فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll

ویژه‌نامۀ مطالعات واژه‌گزینی (شمارۀ ۴ ـ زمستان ۱۳۹۹) منتشر شد.

برای دسترسی به این شماره از مجلۀ مطالعات واژه‌گزینی به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنید.
https://apll.ir/?p=10511
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/02/B241100-1200x675.jpg
@theapll

پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌مناسبت درگذشت دکتر حمید خطیب شهیدی

دکتر حمید خطیب شهیدی (۱۳۲۷ ـ مراغه) استاد پیش‌کسوت باستان‌شناسی، از اعضای گران‌قدر کارگروه واژه‌گزینی تخصصی باستان‌شناسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دار فانی را وداع گفت. ایشان از سال ۱۳۸۰ همکاری با گروه واژه‌گزینی را آغاز کرد و این همکاری تا آخرین لحظات عمر ایشان ادامه داشت.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت ایشان را به جامعۀ علمی کشور و خانوادۀ گرامی‌شان تسلیت می‌گوید و برای ایشان آمرزش و برای بازماندگان شکیبایی آرزو دارد.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10530
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/02/X241100-1200x675.jpg
@theapll

خراسان: عرصۀ بکر زبان‌شناسی ایران

جمعه، ششم اسفندماه ۱۴۰۰، دکتر محمد دبیرمقدم، عضو پیوسته و معاون علمی ـ پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در یک نشست مجازی که دانشگاه تورنتو برگزارکنندۀ آن است سخنرانی خواهد کرد.
این چهرۀ ماندگار زبان‌شناسی در این نشست در موضوع «خراسان: عرصۀ بکر زبان‌شناسی» و به زبان انگلیسی سخن خواهد گفت. علاقه‌مندان می‌توانند برای شرکت در این نشست مجازی که از طریق برنامۀ زوم (zoom) پخش می‌شود در پیوند زیر ثبت‌نام کنند.
https://uoft.me/Iranianlanguages
زمان: جمعه، ۶ اسفند ۱۴۰۰ (۲۵ فوریۀ ۲۰۲۲) ـ ساعت ۱۹:۳۰ (۱۱:۰۰ به وقت تورنتو)

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10534
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/02/X301100-1200x675.jpg
@theapll

دومین همایش ملی مطالعات نام‌شناسی ایران
@theapll
ویژه‌نامۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی ـ شمارۀ ۱۳ ـ اسفند ۱۴۰۰

سیزدهمین شماره از دورۀ جدید مجلۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، منتشر شد.
در بخش مقالات این شماره عناوین ذیل دیده می‌شود: «گِل یا آهو؟ (پیشنهادی دربارۀ تصحیح واژه‌ای در کتاب نهم دینکرد)»، چنگیز مولایی؛ «کارکرد وجهی فعل ماضی در فارسی میانه»، احسان چنگیزی؛ «َتکوک (ریتون) در شاهنامه؟»، ابوالفضل خطیبی، کاوس ندایی؛ «پسوندهای فریب‌کار زبان فارسی (ناگفته‌هایی دربارۀ ساخت‌واژه)»، یدالله منصوری؛ «ملاحظاتی پیرامون قرآن قدس: بررسی تطبیقی ویژگی‌های زبانی ترجمۀ قرآن قدس با فارسی ‌میانه»، نیما آصفی؛ «تحول فاءِ اعجمی یا صامت دولبی سایشی واک‌دار β از زبان طبری کهن تا زبان مازندرانی»، محمدعلی میرزایی، حمیده ابراهیمی.
در بخش «پژوهش‌های لغوی» مقالۀ «هندسّون»، عفت امانی به چشم می‌خورد.
در بخش «داده‌های گویشی» پنج مقاله دیده می‌شود: «واژه‌ها و اصطلاحات دام‌پروری در گویش دهستان چهارگنبدِ کرمان»، علی جهانشاهی افشار، منوچهر فروزنده‌فرد؛ «واژه‌ها و اصطلاحات مربوط به شتر و شترداری در گویش رودبارِ کرمان»، معصومه سمیعی‌زاده، حسن درویشی دیوان‌مراد؛ «واژه‌ها و اصطلاحات دامداری در گویش سیاخ دارنگون فارس»، عظیم جبّاره ناصرو، بهرام شعبانی؛ «واژه‌ها و اصطلاحات مربوط به شکار و شکارگری در گویش بلوچی مَکرانی»، عبدالغفور جهاندیده؛ «واژه‌ها و اصطلاحاتی از گویش قزوینی»، فریبا خواجه‌وند، مهدی ماحوزی.
«نقد و بررسی» و «تازه‌های نشر» و «اخبار» دیگر بخش‌های این شماره از ویژه‌نامۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی هستند.
علاقه‌مندان برای دسترسی به محتوای این شماره از مجلۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی می‌توانند آن را از وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بارگیری کنند:

https://apll.ir/?p=10599
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/03/B211200-1200x675.jpg
@theapll
رونمایی برگزیدۀ مقالات نظامی گنجوی
در نمایشگاه نگاره‌های خمسه

دوشنبه، بیست و سوم اسفندماه ۱۴۰۰، نمایشگاه «نگاره‌های خمسه»، با همکاری فرهنگستان هنر، مؤسسۀ فرهنگی هنری صبا و پژوهشکدۀ هنرهای سنّتی پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در نگارخانۀ استاد فرشچیان گشایش می‌یابد.
نگاره‌های خمسه شامل روایت‌های هنرمندان سنّتی ایران از خمسۀ حکیم نظامی و با الهام از گنجینۀ پنج‌گنج ادب ایران است که در قالب نگارگری، تذهیب، خوشنویسی، فرش برجسته، معرّق و‌ منبّت، معرّق چاقویی، سفال و سرامیک، سوخت‌نگاری، فلزکاری و قلم‌زنی، جندی‌کاری و حکاکی ارائه می‌شوند.
در این مراسم که با سخنرانی دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، همراه خواهد بود، کتاب «نظامی گنجوی، زندگی و آثار»، شامل برگزیدۀ مقالات دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، رونمایی خواهد شد.
علاقه‌مندان می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر دربارۀ افتتاحیۀ این نمایشگاه که از ساعت ۱۴:۰۰ آغاز خواهد شد، به وبگاه فرهنگستان هنر مراجعه کنند:
https://b2n.ir/u87661
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10601
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/03/X231200-1200x675.jpg
@theapll
بزرگداشت حکیم نظامی برگزار شد

دوشنبه، بیست و سوم اسفندماه ۱۴۰۰، نشست ویژۀ نمایندگی‌های فرهنگی در بزرگداشت حکیم نظامی، با حضور مسئولان و مقامات فرهنگی ـ‌ ‌هنری کشور، رایزنان فرهنگی سفارتخانه‌های خارجی مقیم تهران، هنرمندان و اصحاب رسانه برگزار شد.
در این مراسم دکتر بهمن نامورمطلق، رئیس فرهنگستان هنر، در سخنانی هویت هر ایرانی را مفاخر و بزرگان آن، چون سعدی و حافظ و فردوسی، دانست و برگزاری بزرگداشت «حکیم نظامی» را کاری بی‌نظیر شمرد و از وزارت فرهنگ و ارشاد، هنرمندان، پژوهشگران و سازمان‌ها و نهادهایی که در این رویداد همکاری داشتند، قدردانی کرد.
وی در ادامه گفت: وقتی نظامی را حکیم می‌نامیم یعنی با فردی مواجهیم که با علوم مختلف آشنایی دارد. حکیم نام خداست، پس حکیم تجلی خداوند است. خداوند صفاتی گوناگون دارد. در تقسیم‌بندی‌ها پروردگار را دارای صفات جلالی و جمالی می‌دانیم. از طرفی، حکیم را کسی می‌شناسیم که تمام علوم زمان خود را می‌داند و فردی بینارشته‌ای و چندرشته‌ای است.
رئیس فرهنگستان هنر حکیم نظامی را یک اکفراسیس دانست و یادآور شد: خوانش اشعار نظامی دنیایی از تصویر را در ذهن متبادر می‌کند، زیرا نظامی اکفراسیس است که به‌خوبی متن را به تصویر درمی‌آورد. وقتی از شاهپور می‌نویسد، نظامی را یک نقاش خوب تصور می‌کنید؛ آنجا که دربارۀ فرهاد می‌سراید، مجسمه‌ساز است و وقتی دربارۀ مناظرۀ نکیسا و باربد صحبت می‌کند، موسیقی‌دان است.
وی افزود: افراد نمی‌توانند همۀ صفات الهی را در خود داشته باشند، اما برخی از این صفات را در خود بیشتر پرورش می‌دهند؛ به‌عنوان مثال، هنرمندان خلاقیت را در خود پرورش می‌دهند، فیلسوفان صفت عقلانیت را. هرکس قسمتی از صفات الهی را در خود پرورش داده است. وقتی به نظامی فکر می‌کنیم که کدام صفت الهی در او مسلط است، با نگاه بومی، صفت مسلط بر حکیم نظامی جمالی است، حال‌آنکه صفت مسلط بر فردوسی جلالی است و این دو با یکدیگر این صفات را تکمیل می‌کنند. صفت فردوسی گونۀ رزمی و سلحشوری است و نظامی گونۀ تغزلی آن است. البته در اشعار فردوسی نیز اشعار تغزلی می‌بینیم اما اشعار بسیاری از او جنبۀ حماسی و رزمی دارد.
عضو پیوستۀ فرهنگستان هنر اشعار نظامی را لطیف و سراسر حکمت و اندرز دانست و تأکید کرد که اگر نظامی نبود ادبیاتمان ناقص می‌شد، زیرا همان گونه که انسان نیاز به صفات جلالی دارد که به دفاع از سرزمین کمک می‌کند، به نگاه جمالی و عشق نیز نیاز دارد. او سپس به سروده‌ای از نظامی دربارۀ ازدواج روشنک با اسکندر اشاره کرد و دربارۀ حکمتی که از سوی ایرانیان به غرب رفت توضیح داد: وقتی فلوطین، که مؤسس مکتب نئوافلاطونی است، شنید که رومی‌ها به ایران حمله می‌کنند، با سپاهیان راهی ایران شد تا از کتابخانه‌های ایرانی دیدن کند. او در جریان این جنگ معلول و اسیر شد و سپس به رُم بازگشت و مکتب نئوافلاطونی را بنیان نهاد. این بیانگر آن است که حکمت ایرانی چگونه وارد غرب شده است.
بهمن نامورمطلق سپس به اقتباس بزرگان ادبیات، چون جامی و وحشی‌ بافقی و کیارستمی، از نظامی ااشاره کرد و آن را نشانۀ عمق و حکمت بیش از حد نظامی دانست و در ادامه برخی از آثاری را که حتی خارج از ایران از آثار ایرانی الهام گرفته‌اند، برشمرد.
دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان وادب فارسی، دیگر سخنران این نشست بود که با بیان اینکه نظامی یکی از معدود شاعرانی است که به صفت حکیم ملقب است اظهار کرد: در فرهنگ ما حکیم به کسی گفته می‌شد که جامعیت داشت؛ بدین معنی که هم حکمت نظری داشت و هم زندگی حکیمانه‌ای داشت. در میان شاعران ما، این افتخار به هر شاعری داده نشده و از معدود شاعرانی، چون فردوسی و سنایی و نظامی، با عنوان حکیم نام برده می‌شود.

برای دیدن متن کامل خبر به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنید:
https://apll.ir/?p=10611
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/03/X251200-1200x675.jpg
@theapll

برگزیدگان جایزۀ کتاب سال ۱۴۰۰

سه‌شنبه، بیست و چهارم اسفند‌ماه ۱۴۰۰، مراسم سی و نهمین دورۀ جایزۀ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و همچنین بیست و نهمین دورۀ جایزۀ جهانی کتاب سال، با حضور رئیس جمهوری اسلامی ایران، در تالار وحدت برگزار شد.
در میان آثار برگزیده و شایستۀ تقدیر این دوره از جایزۀ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شماری از استادان و اعضای هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز حضور داشتند که از این قرار است:
در حوزۀ کلیات و تاریخ علم، در بخش تصحیح دو کتاب به‌صورت مشترک انتخاب شد: منتهی الإدراک فی تقاسیم الأفلاک: نخستین رسالۀ جامع در هیئت بطلمیوسی، تألیف ابومحمد عبدالجبار خَرَقی، با تصحیح و ترجمه و پژوهش حنیف قلندری، زیر نظر دکتر حسین معصومی‌همدانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛
کتاب طبائع الحَیَوان، تألیف شرف‌الزمان ‌طاهر المروزی، به تصحیح یوسف الهادی.
همچنین، هیئت علمی سی و نهمین جایزۀ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران جایزۀ ویژۀ خویش را به پاس تألیف و تصحیح و ترجمۀ آثار ارزشمند و کاربردی در حوزۀ فلسفه، ادبیات، تاریخ علم، ریاضیات و علوم انسانی، سعی بلیغ و کوشش بسیار در توسعه، ارتقا و پیشرفت فلسفه و تاریخ علم در کشور، ایجاد گفت‌وگو میان سنت علمی مسلمانان و علم در دورۀ معاصر، حضور فعال در عرصه‌های بین‌المللی برای معرفی تاریخ علم ایران و اسلام، راه‌اندازی پژوهشکدۀ تاریخ علم دانشگاه تهران به‌همراه تنی چند از استادان دیگر و تربیت شاگردان برجسته و توانمند در حوزۀ تاریخ و فلسفۀ علم به دکتر حسین معصومی همدانی اهدا کرد.
در حوزۀ پژوهش ادبی دو کتاب به‌صورت مشترک انتخاب شد: آذربایجان و شاهنامه: تحقیقی دربارۀ جایگاه آذربایجان، ترکان و زبان ترکی در شاهنامه و پایگاه هزارسالۀ شاهنامه در آذربایجان، تألیف سجاد آیدنلو؛
کتاب تلفظ در شعر کهن فارسی: بهره‌گیری از شعر در شناخت تلفظ‌های دیرین، تألیف وحید عیدگاه طرقبه‌ای، پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
در حوزۀ متون قدیم، کتاب احسن ‌القصص: قصۀ حضرت یوسف(ع)، از مترجمی ناشناخته از اواخر سدۀ پنجم یا اوایل سدۀ ششم، به تصحیح علی نویدی ملاطی، عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
همچنین آثار شماری از استادان و اعضای هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی شایستۀ تقدیر شناخته شد:
در حوزۀ دانشنامه‌نگاری کتاب دانشنامه و دانشنامه‌نگاری: تاریخچه، روش‌ها و نمونه‌ها، با طراحی و تدوین محمدمنصور هاشمی و حسین خندق‌آبادی، زیر نظر دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
در حوزۀ زبان، بخش زبان‌های باستانی، کتاب فارسی باستان: کتیبه‌ها، واژه‌نامه، تألیف دکتر محمد حسن‌دوست، عضو هیئت علمی و مدیر گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
در بخش متون قدیم سه کتاب به‌صورت مشترک انتخاب شد: دیوان مولانا امیربهاءالدین برندق‌ خجندی، به تصحیح امید سُروری؛
مجمل ‌التواریخ و القصص، به تصحیح شادروان دکتر اکبر نحوی، عضو وابستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛
رسائل خواجو: ‏ شمع و شمشیر، سراجیّۀ شمس و سحاب، نمد و بوریا، تألیف ‏ خواجوی کرمانی، با تصحیحات و تعلیقات دکتر محمد شادروی‌منش، پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی، و دکتر محمود عابدی، عضو پیوسته و مدیر گروه تصحیح متون فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
همچنین کتاب صدویک قصه از خاورمیانه و تأثیر آن بر سنت شفاهی غرب، تألیف اولریش مارزلف، عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی یه‌عنوان یکی از آثار برگزیدۀ بیست و نهمین جایزۀ جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران معرفی شد.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10621
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/03/X2512001-1200x675.jpg
@theapll
پیام تسلیت فرهنگستان به‌مناسبت درگذشت زنده‌یاد دکتر سیمین ناصری

دکتر سیمین ناصری، استاد پیش‌کسوت بهداشت محیط دانشکدۀ بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، از اعضای گران‌قدر کارگروه واژه‌گزینی تخصصی مهندسی محیط‌زیست فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دار فانی را وداع گفت.

وی از سال ۱۳۸۲ همکاری با گروه واژه‌گزینی را آغاز کرد و این همکاری تا آخرین لحظات عمر ایشان ادامه داشت. فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت این استاد فرهیخته را به جامعۀ علمی کشور و خانوادۀ گرامی‌شان تسلیت می‌گوید و برای ایشان آمرزش و برای بازماندگان شکیبایی آرزو دارد.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://apll.ir/?p=10634
@theapll
نواخته شدن زنگ زبان فارسی در مدارس ایران

دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، با بیان اینکه در دو سال گذشته به علت شیوع کرونا مراسم پاسداشت زبان فارسی در بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه چنانچه بایدوشاید برگزار نشد اظهار کرد: امسال امکان برگزاری مراسم، با رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی، فراهم شده است. فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز از مدتی پیش ستادی اجرایی تشکیل داده و از نمایندگان تعدادی از وزارتخانه‌ها و دستگاه‌ها دعوت کرده است که در جلسات منظمی برای باشکوه‌تر برگزار شدن روز پاسداشت زبان فارسی برنامه‌ریزی کنند.

وی گفت: از جملۀ وزارتخانه‌هایی که در این ستاد حضور دارند وزارت آموزش‌وپرورش است که برنامه‌های مفصلی را پیش‌بینی کرده تا در مدارس، از پیش‌دبستانی تا دورۀ اول و دوم متوسطه برگزار کند.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با بیان اینکه شورای عالی آموزش‌وپرورش در جلسۀ دوشنبه، ۲۹ فروردین، تصویب کرد که زنگ زبان فارسی در روز ۲۵ اردیبهشت در مدارس سراسر کشور نواخته شود افزود: در این روز، در مدارس سراسر کشور برنامه‌های گسترده‌ای درخصوص پاسداشت زبان فارسی برگزار می‌شود.

دکتر حداد عادل گفت: پیش از این، زنگ مدارس در سه مناسبت، یعنی اول مهر (بازگشایی مدارس و آغاز هفتۀ دفاع مقدس)، ۱۳ آبان (روز دانش‌آموز) و ۱۲ بهمن (روز بازگشت امام به میهن) نواخته می‌شد.

وی افزود: وزراتخانه‌های دیگری هم در این ستاد حضور دارند و هرکدام برنامه‌هایی دارند که تا ۲۵ اردیبهشت برنامه‌هایشان از طریق رسانه‌ها اعلام خواهد شد.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://apll.ir/?p=10639
https://b2n.ir/b76389
@theapll
پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌مناسبت درگذشت دکتر مسلم بهادری

دکتر مسلم بهادری، استاد پیش‌کسوت دانشگاه علوم پزشکی تهران، دار فانی را وداع گفت.

این استاد گران‌قدر از سال ۱۳۷۸ به‌عنوان عضو کارگروه واژه‌گزینی تخصصی پزشکی با گروه واژه‌گزینی فرهنگستان همکاری داشت و فرهنگستان از دانش ایشان بهرۀ فراوان برده است.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی این مصیبت را به جامعۀ علمی کشور و خانوادۀ گرامی‌شان تسلیت می‌گوید و برای ایشان از خداوند متعال طلب آمرزش دارد.
@theapll
پیام تسلیت دکتر غلامعلی حدّاد عادل به‌مناسبت درگذشت زنده‌یاد دکتر مسلم بهادری

درگذشت استاد ارجمند و طبیب دانشمند، شادروان دکتر مسلم بهادری را به جامعۀ پزشکی ایران و همکاران و دوستان و شاگردان آن مرحوم و بازماندگان محترمشان تسلیت می‌گویم. استاد بهادری، ازآن‌جهت که به گسترش زبان فارسی در حوزة علوم پزشکی اعتقاد و علاقۀ فراوانی داشتند، از سال ۱۳۷۸ تا پایان عمر رئیس کارگروه واژه‌گزینی علوم پایۀ پزشکی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی بودند و فقدان ایشان ازاین‌حیث نیز ضایعه‌ای سخت به‌ شمار می‌رود.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با گرامیداشت نام و یاد آن استاد بزرگوار، برای ایشان از خداوند طلب آمرزش و آرامش روان و برای بازماندگان صبر و اجر مسئلت می‌کند.
غلامعلی حداد عادل

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10642
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/04/X060201-1200x675.jpg
@theapll
پیام تسلیت دکتر حداد عادل به‌مناسبت درگذشت زنده‌یاد محمدعلی اسلامی ندوشن

درگذشت استاد ارجمند و ادیب و سخنور توانا، شادروان دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن، مایۀ تأسف و تأثر همۀ کسانی شد که از ده‌ها سال پیش از محضر درس و سخنرانی‌ها و کتاب‌ها و مقالات وی بهره‌ها برده و نکته‌ها آموخته بودند.
دکتر اسلامی ندوشن استادی دانشمند و نویسنده‌ای خوش‌قلم و پرکار بود که عشق به ایران و زبان و ادبیات فارسی همچون خون در پیکر همۀ آثارش جاری بود و علاقۀ وی به فردوسی نیز از ایران‌دوستی و فارسی‌دوستی وی حکایت می‌کرد.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت استاد دکتر اسلامی ندوشن را به اهل علم و ادب و بازماندگان ایشان، به‌ویژه همسر ارجمندشان، سرکار خانم دکتر شیرین بیانی، تسلیت می‌گوید و آرامش و آمرزش روان را برای آن فقید سعید از درگاه خداوند مسئلت می‌کند.
غلامعلی حداد عادل

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10645
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/04/X070201-1200x675.jpg
@theapll
برگزاری همایش مهارت‌افزایی دبیران درس زبان و ادبیات فارسی

چهارشنبه و پنجشنبه، بیست‌ویکم و بیست‌ودوم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱، همایش «مهارت‌افزایی دبیران درس زبان و ادبیات فارسی» در تالار مرحوم دکتر شهیدی واقع در ساختمان فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار می‌شود.
در این همایش که به همت گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی و با همکاری دبیرخانۀ راهبری درس زبان و ادبیات فارسی متوسطۀ اول (مستقر در استان کردستان) و با حضور ۴۵ نفر از سرگروه‌های درس زبان و ادبیات فارسی متوسطۀ اول از سراسر کشور تشکیل می‌شود مهم‌ترین مباحث آموزش زبان فارسی مانند: هویت ملی و هویت زبانی، مهارت نوشتن و نگارش خلّاق، ارزشیابی درس فارسی، شعر فارسی در کتاب‌های درسی و نقش معلمان در پاسداشت زبان فارسی بررسی خواهد شد.
این همایش با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، دکتر محمد دبیرمقدم، دکتر محمدرضا ترکی و استاد هوشنگ مرادی کرمانی برگزار می‌شود.
ساعت مراسم:
چهارشنبه: ۱۹:۳۰ ـ ۸
پنج‌شنبه: ۱۷:۳۰ ـ ۸

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10655
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/05/X180201-1200x675.jpg
@theapll
فرهنگستان در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران

سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از تاریخ بیست‌ویکم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱، در محل مصلای امام خمینی (ره)، کار خود را آغاز می‌کند.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز در این دوره، در محل شبستان، راهرو ۲۰، غرفۀ ۱۰، آثار خود را عرضه می‌کند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10660
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/05/X200200-1200x675.jpg
@theapll
پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی

یکشنبه‌، بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، همایش «روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» را برگزار خواهد کرد.
در این مراسم دکتر محمدمهدی اسماعیلی، وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر نظام‌الدین زاهدی، سفیر محترم جمهوری تاجیکستان در ایران، دکتر دریا ارس، سفیر محترم ترکیه در ایران، و دکتر سجاد آیدنلو سخنرانی خواهند کرد.
این همایش از ساعت ۹:۴۵ تا ۱۲ روز ‌یکشنبه، بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱، در محل تالار وحدت تهران برگزار خواهد شد.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10663
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/05/X210200-1200x675.jpg
@theapll
نشست خبری روز «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی»

چهارشنبه، بیست و یکم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱، نشست خبری روز «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر محمود شالویی، مشاور وزیر و مدیر کل حوزۀ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دکتر مجتبی حسینی، دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر مصیب امیری، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، دکتر علی تقوی، عضو هیئت علمی فرهنگستان هنر، دکتر امیرسعید کرمی، معاون گسترش زبان و ادبیات فارسی و ایران‌شناسی در خارج از کشور، دکتر مهدی نجفی، مدیر کارگروه دائمی شورای هماهنگی پاسداشت زبان فارسی و دیگر دست‌اندرکاران برگزاری «روز پاسداشت زبان فارسی» برگزار شد.
در آغاز این نشست خبری، دکتر حسینی به ارائۀ توضیحاتی در خصوص شیوه و دست‌اندرکاران ستاد برنامه‌ریزی مراسم «پاسداشت زبان فارسی» پرداخت. به گفتۀ او، مرکز نشر دانشگاهی، پژوهشگاه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، فرهنگستان هنر، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان زیباسازی شهرداری تهران، سازمان صداوسیما، وزارت آموزش‌وپرورش، وزارت علوم، و بنیاد سعدی از دست‌اندکاران برگزاری این رویداد هستند.
در ادامه، دکتر حداد عادل در سخنانی گفت: همان‌طور که می‌دانید چند سالی است که ۲۵ اردیبهشت‌ماه از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی روز «پاسداشت زبان فارسی» نامیده شده است. در دو سال گذشته که امکان برگزاری اجتماعات ممکن نبود این روز را به‌صورت دیگری جشن گرفتیم، اما امسال که امکان برگزاری مجلسی فراهم شده، ستادی تشکیل دادیم و از وزارتخانه‌های مختلف دعوت کردیم تا این روز باشکوه‌تر برگزار شود.

علاقه‌مندان می‌توانند ادامۀ خبر را در وبگاه فرهنگستان مطالعه کنند.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10667
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/05/X240200-1200x675.jpg
@theapll
برگزاری همایش مهارت‌افزایی دبیران درس زبان و ادبیات فارسی متوسطۀ اول در فرهنگستان زبان و ادب فارسی

بیست‌ویکم و بیست‌ودوم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱، همایش مهارت‌افزایی دبیران درس زبان و ادبیات فارسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی با همکاری دبیرخانۀ راهبری درس زبان و ادبیات فارسی متوسطۀ اول برگزار شد.
در این مراسم که با سخنرانی رئیس فرهنگستان آغاز شد کارگاه‌های تخصصی و سخنرانی‌های علمی به شرح زیر ارائه و اجرا شد:
دکتر محمد دبیرمقدم، «تنوع زبانی ایران و آموزش زبان فارسی»، دکتر مریم دانشگر، «هویت ملی در کتاب‌های درسی متوسطۀ اول»؛ دکتر فریبا نامداری و دکتر یحیی بزدوده، «طراحی سؤال‌ آزمون شفاهی کتاب‌های فارسی بر اساس نظام ارزشیابی جدید»؛ سهیلا عابدینی و محدثه طاهری، «بررسی وضعیت درس املا در دورۀ متوسطۀ اول»؛ دکتر علی شیوا و محمود ظریف، «معلمان و پاسداشت زبان فارسی (کاربرد مصوبات فرهنگستان در کتاب‌های درسی متوسطۀ اول)»؛ دکتر احمد رضوان‌دوست، «چگونه فیلم ببینیم؟ (بهره‌گیری از پویانمایی در آموزش)»؛ استاد هوشنگ مرادی کرمانی، «نگارش خلاق»؛ دکتر محمدرضا ترکی، «جریان‌شناسی شعر معاصر».
همچنین شرکت‌کنندگان از سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران، کتابخانه و مرکز اسناد فرهنگستان زبان و ادب فارسی و گنجینۀ کتاب‌های درس قدیمی در فرهنگستان بازدید کردند.
گفتنی است در مراسم اختتامیه دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مهندس مهدی کاظمی، معاون آموزش متوسطۀ وزارت آموزش‌وپرورش، دکتر حمید یزدانی، مدیرکل دفتر آموزش دورۀ اول متوسطه، دکتر مهدی باقریان، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی ابتدایی و متوسطۀ نظری، دکتر اشرف‌السادات فاطمی، معاون مدیرکل دفتر متوسطۀ اول، حضور داشتند و با معلمان درس زبان و ادبیات فارسی به گفت‌وگو پرداختند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10672
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/05/X2402001-1200x675.jpg
@theapll
تأکید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بر صیانت از زبان فارسی

فرهنگستان زبان و ادب فارسی روز یکشنبه، بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱، همایش پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در محل تالار وحدت برگزار کرد.
دکتر محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یکی از سخنرانان این همایش بود که در سخنانی گفت: روز ۲۵ اردیبهشت‌ماه به نام روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و روز پاسداشت زبان فارسی و چه مناسبت مبارکی است. نتیجۀ خدمتی که فردوسی بزرگ در یک کار عظیم و مجاهدت بیش از ۳۰ سال برای احیای زبان فارسی انجام داد این است که امروز زبان فارسی، با همۀ ویژگی‌های منحصربه‌فردش، به‌عنوان یک زبان زندۀ علمی مورد استفادۀ ملل مختلف، با فرهنگ و تمدن کهن است.
دکتر اسماعیلی در ادامه دربارۀ سیاست‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در زمینۀ زبان فارسی افزود: در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بنای کار ما بر این است که به‌صورت جدّی به وظایف قانونی‌مان در راستای صیانت از زبان و ادبیات فارسی عمل کنیم؛ به این معنی که هم خودمان به وظایفمان عمل کنیم و هم از دیگر نهادهای دولتی و حاکمیتی مطالبه کنیم. چون از نظر قانون، وظایفی برای مجموعۀ ما تعیین شده است که ما خود را مکلف به انجام آن‌ها می‌دانیم. در شورای صیانت هم این مأموریت را دنبال می‌کنیم.
او همچنین با اشاره به همکاری‌هایی که میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت صمت صورت گرفته است افزود: مایۀ ناراحتی است که ما خودرو ملی داریم، ولی در استفاده از زبان فارسی دچار ضعف باشیم. وزارت صمت در بحث اصناف هم دارد کار را جلو می‌برد. با سازمان صداوسیما هم این مسئله را دنبال می‌کنیم که حتماً در زمینۀ تبلیغات بازرگانی دقت کنند. دلیلی ندارد که عناوین و اسامی خارجی را بدون ممیزی لازم پخش کنیم.
وزیر ارشاد با تأکید بر لزوم دقت مسئولان در انتخاب کلمات و همچنین مسائل مربوط به صداوسیما و آگهی‌های بازرگانی و تبلیغات محیطی اذعان کرد: نبایستی افراد وقتی در شهر حرکت می‌کنند با تابلوهای نامأنوس بیگانه روبه‌رو شوند. حوزۀ زبان‌های ایرانی به جای خود، اما استفاده از واژه‌های نامأنوس بیگانه اصلاً جایی ندارد. فردوسی بزرگ، رودکی و شاعران بزرگی که با استفاده از صنایع ادبی زبان فارسی تلاش کردند این زبان کم‌نظیر را از حوادث مختلف، از هجوم زبان‌های بیگانه مصون نگه دارند و به دست ما برسانند، حتماً از ما این صیانت از زبان و ادب فارسی را مطالبه می‌کنند.
دکتر اسماعیلی به پیگیری‌های رهبر انقلاب در زمینۀ صیانت از زبان فارسی اشاره و بیان کرد که مطمئناً اگر این پیگیری‌ها نبود الان دچار مشکلات بیشتری در این زمینه بودیم.
او همچنین گفت: ان‌شاءالله در همۀ مجموعۀ تولیدات نمایشی و در بحث کتاب، زبان فارسی و صیانت از آن را به‌عنوان یک خط قرمز به شمار می‌آوریم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سپس به فعالیت‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات و نیز بنیاد سعدی در بخش بین‌الملل برای گسترش زبان فارسی اشاره و ابراز امیدواری کرد که شاهد گسترش روزافزون موضوع صیانت از زبان و ادب فارسی باشیم.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10676
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/05/X260201-1200x675.jpg
وی در پایان با تأکید بر زنده و پویا بودن زبان فارسی اظهار کرد: با واژه‌ها و ادبیاتی که امروز زبان فارسی را به دلیل غلبۀ فناورانۀ تمدن رقیب محاصره کرده است، هر روز با انبوهی از واژه‌هایی که وارد فارسی می‌شود مواجه هستیم که باید چاره‌ای برای آن اندیشید.