فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
درگذشت استاد ارجمند ودوست گران‌قدر، مرحوم آقای دکتر اسماعیل یزدی، سبب تأسف واندوه بسیار شد.
شادروان دکتر اسماعیل یزدی، علاوه بر تبحر و استادی در رشتۀ دندان‌پزشکی، از علاقه‌مندان پروپاقرص زبان فارسی علمی بود ونزدیک به بیست سال با گروه واژه گزینی فرهنگستان زبان وادب فارسی همکاری داشت وعضو شورای واژه گزینی فرهنگستان بود.
بی گمان شخصیت فرهیخته وقابل احترام او از یادها نخواهد رفت.
فقدان این استاد دانشمند وخدمتگزار را به بازماندگان ودوستان وشاگردان ایشان، به‌ویژه به فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، تسلیت می گوییم.

غلامعلی حداد عادل
جمعه، بیست وسوم اسفند نودوهشت
@theapll
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۷

شصت و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (اسفند ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: راهکارهایی برای کارا کردن آموزش زبان فارسی در دانشگاه‏ها (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ نقد و تحلیلی بر پیشگفتار کتاب نونگاشت فارسی متوسطۀ دوم (دکتر حسین یاسری)؛ معرفی رسالۀ (۶): «ارزشیابی آزمون امزا (مهارت نوشتن) و تحلیل مقایسه‌ای آن با آزمون NAEP و تحلیل خطاهای نوشتاری دانش‌آموزان پیش‌دانشگاهی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۳۹۲ ـ ۱۳۹۳»؛ آشنايي با دانشگاه‌هاي ايران و جهان (۴۱): کرسی‏های زبان فارسی در چین (بخش دوم) (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ معرفی کتاب درسی: فارسی و دستور زبان پسران برای سال ۵ دبستان (۱۳۳۷ش) (محدثه طاهری)؛ رویدادهای ادبی: روزشمار رویدادهای ادبی بهمن ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی وقتی گریبان عدم با دست خلقت می‌درید (افشین یداللهی)؛ سالنمای موضوعی خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی سال ۱۳۹۸ (خبرنامه‌های شمارۀ ۵۶ تا ۶۷) (گیتی قریب).

علاقه‌مندان می‌توانند شصت و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.

http://apll.ir/1398/12/28/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-22
http://apll.ir/wp-content/uploads/2020/03/khabarname67.pdf
@theapll
پیام تسلیت دکتر غلامعلی حدّاد عادل به‌مناسبت درگذشت استاد حسن انوشه

استاد حسن انوشه، نویسنده، پژوهشگر تاریخ، زبان و ادبیات فارسی و سرپرست گروه نویسندگان دانشنامهٔ ادب فارسی، به علت بیماری سرطان ظهر امروز، ۲۳ فروردین‌ماه، در سن ۷۶ سالگی درگذشت. به همین مناسبت، دکتر غلامعلی حدّاد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت. متن پیام مذکور به این شرح است:

بسمه‌تعالی
درگذشت شادروان حسن انوشه مایهٔ تأثر و تأسف آشنایان و دوستداران آن مرحوم است. وی پژوهشگری پرکار بود که با تألیف و ترجمهٔ کتاب‌های فراوان ميراث سودمندی از خود در زمینهٔ زبان و ادب فارسی در خارج از مرزهای ایران کنونی، و نیز در زمینهٔ تاریخ ایران، به جا گذاشت.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت ایشان را به اهل ادب و بازماندگان آن مرحوم تسلیت می‌گوید و برای وی از خداوند کریم آمرزش و آرامش روان مسئلت می‌کند.

غلامعلی حدّاد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
و بنیاد سعدی
۱۳۹۹/۱/۲۳
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۸

شصت و هشتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (فروردین ۱۳۹۹) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: آموزش زبان فارسی بدون آموزش ادبیات بی‏‌ثمر است (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ مقالۀ ویرگول و برخی مسائل اساسی در كاربرد آن (دکتر سیده ‏زیبا بهروز)؛ استاد انوشه زیست و انوشه مرد (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ معرفی کتاب نگارش «تاریخ ادبیات ایران و قلمرو زبان فارسی» با رویکرد ژانری (دکتر سید مهدی زرقانی)؛ کتاب وانۀ کوردی؛ آشنایی با دانشگاه‌های ایران و جهان (۴۲): دانشگاه راجشاهی (مینا گلستانی)؛ آشنایی با رسانه‌های مجازی (۸): آموزش درست‌نویسی در فضای مجازی متنوک (فرناز صادقی)؛ نامه‌های رسیده: آموزش غلط تشخیص هسته و وابسته‌ در کتاب‌های فارسی دورۀ اول متوسطه (دکتر محسن احمدوندی)؛ مباحث آموزشی (۱۰): ویروس کرونا زمینه‌ای برای استفاده از فنّاوری‌های نوین (آموزش برخط و تلویزیون‌های هوشمند) در امر آموزش زبان و ادبیات فارسی (گیتی قریب)؛ برگزاری مسابقۀ برابریابی برای کرونا در مدارس تبریز؛ روزشمار رویدادهای ادبی اسفند ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ معرفی علی کفشگر (امیر) به همراه گزیدۀ اشعار؛ معرفی کتاب درسی: دستور آموزگار برای سال ششم ابتدایی(۱۲۹۸ش) (محدثه طاهری)؛ شعر پایانی: خط خون (علی موسوی گرمارودی).

علاقه‌مندان می‌توانند شصت و هشتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/04/khabarname68.pdf
@theapll
درگذشت شادروان نجف دریابندری

نجف دریابندری (۱ شهریور ۱۳۰۸ ـ آبادان/ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۹ ـ تهران) مترجم و نویسندهٔ معاصر ایرانی، درگذشت. آن‌گونه که خود در زمان حیاتش گفته بود وی متولد ۱۳۰۷ در محلۀ حمام جرمنی آبادان بوده، اما به دلایلی سال تولدش در شناسنامه ۱۳۰۸ ثبت شده بوده است.

نجف دریابندری از جملۀ مترجمان چیره‌دستی بود که در این حرفه به‌صورت تجربی بالیده بود و تحصیلات دانشگاهی‌ای در این زمینه نداشت و زبان انگلیسی را نیز به‌صورت خودآموز فراگرفته بود. وی در این باره گفته بود: «ترجمه علم نیست، بلکه عمل است و کاری است که آدم با آموزش منظم یا غیرمنظم یاد می‌گیرد و در هر حال از راه آزمایش و خطا. ترجمۀ خوب ترجمه‌ای است که مترجم بتواند متن را به صورتی ترجمه کند که خود نویسنده اگر هم‌زبان مترجم بود آن متن را به آن صورت می‌نوشت. مترجمی که به این نظریه مجهز شد یک‌راست می‌رود توی جلد نویسنده و درست مانند خود او می‌نویسد.»

سازمان میراث فرهنگی ایران، در سال ۱۳۹۶، او را به‌عنوان گنجینۀ زندۀ بشری در میراث «خوراک»، در فهرست حاملان میراث ناملموس (نادره‌کاران) ثبت کرد. وی همچنین به‌مناسبت ترجمۀ آثار ادبی امریکایی، جایزۀ تورنتون وایلدر را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرده بود. ترجمهٔ برخی از آثار ارنست همینگوی، نظیر کتاب وداع با اسلحه، از جملۀ شاهکارهای دریابندری است. وی هم‌زمان با چاپ این کتاب در سال ۱۳۳۳، به دلیل فعالیت‌های سیاسی در آبادان به زندان افتاد و بعد از یک سال به زندان تهران منتقل شد. دریابندری در زندان به مسائل فلسفی علاقه‌مند شد و در مدت حبس کتاب تاریخ فلسفۀ غرب، اثر برتراند راسل را ترجمه کرد. وی پس از تحمل چهار سال حبس، در سال ۱۳۳۷ از زندان آزاد شد.

وی در نهایت به‌عنوان سردبیر در انتشارات فرانکلین مشغول به کار شد و در آنجا به ترجمۀ آثار ادبی رمان‌نویسان و نمایشنامه‌نویسان معروف امریکایی پرداخت و کتاب‌هایی همچون پیرمرد و دریا، اثر ارنست همینگوی، و هاکلبری فین، اثر مارک توین را ترجمه کرد. وی به مدت هفده سال با مؤسسۀ فرانکلین همکاری کرد و پس از آن برای ترجمۀ متون فیلم‌های خارجی با سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران قرارداد بست، اما پس از انقلاب اسلامی از این کار نیز کناره گرفت و به‌طور جدی به ترجمه و تألیف پرداخت. از جملۀ آثار وی می‌توان به ترجمۀ کتاب‌های یک گل سرخ برای امیلی و گوربه‌گور، نوشتۀ ویلیام فاکنر، رگتایم و بیلی باتگیت اثر دکتروف، معنی هنر، از هربرت رید، و پیامبر و دیوانه، نوشتۀ جبران خلیل جبران اشاره کرد. دریابندری از فارسی به انگلیسی هم ترجمه‌هایی دارد، از جمله برگردانِ نیمی از نسخه‌ای از اشغالِ بهرام بیضایی و ترجمۀ بیشترِ کتابِ درد بی‌خویشتنیِ خودش، که هیچ‌کدام هنوز منتشر نشده است.

در کارنامۀ شادروان نجف دریابندری این تألیفات نیز به چشم می‌خورد: از این لحاظ (مجموعۀ مقدمه‌های دریابندری بر ترجمه‌هایش)؛ افسانه اسطوره: شرح چند نظریه در افسانه‌شناسی و نقد یک اصطلاح؛ کتاب مستطاب آشپزی، با همکاری فهیمه راستکار؛ به عبارت دیگر: مجموعۀ مقاله‌ها؛ درعین‌حال: مجموعۀ مقاله‌ها؛ درد بی‌خویشتنی: بررسی مفهوم الیناسیون در فلسفۀ غرب؛ یک گفت‌وگو، با همکاری ناصر حریری؛ گفت‌وگو با نجف دریابندری، با همکاری مهدی مظفر ساوجی.

https://bit.ly/3ca5rqc
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
@theapll
پیام دکتر غلامعلی حدّاد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی.
@theapll
مجموعۀ تلویزیونی «چایخانۀ‌ هم‌زبان» و مراقبت از زبان فارسی

از اوایل اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۹، شبکۀ یک سیما پخش مجموعه‌ای نمایشی را، با محوریت پاسداشت زبان فارسی، آغاز کرده است. این مجموعه که از سال ۹۷ پیش‌تولید آن شروع شده بود، به کارگردانی علی عمرانی و تهیه‌کنندگی محمد رحیمی ساخته شده است و در ۲۶ قسمت پانزده‌دقیقه‌ای و در قالب طنز، به قلم نسیم خراشادی‌زاده، روایت می‌شود.

«چایخانۀ هم‌زبان» دو شخصیت اصلی و ثابت دارد که خواهر و برادری به نام‌های ترنگ و بهرنگ هستند. بهرنگ (علی تاجمیر) که دانش‌آموختۀ رشتۀ زبان و ادبیات فارسی و عاشق این رشته است، دستگاهی ساخته و آن را در چایخانه گذاشته است که این دستگاه گفتار افراد را تصحیح می‌کند، اما خواهر او، ترنگ (آلاله زارع‌طلب)، درست در نقطۀ مقابل اوست. کشمکش این دو و رفتار شخصیت‌هایی که به چایخانه می‌آیند، خط اصلی قصه را تشکیل می‌دهد.

این مجموعه به‌صورت روزانه و در حدود ساعت ۱۸ پخش و در ساعت‌های ۷:۱۵ و ۱۳:۱۵ نیز بازپخش می‌شود.
@theapll
توضیح فرهنگستان دربارۀ واژه‌های مرتبط با بیماری کوید ـ ۱۹

فرهنگستان در تاریخ، هفتم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۹، طی نامه‌ای به رئیس‌جمهور محترم تعدادی از واژه‌های بیگانه‌ای را که در چند ماه اخیر به دلیل شیوع کوید ـ ۱۹ از طریق مسئولان در رسانه‌ها به کار رفته است، همراه با معادل‌های آن‌ها، اعلام کرد و خواستار آن شد که تذکر لازم از سوی ایشان به تمامی نهادهای ذی‌ربط داده شود. روگرفت این نامه برای وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رئیس محترم ستاد مقابله با کرونا در کلان‌شهر تهران و رئیس محترم صداوسیما نیز ارسال شد.
این ‌نامه توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرد که در جای خود مایۀ خوشوقتی و تشکر است؛ هرچند، فقط به صفحۀ اول این فهرست توجه شده بود که در آن یک اشتباه کوچک حروف‌نگاری نیز وجود داشت. در این جدول «پنومونی» به‌جای پنومونیک ذکر شده و معادل‌های ریوی و شُشی در برابر آن آمده است. برای اصلاح این اشتباه و همچنین ارائۀ اطلاعات بیشتر در مورد واژه‌ها، فهرست جدیدی تهیه شده است. اضافه می‌کند که فرهنگستان در صدد تهیۀ فرهنگ اصطلاحاتی است که با شیوع بیماری کرونا وارد زبان عموم و متخصصان خواهد شد. امید است این فرهنگ در آینده‌ای نه‌چندان دور منتشر شود و در اختیار مسئولان و علاقه‌مندان به زبان فارسی قرار گیرد.
apll.ir/1399/02/31/توضیح-فرهنگستان-دربارۀ-واژه%e2%80%8cهای-مرتب/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar.jpg
@theapll
ادبیات تطبیقی ـ شمارۀ ۱۸

هجدهمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی، ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان، بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی قرار گرفت.
عناوین مقالات و نویسندگان هجدهمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی بدین شرح است: «تحلیل تطبیقی لالایی‌های فارسی و انگلیسی از منظر فرانقش اندیشگانی»، مریم جلالی؛ «نقش ادبیات داستانی ترجمه شده در نظامگان ادبی فارسی»، ابوالفضل حری؛ «بررسی تطبیقی افسانۀ هندی و کِرَم اوروَشی کالیداس و اساطیر یونان با تکیه بر نظریات میرجا الیاده»، آسیه ذبیح‌نیا عمران، ماندانا منگلی، سید اختر حسین ‌کاظم؛ «تبارشناسی منظومۀ روسلان و لودمیلای آلکساندر پوشکین و مقایسۀ تطبیقی آن با چهار منظومۀ غنایی فارسی بر مبنای نظریۀ ریخت‌شناسی پراپ»، حسین شیخی، فاطمه طاهری،‌مریم موسوی؛ «ادبیات تطبیقی به کجا می‌رود؟»، جاناتان د. کالر، ترجمۀ فرزانه‌سادات علوی‌زاده، «بررسی تطبیقی مفهوم جبرگرایی در آثار امیل زولا و محمود دولت‌آبادی»، محمدرضا فارسیان،‌سیده نجمه علوی؛ «اسطورۀ جمشید و اساطیر دیگر ملل»، روح‌الله هادی، عادله رحمانی.
علاقه‌مندان می‌توانند این شماره از مجلۀ ادبیات تطبیقی را از اینجا بارگیری کنند.
apll.ir/1399/02/31/ادبیات-تطبیقی-ـ-شمارۀ-۱۸/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/05/B310299.jpg
پیام تسلیت دکتر غلامعلی حدّاد عادل به محمدکاظم کاظمی، عضو وابستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

مطلع شدیم که محمدکاظم کاظمی، شاعر افغانستانی و عضو وابستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به سوگ از دست دادن مادر نشسته است. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حدّاد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی این ضایعه را به ایشان تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی
شاعر ارجمند و عضو وابستهٔ محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی،
درگذشت مادر ارجمندتان را به شما و دیگر بازماندگان تسلیت می‌گویم.
برای شما صبر جمیل و برای آن تازه‌گذشته رحمت و مغفرت مسئلت می‌کنم.
غلامعلی حدّاد عادل
@theapll
پیام تسلیت رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌مناسبت درگذشت استاد جوره‌بیک نذری

جوره بیک نذری، نویسندۀ شهیر اهل تاجیکستان و مدیر ادارۀ میراث خطی فرهنگستان علوم ملی تاجیکستان، در ۷۴سالگی در شهردوشنبه درگذشت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عدل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت این استاد گران قدر را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:

به نام خدا
درگذشت دوست فقید، استاد جوره‌بیک نذری، هنرمند سرشناس و عضو وابستۀ فرهنگستان علم‌های تاجیکستان و رئیس شعبۀ آثار خطی پژوهشگاه شرق‌شناسی، مایهٔ تاسف و اندوه این‌جانب شد.
مرحوم جوره‌بیک نذری از نخستین روزهای استقلال تاجیکستان، با عشق و علاقه به فرهنگ مشترک ایران و تاجیکستان، از هیچ تلاشی در زمینۀ پیوند فارسی‌زبانان فروگذاری نکرد و در سال‌هایی که رئیس پژوهشگاه شرق‌شناسی بود همواره منشأ خیر و خدمات ارزنده در حوزۀ ادبیات فارسی و نسخه‌های خطی بود که نشر مجدد نوادرالوقایع احمد دانش از کارهای اخیری بود که زیر نظر ایشان به انجام رسید.
این‌جانب درگذشت این استاد عزیز را به خانوادۀ آن مرحوم و جامعۀ فرهنگی تاجیکستان تسلیت عرض می‌کنم و برای او غفران الهی و برای بازماندگان صبر را از خداوند متعال خواستارم.
غلامعلی حداد عادل

استاد جوره‌بیک نذری به مدت ۴۵ سال مدیر ادارۀ میراث خطی فرهنگستان علوم ملی تاجیکستان بود. وی از رسالۀ دکتری خود را در موضوع «مکتبی شیرازی و داستان لیلی و مجنون»، در سال ۱۹۷۴ دفاع کرد. برخی از آثار او، از جمله نامه‌نگاری درشاهنامۀ فردوسی و لیلی و مجنون مکتبی شیرازی در کشور ایران منتشر شده است.
https://bit.ly/3d3UB5m
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ــ شمارۀ ۶۹

شصت و نهمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (اردیبهشت ۱۳۹۹) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: اهمیت آموزش واژگان پایه در دبستان (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ گفت‌وگو با مؤلفان کتاب‌های درسی (۳۵): دکتر محمد سلحشور (گیتی قریب)؛ معرفی ماهنامۀ انشا و نويسندگی (آذرماه ــ شمارۀ ۱۱۰ و دی‌ماه شمارۀ ۱۱۱) (عبدالحسین موحد)؛ معرفی کتاب‌‏های آموزش زبان فارسی در خارج از ایران (۲۱): ELEMENTARY PERSIAN GRAMMAR (دکتر سیده ‏زیبا بهروز)؛ نقد و تحليل متون درسي (۳۵): درس «خندۀ تو» و «عشق جاودانی» سال دوازدهم (عبدالحسین موحد)؛ آشنایی با رسانه‌های مجازی (۹): نسخۀ برخط فرهنگ جامع زبان فارسی (دکتر معصومه حاجی‌زاده)؛ معرفی رسانۀ درست‌نویسی «ویراستاران» (فرناز صادقی)؛ پَنام (پیشنهادی به فرهنگستان زبان و ادب فارسی) (حسین مسرّت)؛ درگذشت سوسن طاقدیس: «سوسن، گلی که در طاقدیس ادبیات کودک و نوجوان ایران شکفت (داستان دو داستان او در کتاب‌های درسی)»؛ پیام تسلیت دکتر غلامعلی حداد عادل به‌مناسبت درگذشت استاد حسن انوشه؛ توضیح فرهنگستان دربارۀ واژه‌های مرتبط با بیماری کوید ــ ۱۹؛ درگذشت شادروان نجف دریابندری؛ اخذ مجوز مجلۀ علمی‌ ــ تخصصی آموزش زبان فارسی به کودکان دو یا چندزبانه؛ معرفی کتاب درسی فارسی سال اول دبیرستان (۱۳۴۲ش) (محدثه طاهری)؛ رویداد ادبی نشانی رسانه‌های مجازی (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی: کلاس انشا (قیصر امین‌پور).

علاقه‌مندان می‌توانند شصت و نهمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/05/B060399.jpg
apll.ir/1399/03/06/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-23/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/05/khabarname69.pdf
@theapll
پیر عافیت‌اندیش

شاید که چشم چشمه بگرید به های‌های
بر بوستان که سرو بلند از میان برفت

استاد علی پیرنیا، مترجم، نویسنده، محقق و مصحح حوزۀ زبان و ادب فارسی، در بامداد سوم خرداد ۱۳۹۹ به سرای باقی شتافت.
نسب او به پیر عبدالوهاب نایینی، از عرفای دورۀ قاجار می‌رسد. اعقاب پیر عبدالوهاب سه نام فامیلی برگزیدند: پیرنیا، پیرنیاکان و پیرزاده. بسیاری از آنان از رجال نامدار در عرصۀ سیاست و فرهنگ و هنر شدند و به مناصب عالی دست یافتند، چنان که معروف و مشهورند.
استاد پیرنیا در اول تیر ۱۳۱۳ در کرمان به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را تا کسب دیپلم در زادگاهش گذراند. چندی در کرمان، ماهان و بم آموزگار بود. در اوایل دهۀ سی در رشتۀ زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه تهران پذیرفته شد. دکتر پازارگادی و صورتگر از جملۀ استادان او بودند.
پیرنیا مدتی در دبیرستان‌های تهران تدریس کرد و به سبب تسلط بر زبان انگلیسی، به‌عنوان مترجم هم‌زمان، در مراسم رسمی دولتی و فرهنگی از او دعوت می‌شد. استاد با مؤسسۀ فرانکلین و انتشارات آموزشی نیز همکاری داشت و مدتی معاون سردبیر و سپس سردبیر مجلۀ آموزش‌وپرورش شد.
در ۱۳۵۵، به دعوت وزارت فرهنگ و هنر، به پاکستان رفت و ریاست مرکز تحقیقات زبان فارسی را بر عهده گرفت. او در این مرکز و برخی مراکز آموزشی و دانشگاهی پاکستان، به تدریس زبان فارسی پرداخت. استاد پیرنیا همچنین به کشور هند و کشور افغانستان مأموریت یافت و در رایزنی فرهنگی آن کشورها در اعتلای زبان و ادبیات فارسی همّت بسیار کرد. وی در ۱۳۵۹ به ایران بازگشت و بازنشسته شد، اما فعالیت فرهنگی او، بنا بر دعوت مراکز فرهنگی شبه‌قاره، کمابیش، ادامه یافت.
در ۱۳۷۶، به دعوت فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی به همکاری پرداخت.
از استاد پیرنیا آثار ارزشمندی به چاپ رسیده است. علاوه بر مقالات استاد در مجلۀ آموزش‌وپرورش و دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، می‌توان به این آثار اشاره کرد:
ترجمۀ بیست سال در ایران (روایت یک زندگی در دوران سه پادشاه قاجار)، اثر جان ویشارد؛
ترجمۀ تأثیر اسلام در فرهنگ هند، نوشته تارا چند؛
تصحیح همایون‌نامه، سرودۀ حکیم زجاجی در سه مجلد.
استاد پیرنیا به معنای واقعی استادی گران‌قدر، مبادی آداب و با عزت نفس بود. وجود او نمونۀ متعالی انسانی بود آراسته به ادب نفس و درس. در رفتار و کردار مواظبت داشت. اهل ادّعا نبود. در یک سخن، به‌واقع پیر بود. ضایعۀ درگذشت او یقیناً برای اهل فرهنگ و اخلاق اسفبار و اندوهناک است.
پیکر نازنین استاد پیرنیا در روز یکشنبه، چهارم خرداد، در قطعۀ چهار بهشت زهرا، در حالی در آغوش پدرش جای گرفت که اشک حاجب دیدار بود. یاد استاد پیرنیای عزیز و ارزش‌های وجودی او در ذهن و ضمیر ارادتمندان و دوستداران و اهالی فرهنگ جاودان است.
چگونه باز کنم بال در هوای وصال
که ریخت مرغ دلم پر در آشیان فراق
جعفرشجاع کیهانی
apll.ir/1399/03/07/پیر-عافیت%e2%80%8cاندیش/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/05/Y070399.jpg
@theapll
فراخوان انتخاب برگزیدگان ادبی کشور

بنیاد ملی نخبگان، بر اساس آیین‌نامۀ «شناسایی و پشتیبانی برگزیدگان ادبی کشور»، و با هدف ارتقای فعالیت‌های نخبگانی در حوزۀ زبان و ادبیات فارسی و تجلیل بزرگان ادب فارسی، فرایند شناسایی اجتماعات ادبی را در دو ردۀ «مستعد برتر ادبی» و «سرآمد ادبی» آغاز کرده است. بر اساس آیین‌نامۀ مذکور، متقاضیان می‌توانند به شکل فردی یا از طریق معرفی نهادهای معتبر ادبی، در فرایند ارزیابی شرکت کنند.
افراد واجد شرایط می‌توانند اطلاعات خود را در سامانۀ جامع اطلاعاتی بنیاد ملی نخبگان، به نشانی www.sina.bmn.ir وارد نمایند.
@theapll
ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ـ شمارۀ ۱۴

چهاردهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، منتشر شد. این مجموعه شامل چهار بخش کلى است. در بخش «مقالات» این شماره عناوین زیر به چشم مى‌خورد: «پسوندهای تحبیبی فارسی در دورۀ اسلامی (۲)»، علی‌اشرف صادقی؛ «نگاهی تازه به فرهنگ ادات‌الفضلاء و مؤلّف آن»، علی‌اشرف صادقی، ابوالفضل خطیبی؛ «نقد و بررسی فرهنگ مدارالافاضل»، سیده نرگس رضایی؛ «دست‌نویس فرهنگ فارسی سرمة سليمانی در کتابخانۀ دانشکدۀ شرق‌شناسی دانشگاه دولتی سنت‌پترزبورگ»، احسان شورابی.
در بخش «پژوهش‌های لغوی» این مقالات درج شده است: «شدیارــ‌ شدکارــ شدغارــ‌ شيار، پرتاب، بادبيزن ــ بادبزن ــ بادزن، تيپا»، علی‌اشرف صادقی؛ «از دستوری‌زدایی تا کاربردی‌شدگی، سیر تحول کلمۀ نقشی پس در فارسی»، مهرداد نغزگوی‌کهن، مهرداد مشکین‌فام؛ «چند واژه در حدائق‌السیر»، عباس بگ‌جانی؛ «بررسی چند واژه، ترکیب و تعبیر فوت‌شده‌ها از فرهنگ‌ها بر اساس کلیات کمال‌الدین اسماعیل»، سید مهدی طباطبایی؛ «واژه‌های برساختۀ فارسی‌زبانان به قیاس عربی»، بهروز صفرزاده؛ «دربارۀ واژۀ روسی grivenka و واژۀ فارسی گیروانکه/ گروانکه»، واسیلی ایوانوویچ آبایف، ترجمۀ محسن شجاعی.
در بخش «نقد و بررسی» این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ۳ مقاله آمده است: «نقد و بررسی فرهنگ‌نویسی برای زبان فارسی»، امید طبیب‌زاده؛ «نقد و بررسی غلط ننویسیم»، فرهاد قربان‌زاده؛ «نقد و بررسی فرهنگ معاصر عربی ــ‌ فارسی (آذرتاس آذرنوش»، عبدالنبی قیم.
«تازه‌های نشر» بخش پایانی این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی است. علاقه‌مندان می‌توانند چهاردهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند:
apll.ir/1399/03/21/ویژه%e2%80%8cنامۀ-فرهنگ%e2%80%8cنویسی-ـ-شمارۀ-۱۴/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/06/B210399.jpg
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/06/Farhangnevisi-14-99.3.21.pdf
@theapll
پرسش و پاسخ دربارۀ واژه‌های فرهنگستان

اشاره: در روزهای اخیر، به دلیل انتشار واژه‌های مصوب فرهنگستان در حوزۀ پزشکی و مشخصاً واژه‌های مرتبط با بیماری کوید ـ ۱۹، بحث‌هایی در فضای مجازی و برخی از رسانه‌های دیگر طرح شده بود. به همین مناسبت خانم نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با خبرگزاری ایسنا گفت‌وگو کرده است. آنچه در ادامه آمده مشروح این گفت‌وگوست.
سرکار خانم نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی و فرهنگ‌نویسی، در گفت‌وگو با ایسنا، دربارۀ واژه‌هایی که اخیراً توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی جایگزین شده‌اند و شوخی‌هایی که در فضای مجازی با آن‌ها می‌شود اظهار کرد: اساساً اگر فرآیند واژه‌گزینی را یک فرآیند علمی درنظر بگیریم، ممکن است با سلیقۀ مردم تفاوت داشته باشد. البته ما این ویژگی را درنظر می‌گیریم که اگر قرار است واژه‌ای را عموم مردم به کار ببرند، خیلی غریب نباشد و سعی می‌کنیم از واژه‌های موجود در زبان استفاده کنیم. مثلاً واژۀ «همه‌گیری» که سال‌ها است به‌کار برده می‌شود و برای «اپیدمی» جایگزین شده، چیزی نیست که فرهنگستان آن را تازه ابداع کرده باشد. حتی اعضای انجمن اپیدمی در جریان انتخاب این واژه بودند و اصلاً خود گروه اپیدمیولوژی ما این را ابداع کرده بود.
برای مشاهدۀ متن کامل خبر، به وبگاه فرهنگستان در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1399/03/26/پرسش-و-پاسخ-دربارۀ-واژه%e2%80%8cهای-فرهنگستان
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/06/X260399.jpg