تالار آینه
2.25K subscribers
1.03K photos
169 videos
139 files
293 links
ترا آئینه آگه سازد از زیبائی و زشتی
Download Telegram
🟣


اَز بَس کِتاب دَر گِرُوِ باده کَرده‌ایم،
اِمروز خِشتِ مَیکَده‌ها اَز کِتابِ ماست!

 


#صائب
#سور_سخن


@talar_ayne
🟣


اَز مِزاجِ اَهلِ عالَم مَردُمی* کَم جوی اَزآنک
هَرگِز از کاشانهٔ کَرکَس هُمائی بَرنَخاست!


#خاقانی
#غزلیات
#سور_سخن


*مَردُمی: اِنسانیَّت، مُرُوَّت، بُزُرگواری.

@talar_ayne
🟣

چه باشَد عالَمِ فانیّ و عَرض و طولِ آن؟ صائب!
هُمایی دولَتِ رویِ زَمین دَر زیرِ پَر دارَد!


#صائب
#سور_سخن

@talar_ayne
جویا جهانبخش، عضو وابستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ یکی از برندگان "جایزه‌ٔ استاد جلال‌الدّین همائی":

در آیین معرّفی و تجلیل از مفاخر و نخبگان برگزیدهٔ ادبی سال ۱۴۰۳ بنیاد ملّی نخبگان، موسوم به جایزهٔ "استاد جلال‌الدّین همائی"، که در روز چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳ در تهران برگزار شد، جویا جهانبخش، پژوهشگر قلمرو دین و ادبیّات و عضو وابستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مفتخر به کسب عنوان "نخبهٔ ادبی" در حوزهٔ پژوهشگری گردید.
استادان دکتر سجّاد آیدنلو و دکتر مسعود جعفری جزی و دکتر سیّد محمّد راستگو و دکتر مهدی زرقانی و دکتر مریم مشرّف، دیگر برگزیدگان این حوزه بودند.
🌸🌸🌸🌸🌸🌸

@talar_ayne
🟣

فَردا که مُحَقِّقانِ هَر فَن طَلَبَند
حُسْنِ عَمَل از شیْخ و بَرَهْمَن طَلَبَند
زینْ‌ها که دُروده‌ای جُوٖی نَسْتانَند
زانْ‌ها که نَکِشْته‌ای به خَرمَن طَلَبَند!


#شیخ‌بهائی

*دَر بعضِ منابِع، این چارانه، با لَختی دِگَرسانی دَر نِویسِش به عُرفی نِسبَت داده شُده است.
🟣

موش با جاروب دَر سوراخ نَتْوانِست رَفت
خواجه با چَندین عَلایِق چون به حَق واصِل شَوَد؟!

‌

#صائب
#سور_سخن

@talar_ayne
دو یادداشتِ مَرحَمَت‌آمیزِ اُستاد دکتر سَیِّد اَحمَدرِضا قائِم‌مَقامی، دَربارهٔ کتابِ "دَرآمَدی بَر شِناختِ دین و فَرهَنگِ زَردُشتی":
👇👇👇👇👇

@talar_ayne
دربارهٔ یک کتاب تازه

دربارهٔ کتابی که آقای جهانبخش دربارهٔ دین زردشتی نوشته‌اند و اخیراً در قم چاپ شده در وقت مقتضی چند چیز خواهم گفت. این جا سه چهار مطلب که همه نیز فقط با کتاب ایشان ربط ندارد عرض می‌شود.

اول این لفظ مجعول گاتها به جای گاهان است که ظاهراً جاعل آن مرحوم پورداود است. پورداود بعداً از اشتباه خود بازگشته، اما میراث‌بران خودخواندهٔ او که کتابهای او را به اسم او یا خودشان (مثلاً اوستا: گزارش و پژوهش فلان کس) چاپ کرده‌اند همان اشتباه پیشین را تکرار نموده‌اند. در هر حال از به کار بردن این لفظ باید پرهیز کرد.

دیگر مأسوف علیه گفتن مرحوم پورداود است. گویا بر آقای جهانبخش مسلم شده که آن مرحوم بر غیر مسلمانی مرده. امیدوارم چنین نباشد و راهی برای وارد شدن او به بهشت بتوان پیدا کرد.

دیگر حرف بی‌اساسی است که چند سال قبل در یک مجله‌ای به اسم پارکبان یا نامی شبیه به این چاپ شده که پورداود دزدی می‌کرده و مدعی هم مرحوم استاد مینوی بوده و آقای جهانبخش می‌گویند که "استاد مجتبی مینوی در حواشی خویش بر بعض مقالات پورداود بدین حق‌ناگزاریهای وی اشارت فرموده است". هر کس باید بداند که مرحوم استاد مینوی در داوریهایش بی حبی و بغضی نبوده و به تعبیر عوامانه شنونده باید عاقل باشد. من در همان زمان به این ادعا پاسخ گفتم.

دیگر اینکه "احتمالاً ... معتمدترین ترجمهٔ کامل اوستا ترجمهٔ دکتر جلیل دوستخواه اصفهانی ... است". این ترجمه به اندازهٔ سر سوزنی قابل اعتماد نیست و محکمترین برهان بر آن هم این است که در کتابخانهٔ من چنین کتابی نیست و دوستانی که مرا می‌شناسند می‌توانند حدس بزنند که اگر هم زمانی چنین کتابی در کتابخانهٔ من بوده الان کجاست.

باقی مطالب را در وقتی دیگر خواهم گفت. علی‌ العجاله مشغول خواندن کتاب آقای جهانبخشم که امروز به دستم افتاد و اجمالاً عرض کنم که تا الان نه قصد سوزاندن آن را کرده‌ام، نه قصد پاره کردن و پرت کردن آن را.
از کتابهای تازه: جویا جهانبخش، درآمدی بر شناخت دین و فرهنگ زردشتی، جلد اول، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۳.

در همین آغاز یادداشت عرض کنم که این کتاب آقای جهانبخش را به طور کلی پسندیدم. راست است که در بسیاری جاهای کتاب ممکن است نظری دیگر داشته باشم یا آقای جهانبخش نتواند در فلان بحث تاریخی اهل تاریخ (و باستانشناسی) را متقاعد کند یا آنکه رجوع او به بعضی منابع دیگر ممکن بوده در رأی او تغییری را باعث شود، باز نظر نویسندهٔ حاضر بر این است که آنچه در این کتاب هست از غالب نوشته‌های فارسی در این باره بهتر است. این قدر هست که نویسنده دربارهٔ همهٔ مسائل مندرج در کتاب فکر کرده و استدلالات مختلف را، ولو به آنها تصریح نکرده باشد، در ذهن سنجیده و کوشیده داوریی متعادل دربارهٔ آن مسائل کند.
شمول موضوعات کتاب هم، گرچه کار را ناگزیر بر او دشوار کرده، حسنش این است که هیچ موضوع مهمی — از اصول عقاید و آراء و مسائل فقهی و آیینها و آداب و جشنهای زردشتیان و جز اینها — از کتاب بیرون نمانده و سعی نویسنده این بوده که دربارهٔ این همه حتی‌المقدور در سیر تاریخی آنها بحث و فحص و داوری نماید.
آقای جهانبخش نوشته‌های بسیاری را نیز خوانده و چون خواسته آنچه را در کتاب وصف و شرح یا نقد می‌کند منصفانه باشد، شمار بسیاری از نوشته‌های زردشتیان را نیز در مطالعه گرفته و حق این است که تا آن جا که از یک مسلمان درس ملایی خوانده انتظار می‌توان داشت با ایشان همدلی نیز داشته است. در واقع هم یک قصد خود را این عنوان کرده که "آگاهیهای لازم از برای کسانی که از چشم‌انداز فرهنگ اسلامی به زردشتیان می‌نگرند" در کتاب جمع آید و "پرسشهای عام خوانندهٔ مسلمان دربارهٔ این آیین و گروندگان به آن مد نظر باشد."
اما التزام نویسنده به خواندن این همه کتاب و مقاله از نویسندگان ایرانی، چون ایرانیِ بیهوده‌گو کم نیست، کتاب او را می‌توان گفت عیبناک کرده. ظاهراً همین لغت التزام را باید به کار برد. چنین کاری مصداق لزوم مالایلزم است و پیداست که نویسنده در این کار رنج بسیاری را بر خود هموار ساخته. اگر اجازهٔ مزاح با آقای جهانبخش را داشته باشم، عرض می‌کنم که یک خاصیّت این مراجع حاشیهٔ صفحات، که فهرست آن را می‌توان در پایان جلد دوم کتاب دید، این است که آب حیاتی به شماری آدمی خامل‌ذکر که هیچ گمان نمی‌بردند که روزی مسلمانی یا گبری یا شمنی یا صابئی و جهودی به نوشته‌های آنان رجوع دهد چشانیده و همه را از خواب دیرین خمول برانگیخته، چندانکه در آن انبوهی صحرای پایان جلد دوم کس کس را نمی‌شناسد.

من چون نظر خود را دربارهٔ اندکی از مسائل طرح‌شده در این کتاب در جای دیگر گفته‌ام،* و در آنها گاه میان کتاب آقای جهانبخش و عرض بنده موافقتی هست، داوری را دراز نمی‌کنم. در این کتاب اطلاعات و استنادات نادرست می‌توان یافت، ولی اطلاعات درست و تحلیلهای خوب و بجا نیز در آن کم نیست و این کم یا بیش به کار طیفی وسیع از مخاطبان خواهد آمد. فقط آرزو می‌کنم که آقای جهانبخش روزی دست از این املای عجیب بردارند، هرچند که می‌دانم در سن و سال بنده و ایشان پند پذیرفتن کاری آسان نیست. با این همه، ولو آنکه سوگندان گران نیز خورده باشند که از این طریق بازنگردند، من حاضرم آن سوگندان را کفارت کنم که کفارت یمین سهل است.

* در سه مقالهٔ بالنسبه بلند دربارهٔ عقاید زروانی، توحید و ثنویّت، و عقاید مغان که بیش از ده سال پیش از این نوشته شده و اخیراً چاپ شده. چون در یکی از اینها تصرّفاتی نه بجا شده بود، جرأت نکرده‌ام صورت چاپی دو مقالهٔ دیگر را نگاه کنم. ان شاء الله همان است که از زیر قلم من بیرون آمده یا نزدیک به آن.
🟣

مَقصودِ ما زِ خوردَنِ مَی، نیست بی‌غَمی!
اَز تِشنِگانِ گِریه‌ٔ مَستانه‌ایم ما!!!



#صائب
#سور_سخن

@talar_ayne
🟣

یکْ‌قَلَم حَلْ شُد مَرا هَر عُقْدۀ* مُشْکِل که بود
تا زِ فیْضِ ساده‌لوحی ریخْتَم دَفْتَر دَر آب!*


#صائب
#سور_سخن



*عُقْده: گِرِه.
حَلْ شُدَنِ عُقْده: گُشوده شُدَنِ گِرِه، رفعِ مُشکِل.

**ساده‌لوحی، افزون بر معنایِ مشهورش، دَلالَتگَر بر پاکیزه ساختنِ باطن از نقش‌هایِ پَراگَنده و تطهیرِ لوحِ جان از تعلّقات و وَساوِس و خَواطِر و به‌ویژه رَهانیدَنِ گِریبانِ خویش از دَستِ "عُلومِ ظاهری" و "چاره‌اندیشی‌هایِ عاقِلانه" نیز هَست؛ و صائب بی‌تَردید به هَر دو مَعنی تَوَجُّه داشته است؛ بَل اِحتِمالًا به خُصوصِ این بیتِ حافِظ نیز نَظَر داشته است که:
خاطِرَت کیْ رَقَمِ فیْض پَذیرَد؟! هَیهات!
مَگَر از نَقشِ پَراگَنده وَرَق ساده کُنی



*** تَعابیری چون شُستَنِ دَفتَر / وَرَق و در آب ریختَنِ دَفتَر و مانَندِ این‌ها، کِنایه از تَرکِ عُلومِ ظاهِری و وانِهادَنِ عَقلِ چاره‌اَندیش و دانشِ مُتَعارَف است.
حافِظ فَرمود:
بشوی اوراق اگَر هَمدَرسِ مائی
که عِلمِ عِشق دَر دَفتَر نَباشَد!



@talar_ayne
🟣

خَنده می‌بینی وَلی اَز گِریهٔ دِل غافِلی؛
خانهٔ ما اَندَرون اَبرَست و بیرون آفتاب!


‌
#فصیحی_هروی
#سور_سخن

 
این بیتِ #فصیحی_هروی را، بَرخی، این‌جا و آن‌جا، به نامِ #صائب بازمی‌خوانَند و بازمی‌نِویسَند.

@talar_ayne
🟣

وَحشیِ دارُالاَمانِ گوشهٔ تَنهایی‌ایم
دَشت دَشت از سایهٔ مَردُم گُریزانیم ما

‌

#صائب
#سور_سخن

@talar_ayne
🟣

آسودگی به گوشۀ عُزْلَت نِشَسْتن اسْت
سَرْرِشْتۀ اُمید زِ عالَم گُسَسْتن اسْت

#صائب
#سور_سخن

@talar_ayne
🔷🔸🔹لیاقتِ فایده‌بُردن از آثارِ مفاخر

«... حُکَما و عُلَما و شُعَرا و فَلاسِفه و هُنَرْمَنْدانِ بُزُرْگ تَعَلّق به نوعِ بَشَر و تَمامِ کُرۀ زَمین دارَنْد، و کَسی حَقِّ مُباهات به هَمْنوعی و هَمْنِژادیِ آنان دارَد که لیاقَتِ فایِده‌بُرْدَن اَز آثارِ خامه و نَتایِجِ فِکْر و قَریحۀ آنان را داشْته باشَد. نُهْصَدسالَست که مَقْبَرۀ اِبْنِ سینا دَر هَمَدان اسْت و عِدّه‌ای اَز أَهْلِ هَمَدان هَرْروزه اَز کِنارِ آن گُذَشْته‌اَند وَلی اَز او چه فَهْمیده‌اَنْد؟ دَر عَهْدِ خودِ اِبْنِ سینا جَمْعی اَز هَمْوَطَنانِ او به خانه‌اَش ریخْتَنْد و کِتابْخانه‌اَش را غارَت کَرْدَنْد و غالِبِ کُتُبَش به غَزْنین، پایْتَخْتِ سَلاطینِ غَزْنَوی، بُرْده شُد، و آنْ‌جا بود تا یک هَمْوَطَنِ دیگرِ اِبْنِ سینا به غَزْنین لَشْکَر کَشید و اَز جُمْلۀ خَرابی‌ها که به آن شَهْر رَسانید، یکی هَم این بود که کِتاب‌هایِ اِبْنِ ‌سینا را سوزانید! به قولِ یکی اَز رُفَقایِ صاحِب ذوق و صاحِب مَعْرِفتَم: بسیار مُضْحِک اسْت که فُلانْ بَرْزگرِ بَلْخی یا بُخارائی یا طِهْرانی یا هَمَدانی که أَصْلًا نَمی‌دانَد شیْخ رَمّال بوده یا طَبیب بوده یا وَزیر بوده یا جادوگَر و شعْبَده‌باز بوده، و نَمی‌دانَد که "فیلْسوف" نامِ يك مارْکِ اُتومُبیل اسْت یا نوعی سَماوَر، خود را به حُجَّةُ‌الْحَق، شَرَفُ‌الْمُلْك، شيْخُ‌الرَّئيس، إِمام‌ُالْحُكَما نَزْدیکْ‌تَر بدانَد تا مَثَلًا مادموازِل گواشُنِ فَرانْسَوی که دَر نافِ فَرَنگِسْتان چَنْدین سال اَز عُمْر خود را صَرْفِ مُطالَعَۀ آثارِ شیْخ و تَهیَّۀ رَسائِل و مَقالات دَرْبارۀ أَفْکار او می‌کُنَد. ... »

#مجتبی_مینوی
📚نَقْدِ حال، چ: ۱، تِهْران: شرکَتِ سِهامیِ اِنْتِشاراتِ خوارَزمی، ۱۳۵۱هـ.ش.، ص ۱۴۷.

#پند_پیران
#مفاخر
#لیاقت

@talar_ayne
اُستاد هوشَنگِ حَریرچیان، بازیگرِ تئاتر و سینِما و تلویزیون، و یکی سَرآمدانِ هُنَر در خطّه‌ٔ زنده‌رود، درگذشت.

او یکی از حَلقه‌هایِ زَرّینِ زَنجیره‌ٔ طَنزآوری و شوخ‌طَبعیِ سپاهانیانه در رَسانه‌ٔ امروز بود.

روانَش شاد باد که در این روزگارِ دُژَم بر چهره‌هایِ ایرانیان رَقَمِ لَبخَند می‌کَشید 🤲

@talar_ayne
🟣

پاسِ صُحْبَت ‌داشْتَن دَر دوزَخَم افْکَنْده بود
گوشهٔ عُزْلَت بِهِشْتِ جاودانی شُد مَرا


#صائب
#سور_سخن

@talar_ayne
🟣

خَلْق را بنْگر که چون ظُلْمانی انْد!
دَر مَتاعِ فانیی چون فانی انْد! ... ...
اَنْدَک‌انْدَک خویْ کُن با نورِ روز؛
وَرْنَه خُفّاشی بِمانی بی ‌فُروز!



#مولوی
#مثنوی
#سور_سخن
@talar_ayne
🟣

می‌رَوَد قافِلهٔ عُمْر به سُرعَت اِمْروز
ما دَر اندیشهٔ آنیم که فَردا چه کُنیم!


#صائب
#سور_سخن

@talar_ayne