مهران صولتی
6.16K subscribers
172 photos
56 videos
21 files
536 links
دانش آموخته دکترای جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

@mehran_solati : ارتباط با نویسنده

https://instagram.com/solati_mehran
Download Telegram
Audio
🔹 انحطاط ایران زاییده تصلب سنت است!

🔸 شرح و نقد نظریه دکتر طباطبایی درباره علل انحطاط ایران!

🎤 مهران صولتی در دهمین اپیزود از مجموعه پادکست های توسعه ایران به شرح کوتاه نظریه جوادطباطبایی و ارائه نقدهای خود نسبت به آن پرداخته است.

🔺 در ایران ملت و دولت مدرن نداریم.

🔺 پروژه طباطبایی نوآورانه ولی فاقد پویایی است.

🔺 تدقیق مفاهیم و رویکرد فلسفی به بحران تاریخی ایران از وجوه ارزشمند کار طباطبایی است.

زمان فایل: ۳۵ دقیقه

@solati_mehran

#پادکست_توسعه_ایران
#اپیزود_دهم
🔹 مساله ای به نام تعطیلات زودرس در مدارس ایران!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

✅ وارد کلاس که می شوم آهی از نهاد دانش آموزان بلند می شود. گویا همه انتظار داشته اند که نیایم. این حس زمانی تشدید می شود که اعلام می کنم مطابق اعلام قبلی امتحان را برگزار می کنم. در فرصتی که به بچه ها برای یادآوری مطالب می دهم بحث داغی بر سر آمدن یا نیامدن به مدرسه در می گیرد. دانش آموزان با حرارت همدیگر را مواخذه می کنند که چرا خلف وعده کرده و آمده اند. بیستم اسفند است و عطش تعطیلی زودرس مدارس بچه ها را بی تاب کرده است.

✅ این داستان بحران کلاس و مرگ مدرسه در هفته آخر آموزش و پرورش ایران است. قصه ای تکراری که با تاکید ملال آور و هرساله مسئولین بر دایر بودن مدارس تا ۲۸ اسفند ابعادی طنزآمیز نیز می یابد. در یکی دو هفته آخر اسفندماه استفاده از ابزارهای کنترلی نیز اوج می گیرد. تاکید ادارات به مدیران برای حضور و غیاب بچه ها، اصرار مدارس به خانواده ها برای فرستادن دانش آموزان به مدرسه و تلاش معلمان برای حفظ بچه ها، همه و همه در این زمینه معنا می یابند. نوعی همدستی سه گانه برای تداوم فرمالیسم!

✅ بچه ها معتقدند که اگر معلمان امتحانی برگزار نکنند مشکلی با آمدن ندارند هر چند که بعد از گفت و گو متقاعد می شوند که بدون تدریس یا ارزشیابی هم توجیهی برای آمدن نمی یابند. واقعیت این است که مدارس ایران با نوعی چالش بر سر فلسفه وجودی خود مواجه شده اند. بحران مشروعیتی که با افزایش ناکارآمدی نظام آموزش و پرورش تشدید شده است.  دبیرستان های امروز واجد هیچ گونه جذابیتی برای بچه ها نیستند. بسیاری از دانش آموزان تنها بر اساس اجبار والدین یا با هدف خوش بودن در کنار دوستان هر روز از خواب بیدار می شوند.

✅ افول جایگاه دانش، آموزش به مثابه تلاش برای حقیقت جویی را با پرسش های جدی روبرو ساخته است. به دلیل تراکم بالای دانش آموزان، معلمان نیز بیشتر در نقش بخشی از نیروی انتظامی ظاهر شده و کلاس ها را از جذابیت حداقلی تهی می سازند. روزی نیست که دانش آموزان از بی ارتباطی برخی دروس با آینده شغلی خود پرسش نکرده و معلمان را با چالش مواجه نسازند.

✅ مفهومی به نام معلم الهام بخش که یادآور حک شدن نام و تاثیرات اخلاقی این چهره ها در خاطره جمعی نسلی از دانش آموزان بود به فراموشی سپرده شده و جبر زمانه معلمان را به تصدی بیش از یک شغل واداشته است. افزایش حضور نادانش آموزان، موجب تشدید پدیدآمدن نامعلمان شده و همین امر، اندک توجیهات ممکن برای چرایی تداوم فعالیت های مدارس را با پرسش های جدی روبرو ساخته است. به نظر می رسد بدون عزمی جدی برای بازاندیشی در کارنامه چهل ساله آموزش و پرورش شاهد تبدیل شدن هر چه بیشتر مدارس به کانون های بحران زا خواهیم بود.

✅ از کشتن خلاقیت ها و فردیت ها گرفته تا عدم آموزش مهارت های زندگی در فرآیندهای تعاملی، از تحمیل آموزه ها و شعارهای نخ نمای ایدئولوژیک گرفته تا تبدیل شدن این دستگاه به بنگاهی برای کسب رای در انتخابات مختلف، همه و همه از بی دفاعی این شهر در قبال هجوم افسار گسیخته آسیب های اجتماعی حکایت دارند. این جاست که برخورد واقع بینانه وزارتخانه با مساله تکراری تعطیلات زودرس مدارس می تواند نشانه ای هر چند کوچک از اراده معطوف به بازاندیشی در کارنامه آموزش و پرورش کشور محسوب شود.

@solati_mehran

#تعطیلات_مدارس
#آموزش_و_پرورش
👍1
چگونه " چهارشنبه سوری"  به یک تهدید تبدیل شد؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

✅ خوشایندترین دروغی که در عمرم گفته ام به بیش از سی سال پیش باز می گردد. چهارشنبه سوری بود و ما در کشاکش تعقیب و گریز با نیروهای کمیته ای آن زمان! به محض هجوم ماموران، با سایر بچه ها فرار را بر قرار ترجیح می دادیم و دوباره پس از احساس امنیت آتش دوباره ای می افروختیم. در همان زمان بود که به ذهنم رسید که در جایگاه یک قهرمان ظاهر شده و به همه بگویم که در یک تعقیب و گریز گرفتار شده و سپس شجاعانه فرار کرده ام. جایتان خالی. جوانان من را به عنوان یک قهرمان کوچک می نگریستند و همین مرا سخت خرسند می ساخت.

✅ داستان را طوری با مهارت روایت کرده بودم که حتی خودم هم کم کم داشت باورم می شد. بگذریم... دروغی شیرین و خوشایند بود. این خاطره را گفتم تا از حیاتی بودن برگزاری این مراسم برای نوجوانان آن دوران سخن بگویم و از دلایل خطرخیز شدن این آیین کهن در روزگار کنونی پرسش کنم. در جهان امروز، شادی های گروهی و آیین های جمعی زیادی از سوی شهروندان برگزار می شود. فرصت هایی برای باهم بودن و از تعامل با یکدیگر لذت بردن. اما متاسفانه در ایران جریانی از همان ابتدا کوشید تا با مصادره کردن ایرانیت به نفع اسلامیت، هر گونه تظاهر به آیین پیش از اسلام را از عرصه عمومی بزداید.

✅ اقدامی که در برهه هایی چهره عریان کنترل اجتماعی به خود گرفته و حتی کوشید تا از قوه قهریه در این مسیر استفاده کند.  اما از آن رو که به تعبیر فوکو؛ "هرجا که قدرت هست مقاومت هم هست." جامعه  در مقابل این کنترل سخت افزاری مقاومت کرده و صحنه هر چه بیشتر به خشونت آمیخته شد. نوجوانان برای ابراز وجود و مقاومت هر چه بیشتر به دامان وسایل محترقه و انفجاری پناه بردند و قدرت هم هر چه بیشتر کوشید تا با امنیتی کردن فضای این مراسم و متوسل شدن به مراجع مذهبی از آن مشروعیت زدایی کند (تلاشی که همزمان دوقطبی ایرانیت - اسلامیت را پررنگ و موجبات فرسایش دینی را فراهم آورد!). نوجوانان نیز هر چه بیشتر به سمت تلقی سیاسی از این مراسم پیش رفته و کوشیدند تا از این مجال برای ابراز وجود و مبارزه جویی خود بهره برند.

✅ بنابراین مراسمی که می توانست به عرصه ای برای هم نشینی مسالمت آمیز دو رکن فرهنگی این سرزمین (ملیت و مذهب) مبدل شود، به پهنه ای از منازعات بی حاصل و خسارت آفرین فروکاسته شد. تجارت مواد محترقه رونق یافت و جامعه و خانواده ها روزهایی پر اضطراب را در آستانه عید نوروز تجربه کردند. فرصتی که می توانست همچون نوروز و سیزده بدر؛ آشتی جویانه، شورآفرین و در خدمت افزایش سرمایه اجتماعی  باشد به تهدیدی تبدیل شد که هر روز زیان های بیشتری را بر جامعه تحمیل می کند. آیا زمانی فرا می رسد که قدرت بپذیرد باید تنظیم جامعه را به خود جامعه واگذار کند؟ متاسفانه هنوز شواهد چندان امیدبخشی در اختیار نداریم...

https://instagram.com/solati_mehran


#چهارشنبه_سوری
#بازنشر
👍1
🔹 پیشنهاد بیست کتاب برای تعطیلات نوروز ۱۴۰۲

✍ مهران صولتی

@solati_mehran

📕 هم شرقی، هم غربی (تاریخ روشنفکری مدرنیته ایرانی)، نویسنده: افشین متین، ترجمه: حسن فشارکی، نشر شیرازه

📕 روشنفکران و دولت در ایران (سیاست، گفتار و تنگنای اصالت)، نویسنده: نگین نبوی، ترجمه: حسن فشارکی، نشر شیرازه

📕 اقتصاد ایران در تنگنای توسعه، نویسندگان: حمید زمان زاده و صادق الحسینی، نشر مرکز

📕 اقتصاد ایران امروز (توسعه بر محور آموزش، فرهنگ و تمدن)، حسین عظیمی آرانی، نشر نی

📕 مسئله مدرسه (بازاندیشی انتقادی در آموزش و پرورش ایران)، نعمت الله فاضلی، نشر هوش ناب

📕 معماری توسعه (تجربه لی کوان یو و سنگاپور)‌، علی اشرف افخمی، نشر نیستان هنر

📕 چه شد؟ داستان افول اجتماع در ایران، عبدالمحمد کاظمی و محسن گودرزی، نشر اگر

📕 کنش گران مرزی، مقصود فراستخواه، نشر گام نو

📕 شکاف های جامعه ایرانی، محمد رضایی، نشر آگاه

📕 اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی (مجموعه گفت و گوها) ، بهمن احمدی امویی، نشر پارسه

📕 اقتصاد سیاسی مناقشه اتمی ایران، محسن رنانی، نشر نور علم

📕 ناگهان انقلاب، نویسنده: چارلز کورزمن، ترجمه: رامین کریمیان، نشرنی

📕نیم دانگ پیونگ یانگ (‌سفرنامه کره شمالی)، رضا امیرخانی، نشر افق

📕پیکان سرنوشت ما، خاطرات احمد خیامی از تاسیس کارخانه ایران ناسیونال، نشر نی

📕دولت و توسعه اقتصادی، تالیف: محمد تقی دلفروز، نشر آگاه

📕 عقل شرقی (تبیین چگونگی توسعه کره جنوبی و دلالت هایی برای اقتصاد ایران)، نویسنده: حسین قریب، نشر هزاره سوم اندیشه

📕 ما ایرانیان (زمینه کاوی تاریخی و اجتماعی خلقیات ایرانی)، مقصود فراستخواه، نشر نی

📕 تکنوکراسی و سیاست اقتصادی در ایران به روایت رضا نیازمند، به کوشش علی اصغر سعیدی، نشر لوح فکر

📕 راه باریک آزادی، نویسندگان: رابینسون و عجم اوغلو، نشر روزنه

📕 پوینده مردی به راه (زندگی و زمانه علی رضا قلی)، خاطرات، نشر نهاد گرا

@solati_mehran

#معرفی_کتاب
#نوروز
👍8
مهران صولتی pinned «🔹 پیشنهاد بیست کتاب برای تعطیلات نوروز ۱۴۰۲ ✍ مهران صولتی @solati_mehran 📕 هم شرقی، هم غربی (تاریخ روشنفکری مدرنیته ایرانی)، نویسنده: افشین متین، ترجمه: حسن فشارکی، نشر شیرازه 📕 روشنفکران و دولت در ایران (سیاست، گفتار و تنگنای اصالت)، نویسنده: نگین نبوی،…»
🔹 صفحه اینستاگرام مهران صولتی

https://instagram.com/solati_mehran
🔹 ۱۴ دعا برای تحول در سال ۱۴۰۲ 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


🤲 خدایا! به مردمی که برای یک زندگی معمولی می کوشند و هر روز موانع بیشتری بر سر راه خود می یابند قدرت تغییر شرایط موجود را عنایت کن!

🤲 پروردگارا! به حاکمان ما که به دنبال گشایش با همسایگان هستند یادآوری کن که اهل خانه مقدم ترند و آشتی با ایشان منافع بیشتری برای ملک و ملت در بر دارد!

🤲 خدایا! به ما که خود را تافته ای جدابافته از جهان، و قوم برگزیده عالم می پنداریم، تواضع بهره گیری از تجربیات سایر جهانیان عنایت کن!

🤲 پروردگارا! به مسئولینی که دل در گرو آباد کردن همزمان دنیا و آخرت ما دارند بیاموز که مردم بیشتر نیازمند فرصتی هستند تا فقط زندگی کنند. این مجال را از ما دریغ ننمایند!

🤲  خدایا! به مسئولین ما که با آرامش به دنبال کشف الگویی بومی برای توسعه هستند بصیرتی عنایت کن تا درک کنند سایر کشورها چگونه با سرعت در حال حاشیه نشین کردن ما در میدان توسعه یافتگی هستند!

🤲 پروردگارا! ما را از جهل سیاست مدارانی که شعار را جانشین شعور، خودکامگی را جایگزین پاسخگویی، و ایدئولوژی را جانشین کارآمدی ساخته اند مصون بدار!

🤲 خدایا! به مسئولین ما یادآوری کن که ایرانیت، اسلامیت و مدرنیت چنان در هم آمیخته اند که نمی توان یکی را به زیان بقیه مصادره کرد!

🤲 پروردگارا! به زنان این سرزمین که سالی سرشار از درد و رنج را برای حق خواهی گذراندند توانی برای نمایش دوباره‌ی آرمان های انسانی - اخلاقی عطا کن!

🤲 خدایا! به مسئولین ما بیاموز که به جای "روایت" ها به "واقعیت" ها بنگرند تا بتوانند با آگاهی از تحولات جامعه راهی به سوی توسعه یافتگی کشور بگشایند!

🤲 پروردگارا! به مردمی که بعد از گذشت یکصد سال همچنان در پیچ و خم قانون، آزادی و عدالت سرگردان اند، امید، صبوری و تلاش عنایت کن!

🤲 خدایا! به مسئولین ما قدرت درک پیچیدگی های جهان امروز را عنایت کن تا دریابند که زیستن در انزوا نه نشانه استقلال است و نه پیشرفت!

🤲 پروردگارا! به کسانی که ما محرومان را به قناعت در مصرف کمترین ها توصیه کرده و از نقش خود در مصائب ما چشم می پوشند فرصت خلوت کردن با وجدان خویش را عنایت کن!

🤲 خدایا! به سیاسیون ما حقیقت جویی، به روشنفکران ما واقع نگری، به مردم ما آینده، به نخبگان ما انگیزه، و به روحانیت ما توانایی همراهی با اقتضائات زمانه عنایت کن!

🤲 پروردگارا! قوت مان بخش تا دوگانه های فرساینده: امت/ ملت، پیشرفت/ عدالت، آزادی/ امنیت، مذاکره/ مقاومت، و شادی/ دینداری، را به تلفیقی کارآمد و موثر بدل سازیم!

@solati_mehran

#دعا
#چهارده_دعا
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 چرا جامعه ایران توانایی پرورش روشنفکران برجسته را از دست داده است؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

☘ داریوش شایگان پنج سال پیش در چنین روزی درگذشت. یکی از آخرین چهره های روشنفکری این دیار، درست در زمانی رخ در نقاب خاک کشید که ایران دورانی از سترونی اندیشه ها و انحطاط فرهنگی را از سر می گذراند. با درگذشت روشنفکرانی همچون آل احمد و شریعتی، به حاشیه رفتن سروش و  مجتهد شبستری، و درگذشت داریوش شایگان اکنون به نظر می رسد که ما به طور جدی با فقدان روشنفکران برجسته مواجه شده ایم. اگر چه افول نقش روشنفکری را می توان پدیده ای جهانی و در راستای گذار از روشنفکری عام به روشنفکری خاص (فوکو) تفسیر کرد که زاییده تخصصی شدن عرصه دانش است ولی برخی ویژگی های جامعه ایران هم در ناتوانی پرورش بزرگانی از این دست موثر بوده است:

✅ نقش حکومت دینی در محدود شدن امکان شکل گیری دیالوگ میان دین و جامعه: روشنفکران از آنجا که بر مرز میان سنت و تجدد حرکت می کنند نیازمند آن هستند که نگاهی منتقدانه به سنت داشته باشند. برای تحقق چنین نگرشی روشنفکران به شکل گیری یک گفتگوی انتقادی با مهمترین منبع سنت یعنی دین سخت نیازمندند. در همه سال های پیش از انقلاب روشنفکران دینی و سکولار از این بخت برخوردار بودند که با سنت دینی وارد یک دیالوگ انتقادی و سازنده شوند. نتیجه هم سودمندی همزمان برای دین و جریان روشنفکری بود. حال آنکه با تبدیل دین از منبع معرفت به منبع قدرت در سال های پس از انقلاب، امکان شکل گیری این گفتگوی ارزشمند میان سنت و مدرنیته از میان رفت. حاصل اما افول همزمان جریان روشنفکری و دینداری بود!

✅ کالایی شدن دانش، ارزش فرهیختگی را به محاق برده است: در سال های اخیر عطش جامعه برای مدرک گرایی آموزش عالی کشور را دچار بحران ساخته است؛ گسترش پذیرش دانشجوی دکتری، تنزل کیفیت آموزش، افزایش تقلب های علمی و ...هم از راه های پاسخ دانشگاه به یک جامعه بیمار بوده اند. در چنین جامعه ای اگر شما دارای مدرک دکتری نباشید گوش شنوایی برای حرف های تان نخواهید یافت‌. از همین رو است که فرهیختگی و روشنفکری به محاق رفته و دانش بیش از پیش کالایی شده است. در حقیقت بخش عمده ای از بحران مخاطب در میان روشنفکران به دلیل سطحی شدن دانش و دور افتادن دانشگاه ها از رسالت حقیقت جویی خود می باشد. حاصل اما پرورش یافتن دانشمندانی به وسعت یک اقیانوس و عمق یک بند انگشت بوده است!

✅ سیاست زدگی، روشنفکران را در دامگه سیاست اسیر ساخته است: جهان سوم قتل گاه روشنفکران است! نگاهی به سال های پیش و پس از انقلاب نشان می دهد که چگونه نسلی از روشنفکران از آل احمد و شریعتی گرفته تا مطهری و بهشتی قربانی سیاست شده اند. خسارتی عظیم برای کشوری که هنوز نتوانسته به تلفیق کارآمدی میان سنت و مدرنیته دست یابد. در سال های بعد هم بخش دیگری از روشنفکران در دامگه سیاست افتادند و به جای آن که جامعه، پویایی سیاست را از آموزه های ایشان نتیجه بگیرند خود به هیات کنش گران سیاسی درآمده و بر محدودیت های خویش از سوی نظام سیاسی افزودند. نتیجه اما پرهزینه شدن کار روشنفکری و مهاجرت ناگزیر روشنفکران به خارج از کشور و کاهش معنادار میزان تاثیرگذاری بر جامعه بوده است!

✅ فضای مجازی نسلی از شبه روشنفکران را پدید آورده است: برای جامعه ای که هنوز بنیان های روشنگری و خردورزی در آن مستحکم نشده است شبکه های اجتماعی به آفتی آشکار تبدیل شده اند. آمیزه ای از راست و دروغ، خردورزی و خرافه گرایی، مدرن و پست مدرن و ... دست به دست هم داده اند تا با ملغمه شگفتی از اباطیل در قالب نظریه پردازی مواجه باشیم. با چنین امکان گسترده ای از مخاطب یابی، روشنفکری نه تنها دیگر مستلزم از سرگذراندن چالش های فکری نبوده بلکه می تواند با مقادیری از آسمان ریسمان بافی هم به راحتی حاصل شود. فضایی که در آن سلبریتی ها جای روشنفکران را گرفته و جامعه را هر چه بیشتر با توهم دانایی مواجه می سازند!

https://instagram.com/solati_mehran

#شایگان
#روشنفکران
#بازنشر
🔹 " برادران لیلا " و داستان توسعه نیافتگی ما

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


✅ فیلم برادران لیلا ساخته سعید روستایی روایتی مجمل از فراز و فرود داستان توسعه در ایران محسوب می شود. فیلم قصه‌ی پر غصه‌ی خانواده اسماعیل جورابلو را به تصویر می کشد که تناقضات و مجادلات آن ها به اندازه داستان توسعه در ایران چشمگیر و پرتعداد است. برادران لیلا هر کدام؛ " به کاری مشغول اند که از بیکاری بدتر است". کنایه ای تلخ به سال ها تلاش برای توسعه یافتگی با احساس عمیق درجا زدن، قرار گرفتن روی تردمیلی که ما را به جلو نبرده است.

✅ فیلم مذکور روایت زوال پدرسالاری هم هست. اسماعیل جورابلو در عین درماندگی می کوشد تا با اهمیت دادن به پسرزایی و انتخاب نام غلام برای نوه اش اقتدار خود را بر فرزندان حفظ کند ولی لیلا و برادران مدت هاست که بر او شوریده اند. همان پدر خودکامه ای که در جوانی از خواست فرزندان اش غافل مانده و اکنون در مواد مخدر غرقه است. نماد حکومت هایی که از لحظه توسعه غفلت کرده و اینک دچار استیصال در اداره عائله خود شده اند. وجه تراژیک داستان اما آن سیلی لیلا به سیمای پدری است که نه تنها با پیشرفت فرزندان همراه نشده بلکه تنها فرصت های تغییر را با خودسری از آن ها دریغ کرده است.

✅  داستان توسعه در ایران از همان آغاز با تخیلات و توهمات نسبتی وثیق داشته است. از سودای واردات بوروکراسی غربی در دوره مشروطه تا ایستادن در آستانه دروازه تمدن بزرگ در عصر پهلوی، و شعار مدیریت جهان در دوران جمهوری اسلامی، همه و همه مصادیقی از شعارهای بی بنیاد و بی اعتنا به واقعیت ها بوده اند؛ مهم این بوده که در میان کشورهای جهان آبروداری کنیم! اسماعیل جورابلو هم با این که هرگز شمال نرفته بود همواره ادعا می کرد که همسفر بزرگ خاندان در سفرهای شمال بوده است؛ به قول لیلا؛" یک عمر سعی کردیم که توجه شان را بخریم ولی در نهایت ترحم شان را خریدیم"

✅ اسماعیل جورابلو به شدت درگیر مناسبات قبیله ای و ارزش های نمادین آن است. گره خوردن مراسم ازدواج جوانان با درگذشت بزرگ فامیل، فرآیند گزینش بزرگ خاندان، بزرگی هدیه به مثابه معیار تشخص و پرهزینه بودن تخطی از معیارهای قبیله یا همان خاندان در زمره مهمترین ویژگی های این نظام روابط محسوب می شود. اگر چه ماهیت نظام قبیلگی به عنوان مانع توسعه یافتگی ایران هرگز از نگاه اندیشمندان دور نمانده است ولی توجه ویژه علی رضا قلی به فرهنگ غارتی- غنیمتی برخاسته از روابط قبیله ای از اهمیت زیادی برخوردار است.

✅ توسعه نه یک فرآیند خطی، مستمر و بی عارضه بلکه مسیری پر پیچ و خم، همراه با فراز و فرود و توام با عوامل تعیین کننده و عوامل بازدارنده است. برخی از تناقضات و تعلقات و تعصبات می توانند جزء بازدارنده ها باشند و کلیت فرآیند را دچار کندی و مخاطره سازند. همان مولفه های فرهنگی که برای توسعه ترمز محسوب می شوند نه چراغ! در فیلم هم تصمیمات عقلانی لیلا جهت خروج خانواده از چرخه فقر و فلاکت، گهگاه به وسیله دسیسه پدر در مخفی کردن سند خانه، رفتار پیش بینی ناپذیر برادران در فروش مغازه، و توهم و تعلل آن ها در خرید سکه ها و مهاجرت ناگزیر منوچهر دچار چالش و ناکامی می شود.

🔹 نکته پایانی: فیلم برادران لیلا مشحون از مضامین سیاسی- اجتماعی است. روایتی از سرگذشت و سرنوشت لیلا به مثابه نمادی از یک کنش گر مرزی که به تغییر و پیشرفت می اندیشد ولی در میانه تعلقات قبیله ای پدر و توهمات برادران گرفتار آمده است. همان کنش گرانی که از زندگی و راحت خود گذشتند تا ثابت کنند که به روایت لیلا؛ " به جای کار باید کاری کرد". تا جمعی را از پراکندگی خارج ساخته و کنار هم گرد آورند. اینان با آموزه های روشنگرانه خود به سیمای خودکامگی سیلی نواختند ولی در نهایت نتوانستند ایران را به سوی توسعه یافتگی رهنمون شوند... لیلا هم نتوانست.

@solati_mehran

#توسعه
#برادران_لیلا
🔹 یاد: استاد علی رضا قلی هشتم فروردین ۱۴۰۱ دیده از جهان فروبست. او نویسنده آثار پرخواننده ای مانند؛ جامعه شناسی نخبه کشی و جامعه شناسی خودکامگی، و از نظریه پردازان نقش فرهنگ غارتی- غنیمتی متاثر از مناسبات قبیله ای در توسعه نیافتگی ایران بود. در ادامه کلیپی از استاد و فایل های دو سخنرانی مرتبط با نظرات ایشان می آید
Audio
🔹 وجود فرهنگ غارتی- غنیمتی باعث عقب ماندگی ایران شده است!

🔸 شرح و نقد نظریه استاد رضا قلی درباره علل توسعه نیافتگی ایران!

🎤 مهران صولتی در ششمین اپیزود از مجموعه پادکست های توسعه ایران به شرح کوتاه نظریه رضا قلی و ارائه نقدهای خود نسبت به آن پرداخته است!

@solati_mehran

#پادکست_توسعه_ایران
#اپیزود_ششم
#علی_رضا_قلی
Audio
🔹 مراسم یادبود استاد علی رضا قلی

🎤 مهران صولتی در این سخنرانی کوتاه که به دعوت انجمن علمی جامعه شناسی و بخش اقتصاد دانشگاه شیراز انجام شد به پرسش های زیر پاسخ داده است:

🔺 چرا مطالعه پروژه رضا قلی برای جامعه ما اهمیت دارد؟

🔺 مولفه های اساسی اندیشه رضا قلی کدام هستند؟

🔺 پروژه رضاقلی از چه نارسایی ها و کمبودهایی رنج می برد؟

اردیبهشت ۱۴۰۱

@solati_mehran

#رضا_قلی
#دانشگاه_شیراز
🔺 نکته: این یادداشت را شهریور ماه و فقط چند روز بعد از شکل گیری جنبش زن، زندگی، آزادی منتشر کردم. حالا در آغازین روزهای سال جدید که با تشدید فشارها برای رعایت حجاب اجباری مواجه شده ایم شاید خواندن دوباره آن خالی از لطف نباشد 👇👇


🔹 چرا گشت ارشاد برچیده نخواهد شد؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🖤 درگذشت اندوه بار مهسا امینی و وقایع تاسف انگیز منجر به آن دیگر بار مطالبه " انحلال گشت ارشاد" را در گستره و ژرفایی بیش از گذشته  مطرح کرده است و این که دیگر هیچ سیاستی قادر نیست تداوم فاجعه آفرین این ابزار خشونت افزا را توجیه نماید. در این میانه اما معتقدم که اگر چه ممکن است برای مدت کوتاهی از فعالیت گشت ارشاد کاسته شود ولی وجود و ماهیت آن هم چنان حفظ خواهد شد بیشتر از آن رو که " گشت ارشاد ذاتی جمهوری اسلامی است" و فقدان آن می تواند نوعی نقض غرض تلقی شود. دلایل من برای این ادعا به شرح زیر است:

✅ جمهوری اسلامی یک نظام ایدئولوژیک است و چنین حکومت هایی نه تنها به محدود ماندن تکالیف خود به اموری از قبیل تامین رفاه و امنیت اعتقادی ندارند (و به همین دلیل در انجام آن ها ناکام می مانند)، بلکه فراتر از آن به خلق انسان، جامعه و جهانی در تراز ایدئولوژی خود می اندیشند!

✅ جمهوری اسلامی یک نظام تئوکراتیک است و چنین حکومت هایی با انتساب خویش به خداوند، هدایت شهروندان را وظیفه ذاتی خود می انگارند. برخلاف دموکراسی که سیستمی بر اساس "روش های معین برای دستیابی به نتایج نامعین" است، تئوکراسی نظامی مبتنی بر" روش های نامعین برای دستیابی به نتایج معین" می باشد!

✅ جمهوری اسلامی یک حکومت فقهی است و چنین خوانشی با تاکید بر ضرورت حفظ ظاهر اسلامی مملکت کوشیده است تا اجرای شریعت را به صورت علنی محقق نماید. تبدیل حجاب اجباری به قانون و پیش بینی مجازات برای متخلفان از آن در چنین زمینه ای (context) قابل فهم و داوری است!

✅ جمهوری اسلامی یک نظام ایدئولوژیک است و ایدئولوژی ها مرز گذار، تبعیض آفرین و غیریت ساز هستند. برای انجام این وظایف ذاتی هم ایدئولوژی ها ناچار به مداخله گری هستند. بر این اساس خوانش ایدئولوژیک- فقهی به بدن زنان به مثابه پدیده ای کنترل پذیر می نگرد که باید از طریق حجاب، خانه نشینی و تفکیک جنسیتی مورد حفاظت قرار گیرد!

🔹 نکته پایانی: برای جلوگیری از تکرار فاجعه درگذشت مهسا امینی صرفا نباید بر مطالبه برچیده شدن گشت ارشاد تمرکز یافت بلکه مقدم بر آن باید به شالوده شکنی (Deconstruction) آن دسته از ایدئولوژی ها و نظام های اندیشگی پرداخت که فعالیت ابزارهایی مانند گشت ارشاد را توجیه پذیر ساخته اند!

@solati_mehran

#مهسا_امینی
#گشت_ارشاد
👍1
🔹 ارزیابی تاثیر کلاب هاوس بر افکار عمومی ایرانیان

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


اگر پدیده "افکار عمومی" را امری اجتماعی در نظر بگیریم که بیان گر قضاوت های مردم درباره مسائل روز بوده و واجد نوعی فشار برای تغییر اذهان سایر شهروندان می باشد فضای مجازی و شبکه های اجتماعی چه نسبتی با این پدیده می یابند؟ در میان اپلیکیشن های مجازی که در چند سال گذشته به عرصه ای برای فعالیت ایرانیان تبدیل شده اند نرم افزار " کلاب هاوس" یکی از  جدیدترین و جذاب ترین نمونه ها محسوب می شود که توانسته با گذشت دو سال از فعالیت در ایران به امکان مناسبی برای گفت و گوی افراد مختلف تبدیل شود.

شاید بتوان گفت فارغ از تجربه چند ماهه پیش از انتخابات ۱۴۰۰ که به تشکیل اتاق های چند هزار نفره ای از علاقه مندان انجامیده و به نشاط سیاسی در این رسانه دامن زد در یک و نیم سال اخیر کمتر شاهد اقبال گسترده نسبت به این نرم افزار بوده ایم. یک ارزیابی اجمالی از فعالیت کلاب هاوس در این مدت نشان می دهد که سه نوع اتاق در این فضا شکل گرفته است: نخست؛ اتاق هایی که معطوف به رویدادها و مسائل روز شکل گرفته و به فرصتی برای گفت و گوی جریان های مختلف سیاسی تبدیل شده است،

دوم؛ اتاق هایی که به صورت هدفمند پیرامون موضوعات مشخص فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی تشکیل شده و توانسته با هدف گذاری و مدیریت صحیح گفت و گوها به جلسات علمی تبدیل شود، و سوم؛ اتاق هایی که با تعداد اعضای اندک به جمعی صمیمی برای بیان درد دل ها و ناگفته ها بدل شده اند. حال با این اوصاف پرسش اصلی این است که چه نسبتی می توان میان فعالیت در کلاب هاوس با پدیده ای به نام افکار عمومی بر قرار کرد و این که آیا این نرم افزار قادر به هدایت افکار عمومی شده است یا خیر؟ در ادامه یادداشت می کوشم تا به این پرسش ها پاسخ دهم:

✅ کلاب هاوس در بدترین اوقات ایرانیان وارد کشور شد. فضایی سرد و سرشار از ناامیدی که کنش گری را دشوارتر از هر زمان دیگری ساخته است. لذا پرواضح است که در چنین زمانه ای نمی توان انتظار زیادی برای تاثیر گذاری از این رسانه داشت.

✅ صحنه (stage) اتاق های کلاب هاوس بیشتر در تسخیر کسانی است که اقتضایی سخن می گویند و عمدتا به جای تحلیل، برداشت های شخصی خود را ارائه می دهند و از همین رو قادر به تاثیرگذاری بر افکار عمومی نیستند.

✅ در مقایسه با اپلیکیشن هایی مانند تلگرام، اینستاگرام یا واتس اپ، اعضای حاضر در کلاب هاوس چندان پرتعداد نیستند و با وجود گفت و گو محور بودن که به طور طبیعی باید برای ایرانیان جذاب تر باشد آمار اعضای این رسانه نتوانسته به سایر اپ ها نزدیک شود.

✅ پراکنده گویی و فقدان انسجام در سخنان اعضا در کنار تعدد اظهار نظرها موجب شده است که معدود سخنان عالمانه و کارشناسی نیز شنیده نشده یا توسط انبوه سخنان غیر مستند به حاشیه رفته و فراموش شوند.

✅ کلاب هاوس اگر چه در شنیده شدن صدای برخی از فعالین خارج نشین موفق بوده و بر مدارای میان اعضا افزوده است ولی در سطحی پایین تر موجبات برخی از عصبیت ها و ناصبوری های سیاسی - مذهبی را نیز فراهم آورده است.

✅ تبدیل شدن تعداد مخاطب به مهمترین معیار موفقیت یک اتاق موجب غفلت از دغدغه گفتمان سازی نزد فعالین کلاب هاوس شده است. معیاری که خود به عاملی برای افول کیفیت مباحث طرح شده و گفت و گوهای متعاقب آن تبدیل شده است.

✅ کلاب هاوس نشان داد که می تواند آینه خوبی برای نمایش برخی از ویژگی های جامعه ایرانی مانند شتاب زدگی، داوری های سریع، سخن گفتن غیر مستند و عطش خودنمایی باشد. خصایصی که به رغم مدرن شدن ظواهر زندگی چندان مورد بازاندیشی و تغییر واقع نشده اند.

🔹 نکته پایانی: برای جامعه ای که با انبوه مسائل حل نشده و حتی فکر نشده مواجه است اکنون کلاب هاوس به فضایی تبدیل شده است که در آن می توان به حواشی بیش از متن توجه کرده و از کنار بسیاری از مسائل مهم به صورت آرام گذر کرد. این در حالی است که شاید استفاده بهینه تر از این رسانه بتواند ضمن گفتمان سازی، موجبات تاثیر گذاری بیشتر بر افکار عمومی در راستای حل و فصل برخی از مسائل بر زمین مانده را فراهم آورد.

@solati_mehran

#کلاب_هاوس
#افکار_عمومی
زشت و زیبای داستان‌ِ پوراحمد در سه پرده

✍️ مرتضی کریمی:  دکترای انسان‌شناسی

🔹 پرده اول:
در مشاوره با افرادی که عزیزی را در اثر خودکشی از دست داده‌اند می‌گوییم: عزیز تو، یک پازل است. تکه‌هایی از لحظه‌های مختلف از امید، شادی، حمایت، سرسختی، جنگیدن، ساختن، خلاقیت و البته غم، حسرت، دست‌کشیدن، افتادن و اقدام به خودکشی. این پازل هزاران تکه دارد. پایان داستان از اهمیت خاصی برخوردار است اما همه پازلِ بودنِ کسی نیست. و تو می‌توانی زیر آفتابِ بودن و حضور کسی بنشینی و یا در تاریک‌ترین سایه‌های مرگ او.  پوراحمد به اندازه صد انسان زندگی و کار درخشان کرده است و بله، قسمت پایانی داستان او غم‌انگیز است.

🔹 پرده دوم:
تحلیل‌هایی که با آوردن یک بند از فلان روانشناس سعی در توضیح زندگی و مرگ #کیومرث_پوراحمد دارند برایم بسیار تاسف‌برانگیزند. این تحلیل‌های شابلونی می‌خواهند کل زندگی و داستان یک مرد بزرگ را در یک قاب تنگ جا بدهند. علاوه بر داستان پوراحمد، یعنی آنچه از او می‌دانیم، بخش مهمی از داستان خودکشی او مربوط به قسمتی است که از او نمی‌دانیم. این تحلیل‌ها حتی در مورد یک آدم معمولی هم کارا نیستند. چون نمی‌دانند که آن شب به او چه گذشته یا جریانات شخصی زندگی او چه بوده است.‌

🔹 پرده سوم:
تحلیل‌هایی که خوانده‌ام یا خواسته‌اند پوراحمد را به یک گزاره روانکاوانه تقلیل دهند و یا فقط به آثار و کارهای درخشان او اشاره کرده‌اند. می‌خواهم دوباره بگویم، پوراحمد یک پازل بود. مردی جسور، خلاق، عاشق و پر کار که در سن ۷۴ سالگی به زندگی‌اش بنا به دلایلی که دقیقا نمی‌دانیم چه بود پایان داد. من نمی‌توانم درباره این کار یا شخصیت او قضاوت کنم. اما درباره خودم می‌گویم که فکر می‌کنم در قبال احساسات و‌ افکاری که می‌سازم (اگرچه مسئول همه چیز نیستم و نمی‌توانم مسئولیتی که مال دیگری است را بردارم)، مخصوصا در مورد کودکان و نوجوانان، مسئول هستم.

نمی‌دانم در آینده چه پیش خواهد آمد. آینده یک بسته از قبل پیش‌بینی‌شده و طراحی شده نیست. به قول لویناس «آینده اصیل در خود حاوی امکان‌هایی است که پیشاپیش نمی‌توان همه آنها را احصا کرد... مادام که زمان هست امید هست.»
این چیزی بود که در طول سالها کار با افراد محتضر مشاهده کردم. تا آخرین لحظه امید هست... و خاکی که خشکیده نیاز به آب دارد نه آتش. و به تعبیر فرانسیس ولر «در مواجهه با فقدان وحشیانه، شجاعت وحشیانه را پرورش بده». هر چه آن یکی وحشیانه‌تر، این یکی هم سخت‌گیرانه‌تر. شجاعت هم پروردنی‌ست.
.
یادمان باشد کلی نوجوان کلمات ما را می‌خوانند. کلی آدم داغدیده و بازمانده از خودکشی و کلی آدم که ممکن است موقتا انرژی روانی پایینی داشته باشند.

@mortezakarimi77
@solati_mehran

#کیومرث_پوراحمد
#خودکشی
👍1
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 آموزش و‌پرورش ایدئولوژیک به چه معناست؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


نظام آموزش و پرورش ایران در دوران پس از انقلاب از چهار نارسایی رنج می برد: ایدئولوژی زدگی، سیاست زدگی، مشارکت گریزی و کنکور زدگی.اما در دولت جدید به نظر می رسد که در عین تداوم نقایص گذشته، ما با غلبه افزون تر نگاه ایدئولوژیک به اهداف، کارکردها و ماموریت های آموزش و پرورش موجود روبرو شده ایم.

برای ایدئولوژی تعریف های گوناگونی ارائه شده است ولی شاید بتوان آن را به اختصار سازه ای انتزاعی دانست که از طریق خط مشی سازی، مرز گذاری و غیریت سازی موجب بسیج هواداران در مقابل رقیبان و دشمنان می شود. در  بیانی دیگر خوانش ایدئولوژیک از پدیده های اجتماعی می کوشد تا عینیت ها را در چارچوب تنگ ذهنیت ها جای داده و واقعیت ها را تغییر دهد.

خوانش ایدئولوژیک از آموزش و پرورش ایران بیش از همه بر یک الگوی پیشینی و ثابت از تعلیم و تربیت مبتنی است که بی اعتنا به تحولات عمیق در عرصه واقعیت های اجتماعی می کوشد تا ایده آل های خود را در نظام آموزشی محقق نماید. در همین راستا شاید بتوان برخی از مصادیق ایدئولوژی زدگی در آموزش و پرورش را به شرح زیر فهرست کرد:

✅ تربیت در یک محیط ایزوله قابل تحقق است: این که دانشگاه فرهنگیان فی نفسه با سایر دانشگاه ها متفاوت است و می توان با تصفیه آن از دانشجویان پرسش گر و اساتید دگراندیش نسلی از معلمان متعهد و ارزشی را تربیت کرد از جمله آثار همین نگاه ایدئولوژیک به عرصه آموزش و پرورش است. آخر چگونه می توان انتظار داشت که در روزگار دسترسی به ماهواره ها و شبکه های اجتماعی بتوان دانشجو معلمان را در انزوا نگهداشت؟! رویکردی که فقط می تواند تظاهر و دورویی را تشویق کند.

✅ معلم ستون اصلی آموزش و پرورش است: در گذشته و به دلیل انحصاری بودن منابع دانش و ایفای نقش مخاطب منفعل از سوی دانش آموزان، معلمان می توانستند نقش بسیار موثری در مدارس داشته باشند، ولی امروزه با تعدد منابع معرفت، تبدیل دانش آموزان به مخاطبان فعال، برنامه درسی پنهان، و دور ماندن محتوای کتاب های درسی از واقعیت های جامعه، نقش آفرینی معلمان دچار افول شده است. به نظر می رسد نگاه ایدئولوژیک به آموزش و پرورش همچنان با این تغییرات بیگانه است.

✅ اراده ها به راحتی می توانند واقعیت ها را تغییر دهند: خوانش ایدئولوژیک از آن جا که در آسمان ایده ها سیر می کند نقش اراده ها در تغییر واقعیت ها را گزافه و فراتر از امکان تلقی می کند. اما درست این است که بگوییم؛ روایت های ارائه شده تنها در صورت همخوانی با واقعیت های امروز ایران می توانند برای مخاطب از جمله دانش آموزان پذیرفتنی باشند. این در حالی است که در سطوح بالاتر؛ "روایت زدگی" و "شعارزدگی" در سیاست گذاری های کشور، ناکارآمدی و به تبع آن نارضایتی های فراوان ایجاد کرده است.

🔹 نکته پایانی: آموزش و پرورش مطلوب از آن رو که باید حاوی فرآیند دیالکتیکی میان معلم و متعلم، و سیکلی بهبود یابنده از تاثیرات متقابل عرصه های سیاست، اقتصاد، فرهنگ و خانواده باشد نمی تواند با انزوا، انحصار و اقتدار بر سر مهر باشد. نگاه ایدئولوژیک به حوزه تعلیم و تربیت به دلیل وفاداری به یک الگوی پیشینی و آزمون نشده در کارزار تحولات پرشتاب ایران امروز بیش از فایده بخشی، زیان بار بوده است.

@solati_mehran

#آموزش_و_پرورش
#ایدئولوژی
🔹 چرا حکومت ها از دانش "جامعه شناسی"  هراس دارند؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


اگر چه پدید آمدن علوم اجتماعی در غرب روندی طبیعی را در پاسخ به نیازهای این جوامع طی نموده ولی تاسیس این علوم در کشورهای در حال توسعه از منطق متفاوتی پیروی کرده است؛ مقایسه و تقلید. در میان رشته های راه یافته به ایران هم البته این " جامعه شناسی" بوده است که چونان بچه ای سرراهی تلقی شده و مورد بی مهری حکومت ها قرار گرفته است.

از بی اعتنایی به آموزه های این دانش در سیاست گذاری ها گرفته تا تصفیه دانشگاه ها از استادان مبرز، و از سیاسی تلقی کردن تحلیل های جامعه شناختی گرفته تا بیکاری گسترده دانش آموختگان این رشته، همه و همه از نشانگان این بی اعتنایی بوده اند. دست آخر هم که از انحلال این رشته دانشگاهی ناامید شدند کوشیدند تا با در آمیختن آن با الهیات و ایدئولوژی، معجونی به نام " جامعه شناسی اسلامی" بسازند. حال با این اوصاف می توان پرسید که چرا این دانش با نوعی هراس در میان حکومت ها روبرو بوده است؟ شاید به دلایل زیر؛

✅ اولویت اصلاح ساختارها بر اصلاح افراد: بر خلاف دانش روان شناسی که فرآیندهای روانی را با تمرکز بر رفتار فردی مورد بررسی قرار می دهد جامعه شناسی با توجه به اجتماعات انسانی  می کوشد تا کنش های جمعی را مورد مطالعه قرار دهد. بر اساس این تفاوت جامعه شناسی هرگز نارسایی های اجتماعی را به نگرش و عملکرد افراد فرو نمی کاهد بلکه می کوشد تا ناکارآمدی ساختارهای موجود سیاسی/ اقتصادی/ فرهنگی را به عنوان علت نابسامانی های کشور معرفی نماید. بنابراین این نگاه از آن جا که ضرورت تغییر در جامعه و آیین حکمرانی را تشویق می کند نمی تواند نزد حکومت ها محبوب باشد.

✅ آگاهی انتقادی برای نقد نهادهای سلطه: جامعه شناسی در رویکرد انتقادی آن بسیاری از نهادهای سیاسی/ اقتصادی/ فرهنگی را به مثابه ساختارهایی برای بازتولید و تداوم مناسبات سلطه تلقی کرده و بر نقش آگاهی در افشای آن ها تاکید می ورزد. روشن است که حکومت ها می کوشند تا با مجموعه ای از ترفندهای تبلیغاتی وضع موجود را به عنوان مطلوب ترین وضعیت معرفی کرده و از تداوم توازن قوای موجود دفاع نمایند. جامعه شناسی از آن جا که موجب شکل گیری آگاهی انتقادی در شهروندان می شود از منظر حکومت ها یک دانش مزاحم است.

✅ عرفی و قابل نقد دانستن نهادهای مقدس: جامعه شناسی امور قدسی را از عرش به فرش آورده و آن ها را به مثابه پدیده های اجتماعی مورد مطالعه و بررسی قرار می دهد. با این توصیف جامعه شناسی؛ نهاد دین و متعلقات آن مانند مناسک، حجاب، اماکن مذهبی و روابط میان دین داران را نه به عنوان اموری رازآلود و فراتاریخی بلکه به مثابه پدیده هایی بشری، تاریخی، و قابل نقد تلقی می کند. نگاهی که می تواند متولیان دین را در جایگاهی برابر با سایر شهروندان نشانده و آن ها را در قبال سیاست های شان وادار به پاسخگویی نماید.

✅ تاکید بر مناسبات افقی، برابر و مشارکتی: جامعه شناسی به عنوان دانشی مدرن فی نفسه شهروند مدار، برابری طلب و مشارکت جوست و بر نقش سرمایه اجتماعی در کیفیت حکمرانی جوامع تاکید دارد.  این در حالی است که حکومت ها عمدتا اندک سالار، اقتدار گرا و غیر پاسخگو هستند. لذا پرواضح است از آن جا که جامعه شناسی این شیوه حکمرانی را از یک سو باعث سست شدن پیوندهای اجتماعی و افول اعتماد عمومی، و از سوی دیگر موجب بی ثباتی سیاسی، گسترش فساد و افزایش نارضایتی می داند نمی تواند در نقش مدافع آن ظاهر شود.

🔹 نکته پایانی: اگر چه برخی از رویکردهای جامعه شناسی که می توانند مبلغ نظم، قشر بندی و اصلاحات تدریجی بوده و به پدید آمدن جامعه شناسی سیاست گذار (مایکل بوراووی) بینجامند ممکن است با اقبال اندک حکومت ها مواجه شوند ولی واقعیت این است که رویکرد انتقادی این دانش همچنان با بی مهری و طرد شدگی از سوی نهادهای رسمی مواجه است.

@solati_mehran

#جامعه_شناسی
#روان_شناسی
#ساختار
👍1
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 پایان یک انقلابی ناکام! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


✅ عماد افروغ پس از یک دوره طولانی مبارزه با سرطان درگذشت. او در زمره جامعه شناسانی بود که عرصه سیاست را آزمود و ردای نمایندگی مجلس هفتم پوشید. نامزد جریان آبادگران بود که احمدی نژاد را به امید عدالت خواهی اش برکشید ولی بعدها منتقد اش شد. همچون محمد خوش چهره در عرصه اقتصاد.

✅ چهره شاخص منتقد کابینه اول احمدی نژاد بود و مخالفتی جانانه با مصطفی پور محمدی به عنوان نامزد وزارت کشور کرد، چرا که از منظر حقوق شهروندی وزیر شدن یک چهره امنیتی را به مصلحت نمی دانست. بعدها تلاش بی فرجامی را به عنوان طراح " ساماندهی مد و لباس" در کمیسیون فرهنگی پیش برد که به جایی نرسید.

✅ مجلس را آوردگاهی آلوده برای میدان داری سیاست زدگان و منفعت طلبان یافت و دیگر به آن ورود نکرد. اگر چه مهر احمدی نژاد را از دلش خارج ساخته بود ولی همچنان وفادار به انقلاب اسلامی و گفتمان آن ماند که آن را ادامه جریان صدرایی در اندیشه آیت الله خمینی می دانست.

✅ به دو گانه ای به نام انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی باور داشت و به دنبال شکل دادن به جنبشی اخلاقی برای بازگشت به گفتمان انقلاب ۵۷ بود. اگر چه رشد سیاسی اش درون جریان اصول گرایی اتفاق افتاده بود ولی آن ها را چندان پایبند به اصول و اخلاق نمی یافت. این اواخر عزلت نشینی را برگزیده بود و به پژوهش گری می پرداخت.

✅ مفهوم " ماکیاولیسم سیاسی" را وضع کرد با این باور که برخی سیاسیون ما حتی در میان اصول گرایان سخت به آن آلوده شده اند و از هر وسیله ای ولو غیر اخلاقی برای نیل به اهداف سیاسی خود بهره می جویند. میان شعارها و عملکرد فعالین سیاسی تناقضاتی آشکار می دید.

✅ عرصه سیاست را اخلاقی می پسندید و تمنایی محال را طلب می کرد. میان آرمان هایی که به خاطر آن ها مبارزه کرده بود با واقعیت های سیاسی موجود شکافی ژرف و پرنشدنی می دید. شاید بهتر باشد او را یک انقلابی ناکام بنامیم که نخواست در واقعیت ها هضم، و تسلیم جریان غالب شود.

✅ بر اساس یک سنت تاریخی در ایران که اقبال به آرای اندیشمندان تنها بعد از مرگ شان اتفاق می افتد می توان امیدوار بود که رویکرد " رئالیسم انتقادی" که بنیاد اندیشه جامعه شناختی اش محسوب می شد در محافل علمی مورد کنکاش نظری واقع شده و سیمای جامعه شناسانه او پس از کنار رفتن ابرهای تیره‌ی سیاست بهتر دیده شود. روح اش شاد

@solati_mehran

#عماد_افروغ
#ماکیاولیسم_سیاسی
#رئالیسم_انتقادی
🔹 چرا آموزش " تاریخ " در برخی از حکومت ها حساسیت برانگیز است؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


سید جواد طباطبایی در گفت و گویی که حدود سه دهه پیش با مجله " نقد و نظر" انجام داد اروپای مدرن را بر خلاف تصور ما، تاریخی تر از ایران معرفی کرد با این استدلال که اروپایی ها به تاریخ گذشته خود بازگشتند و آن را در افق امروز بازخوانی کردند ولی ایرانی ها به رغم پیشینه تمدنی شگرف از غور در تاریخ خود غفلت کردند.

اما واقعیت این است که دانش تاریخ برای برخی از حکومت ها کابوس محسوب شده و تلاش می شود تا به صورت سیستماتیک مورد بی اعتنایی و فراموشی قرار گیرد. آموزش تاریخ در مدارس به امری ملال آور تبدیل شده و هر گونه خوانش متفاوت از آن با بازخواست مسئولان مواجه می شود. حال شاید بتوان برای این بی مهری هدفمند برخی از حکومت با تاریخ و آموزش آن دلایل زیر را اقامه کرد: 

✅ تاریخ وعده های حاکمان و اشتباهات ملت را یادآوری می کند: اگر چه حکومت ها بر روی حافظه کوتاه مدت شهروندان حساب ویژه ای باز کرده اند ولی مطالعه تاریخی در سطح عمومی آن می تواند این محاسبه را بر هم زند. تاریخ به شهروندان می آموزد که به مواجهه انتقادی با کارنامه خویش پرداخته و از اشتباهات شان عبرت بگیرند. از همین رو خواندن تاریخ می تواند آن ها را در چهارراه حوادث به تامل واداشته و از هواداری توده وار و احساسی نسبت به یک جریان بازدارد. از سوی دیگر تاریخ به نوعی یادآوری وعده های تحقق نیافته رهبران نیز محسوب می شود. دانشی که می تواند بی اعتباری خیال اندیشی های غیرواقعی و آرمان های توهم آمیز را آشکار سازد.

✅ تاریخ سازی فاتحان به وسیله تاریخ خوانی شهروندان بی اثر می شود: روایت مشهوری وجود دارد که واقعیت را به خوبی بازگو می کند؛ " تاریخ را فاتحان می نویسند". اگر به تاریخ نویسی پهلوی ها نسبت به دوره قاجار و روایت تاریخی جمهوری اسلامی نسبت به دوران پهلوی نظر کنیم متوجه می شویم که دغدغه فاتحان بیش از روایت بی طرفانه از تاریخ، مشروعیت بخشی به خود از طریق نفی گذشته بوده است. پهلوی ها دوره قاجار را سراسر خوش گذرانی و وطن فروشی به تصویر کشیدند و پهلوی ها هم توسط بعدی ها حکومت هایی یک سره فساد، تباهی، و وابستگی معرفی شدند. این در حالی است که دسترسی شهروندان به منابع تاریخی غیر حکومتی چالش بزرگی برای فاتحان محسوب شده و روایت رسمی آن ها را بی اعتبار می کند.

✅ نقادی تاریخ اگر جایگزین نقالی تاریخ شود می تواند برای حاکمان خطرناک باشد: خوانش تاریخ اگر صرفا به نقالی آن فروکاسته شود به ذکر مجموعه ای از حوادث مرتبط با فرادستان یعنی حاکمان تبدیل می شود. تاریخی که در آن نقش مردم، فرودستان و فاعلیت آن ها نادیده انگاشته شده است. این در حالی است که نقادی تاریخ به معنای نگاه جامعه شناختی به رویدادهای گذشته با هدف کشف منطق حاکم بر دوره های تاریخی و آشنایی زدایی از آن ها (کشف نظم در بی نظمی ها، و قاعده در استثناها) می باشد. این نگاه به تاریخ از آن جا که آگاهی دهنده و رهایی بخش بوده و قادر است که خواندن تاریخ را به زندگی روزمره پیوند زده و برای مسیر آینده کنش های جمعی چشم اندازهای امیدبخش ترسیم کند چندان برای برخی از حکومت ها مطلوب نمی باشد.

@solati_mehran

#تاریخ
#حکومت
#فاتحان