قطع اینترنت در داخل ایران و طلبکاری آزادی بیان برای اکانت‌های حامی تروریسم در خارج!

جمهوری اسلامی در حالی بیش از ۵۵ روز است اینترنت را برای بیش از ۹۰ میلیون ایرانی مسدود کرده و ارتباط آن‌ها با جهان خارج را قطع کرده که این وضعیت به تعطیلی و نابودی هزاران کسب‌وکار کوچک و بزرگ و افزایش بیکاری انجامیده است؛ حالا همزمان با موج تازه مسدودسازی اکانت‌های وابسته به جمهوری اسلامی در شبکه ایکس(توییتر) و بسته شدن حساب شماری از چهره‌های شناخته‌شده، حامیان این حکومت در خارج از کشور مدعی نقض آزادی بیان شده‌اند!

💸 tavaanatech

Voices from the Dark: When Internet Cuts Off More Than Connection

"I'm deaf. I depend on hearing aid apps that need international internet to work. Without it, I can't calibrate my device, I can't update it, I can't communicate. My connection to the world has been severed."

Internet shutdowns aren't just inconvenient, for people with disabilities, they're a humanitarian crisis.
....................

صداهایی از تاریکی و قطع اینترنت

"یک فرد ناشنوا هستم و برای ارتباط با دنیای اطرافم به ابزارها و نرم‌افزارهای مرتبط با سمعک وابسته‌ام.

بسیاری از این نرم‌افزارها نیاز به اینترنت بین‌الملل برای به‌روزرسانی و تنظیم دارند. با این شرایط، نه می‌تونم سمعکم رو درست تنظیم کنم، نه به‌روزرسانی‌های لازم رو انجام بدم و نه ارتباط موثری با دیگران داشته باشم.

عملا ارتباطم با دنیای بیرون قطع شده و زندگی روزمره‌ام با مشکل جدی مواجه شده."

💸 tavaanatech

📱 نسخه اختصاصی ChatGPT برای پزشکان

شرکت OpenAI از نسخه‌ای تخصصی از چت‌بات خود با عنوان «ChatGPT for Clinicians» رونمایی کرده است؛ ابزاری که به‌طور مشخص برای کمک به پزشکان و متخصصان حوزه سلامت طراحی شده و هدف آن کاهش بار کاری و افزایش دقت در فرایندهای بالینی است.

🔸بر اساس اطلاعات منتشرشده، این نسخه به‌صورت محدود و رایگان در اختیار برخی از متخصصان حوزه سلامت قرار گرفته و تمرکز اصلی آن بر تسهیل کارهایی مانند مستندسازی پزشکی، جستجوی منابع علمی و پاسخ‌گویی به پرسش‌های تخصصی است.

یکی از ویژگی‌های کلیدی این ابزار، استفاده از مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی است که برای کاربردهای پزشکی بهینه‌سازی شده‌اند. این سیستم می‌تواند با جستجو در منابع معتبر پزشکی، پاسخ‌های مبتنی بر شواهد ارائه دهد و به پزشکان در تصمیم‌گیری‌های بالینی کمک کند. همچنین قابلیت «تحقیق عمیق» (Deep Research) به کاربران اجازه می‌دهد مقالات علمی را تحلیل کرده و گزارش‌های ساختاریافته تهیه کنند.

🔸شرکت OpenAI تأکید کرده که این ابزار صرفا به‌عنوان یک دستیار طراحی شده و جایگزین قضاوت بالینی پزشکان نیست. این موضع‌گیری در حالی مطرح می‌شود که استفاده از هوش مصنوعی در حوزه سلامت با حساسیت‌های بالایی از نظر دقت، مسئولیت‌پذیری و ایمنی همراه است.

💸 tavaanatech

The Shutdown Didn't Just Cut the Internet. It Cut Her Income

Thousands of Iranian women found something rare on Instagram, a way to earn money on their own terms. A handmade candle shop. A tutoring page. A small boutique run from a spare bedroom. Nothing fancy, but theirs.

When the shutdown hit, it was gone. No warning. Just silence where a business used to be.
............................

قطع اینترنت فقط ارتباط را قطع نکرد؛ درآمد او را هم قطع کرد

هزاران زن ایرانی در اینستاگرام چیزی کمیاب پیدا کرده بودند: راهی برای کسب درآمد با شرایط خودشان. یک فروشگاه شمع دست‌ساز، یک صفحه آموزش خصوصی، یک بوتیک کوچک که از اتاقی در خانه اداره می‌شد. چیزهای ساده‌ای بودند، اما متعلق به خودشان.

وقتی اینترنت قطع شد، همه‌چیز از بین رفت. بدون هیچ هشدار قبلی. فقط سکوتی ماند، جایی که زمانی یک کسب‌وکار وجود داشت.

#iran
#DigitalBlackOutIran‌

💸 tavaanatech

اینترنت حق همه‌ ماست

اینجا بحث سرگرمی یا شبکه‌های اجتماعی نیست؛ بحث نان شب است. هر ساعت قطعی، یعنی سفارش‌های لغوشده، مشتری‌های ازدست‌رفته، قراردادهای معلق و آینده‌ای که هر روز تیره‌تر می‌شود.

نتیجه روشن است: تعدیل نیرو، تعطیلی خاموش، بدهی‌های انباشته و موجی از ناامنی شغلی که کسی مسئولیتش را نمی‌پذیرد. این وضعیت در حقیقت تخریب عمدی معیشت مردم است.

تصویر نوشته: parimah_flowerroom


💸 tavaanatech

موشک‌هایی با کبوتر هدایت می‌شد!

در رقابت تسلیحاتی در جریان جنگ دوم جهانی، ایده‌هایی مطرح شد که امروز بیشتر شبیه داستان‌های علمی‌تخیلی به نظر می‌رسند. یکی از عجیب‌ترین آن‌ها، پروژه‌ای بود که بر اساس آن قرار بود کبوترها هدایت موشک‌ها را بر عهده بگیرند؛ طرحی که با نام Project Pigeon( کبوتر هدایتگر) شناخته می‌شود و توسط روان‌شناس آمریکایی B. F. Skinner (بی.اف. اسکینر) ارائه شد.

🔹در آن زمان، به‌دلیل نبود کامپیوترهای پیشرفته امروزی، سامانه‌های پردازش تصویر و فناوری‌های هدایت هوشمند، مهندسان به‌دنبال راه‌حل‌های جایگزین بودند. یکی از این راه‌حل‌ها، استفاده از توانایی طبیعی موجودات زنده در تشخیص الگو و هدف بود؛ ایده‌ای که به‌طور مشخص در این پروژه با تکیه بر قابلیت دیداری کبوترها دنبال شد.

در این طرح، از اصول رفتارشناسی برای تبدیل یک پرنده به سیستم هدایت استفاده شده بود. در دماغه موشک، محفظه‌ای شفاف تعبیه می‌شد و داخل آن یک یا چند کبوتر آموزش‌دیده قرار می‌گرفتند. تصویر هدف، مانند یک کشتی، از طریق لنز روی صفحه‌ای مقابل پرنده نمایش داده می‌شد. کبوترها پیش‌تر آموزش دیده بودند که به تصویر هدف نوک بزنند. هر بار نوک زدن، به‌عنوان یک فرمان کنترلی عمل می‌کرد و از طریق یک سامانه مکانیکی، مسیر موشک را اصلاح می‌کرد.

🔹نتایج اولیه آزمایش‌ها نشان می‌داد که کبوترها می‌توانند با دقت قابل توجهی هدف را تشخیص دهند و به آن واکنش نشان دهند، اما با وجود این موفقیت نسبی، این پروژه هرگز به مرحله عملیاتی نرسید. یکی از دلایل اصلی، بی‌اعتمادی بدنه نظامی به چنین موضوعی بود؛ استفاده از یک حیوان به‌عنوان سیستم هدایت کننده، برای بسیاری از تصمیم‌گیران غیرقابل اتکا به نظر می‌رسید. هم‌زمان، فناوری‌های راداری و سامانه‌های هدایت الکترونیکی با سرعت در حال پیشرفت بودند و گزینه‌هایی قابل پیش‌بینی‌تر و پایدارتر ارائه می‌دادند.

از سوی دیگر، شرایط واقعی میدان جنگ، از جمله لرزش شدید، صدا و فشارهای محیطی، می‌توانست عملکرد کبوتر را مختل کند. همچنین آموزش، نگهداری و به‌کارگیری پرندگان در مقیاس نظامی با چالش‌های جدی همراه بود. مجموعه این عوامل باعث شد این پروژه در نهایت کنار گذاشته شود و هرگز از مرحله آزمایش فراتر نرود.

🔹پروژه "کبوتر هدایتگر" امروز به‌عنوان یکی از عجیب‌ترین ایده‌های تاریخ نظامی شناخته می‌شود؛ نمونه‌ای که نشان می‌دهد در شرایطی که فناوری‌های پیشرفته در دسترس نیست، انسان تا چه حد به راه‌حل‌های خلاقانه و حتی غیرمنتظره روی می‌آورد، حتی اگر در نهایت، مسیر توسعه فناوری جهت دیگری را رقم بزند.

لینک منابع:

منبع ۱ 📎

منبع ۲ 📎


💸 tavaanatech

⚠️اگر آیفون یا آیپد دارید، آپدیت کنید

📱اپل با انتشار نسخه‌های iOS 26.4.2 و 18.7.8 یک آسیب‌پذیری جدی در سیستم اعلان‌ها را برطرف کرده است؛ نقصی که باعث می‌شد پیام‌هایی که کاربر حذف کرده یا برای ناپدید شدن خودکار تنظیم کرده بود، همچنان در حافظه داخلی دستگاه باقی بمانند.

اهمیت این مشکل زمانی آشکار شد که پلیس FBI در یک پرونده قضایی توانست از طریق پیش‌نمایش اعلان‌ها به پیام‌های حذف‌شده در پیام‌رسان سیگنال دسترسی پیدا کند. در این پرونده، کاربر هم پیام‌ها را پاک کرده بود و هم اپلیکیشن را از دستگاه حذف کرده بود، اما داده‌ها همچنان در سیستم ذخیره مانده بودند.

این رخنه نشان می‌دهد که حتی پس از حذف پیام یا فعال‌سازی قابلیت ناپدید شدن خودکار، ممکن است اطلاعات حساس از مسیر اعلان‌ها در دستگاه باقی بمانند و به یک نقطه ضعف جدی در حفظ حریم خصوصی تبدیل شوند.

اپل به کاربران iOS 26، iPadOS 26، iOS 18 و iPadOS 18 توصیه کرده است برای جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده احتمالی، دستگاه‌های خود را در سریع‌ترین زمان ممکن به نسخه‌های جدید به‌روزرسانی کنند.


💸 tavaanatech

📶 پروکسی‌های امن V2Ray 📶 و شادوساکس برای عبور از سد فیلترینگ در تلگرام- پنج‌شنبه ۳ اردیبهشت - ۱۴۰۵

🌐 بات تلگرامی بشکن برای دریافت پروکسی‌های شادوساکس، 📶 و فیلترشکن و پاسخ به پرسش‌های شما

United States
vless://98ef96cd-7f4c-420c-8feb-8f16268017e2@104.18.12.149:8443?encryption=none&security=tls&sni=turkiye-fast.rocketset.fun&alpn=h2%2Chttp%2F1.1&fp=chrome&type=ws&host=turkiye-fast.rocketset.fun&path=%2F%3Fed%3D2560#%20

Italy
vless://6ba2eac6-0ec9-44ca-a42b-a8e23aafb530@204.216.216.23:1114?encryption=none&flow=xtls-rprx-vision&security=reality&sni=yahoo.com&fp=chrome&pbk=WfkCF0eEuIoO0MyJsKOddU89QrTzCZ4y2dzCJbH99CQ&sid=79a1e14b&type=tcp&headerType=none#%20

Netherlands (Kingdom of the)
vless://48ff2b70-e180-582f-8866-d9a2edeed5f5@51.158.206.87:23576?encryption=none&flow=xtls-rprx-vision&security=reality&sni=fuck.rkn&fp=chrome&pbk=1y5h2FGWKXTJ9xLPCqPo6Mw7RxoZzh6fGkEQKNxpZ3s&sid=01&type=tcp&headerType=none#%20

United States of America
vless://8dc7722c-2767-4eea-a28b-2f8daacc07e3@yesok42v2.ip4exordir.shop:8880?encryption=none&security=none&type=grpc#%20

Cyprus
vless://8dc7722c-2767-4eea-a28b-2f8daacc07e3@45.82.251.115:8880?encryption=none&security=none&type=grpc#%20

United States of America
vless://8dc7722c-2767-4eea-a28b-2f8daacc07e3@45.82.251.116:8880?encryption=none&security=none&type=grpc#%20

Germany
vless://63f92f3c-447c-4283-80b9-0af8e164cdad@152.53.51.29:22955?encryption=none&security=reality&sni=one-piece.com&fp=chrome&pbk=9Mt_Y8J_qDb1khlieWnhDSAq-kGtLHw6aOKgkAzOMms&sid=6ba85179e30d4fc2&type=grpc&serviceName=grpc&mode=gun#%20

Netherlands (Kingdom of the)
vless://a384c715-aeb5-45e8-859b-f687ca6c083f@5.180.97.139:443?encryption=none&flow=xtls-rprx-vision&security=reality&sni=google.com&fp=chrome&pbk=wBrGfTI9PaFf966aN6KaCY0cL6QRLlop4nzNa6bJsiQ&sid=9f35da6c9412b832&type=tcp&headerType=none#%20

Germany
vless://309fa273-6579-4cb2-9143-7cad50401eba@188.34.193.153:443?encryption=none&flow=xtls-rprx-vision&security=reality&sni=www.cloudflare.com&fp=chrome&pbk=gZGVp5PUdafgsmi1gawa1yLuha_XhXRc_W9SvPiGmTY&sid=7cad5040&type=tcp&headerType=none#%20

Netherlands (Kingdom of the)
vless://e08f1ad7-0c60-446d-baec-08b3b69bb3d0@nl-90w-c.southnetworks.cloud:80?encryption=none&security=none&type=ws&path=%2FgetWorkerUpdates#%20


📢 توضیح یک نکته مهم:

پروکسی‌هایی که برای عبور از فیلترینگ و دسترسی به اینترنت جهانی منتشر می‌شوند، معمولاً بر بستر ابزارهایی مانند MTProto و Shadowsocks عمل می‌کنند و در شرایط عادی می‌توانند محدودیت‌های اعمال‌شده روی برخی سرویس‌ها را دور بزنند.

با این حال، در زمان‌هایی که اتصال ایران به اینترنت جهانی به‌صورت گسترده یا کامل قطع می‌شود و دسترسی کاربران به شبکه بین‌المللی به حداقل می‌رسد، این پروکسی‌ها نیز ممکن است امکان دور زدن شبکه داخلی (اینترانت) را نداشته باشند.

✍ Beshkan

🛡 پروکسی‌های امن MTproto برای عبور از سد فیلترینگ در تلگرام- پنج‌شنبه ۳ اردیبشهت- ۱۴۰۵

🌐 بات تلگرامی بشکن برای دریافت پروکسی‌های شادوساکس، 📶 و فیلترشکن و پاسخ به پرسش‌های شما

Switzerland
https://t.me/proxy?server=tgtgtg.net&port=8443&secret=eeccda9f95738b3be05c9f37fd957bedb16d742e7467746774672e6e6574

Germany
https://t.me/proxy?server=194.87.54.153&port=443&secret=ee926e602ac59a4b6f2ecf368c157fa4ce636c6f7564666c6172652e636f6d

Netherlands (Kingdom of the)
https://t.me/proxy?server=204.168.231.128&port=8732&secret=ee104462821249bd7ac519130220c25d09617669746f2e7275

Germany
https://t.me/proxy?server=akenai.tg&port=853&secret=ee54ce330e4690cc297d2b031ff3f288b06d742e616b656e61692e636c69636b

Finland
https://t.me/proxy?server=proxy.proxymtproto.net&port=443&secret=dd97caa3c6888366f26b12f994f02ecf1a

Finland
https://t.me/proxy?server=46.62.219.0&port=4367&secret=ee104462821249bd7ac519130220c25d096d61696c2e7275

Germany
https://t.me/proxy?server=rkn.tg&port=853&secret=ee54ce330e4690cc297d2b031ff3f288b06d742e616b656e61692e636c69636b

Finland
https://t.me/proxy?server=65.21.184.226&port=54921&secret=ee104462821249bd7ac519130220c25d096d61782e7275

Germany
https://t.me/proxy?server=proxy.datamtdatafemida.club&port=443&secret=ee353f27c43bad4054b23f2837b80c87277777772e676f6f676c652e636f6d

Netherlands (Kingdom of the)
https://t.me/proxy?server=pugoholic.ydns.eu&port=9443&secret=6a08a96f53b99a7e517a2c5cb46468be

برای استفاده سایر کاربران، دوستان و هم‌وطنان، این پروکسی‎‌ها را به اشتراک بگذارید 📇

✍ Beshkan

The Cost Nobody Is Counting

Every minute of internet shutdown in Iran costs between $50K–$300K in direct economic damage. Every day, up to $37 million gone. In just 20 days of disruption, the losses crossed $625 million, and that's only what can be measured.

What can't be measured is the business people in iran built from nothing, lost overnight. No spreadsheet has a column for that.

..............................

هزینه‌ای که کسی حسابش نمی‌کند

هر دقیقه قطع اینترنت در ایران بین ۵۰ هزار تا ۳۰۰ هزار دلار خسارت مستقیم اقتصادی به‌همراه دارد. هر روز، تا سقف ۳۷ میلیون دلار از بین می‌رود. فقط در ۲۰ روز اختلال، میزان خسارت از ۶۲۵ میلیون دلار عبور کرده؛ آن‌هم تنها بخشی که قابل اندازه‌گیری است.

آنچه قابل اندازه‌گیری نیست، کسب‌وکارهایی است که مردم ایران از هیچ ساخته بودند و یک‌شبه از دست رفت. هیچ صفحه گسترده‌ای ستونی برای ثبت این نوع خسارت ندارد.

#iran
#DigitalBlackOutIran‌


💸 tavaanatech

نمونه‌ای از تعهدنامه برای دسترسی به اینترنت جهانی در محیط کار

نمونه‌ای از تعهدنامه دسترسی به اینترنت جهانی برای صاحبان کسب‌وکار؛ دسترسی‌ای که منوط به ارائه تعهد شده است.
در متن این تعهدنامه تأکید شده که دارنده آن باید از واگذاری سیستم یا دسترسی اینترنت به دیگران خودداری کند.

این فرم توسط زینب صفر، روزنامه‌نگار، در حساب ایکس او منتشر شده و او در توضیح آن نوشته:

«این نمونه تعهدنامه دسترسی به اینترنت بین‌الملل و بدون فیلتر در محل کاره.
اینترنت آزاد حق شهروندی تک تک ماست. مثل آب و برق و... .تصور کنید برای برخورداری از آب یا برق چنین تعهدی از شما بخوان!
شاید ندونید اما این حجم تحقیر حتما سیلی محکمی خواهد شد.»

در حالی که کشورهای همسایه با سرعتی بالا به سمت نسل‌های جدید ارتباطات و هوش مصنوعی حرکت می‌کنند، اینجا سرمایه کشور صرف طراحی فرم‌های «تعهدنامه» و «اجازه‌نامه» برای دسترسی به بدیهی‌ترین حقوق انسانی می‌شود. این کاغذبازی‌های امنیتی، هیچ نتیجه‌ای جز فرار صاحبان مشاغل، ناامیدی کارآفرینان و انزوای بیشتر کشور ندارد.

اما نکته مهم که برخی از کاربران نیز به آن اشاره کرده‌اند این است که:
سیاست‌گذاران باید بدانند که این حجم از تحقیر و محدودیت مردم ایران، بی‌پاسخ نمی‌ماند!
کاربران به درستی هشدار می‌دهند که این سیلی تحقیر، لزوما در فضای مجازی باقی نمی‌ماند؛ بلکه خود را در قالب خشم فروخورده‌ای نشان می‌دهد که هزینه آن برای حاکمان ایران، بسیار سنگین‌تر از فواید پوشالی فیلترینگ و اینترنت طبقاتی خواهد بود.


💸 tavaanatech

بهشتِ دزدیده‌شده

از دهه ۱۹۸۰ میلادی، شهادت‌ها و گزارش‌های متعددی از زندان‌های جمهوری اسلامی ایران منتشر شده که از اشکالی از خشونت فراتر از اعدام خبر می‌دهند.
بر اساس این روایت‌ها، گفته شده است که زنان جوانی که باکره بودند، پیش از اعدام به ازدواج موقت («صیغه») وادار می‌شدند، با این توجیه که فرد باکره مستقیم به بهشت می‌رود. سپس به آن‌ها تجاوز می‌شد و بعد اعدام می‌شدند.
در برخی موارد، خانواده‌ها بعداً پیکر دختران خود را همراه با مبلغی ناچیز به‌عنوان «مهریه» یا سندی دریافت می‌کردند؛ سندی سرد از آنچه پیش از مرگ بر آن‌ها گذشته بود.
شهادت‌های دیگر و گزارش‌های حقوق بشری همچنین از خشونت جنسی علیه زنان زندانی به‌عنوان ابزاری برای تحقیر و کنترل خبر داده‌اند؛ اقداماتی که با اصطلاحاتی مانند «مجاز» یا «غنیمت جنگی» توجیه می‌شدند.
این اقدامات به نام جمهوری اسلامی و در چارچوب ساختار آن انجام شده‌اند و الگوهای مشابهی در سال‌های اخیر نیز در گزارش‌ها دیده می‌شود. اعدام و خشونت پیرامون آن، بخشی از همین ساختار است.

طرح: پونه نیک

💸 tavaanatech

Iran's Internet: A Right for None, A Privilege for the Few

Iran's internet blackout has now passed 53 consecutive days, the longest nationwide shutdown ever recorded. While 90 million citizens are cut off, regime loyalists hold special "white SIM cards" with full, unrestricted access.

.................................

اینترنت ایران: حقی برای هیچ‌کس، امتیازی برای عده‌ای محدود
خاموشی اینترنت در ایران اکنون از ۵۳ روز متوالی عبور کرده؛ طولانی‌ترین قطع سراسری اینترنت که تاکنون ثبت شده است. در حالی که ۹۰ میلیون شهروند از دسترسی محروم شده‌اند، افراد وفادار به حکومت به «سیم‌کارت‌های سفید» ویژه‌ای دسترسی دارند که امکان اتصال کامل و بدون محدودیت را فراهم می‌کند.

#iran
#DigitalBlackOutIran‌

💸 tavaanatech

حمید رسایی: اینترنت بلای جان ماست!

در حالی که بیش از ۵۶ روز از قطعی سراسری اینترنت در ایران می‌گذرد و دسترسی به شبکه جهانی عملا به سطحی محدود و گزینشی رسیده، حمید رسایی در گفت‌وگویی با یکی از رسانه‌های داخلی با لحنی بحث‌برانگیز مدعی شده است:

«اینترنت بلای جان ماست؛ چرا باید از سیستم‌عامل اندروید استفاده کنیم؟ چین و روسیه سیستم‌عامل‌های خودشان را دارند. بسیاری از اطرافیان ما در حال مهاجرت به شبکه‌های داخلی هستند.»

اینترنت برای شما «بلای جان» است، چون ویترین ریاکاری‌تان را شکسته است. هراس شما از اندروید و پلتفرم‌های جهانی، دغدغه امنیت ملی نیست؛ بلکه ترس از دوربینی است که جنایت را ثبت می‌کند!

از طرفی دم زدن از الگوبرداری از چین و روسیه در حوزه فناوری، آن هم توسط مهره‌هایی که حتی توانایی تولید یک نرم‌افزار پایدار داخلی را ندارند، چیزی جز فریب نیست. چین اگر سیستم‌عامل یا شبکه بومی دارد، پشتوانه آن یک زیرساخت عظیم اقتصادی و تکنولوژی است، نه شعارهای توخالی و بودجه‌خواری‌های بی‌پایان. شما که در مدیریت نان و آب مردم درمانده‌اید، چگونه از استقلال در پیچیده‌ترین لایه‌های تکنولوژی صحبت میکنید؟

شاید لازم به یادآوری باشد که در زمان وزارت آذری جهرمی، ادعای ساخت سیستم عامل اندروید ایرانی شد و با صرف میلیاردها تومان، نه تنها به نتیجه ای نرسید، بلکه مورد تمسخر و مضحکه کارشناسان و اهل فن قرار گرفت.

یکی از کاربران در واکنش به این ویدئو نوشته:

«درست میگن دقیقا، بلای جون آخوندای بیسواد شده!»

💸 tavaanatech

⁨ آفتابه اتمی!

طرح: حنیف بهاری

💸 tavaanatech

۸ هفته خاموشی؛ پنجاه و هفت روز قطع اینترنت و خاموشی صدای مردم ایران

نت‌بلاکس:
«دقیقا هشت هفته از ۲۸ فوریه می‌گذرد؛ زمانی که ایران با تصمیم حاکمیت وارد یک خاموشی سراسری اینترنت شد.
این اختلال اکنون وارد پنجاه‌وهفتمین روز خود شده و از ۱۳۴۴ ساعت گذشته است؛ وضعیتی که صدای مردم ایران را خفه کرده، ارتباط خانواده‌ها و دوستان را قطع کرده و همزمان به اقتصاد کشور آسیب جدی وارد می‌کند.»

بر اساس داده‌های نهادهای پایش اینترنت مانند NetBlocks، این قطعی در هفته‌های اخیر به یکی از طولانی‌ترین خاموشی‌های سراسری اینترنت در یک کشور متصل به شبکه جهانی تبدیل شده است.

💸 tavaanatech

خاموشی مطلق؛ فروپاشی معیشت دیجیتال ایران

داستان اینترنت در ایران، داستان تلاش و دوام میلیون‌ها نفر است که با وجود تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی، راهی برای کسب درآمد پیدا کرده‌اند. سال‌ها محدودیت در دسترسی به خدمات مالی، فناوری و ابزارهای جهانی باعث شد پلتفرم‌هایی مثل اینستاگرام و تلگرام از یک ابزار سرگرمی فراتر بروند و به منبع درآمد و گذران زندگی بسیاری از مردم تبدیل شوند. اما خاموشی و اختلالات گسترده اینترنت، تاثیر جدی و مستقیمی بر این مسیر گذاشته و زندگی بسیاری را تحت فشار قرار داده است.

طبق داده‌های موجود، بیش از ۹ میلیون ایرانی در اینستاگرام فعالیت اقتصادی داشتند. این فعالیت‌ها از فروش گل‌های خانگی و لباس دست‌دوز تا خدمات آموزشی، مشاوره روانشناسی، بازاریابی و فروشگاه‌های متنوع را در بر می‌گرفت. کسب‌وکارهای اینستاگرامی و تلگرامی، پاسخ عملی مردم به شرایط وخیم اقتصادی تحت تحریم بود؛ سرمایه‌ای اندک، بدون نیاز به ثبت رسمی، با بازاری ارزان‌قیمت و در دسترس.

در سال‌های منتهی به ۱۴۰۱، تجارت آنلاین ایران رشد چشمگیری داشت. سهم تجارت آنلاین از کل تجارت کشور از ۱.۳ درصد در سال ۱۳۹۶ به ۵ درصد در سال ۱۴۰۰ رسید. برآورد دولتی تنها برای سال ۲۰۲۱ نشان می‌داد که کسب‌وکارهای ایرانی سالانه تا ۸۳۳ میلیون دلار از طریق شبکه‌های اجتماعی فروش داشتند.

اینستاگرام، که رسما سال‌هاست فیلتر است اما با فیلترشکن استفاده می‌شد، به ستون فقرات خرده‌فروشی آنلاین کشور تبدیل شده بود. حدود ۷۰۰ هزار صفحه فروشگاهی فعال در این پلتفرم وجود داشت که هر کدام به طور متوسط حداقل ۱.۲ شغل ایجاد کرده بودند.

🔸بحران ۱۴۰۱؛ اولین شوک بزرگ

با آغاز اعتراضات پس از قتل مهسا امینی در شهریور ۱۴۰۱، محدودیت‌های اینترنتی به شدیدترین سطح از ۱۳۹۸ رسید. اینستاگرام و واتس‌اپ فیلتر شدند، شبکه‌های موبایلی تا حد زیادی قطع شدند و کاربران اینترنت همراه فقط به سایت‌های داخلی دسترسی داشتند.

تقاضا برای وی.پی.ان در اواخر شهریور و اوایل مهر بیش از ۳هزار درصد رشد کرد٬ اما حتی این هم راه‌حل نبود؛ مشتریان، دیگر آن‌جا نبودند. برای صاحب کسب‌وکاری که ۹۰ درصد فروشش را از دست داده، دیگر دسترسی به اینترنت فایده‌ای ندارد. محاسبات نشان می‌داد قطعی و اختلال اینترنت در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ حدود ۱.۶ میلیارد دلار به اقتصاد ایران زیان وارد کرد.

🔸خاموشی مطلق ؛ رکورد جهانی ننگین

اما بدترین بحران در زمستان ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ رخ داد. پس از خیزش سراسری دی ۱۴۰۴ و سرکوب دگرباره شهروندان معترض توسط حکومت، ارتباط اینترنتی کشور با شبکه جهانی برای مدتی طولانی قطع شد (این قطعی تا کنون که در اردیبهشت ۱۴۰۵ هستیم ادامه دارد). این قطعی رکورد طولانی‌ترین اختلال سراسری اینترنت در جهان را با عبور از مرز هزار ساعت به نام ایران ثبت کرد. برآوردهای رسمی از خسارت هزار میلیارد ریالی (معادل حدود ۶۲۵میلیون دلار) به اقتصاد دیجیتال، طی تنها ۲۰ روز اختلال حکایت دارد. برخی ناظران نیز رقم زیان مستقیم روزانه را بین ۳۰ تا ۳۷ میلیون دلار تخمین زدند.

اما اعداد فقط بخشی از واقعیت را روایت می‌کنند. مثلا یک گلفروش اینستاگرامی که سال‌ها برای ساختن صفحه خود وقت گذاشته، با قطعی اینترنت نه فقط فروشش صفر می‌شود، بلکه ارتباطش با مشتریانی که با هزار سختی جذب کرده نیز قطع می‌گردد. این سرمایه اجتماعی بازگشت‌پذیر نیست؛ امری که عمدتا در محاسبه‌ها و عدد و رقم‌ها دیده نمی‌شود.

ادامه مطلب 📱

💸 tavaanatech