستی های اموزشی و پرورشی این نسل را جبران نماید. فقدان عدالت آموزشی، شکاف طبقاتی و فقر گسترده خانوارها به شدت کودکان را رنج می دهد و کلاس های شلوغ، خانواده های گرفتار و معلمان بی انگیزه نارسایی های آموزش و پرورش را مضاعف ساخته است. اکتفا به برنامه درسی آشکار( متون) و غفلت از برنامه درسی پنهان( مناسبات حاکم بر مدارس) در کنار آرزوهای کسانی که با امکانات موجود، مدارسی در تراز تمدن نوین اسلامی را طلب می کنند موجبات نابسامانی بیشتر این مجموعه ها را فراهم آورده است!

✅ موسیقی گمشده مدارس ایران است که می تواند جان دانش آموزان را غنا دهد و به جهان شان زیبایی بخشد. بنابراین اگر چه حضور موسیقی در مدارس را باید به فال نیک گرفت ولی هر گونه اجبار به هم خوانی که برخاسته از بخشنامه های دولتی بوده و حق انتخاب کودکان در انتخاب نوای دلخواه خود را مخدوش سازد می تواند موجب شکل گیری تعارض های روحی در دانش آموزان شود. سرود " سلام فرمانده" نیز به دلیل پررنگ بودن وجوه نظامی گری و اطاعت پذیری از همان ابتدا با حاشیه های فراوان در فضای مجازی و محیط برخی خانواده ها روبرو شد. امری که در ادامه می تواند به تشدید دوگانگی های ارزشی در میان کودکان منجر شود!

🔹 نکته پایانی: آموزش و پرورش کنونی به مثابه دستگاهی ایدئولوژیک به شدت شعارزده و عقب مانده از واقعیت های جامعه است. از همین رو نمی تواند به جست و جوی کارشناسی علل اقبال کودکان به برخی آهنگ های غیر مجاز پرداخته و با پایان بخشیدن به تضاد میان عرصه های رسمی- غیر رسمی با ارزش ها و هنجارهای متفاوت در مدارس، محیطی مناسب برای تعلیم و تربیت دانش آموزان را فراهم آورد. فضایی که نه تنها قادر به ایجاد آرامش در کودکان نیست بلکه تعارض های روانی آن ها را تشدید می کند!

@solati_mehran

#سلام_فرمانده
#جامعه_شناسی