Forwarded from قلمانداز (مسعود راستیپور)
این همه جلوه طاووس و خرامیدن کبک
بار دیگر نکند چون تو به رفتار آیی
شمارۀ اخیر مجلّۀ آینۀ پژوهش، که به همّت دوست گرامی آقای اسماعیل مهدوی راد منتشر میشود، با نوشتهای از دانشمند ارجمند آقای جویا جهانبخش آغاز میشود. آقای جهانبخش این مقاله را در قالب مراسلهای نگاشتهاند که با یکی از استادان صورت گرفتهاست و نام مخاطب آن در مقاله نیامدهاست. باری آقای جهانبخش پس از اشاره به اشکالِ بیت و صورتهای مختلفی که مصحّحان برگزیدهاند، مصراع نخست بیت را به همان صورتی که زندهیاد یوسفی در متن تصحیحشدۀ غزلها نهادهاند پذیرفتهاند:
و سپس کوشیدهاند تا با تصحیح مصراع دوم، با توجّه به تصحیفی که ممکن است در آن رخ دادهباشد، اشکال بیت را برطرف کنند:
پس از آن کوشیدهاند تا این تصحیح خود را توجیه کنند. نگارنده البتّه توجیهات ایشان را موجّه مییابد و خوانندگان میتوانند تفصیل آن را در مقالۀ ایشان بخوانند، با این حال تردید نگارنده در مرحلهای پیش از این توجیهات است: آیا میتوان ضبط همۀ دستنویسها را نادیده گرفت و بیت را تصحیح کرد؟ و این تصحیح قیاسی خواهد بود یا استحسانی؟ نگارنده چنین تصحیحی را استحسانی میپندارد و بر آن است که حتّی الامکان بدون تغییر صورت ضبطشده در دستنویسها باید مشکل بیت را حل کرد، و راه حلّ آن چنین است:
معنی بیت: چون تو به رفتار آیی طاووس بار دیگر این همه جلوه و کبک [این همه] خرامیدن نمیکند.
اشکال این نوع خواندنِ بیت آن است که یا باید حرکتِ های غیرملفوظ را بهاشباع بخوانیم و یا «ط» را در ابتدای «طاووس» مشدّد کنیم، و در نگاه ما (که سعدی را، بهحقّ، خداوندگار سخن میدانیم) چنین ترک اولایی از سعدی دور است. این نمونهها نشان میدهد که باید در تصوّر خود قدری متعادلتر باشیم:
(غزلهای سعدی، بهتصحیح یوسفی، ص٢۶۵)
(بوستان، بهتصحیح یوسفی، ص٨۶)
در واقع آنچه از ابتدا موجب اشکال شده همین بودهاست که انتظار نداشتهایم سعدی «جلوه» را معادلِ فعلن بگیرد و در نتیجه ذهن بسیاری از خوانندگان هیچ گاه متوجّهِ وجهِ محتملِ دیگر نشدهاست.
آقای جهانبخش در بخشی از نوشتۀ خود آوردهاند که «بَنْده» (یعنی آقای جهانبخش) نیز مانندِ شما (یعنی استادِ مخاطبِ نامۀ ایشان) و استاد یوسفی مصراع را «این همه جلوۀ طاووس و خرامیدنِ کبک» "میخوانَم". از این عبارت شاید بتوان اینطور برداشت کرد که ایشان نیز به خوانش دیگر، یعنی «این همه جلوه طاووس و خرامیدنْ کبک»، توجّه کردهاند اما آن را مردود دانستهاند. از آنچه زندهیاد یوسفی در شرح نسخهبدلهای این غزل نوشتهاند روشن میشود که ایشان متوجّه این خوانش بودهاند:
جای دریغ است که غزلهای سعدی زیر نظر خود ایشان به انتشار نرسیده (و شاید حرکاتی که در متن نهاده شده از خود ایشان نباشد) و مایۀ تأسّف است که توضیحاتی که بدان رجوع دادهاند یا نوشته نشده و یا از دست رفتهاست.
@QalamAndaz
بار دیگر نکند چون تو به رفتار آیی
شمارۀ اخیر مجلّۀ آینۀ پژوهش، که به همّت دوست گرامی آقای اسماعیل مهدوی راد منتشر میشود، با نوشتهای از دانشمند ارجمند آقای جویا جهانبخش آغاز میشود. آقای جهانبخش این مقاله را در قالب مراسلهای نگاشتهاند که با یکی از استادان صورت گرفتهاست و نام مخاطب آن در مقاله نیامدهاست. باری آقای جهانبخش پس از اشاره به اشکالِ بیت و صورتهای مختلفی که مصحّحان برگزیدهاند، مصراع نخست بیت را به همان صورتی که زندهیاد یوسفی در متن تصحیحشدۀ غزلها نهادهاند پذیرفتهاند:
این همه جلوۀ طاووس و خرامیدنِ کبک
و سپس کوشیدهاند تا با تصحیح مصراع دوم، با توجّه به تصحیفی که ممکن است در آن رخ دادهباشد، اشکال بیت را برطرف کنند:
این همه جلوۀ طاووس و خرامیدنِ کبک
باردی گو نکند، گر تو به رفتار آیی
پس از آن کوشیدهاند تا این تصحیح خود را توجیه کنند. نگارنده البتّه توجیهات ایشان را موجّه مییابد و خوانندگان میتوانند تفصیل آن را در مقالۀ ایشان بخوانند، با این حال تردید نگارنده در مرحلهای پیش از این توجیهات است: آیا میتوان ضبط همۀ دستنویسها را نادیده گرفت و بیت را تصحیح کرد؟ و این تصحیح قیاسی خواهد بود یا استحسانی؟ نگارنده چنین تصحیحی را استحسانی میپندارد و بر آن است که حتّی الامکان بدون تغییر صورت ضبطشده در دستنویسها باید مشکل بیت را حل کرد، و راه حلّ آن چنین است:
این همه جلوه طاووس و خرامیدنْ کبک
بار دیگر نکند چون تو به رفتار آیی
معنی بیت: چون تو به رفتار آیی طاووس بار دیگر این همه جلوه و کبک [این همه] خرامیدن نمیکند.
اشکال این نوع خواندنِ بیت آن است که یا باید حرکتِ های غیرملفوظ را بهاشباع بخوانیم و یا «ط» را در ابتدای «طاووس» مشدّد کنیم، و در نگاه ما (که سعدی را، بهحقّ، خداوندگار سخن میدانیم) چنین ترک اولایی از سعدی دور است. این نمونهها نشان میدهد که باید در تصوّر خود قدری متعادلتر باشیم:
در مجلس بزم بادهنوشان
بسته کمر و قبا گشاده
(غزلهای سعدی، بهتصحیح یوسفی، ص٢۶۵)
شکستهدل آمد بر خواجه باز
عیان کرده اشکش به دیباجه راز
(بوستان، بهتصحیح یوسفی، ص٨۶)
در واقع آنچه از ابتدا موجب اشکال شده همین بودهاست که انتظار نداشتهایم سعدی «جلوه» را معادلِ فعلن بگیرد و در نتیجه ذهن بسیاری از خوانندگان هیچ گاه متوجّهِ وجهِ محتملِ دیگر نشدهاست.
آقای جهانبخش در بخشی از نوشتۀ خود آوردهاند که «بَنْده» (یعنی آقای جهانبخش) نیز مانندِ شما (یعنی استادِ مخاطبِ نامۀ ایشان) و استاد یوسفی مصراع را «این همه جلوۀ طاووس و خرامیدنِ کبک» "میخوانَم". از این عبارت شاید بتوان اینطور برداشت کرد که ایشان نیز به خوانش دیگر، یعنی «این همه جلوه طاووس و خرامیدنْ کبک»، توجّه کردهاند اما آن را مردود دانستهاند. از آنچه زندهیاد یوسفی در شرح نسخهبدلهای این غزل نوشتهاند روشن میشود که ایشان متوجّه این خوانش بودهاند:
در این بیت اضافۀ «جلوه» به «طاووس» و «خرامیدن» به «کبک» محلّ تأمّل است، رک: توضیحات.
جای دریغ است که غزلهای سعدی زیر نظر خود ایشان به انتشار نرسیده (و شاید حرکاتی که در متن نهاده شده از خود ایشان نباشد) و مایۀ تأسّف است که توضیحاتی که بدان رجوع دادهاند یا نوشته نشده و یا از دست رفتهاست.
@QalamAndaz
🔷
با هَمه جلْوهٔ طاووس و خرامیدَنِ کَبک
عیْبَت آنَست که بیمِهْرتَر از فاختهای!
#سعدی
#غزل
#سور_سخن
@talar_ayne
با هَمه جلْوهٔ طاووس و خرامیدَنِ کَبک
عیْبَت آنَست که بیمِهْرتَر از فاختهای!
#سعدی
#غزل
#سور_سخن
@talar_ayne
تالار آینه
قابلِ تَوَجُّهِ عَلاقهمَندان به أَنظارِ گونهگون پیشنِهادی مُتَفاوِت دَر خوانشِ آن بیتِ سَعدی که ما پیش از این خوانِشِ خود را از آن به دَست دادهایم:👇👇👇 @talar_ayne
قابلِ تَوَجُّهِ عَلاقهمَندان به أَنظارِ گونهگون
باز هم پیشنِهادی مُتَفاوِتِ دَر خوانشِ آن بیتِ سَعدی که ما پیش از این خوانِشِ خود را از آن به دَست دادهایم:👇👇👇
@talar_ayne
باز هم پیشنِهادی مُتَفاوِتِ دَر خوانشِ آن بیتِ سَعدی که ما پیش از این خوانِشِ خود را از آن به دَست دادهایم:👇👇👇
@talar_ayne
Forwarded from سوگسُرودِ آرِزومَندی
#متنپژوهی (۱۴)
تصحیح بیتی از غزلهای سعدی
فرهیختهٔ گرامی و پژوهشگر ارجمند جناب آقای مسعود راستیپور در مطلبی در صفحهٔ خویش، قلمانداز، به تحلیل و بررسی بیتی از سعدی پرداخته و دربارهٔ نمودها و ضبطهای گوناگون آن سخن گفتهاند. این بیت برپایهٔ چاپ یوسفی (غزلهای سعدی، ص ۱۶) چُنین است:
مهمترین ایراد این خوانش این است که نهاد فعل «نکند» آشکار نیست. در یادداشت یادشده پیشنهاد شدهاست که «جلوه» و «خرامیدن» را به سکون پایانی بخوانیم تا این اشکال رفع شود.
اینجانب ضمن پذیرش این پیشنهاد - با توجّه به دگرگونی فراوان ة و ه به یکدیگر در دستنویسها - توصیه میکند که «جلوه» را «جِلوَتْ» بخوانیم تا سکتهٔ موجود در خوانش این سروده نیز رفع گردد.
همچنین گفتنی است که سخنسَرای والامرتبهای همچون سعدی به مسائل بلاغی همچون تناسب، ایهام، تضاد... عنایت ویژهای داشتهاست. با دانستن این موضوع گویا هنوز در مصرع دوم این بیت کمی و کاستیای هست. پیشنهاد نویسندهٔ این سطور نویسش «بازْ» به جای «بارِ» در آغاز مصرع دوم است:
نقش دستوری «باز» در اینجایگه قید است به معنی «دوباره» با ایهام تناسب به نام پرندهٔ شکاری مشهور. گفتنی است که «باز» و «دیگر/ دیگربار» در کنار یکدیگر در متون فراوان آمدهاست و شامل حشو نیست:
https://t.me/mr_moshtaqian
تصحیح بیتی از غزلهای سعدی
فرهیختهٔ گرامی و پژوهشگر ارجمند جناب آقای مسعود راستیپور در مطلبی در صفحهٔ خویش، قلمانداز، به تحلیل و بررسی بیتی از سعدی پرداخته و دربارهٔ نمودها و ضبطهای گوناگون آن سخن گفتهاند. این بیت برپایهٔ چاپ یوسفی (غزلهای سعدی، ص ۱۶) چُنین است:
این همه جلوهٔ طاووس و خرامیدنِ کبک
بارِ دیگر نکند چون تو برفتار آیی
مهمترین ایراد این خوانش این است که نهاد فعل «نکند» آشکار نیست. در یادداشت یادشده پیشنهاد شدهاست که «جلوه» و «خرامیدن» را به سکون پایانی بخوانیم تا این اشکال رفع شود.
اینجانب ضمن پذیرش این پیشنهاد - با توجّه به دگرگونی فراوان ة و ه به یکدیگر در دستنویسها - توصیه میکند که «جلوه» را «جِلوَتْ» بخوانیم تا سکتهٔ موجود در خوانش این سروده نیز رفع گردد.
همچنین گفتنی است که سخنسَرای والامرتبهای همچون سعدی به مسائل بلاغی همچون تناسب، ایهام، تضاد... عنایت ویژهای داشتهاست. با دانستن این موضوع گویا هنوز در مصرع دوم این بیت کمی و کاستیای هست. پیشنهاد نویسندهٔ این سطور نویسش «بازْ» به جای «بارِ» در آغاز مصرع دوم است:
این همه جِلوَتْ طاووس و خرامیدنْ کبگ
بازْ دیگر نکند چون تو به رفتار آیی
نقش دستوری «باز» در اینجایگه قید است به معنی «دوباره» با ایهام تناسب به نام پرندهٔ شکاری مشهور. گفتنی است که «باز» و «دیگر/ دیگربار» در کنار یکدیگر در متون فراوان آمدهاست و شامل حشو نیست:
وگر آب دهی آن درخت را باز دیگرباره آن برگهایِ پژمرده راست شود
(هدایةالمتعلّمین في الطّب، ص ۶۶۲).
چه اگر کسی بسیار دیده باشد، هم یوبان آن باشد و اگرچه رفته باشد، باز دیگرباره آرزو برد
(تفسیر قرآن پاک، ص ۸۹).
باز دیگرباره گفت: والله که شما دوزخ را عیان و یقین ببینید یعنی به دوزخ اندرشوید
(تفسیر کمبریج، ۲/ ۶۲۶).
باز دیگرباره اندر دو لوح از زبرجد... توریت اندر وی بازفرستادند بهسوی موسی
(تفسیری بر عشری از قرآن، ص ۱۳۷).
باز دیگرباره آن عقده به انحلال رسد و آن مراد به حُصول پیوندد و آن آمال به نجاح مقرون گردد... باز دیگرباره بر مقتضای «الْحَزْمُ سُوءُ الظَّنِّ» اندیشهای دیگرگون کرد
(ترجمهٔ یمینی، تصحیح اینجانب).
https://t.me/mr_moshtaqian
Forwarded from کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (Ras)
نامه مجتبی مینوی برای درخواست تصویری از یک نسخه برای یکی از معلمان دانشگاه کمبریج با نام مستر دانلپ با تاریخ اول اسفند ماه 1340ش
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
Forwarded from چهرداد - مسعود طاهری
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بخش دوم سخنان مرحوم علامه همایی در مورد کتاب تاریخ بیهقی
Forwarded from پاکیزهمغز (یادداشتهای روزانه)
📚 معلّم ثالث (زندگینامۀ میرِداماد)
صص ۳۰- ۲۸
✍️ جویا جهانبخش
صص ۳۰- ۲۸
✍️ جویا جهانبخش
🟣
😎شاعرِ اِصفَهانی و مُخاطَبِ چیزْفَهْم!😎
یار آمَد دوش و کَردَمَش مِهْمانی
هَرچِشْ گُفتَم نَکَرد نافَرمانی
مَیْ خورْد و بخُفْت مَسْت و دَر دَربَسْتَم
وٰانْگَهْ با او چه کَرده باشَم، دانی!
(دیوانِ خَلّاقالْمَعانی أَبوالفَضل کَمالالدّین إِسماعیلِ اِصْفَهانی، به اِهْتِمامِ: دکتر حُسَیْنِ بَحْرالْعُلومی، چ: ۱، تِهْران: اِنْتِشاراتِ کِتابفُروشیِ دِهْخُدا، ۱۳۴۸ هـ.ش.، ص ۸۳۶، ش ۱۹۶).
#کمالالدین_اسماعیل_اصفهانی
#رباعی
#سور_سخن
@talar_ayne
😎شاعرِ اِصفَهانی و مُخاطَبِ چیزْفَهْم!😎
یار آمَد دوش و کَردَمَش مِهْمانی
هَرچِشْ گُفتَم نَکَرد نافَرمانی
مَیْ خورْد و بخُفْت مَسْت و دَر دَربَسْتَم
وٰانْگَهْ با او چه کَرده باشَم، دانی!
(دیوانِ خَلّاقالْمَعانی أَبوالفَضل کَمالالدّین إِسماعیلِ اِصْفَهانی، به اِهْتِمامِ: دکتر حُسَیْنِ بَحْرالْعُلومی، چ: ۱، تِهْران: اِنْتِشاراتِ کِتابفُروشیِ دِهْخُدا، ۱۳۴۸ هـ.ش.، ص ۸۳۶، ش ۱۹۶).
#کمالالدین_اسماعیل_اصفهانی
#رباعی
#سور_سخن
@talar_ayne
Forwarded from پاکیزهمغز (یادداشتهای روزانه)
📚 معلّم ثالث (زندگینامۀ میرِداماد)
صص ۱۰۴-۱۰۲
✍️ جویا جهانبخش
صص ۱۰۴-۱۰۲
✍️ جویا جهانبخش
Forwarded from دکتر محمد دهقانی
🏛هرگز از تماشای این که چگونه به یکدیگر سلام میکنند خسته نمیشوم. سخت خم میشوند، چهرههاشان وقار یک مراسم مذهبی را به خود میگیرد. فریاد نمیزنند، یکدیگر را نمیآزارند. هنوز دو ژاپنی را ندیدهام که دعوا کنند. دو دوچرخه دیدم که روی پلی در اوساکا به هم خوردند و سوارانشان روی سنگها درغلتیدند، و من ایستادم و منتظر بودم که دعوا کنند. هر دو برخاستند، خاک را از لباسهاشان تکاندند، کلاه از سر برداشتند و بدون گفتن یک کلمه از هم خداحافظی کردند، دوچرخههاشان را سوار شدند و رفتند.
ژاپن سرشار از مردم است؛ اگر فاقد ادب بودند زندگیشان در کنار یکدیگر تحملناپذیر بود.
🪶چین و ژاپن - نیکوس کازانتزاکیس، محمد دهقانی، ص۷۱.
@dmdehghani
ژاپن سرشار از مردم است؛ اگر فاقد ادب بودند زندگیشان در کنار یکدیگر تحملناپذیر بود.
🪶چین و ژاپن - نیکوس کازانتزاکیس، محمد دهقانی، ص۷۱.
@dmdehghani
Forwarded from اصفهان خبر
🔺استاد فرشچیان دار فانی را وداع گفت
🔹استاد فرشچیان، هنرمند مطرح نگارگری کشور، صبح امروز، ۱۸ مردادماه ۱۴۰۴ دار فانی را وداع گفت.
📌پایگاه اصفهان خبر
@khabar_isf
🔹استاد فرشچیان، هنرمند مطرح نگارگری کشور، صبح امروز، ۱۸ مردادماه ۱۴۰۴ دار فانی را وداع گفت.
📌پایگاه اصفهان خبر
@khabar_isf
🔻
استاد علیِ صُلحجو:
... نوشتهٔ بَد با ویرایِش درست نمیشود.
📚 مجلّهٔ فَردان، ش ۱۱، ص ۴۰.
#ویرایش
#پند_پیران
@talar_ayne
استاد علیِ صُلحجو:
... نوشتهٔ بَد با ویرایِش درست نمیشود.
📚 مجلّهٔ فَردان، ش ۱۱، ص ۴۰.
#ویرایش
#پند_پیران
@talar_ayne
Forwarded from اصفهان خبر
🔺دستخط استاد فرشچیان برای محل خاکسپاری
🔹استاد فرشچیان در وصیت نامهای که آن را مکتوب و غیرقابل تغییر دانسته محل خاکسپاری خود را آرامگاه صائب، شاعر نامدار ایرانی در اصفهان تعیین کرده است.
📌پایگاه اصفهان خبر
@khabar_isf
🔹استاد فرشچیان در وصیت نامهای که آن را مکتوب و غیرقابل تغییر دانسته محل خاکسپاری خود را آرامگاه صائب، شاعر نامدار ایرانی در اصفهان تعیین کرده است.
📌پایگاه اصفهان خبر
@khabar_isf
Forwarded from پاکیزهمغز (یادداشتهای روزانه)
📚 تاریخ اصفهان
مجلّد هنر و هنرمندان
صفحهٔ ۳۲۰
✍️ استاد علاّمه جلالالدین هُمایی
مجلّد هنر و هنرمندان
صفحهٔ ۳۲۰
✍️ استاد علاّمه جلالالدین هُمایی
Forwarded from درست بنویسیم
تمر هندی
«تمر» [به عربی] یعنی خرما. «تمر هندی» از عربی به زبانهای اروپایی هم رفتهاست. این نام را در انگلیسی tamarind میگویند.
در فارسی، تحتتاثیر «تمبر پستی»، «تمبر هندی*» هم مینویسند.
✍حمید حسنی
🖌درست بنویسیم
https://t.me/joinchat/uOTuNRc3s_81ZmM1
«تمر» [به عربی] یعنی خرما. «تمر هندی» از عربی به زبانهای اروپایی هم رفتهاست. این نام را در انگلیسی tamarind میگویند.
در فارسی، تحتتاثیر «تمبر پستی»، «تمبر هندی*» هم مینویسند.
✍حمید حسنی
🖌درست بنویسیم
https://t.me/joinchat/uOTuNRc3s_81ZmM1