مهران صولتی
6.17K subscribers
172 photos
56 videos
21 files
536 links
دانش آموخته دکترای جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

@mehran_solati : ارتباط با نویسنده

https://instagram.com/solati_mehran
Download Telegram
Forwarded from Mehran Solati
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
❤7
🔹 بیانیه تحلیلی انجمن اسلامی معلمان سبزوار به مناسبت آغاز سال تحصیلی

آغاز ماه مهر به عنوان بهار تعلیم و تربیت فرصت مناسبی است تا آموزش و پرورش به دغدغه عمومی ایرانیان تبدیل شده و از کاستی‌های آن سراغ گرفته شود. مجموعه‌ای که به جای محوریت توسعه در ایران امروز به دستگاهی غلتیده در ورطه بی‌برنامه‌گی، اصلاح‌ناپذیری، و سرمایه‌سوزی تبدیل شده است. از همین رو و بر سیاق این ایام می‌کوشیم تا در این مجال بر مجموعه‌ای از کمبودها و کژکارکردهای نظام آموزش رسمی کشور نگاهی منتقدانه و موشکافانه بیفکنیم. از نظر ما آموزش و پرورش کنونی کشور از این مشکلات رنج می‌برد.

✅ بازماندگان از تحصیل: جمهوری اسلامی در ابتدای تاسیس آشکارا داعیه عدالت‌گستری در جهان را داشت. آرمانی که قرار بود زمینه‌های تحقق آن در داخل نیز به‌ویژه در عرصه‌های آموزشی و بهداشتی فراهم شود. اما سیر تحولات به گونه‌ای پیش رفت که پولی شدن مدارس و کالایی شدن آموزش بخش قابل توجهی از فرودستان را شرم‌سار فرزندان خود سازد. تنگناهای اقتصادی هم آن‌چنان عرصه را بر این قشر تنگ ساخت که اکنون آمار بازماندگان از تحصیل به حدود یک میلیون نفر رسیده است.

✅ گسترش آسیب‌های اجتماعی: بیراه نیست اگر ادعا کنیم که به‌دنبال بی‌تدبیری‌های وسعت یافته و بحران‌های انباشت شده مدارس ما اکنون به شهرهایی بی‌دفاع در قبال سونامی آسیب‌های اجتماعی تبدیل شده‌اند. برنامه‌های پرورشی دیری‌است از تاثیرگذاری تهی شده و در دام کلیشه‌های ملال‌آور افتاده است و بحران فقدان مشاوران توان‌مند در مدارس فرزندان ما را در قبال تحولات رسانه‌ای- اجتماعی بی‌پناه به حال خود رها ساخته است. اوضاعی اسفناک که بی‌نیاز از توصیف به‌نظر می‌رسد.

✅ افت شدید کیفیت آموزشی: در سال‌های اخیر به موازات سایر بحران‌ها شاهد بحران کیفیت اموزشی در مدارس نیز بوده‌ایم. نتایج حضور دانش‌آموزان کشور در آزمون‌های بین‌المللی تیمز و پرلز نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از دانش‌آموزان از آموختن مطلوب به‌ویژه در مقطع ابتدایی محروم‌ مانده‌اند. در این میان روشن است که افزایش محرومیت‌های اقتصادی منجر به بی‌توجهی خانواده‌ها در کنار نارسایی مزمن نظام آموزشی بیش از سایر عوامل در ایجاد چنین وضعیتی سهیم بوده‌اند.

✅ افزایش نابرابری‌های ساختاری: پدیده کنکور اگر‌چه در ابتدا قرار بود نماد برابری‌خواهی و عدالت‌گستری باشد ولی در روزگار کنونی به جلوه تبعیض‌ ساختاری عمیق تبدیل شده است. به عبارت دیگر آزمونی که بنا داشت استعدادهای نهفته در جای‌جای این سرزمین را به دانشگاه‌ها راه دهد با انتشار نتایجی هم‌چون؛ سهم ۷۸ درصدی مدارس سمپاد، ۱۰ درصدی غیرانتفاعی، ۸ درصدی نمونه‌دولتی‌ها و نزدیک به صفر درصدی مدارس عادی از رتبه‌های برتر کنکور خود به اصلی‌ترین نمایش عدالت ستیزی تبدیل شده است. داستان ۱۹ سهمیه مختلف هم قصه پر‌غصه دیگری‌است.

✅ فرآیند معیوب گزینش: در وضعیتی که کشور با فقدان نیروهای شایسته به ‌دنبال وقوع چند موج ویران‌گر مهاجرتی روبرو شده و به باور پزشکیان پیدا کردن مدیران توان‌مند اکنون به رویا بیشتر شباهت دارد ادامه سخت‌گیری‌ها در امر گزینش معلمان و مدیران در عرصه آموزش‌و‌پرورش از چه منطقی پیروی می‌کند؟ چرا باید چیرگی نگاه امنیتی بر یک دستگاه فرهنگی تا این حد شدید و غلیظ باشد که منجر به احساس بیگانگی و نارضایتی فزاینده مدیران، معلمان و دانش‌آموزان شود؟ آیا نباید احتمال داد که وضعیت اسف‌بار مدارس در این‌روزها ناشی از حاکمیت این رویکرد است؟

✅ شعارزدگی و واقعیت‌گریزی: بدون تردید بخش مهمی از گسترش آسیب‌های اجتماعی در مدارس نتیجه حاکمیت شعارزدگی بر فعالیت‌های حوزه معاونت پرورشی می‌باشد. برنامه‌هایی که بی‌ارتباط با نیازهای واقعی دانش‌آموزان و صرفا متکی بر آموزه‌های ایدئولوژیک طراحی و اجرا می‌شود. در این میان واقعیت‌هایی از جمله نیاز دانش‌آموزان به کسب مهارت‌های زندگی، استفاده مناسب از فضای مجازی، دوست‌یابی و عضویت در گروه هم‌سالان در سایه کمبود امکانات و فقدان مشاوران کارآزموده در مدارس به فراموشی سپرده شده است.

🔹 نکته پایانی: اگر چه تهدیدات منطقه‌ای و محدودیت‌های داخلی روزگار نامساعدی را برای ایران امروز رقم زده ولی نگاه ویژه رئیس جمهور به ناکارآمدی‌های بنیادی نظام کنونی آموزش‌و‌پرورش فرصت مناسبی را برای بازاندیشی در کارنامه چهاردهه‌ای این دستگاه فراهم آورده است‌. امید آن‌که با تسری این نگرش به متصلب‌ترین لایه‌های نظام آموزش رسمی شاهد محوریت آن برای توسعه آینده ایران عزیزمان باشیم.

۲۹ شهریور ۱۴۰۴
انجمن اسلامی معلمان سبزوار

@solati_mehran
@aemsabzevar
👍19❤5
Forwarded from اتچ بات
‍ ‍ ‍ 🔹 چرا ایران مسیر چین را در پیش نگرفت؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


امیر‌حسین ثابتی نماینده تندروی عضو جبهه پایداری در گفت‌و‌گو با علی‌علی‌زاده در تلویزیون جدال از مانعی به نام انتخابات بر سر راه توسعه هسته‌ای کشور سخن می‌گوید. به باور ثابتی مهم‌ترین اشتباه ایران عدم حرکت در مسیر حکم‌رانی چینی یعنی ثبات در راهبردها و تصمیم‌گیری‌ها بوده است. او در ادامه خواستار الگو گرفتن از این مدل سیاست‌گذاری که منجر به ابرقدرت شدن چین شده است می‌شود.

الگوی حکم‌رانی چینی البته همواره برای اصول‌گرایان ایرانی مدل جذابی بوده است. آن‌چنان که در دوران بعد از انقلاب هیاتی از طرف حزب موتلفه به آن سرزمین عزیمت می‌کند تا آیین و رموز مدیریت و سیاست‌گذاری را از چشم بادامی‌های فعال در حزب کمونیست چین بیاموزد. نکته مهم اما این‌جاست که با توجه به تعیین سیاست‌‌های کلی جمهوری اسلامی در بالاترین سطوح نظام مشکل نه در نتایج انتخابات بلکه در عدم پای‌بندی حکومت به لوازم توسعه، یا همان تفاوت‌هایی است که اجازه نداده تا ایران به مسیر چین برود:

✅ پنجاه سال پیش چین دریافت که تعامل سازنده با جهان شرط لازم برای توسعه است ولی ایران به دنبال انقلاب ۵۷  تقابل با جهان را تمرین می کرد!

✅ پنجاه سال پیش چین نظم حاکم بر جهان را پذیرفت (اقتصاد پیش شرط سیاست است) ولی ایران به دنبال آفرینش نظم جدیدی در جهان بود!

✅ پنجاه سال پیش چین اختلافات داخلی خود در حزب کمونیست را برای گذار به توسعه کنار گذاشت ولی ایران به دنبال انقلاب ۵۷ شاهد اوج گرفتن اختلافات داخلی بود!

✅ پنجاه سال پیش چین دریافت که رشد اقتصادی بر عدالت اجتماعی مقدم است (عدالت بدون رشد همان توزیع عادلانه فقر است) ولی در ایران هنوز هم نسبت میان این دو روشن نیست!

✅ پنجاه سال پیش چین دریافت که اگر چه رابطه با امریکا توسعه نمی آورد ولی چالش با امریکا قبل از تبدیل شدن هر کشوری به یک ابر‌قدرت اقتصادی قطعا ضد توسعه است!

✅ پنجاه سال پیش چین دریافت که ابتدا اقتصاد خود را بسازد و سپس بر جهان تاثیر بگذارد ولی ایران ابتدا می خواست جهان را تغییر دهد و سپس خود را بسازد!

✅ پنجاه سال پیش چین دریافت که سیاست خارجی باید به اقتصاد داخلی یارانه پرداخت کند ولی در ایران هنوز هم اقتصاد داخلی به سیاست خارجی یارانه پرداخت می کند!

✅ پنجاه سال پیش چین دریافت که اصول توسعه در سراسر جهان مشترک ولی مدل های آن متفاوت است ولی در ایران نه تنها اصول توسعه پذیرفته نشده بلکه موجودیت آن نیز همچنان مورد اختلاف است!

✅ پنجاه سال پیش چینی ها تاریخ گذشته خود را رها کردند تا آینده ای بهتر را بسازند ولی در ایران به گذشته تاریخی خود آویخت‌اند تا توجیهی برای کاستی های آینده خود بسازند!

✅ پنجاه سال پیش چین شجاعانه اشتباهات خود را پذیرفت تا به توسعه دست یابد ولی در ایران بیش از چهل سال است که انکار یا توجیه اشتباهات ما را رها نمی کند!

@solati_mehran

#توسعه
#ایران
#چین
👍28❤4👎4
Audio
خرد سیاسی و توسعه‌نیافتگی!


🔹 مهران صولتی در این سخن‌رانی از علل فقدان خرد سیاسی در سپهر سیاست ایران سراغ گرفته است:

🔸 تصویری از ایران امروز و هم‌‌آیندی بحران‌ها

🔸 جلوه‌هایی از توسعه‌نیافتگی سیاسی در کشور

🔸 در مورد خرد سیاسی و الزامات نظری- نهادی آن چه می‌دانیم؟

🔸 شواهدی از فقدان خرد سیاسی، خرد اقتصادی، و خرد فرهنگی در ایران امروز

🔸 چرا ایران مستعد ظهور فیلسوفانی مانند هابز و ماکیاوللی نیست؟


زمان فایل: ۳۰ دقیقه
۲ مهر ۱۴۰۴
محفل اندیشه و فلسفه نوین

@solati_mehran

#خرد_سیاسی
#توسعه_نیافتگی
❤10👍2👎2
🔹 چرا حکومت‌ها از دانش جامعه شناسی هراس دارند؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


اگر چه پدید آمدن علوم اجتماعی در غرب روند طبیعی را در پاسخ به نیازهای این جوامع طی نمود ولی تاسیس این علوم در کشورهای در حال توسعه از منطق متفاوتی پیروی کرده است؛ مقایسه و تقلید. در میان رشته های راه‌یافته به ایران هم البته این جامعه شناسی بوده است که چونان بچه ای سرراهی تلقی شده و مورد بی مهری حکومت‌ها قرار گرفته است.

از بی اعتنایی به آموزه های این دانش در سیاست‌گذاری ها گرفته تا تصفیه دانشگاه‌ها از استادان مبرز، و از سیاسی تلقی کردن تحلیل‌های جامعه شناختی گرفته تا بیکاری گسترده دانش آموختگان این رشته، همه و همه از نشانگان این بی اعتنایی بوده اند. دست آخر هم که از انحلال این رشته دانشگاهی ناامید شدند کوشیدند تا با در‌آمیختن آن با الهیات و ایدئولوژی، معجونی به نام جامعه شناسی اسلامی بسازند. حال با این اوصاف می توان پرسید که چرا این دانش با نوعی هراس در میان حکومت‌ها روبرو بوده است؟ شاید به دلایل زیر؛

✅ اولویت اصلاح ساختارها بر اصلاح افراد: بر خلاف دانش روان شناسی که فرآیندهای روانی را با تمرکز بر رفتار فردی مورد بررسی قرار می دهد جامعه شناسی با توجه به اجتماعات انسانی  می‌کوشد تا کنش‌های جمعی را مورد مطالعه قرار دهد. بر اساس این تفاوت جامعه شناسی هرگز نارسایی‌های اجتماعی را به نگرش و عمل‌کرد افراد فرو نمی‌کاهد بلکه می‌کوشد تا ناکارآمدی ساختارهای موجود سیاسی/ اقتصادی/ فرهنگی را به عنوان علت نابسامانی ها معرفی نماید. بنابراین این نگاه از آن‌جا که ضرورت تغییر در جامعه و آیین حکم‌رانی را تشویق می‌کند نمی تواند نزد حکومت‌ها محبوب باشد.

✅ آگاهی انتقادی برای نقد نهادهای سلطه: جامعه شناسی در رویکرد انتقادی آن بسیاری از نهادهای سیاسی/ اقتصادی/ فرهنگی را به مثابه ساختارهایی برای بازتولید و تداوم مناسبات سلطه تلقی کرده و بر نقش آگاهی در افشای آن‌ها تاکید می‌ورزد. روشن است که حکومت‌ها می‌کوشند تا با مجموعه ای از ترفندهای تبلیغاتی وضع موجود را به عنوان مطلوب‌ترین وضعیت معرفی کرده و از تداوم توازن قوای موجود دفاع نمایند. جامعه شناسی از آن‌جا که موجب شکل گیری آگاهی انتقادی در شهروندان می‌شود از منظر حکومت‌ها یک دانش مزاحم است.

✅ عرفی و قابل نقد دانستن نهادهای مقدس: جامعه شناسی امور قدسی را از عرش به فرش آورده و آن‌ها را به مثابه پدیده های اجتماعی مورد مطالعه و بررسی قرار می دهد. با این توصیف جامعه شناسی؛ نهاد دین و متعلقات آن مانند مناسک، حجاب، اماکن مذهبی و روابط میان دین‌داران را نه به عنوان اموری رازآلود و فرا تاریخی بلکه به مثابه پدیده‌هایی بشری، تاریخی، و قابل نقد تلقی می کند. نگاهی که می تواند متولیان دین را در جایگاهی برابر با سایر شهروندان نشانده و آن‌ها را در قبال سیاست‌های شان وادار به پاسخ‌گویی نماید.

✅ تاکید بر مناسبات افقی، برابر و مشارکتی: جامعه شناسی به عنوان دانشی مدرن فی نفسه شهروند مدار، برابری طلب و مشارکت جوست و بر نقش سرمایه اجتماعی در کیفیت حکم‌رانی جوامع تاکید دارد.  این در حالی است که حکومت ها عمدتا اندک سالار، اقتدار گرا و غیر پاسخ‌گو هستند. لذا پرواضح است از آن‌جا که جامعه شناسی این شیوه حکم‌رانی را از یک‌سو باعث سست شدن پیوندهای اجتماعی و افول اعتماد عمومی، و از سوی دیگر موجب بی ثباتی سیاسی، گسترش فساد و افزایش نارضایتی می داند نمی تواند در نقش مدافع آن ظاهر شود.

🔹 نکته پایانی: اگر چه برخی از رویکردهای جامعه شناسی که می توانند مبلغ نظم، قشر بندی و اصلاحات تدریجی بوده و به پدید آمدن جامعه شناسی سیاست‌گذار (مایکل بوراووی) بینجامند ممکن است با اقبال اندک حکومت‌ها مواجه شوند ولی واقعیت این است که رویکرد انتقادی این دانش هم‌چنان با بی‌مهری و طرد شدگی از سوی نهادهای رسمی مواجه است.

@solati_mehran
#جامعه_شناسی
#روان_شناسی
#ساختار
👍29❤7👎1
🔹 تدوین تاریخ شفاهی انجمن اسلامی معلمان سبزوار

در این پروژه خاطرات و تجربیات منتخبی از اعضای شورای هماهنگی و اجرایی انجمن اسلامی معلمان سبزوار در طی ۲۸ سال فعالیت این تشکل ثبت و منتشر می‌شود.

مهمان جلسه ششم؛ دکتر مهران صولتی از اعضای دوره دوم انجمن اسلامی معلمان سبزوار در سال ۱۳۷۸

http://aems.blogfa.com
@aemsabzevar
❤4👍2
Forwarded from مجید دواچی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💥تدوین تاریخ شفاهی انجمن اسلامی معلمان سبزوار

مهمان جلسه ششم؛ دکتر مهران صولتی؛ عضو دوره دوم شورای هماهنگی و اجرایی انجمن اسلامی معلمان سبزوار در سال ۱۳۷۸

این قسمت: معرفی شخصی

@aemsabzevar
http://aems.blogfa.com
👍5
Forwarded from مجید دواچی
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
💥 تدوین تاریخ شفاهی انجمن اسلامی معلمان سبزوار

مهمان جلسه ششم؛ دکتر مهران صولتی؛ عضو دوره دوم شورای هماهنگی و اجرایی انجمن اسلامی معلمان سبزوار در سال ۱۳۷۸

این قسمت: نحوه آشنایی با انجمن

@aemsabzevar
http://aems.blogfa.com
👍4
Forwarded from مجید دواچی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💥 تدوین تاریخ شفاهی انجمن اسلامی معلمان سبزوار

مهمان جلسه ششم؛ دکتر مهران صولتی؛ عضو دوره دوم شورای هماهنگی و اجرایی انجمن اسلامی معلمان سبزوار در سال ۱۳۷۸

سوال این قسمت: آیا سایر احزاب سیاسی در دوره دوم فعالیت انجمن فعال بودند؟

@aemsabzevar
http://aems.blogfa.com
👍4❤1
Forwarded from مجید دواچی
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
💥 تدوین تاریخ شفاهی انجمن اسلامی معلمان سبزوار

مهمان جلسه ششم؛ دکتر مهران صولتی؛ عضو دوره دوم شورای هماهنگی و اجرایی انجمن اسلامی معلمان سبزوار در سال ۱۳۷۸

این قسمت: مهم ترین فعالیت انجمن در دوره دوم

@aemsabzevar
http://aems.blogfa.com
👍3
Forwarded from مجید دواچی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💥 تدوین تاریخ شفاهی انجمن اسلامی معلمان سبزوار

مهمان جلسه ششم؛ دکتر مهران صولتی؛ عضو دوره دوم شورای هماهنگی و اجرایی انجمن اسلامی معلمان سبزوار در سال ۱۳۷۸

این قسمت: فراز و فرودهای دوره دوم انجمن

@aemsabzevar
http://aems.blogfa.com
👍3❤1
Forwarded from مجید دواچی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💥 تدوین تاریخ شفاهی انجمن اسلامی معلمان سبزوار

مهمان جلسه ششم؛ دکتر مهران صولتی؛ عضو دوره دوم شورای هماهنگی و اجرایی انجمن اسلامی معلمان سبزوار در سال ۱۳۷۸

این قسمت: چرا فعالیت های انجمن در دوره دوم برای مدتی دچار وقفه شد؟

@aemsabzevar
http://aems.blogfa.com
👍4
Forwarded from مجید دواچی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💥 تدوین تاریخ شفاهی انجمن اسلامی معلمان سبزوار

مهمان جلسه ششم؛ دکتر مهران صولتی؛ عضو دوره دوم شورای هماهنگی و اجرایی انجمن اسلامی معلمان سبزوار در سال ۱۳۷۸

این قسمت: ارزیابی فعالیت های انجمن در دوره دوم

@aemsabzevar
http://aems.blogfa.com
👍6❤1
Audio
🔹 خاطرات و تجربیات مهران صولتی از فعالیت انجمن اسلامی معلمان سبزوار در دوره دوم

@aemsabzevar
http://aems.blogfa.com
👍5
‍ ‍ 🔹 چرا سند چشم‌انداز ۲۰ ساله کشور شکست خورد؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


۱۳ آبان‌ماه ۱۳۸۲ سند چشم‌انداز بیست‌ساله جمهوری اسلامی در دولت محمدخاتمی به تصویب رسید و دو سال بعد در دولت محمود احمدی‌نژاد وارد فاز اجرایی شد. مطابق این سند قرار بود ایران تا سال ۱۴۰۴ به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه با هویت اسلامی و انقلابی دست یابد. اما با گذشت بیش از بیست سال از ترسیم این افق نه تنها اهداف اعلام شده محقق نشده بلکه با یکه‌تازی عربستان و ترکیه در منطقه ایران به جایگاه‌های بسیار پایین‌تری در مقایسه با ظرفیت‌های فراوان خود رضایت داده است. اما چرا این سند دچار شکستی این‌چنین فاحش شد؟

✅ خروج کشور از مدار توسعه: اگر چه تا انتهای دهه هشتاد کلیت شاخص‌های اقتصادی کشور در حال رشد بود ولی با اجرایی شدن تحریم فروش نفت و مبادلات بانک مرکزی ایران وارد دوره گمشده اقتصاد خود یعنی دهه ۹۰ شد. در همان ابتدا اگر‌چه نظام سیاسی با تن‌دادن به انتخاب حسن روحانی نشان داد که مایل به خروج از بن‌بست تحریم‌هاست ولی با عدم پای‌بندی به الزامات سیاسی- اقتصادی رفع تحریم‌ها، و خروج ترامپ از برجام کابوسی به نام دهه ۹۰ برای اقتصاد ایران رقم خورد. جنگ ۱۲ روزه خرداد ماه هم کشور را از فاز توسعه به فاز بقاء وارد کرد.

✅ مخاطرات توسعه‌یافتگی برای حکومت: طبقه متوسط موتور محرکه توسعه در جهان امروز به‌شمار می‌رود. طبقه‌ای که به تعبیر اینگلهارت از ارزش‌های بقا به ارزش‌های ابراز وجود گذر کرده و مطالبات جدیدی را مطرح می‌سازند. این طبقه اگر چه تا سال ۸۸ رشدی صعودی داشت ولی حضور گسترده آن در عرصه اعتراضات بعد از انتخابات این‌سال زنگ خطر را برای نظام سیاسی مستقر به صدا درآورد. بعد از آن بود که ایران در سایه تحریم‌ها و احساس خطر حکومت تجربه افول این نیروی اجتماعی توسعه‌گرا را به چشم دید.

✅ فقدان پای‌بندی به الزامات توسعه: توسعه‌یافتگی در جهان امروز نه امری تصادفی بلکه عمیقا مبتنی بر قواعدی مانند رفتار سیاسی محاسبه‌پذیر، روابط سازنده با دنیا، قائل بودن به نظم اقتصاد‌بنیاد، و تولید فزاینده ثروت ملی است‌. اما آن‌چه تاکنون از جمهوری اسلامی دیده‌ایم فقدان آشکار وفاداری به این الزامات بوده است. همان نظام سیاسی که با تکیه بر استثناگرایی به‌جای قاعده‌گرایی، آرمان‌‌‌طلبی به‌جای واقع‌نگری، حضور نظامی به‌جای حضور اقتصادی، و انگاره‌های ایدئولوژیک به‌جای داده‌های علمی می‌کوشد تا بی‌اعتنا به ظرفیت‌های خود داعیه حاکمیت نظم جدیدی را در جهان امروز داشته باشد.

✅ غلبه روایت‌ها بر واقعیت‌ها: جمهوری اسلامی در طول حیات خود بیش از ساختارها بر کنش‌ها، و بیش از واقعیت‌ها بر روایت‌ها تاکید داشته است. همان اراده‌گرایی که بیش از همه در نگارش سند چشم‌انداز هویداست. این‌که چگونه می‌توان با تکیه بر مجموعه‌ای از آرزوها و بدون ترسیم سازوکاری از تحول در سیاست داخلی و خارجی متناسب با فرآیندهای پرشتاب جهانی داعیه دستیابی به جایگاه اول منطقه در همه حوزه‌ها را داشت بیش از همه ناشی از شناخت اندک از ظرفیت‌های حکم‌رانی در ایران کنونی است. امری که موجبات ناکارآمدی فزاینده در دهه‌های اخیر را فراهم آورده است.

@solati_mehran

#توسعه
#چشم‌انداز
👍27❤7👎1
Forwarded from سبزواریان
مهران صولتی در گفت‌وگو با سبزواریان مطرح کرد:

♦️چشم‌انداز مشارکت سیاسی ایرانیان در افق ۱۴۰۵


🆔️ @Sabzevarian

🔗http://sabzevariyan.ir
❤6👍3
Forwarded from سبزواریان
♦️چشم‌انداز مشارکت سیاسی ایرانیان در افق ۱۴۰۵

✍سبزواریان:

🔹مهران صولتی، جامعه‌شناس سیاسی و تحلیل‌گر اجتماعی، در گفت‌وگو با پایگاه خبری سبزواریان درباره چشم‌انداز مشارکت سیاسی ایرانیان در افق ۱۴۰۵ گفت: مشارکت سیاسی شهروندان به چهار عامل اصلی وابسته است؛ اعتماد به نظام سیاسی، شفافیت و پاسخ‌گویی حاکمیت، باور به تأثیرگذاری فردی و جمعی، و امید به آینده‌ای بهتر.

🔹او در تحلیل وضعیت کنونی افزود: در انتخابات ریاست‌جمهوری چهاردهم (۷ تیر ۱۴۰۳) میزان مشارکت تنها ۳۹ درصد بود. به گفته وی، در مرحله نخست اصلاح‌طلبان با امید به «روزنه‌گشایی» وارد میدان شدند، اما بخش وسیعی از جامعه به این باور نرسید. پس از آن، در فاصله میان دو مرحله، استراتژی اصلاح‌طلبان از امیدآفرینی به «هراس از پیروزی تندروها» تغییر کرد و همین تغییر سبب شد تا مشارکت در مرحله دوم به ۴۹ درصد برسد.

🔹صولتی با اشاره به عمل‌کرد دولت چهاردهم گفت: اگرچه تشکیل شورای راهبری در انتخاب وزرا نشانه‌ای از خرد جمعی بود، اما دولت نتوانست وعده‌هایش در رفع فیلترینگ و کاهش تحریم‌ها را محقق کند. حتی با اجرای «مکانیسم ماشه»، فشارهای اقتصادی افزایش یافت و احساس بی‌ثباتی بر جامعه حاکم شد.

🔹وی ادامه داد: در عرصه اقتصاد، دولت وفاق حضور تنظیم‌گر و مؤثر ندارد و ابتکارات دیپلماتیک نیز ناکام مانده‌اند. از سوی دیگر، احساسات میهن‌دوستانه‌ای که پس از جنگ ۱۲روزه شکل گرفته بود، به سیاست‌گذاری نهادی تبدیل نشد و همین امر موجبات بازگشت جامعه به وضعیت پیش از بحران را فراهم آورد.

🔹او در جمع‌بندی تأکید کرد: با تداوم این روند، و از آن‌جا که انتخابات شوراهای ۱۴۰۵ تأثیر چندانی بر زندگی مردم ندارند می‌توان پیش‌بینی کرد که مشارکت در آن پایین خواهد بود، خرید و سازماندهی آرا در شهرهای کوچک ادامه می‌یابد، و ترکیب شوراها در مقایسه با وضعیت کنونی تغییر معناداری نخواهد کرد.


🆔️ @Sabzevarian

🔗http://sabzevariyan.ir
❤15👍3👎2
🔹 چرا دانش تاریخ کابوس بعضی از حکومت‌هاست؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


سید جواد طباطبایی در گفت‌و‌گویی که حدود سه دهه پیش با مجله نقد و نظر انجام داد اروپای مدرن را بر خلاف تصور ما، تاریخی‌تر از ایران معرفی کرد با این استدلال که اروپایی‌ها به تاریخ گذشته خود بازگشتند و آن را در افق امروز بازخوانی کردند ولی ایرانی‌ها به رغم پیشینه تمدنی شگرف از غور در تاریخ خود غفلت کردند.

اما واقعیت این است که دانش تاریخ برای برخی از حکومت‌ها کابوس محسوب شده و تلاش می شود تا به صورت سیستماتیک مورد بی‌اعتنایی و فراموشی قرار گیرد. آموزش تاریخ در مدارس به امری ملال‌آور تبدیل شده و هر گونه خوانش متفاوت از آن با بازخواست مسئولان مواجه می‌شود. حال شاید بتوان برای این بی‌مهری هدفمند برخی از حکومت‌ها با تاریخ و آموزش آن دلایل زیر را اقامه کرد: 

✅ تاریخ وعده‌های حاکمان و اشتباهات ملت را یادآوری می‌کند: اگر چه حکومت‌ها بر روی حافظه کوتاه مدت شهروندان حساب ویژه ای باز کرده‌اند ولی مطالعه تاریخی در سطح عمومی آن می‌تواند این محاسبه را بر هم زند. تاریخ به شهروندان می‌آموزد که به مواجهه انتقادی با کارنامه خویش پرداخته و از اشتباهات‌شان عبرت بگیرند. از همین رو خواندن تاریخ می‌تواند آن‌ها را در چهارراه حوادث به تامل واداشته و از هواداری توده وار و احساسی نسبت به یک جریان بازدارد. از سوی دیگر تاریخ به نوعی یادآوری وعده های تحقق نیافته رهبران نیز محسوب می شود. دانشی که می‌تواند بی اعتباری خیال اندیشی‌های غیرواقعی و آرمان‌های توهم آمیز را آشکار سازد.

✅ تاریخ‌سازی فاتحان به وسیله تاریخ‌خوانی شهروندان بی اثر می شود: روایت مشهوری وجود دارد که واقعیت را به خوبی بازگو می‌کند؛ تاریخ را فاتحان می نویسند. اگر به تاریخ نویسی پهلوی‌ها نسبت به دوره قاجار و روایت تاریخی جمهوری اسلامی نسبت به دوران پهلوی نظر کنیم متوجه می‌شویم که دغدغه فاتحان بیش از روایت بی‌طرفانه از تاریخ، مشروعیت‌بخشی به خود از طریق نفی گذشته بوده است. پهلوی‌ها دوره قاجار را سراسر خوش‌گذرانی و وطن‌فروشی به تصویر کشیدند و پهلوی‌ها هم توسط بعدی‌ها حکومت‌هایی یک سره فساد، تباهی، و وابستگی معرفی شدند. این در حالی است که دسترسی شهروندان به منابع تاریخی غیر‌حکومتی چالش بزرگی برای فاتحان محسوب شده و روایت رسمی آن‌ها را بی‌اعتبار می‌کند.

✅ نقادی تاریخ اگر جایگزین نقالی تاریخ شود می‌تواند برای حاکمان خطرناک باشد: خوانش تاریخ اگر صرفا به نقالی آن فروکاسته شود به ذکر مجموعه‌ای از حوادث مرتبط با فرادستان یعنی حاکمان تبدیل می‌شود. تاریخی که در آن نقش مردم، فرودستان و فاعلیت آن‌ها نادیده انگاشته شده است. این در حالی است که نقادی تاریخ به معنای نگاه جامعه شناختی به رویدادهای گذشته با هدف کشف منطق حاکم بر دوره‌های تاریخی و آشنایی‌زدایی از آن‌ها (کشف نظم در بی‌نظمی‌ها، و قاعده در استثناها) می‌باشد. این نگاه به تاریخ از آن‌جا که آگاهی‌دهنده و رهایی‌بخش بوده و قادر است که خواندن تاریخ را به زندگی روزمره پیوند زده و برای مسیر آینده کنش‌های جمعی چشم‌اندازهای امیدبخش ترسیم کند چندان برای برخی از حکومت‌ها مطلوب نمی‌باشد.

@solati_mehran

#تاریخ
#حکومت
#فاتحان
👍27❤6👎1
🔹 چرا نظام حکمرانی کشور ناکارآمد است؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی


✅ برخی از صاحب‌نظران یکی از نارسایی‌های عمده در نظام حکمرانی مملکت را فقدان نگاه سیستمی به مولفه‌های نقش‌آفرین در مدیریت کشور می‌دانند. به عبارت دیگر ایشان معتقدند که نگاه سیاست‌گذاران به تحولات کشور بیش از اندازه بخشی، جزئی‌نگرانه و فاقد توجه به کلیت امور است. نگرشی که موجب موازی‌سازی، بی‌برنامه‌گی و ناهماهنگی در هدایت کشور به سوی توسعه شده است.

✅ در نگاه سیستمی جامعه به مثابه نظامی تصور می‌شود که از خرده‌نظام‌های سیاست، اقتصاد، فرهنگ و خانواده تشکیل شده است. هم‌چنین میان این عرصه‌ها نوعی ارتباط دو سویه و متقابل وجود دارد که برای هر دو طرف ضروری و برای کلیت سیستم کارکردی می‌باشد. نظامی از کارآمدی برخوردار است که این روابط متقابل به نفع یکی از خرده‌نظام ها یک‌طرفه و از پویایی لازم تهی نشده باشد.

✅ اکنون اگر به طور مثال روابط میان عرصه‌های سیاست و فرهنگ را در نظر بگیریم روشن است که منطق سیاست عبارت از قدرت و منطق فرهنگ عبارت از گفت‌و‌گو می‌باشد. حال اگر سیاست بکوشد تا منطق خود را بر فرهنگ تحمیل کرده و در عرصه‌های فرهنگی از ابزارهای سرهنگی استفاده کند در کلیت روابط سیستم و کارآمدی آن مشکل ایجاد می‌شود.

✅ سیاست‌گذاران نظام سیاسی ایران اما به دلیل ابتلا به عارضه اراده گرایی برای کلیت سیستم و خرده نظام‌های آن پویایی کارکردی قائل نبوده و بیشتر نگاهی شخصیت‌انگار (personification) به آن دارند. در این نگرش سیستم مانند انسان واجد اراده است و باید متناسب با ایدئولوژی حاکم تصمیم بگیرد.

✅ بر این اساس نظام سیاسی ایدئولوژیک خود را محق می‌داند که بی‌اعتنا به منطق ذاتی عرصه‌های اقتصاد، فرهنگ و خانواده در آن‌ها مداخله کند. دخالتی که نه تنها باعث بهبود امور و کیفیت بخشی به کارکرد این خرده‌نظام ها نمی‌شود بلکه کلیت سیستم را دچار بحران می‌کند.

✅ اقتصاد دستوری به معنای قیمت‌گذاری برای کالاها، تعیین سبک زندگی شهروندان و مداخله در عرصه پوشش، سانسور در حوزه کتاب، سینما و مطبوعات، سفارشی کردن عرصه فرهنگ‌ و هنر، هدایت دستوری دانشگاه برای اسلامی شدن و تجاری‌سازی از نمونه‌های این پدیده به شمار می‌رود.

✅  هم‌چنین پمپاژ تبلیغات ایدئولوژیک در مدارس بی‌اعتنا به خواست‌ها و علایق کودکان و نوجوانان، نقض مکرر حقوق شهروندی و بی‌توجهی به حق انتخاب آزادانه افراد، مداخله در حریم خصوصی خانواده‌ها از نوع موسیقی و برگزاری مهمانی گرفته تا نقض کنترل جمعیت و تشویق به فرزندآوری هم ازدیگر مصادیق این تجربه محسوب می‌شود.

🔹 نکته پایانی: تا زمانی که نظام حکمرانی کشور به این عقلانیت دست نیابد که باید به استقلال نهادها احترام گذاشته و از مداخله سیاسی در آن‌ها اجتناب نماید نمی‌توان نسبت به ایجاد کارآمدی در سیستم امیدوار بود. اتلاف منابع، سقوط سرمایه اجتماعی، بی‌اعتمادی عمومی و نارضایتی همگانی هم از دیگر نتایج این ناکارآمدی مزمن در همه این سال‌ها بوده است.

@solati_mehran

#نگاه_سیستمی
#نظام_سیاسی
👍29❤5👎1
Audio
مدرسه؛
روایت‌های قدرت و مقاومت!



🔹 مهران صولتی در این سخن‌رانی با مقایسه دو رویکرد وبر و فوکو به مقوله قدرت به بیان روایت‌های قدرت و مقاومت در مدارس ایران امروز می‌پردازد:

🔸 روایت‌های قدرت: ایدئولوژی اسلامی/فضاهای مولد نابرابری و اقتدار/ غیریت سازی در کتاب‌های درسی/ تمرکز‌گرایی سازمانی/ گزینش ایدئولوژیک در دانشگاه فرهنگیان/ برنامه‌های پرورشی شعار‌زده و مناسکی/ کنکوریزه شدن زندگی دانش‌آموزان

🔸 روایت‌های مقاومت: برنامه درسی پنهان/ شبکه‌های اجتماعی مجازی/ پوشش اختیاری/ عدم همدلی معلمان با کتاب‌های درسی/ ناسازگاری میان روایت‌ها با واقعیت‌ها/ ویژگی‌های نسل z

🔸 وضعیت امروز مدارس

🔸 چشم‌انداز آینده مدارس


زمان فایل: ۳۷ دقیقه
هفتم آبان ۱۴۰۴
محفل اندیشه و فلسفه نوین

@solati_mehran

#مدارس
#قدرت
#مقاومت
❤8👍3👎1