فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
یلدا ابتهاج، میهمان فرهنگستان زبان و ادب فارسی

چهارشنبه، ۳۰ شهریورماه ۱۴۰۱، فرهنگستان زبان و ادب فارسی میزبان سرکار خانم یلدا ابتهاج، دختر شادروان هوشنگ ابتهاج بود. در این دیدار که با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، استاد احمد سمیعی (گیلانی)، دکتر علی‌اشرف صادقی، دکتر محمدرضا ترکی و استاد موسی اسوار، اعضای پیوستۀ فرهنگستان، دکتر احمد جلالی، سفیر سابق ایران در یونسکو، و دکتر سیّد مجتبی حسینی، دبیر فرهنگستان، برگزار شد حاضران دربارۀ ابعاد فرهنگی و شخصیتی زنده‌یاد ابتهاج سخن گفتند.
دکتر جلالی با بیان اینکه زبان فارسی کمالِ اوّلِ ابتهاج بود اظهار کرد: مرحوم ابتهاج حتی در روزهای آخر که حال چندان مساعدی هم نداشت تا صحبت از زبان فارسی می‌شد به شوق می‌آمد و برای کسانی مثل بنده که می‌خواستند چیزی بیاموزند ساعت‌ها وقت می‌گذاشت.
وی همچنین افزود: مطالعات ابتهاج در ادب فارسی بسیار گسترده بود و فقط منحصر به حافظ و سعدی و مولانا نمی‌شد، بلکه آثار فرخی سیستانی و سوزنی سمرقندی و دیگران شاعران و نویسندگان زبان و ادب فارسی را هم مطالعه می‌کرد.
دکتر جلالی در باب پایۀ شعری زنده‌یاد ابتهاج افزود: موفقیت یک شاعر در آن است که مردم شعر او را در زمان خود او بخوانند و شعر سایه چنین بود.
پس از آن خانم ابتهاج در سخنانی در باب زنده‌یاد ابتهاج و شعر او اظهار کرد: شعر هیچ‌گاه از پدر من جدا نبود؛ حتی در لحظات آخر عمر ایشان. در آن روزهای آخر صحبت از ابیات رودکی بود و برخی از اشعار حافظ، با وجود اینکه سخن گفتن برای ایشان دشوار بود. من امیدوارم که در آینده کسانی پیدا بشوند که در شعر او کنجکاوی کنند و ببینند چه چیزی در او وجود داشت و چه اتفاقی در شعر او افتاد که به این پایه رسید.
استاد احمد سمیعی (گیلانی) دیگر سخنران این نشست بود که در سخنانی دربارۀ شعر ابتهاج گفت: ابتهاج جزو خاندان سمیعی‌ها بود و خانوادۀ ابتهاجِ سمیعی با من نسبت فامیلی دارند. من از بسیاری از کوچک‌ترهای خود شنیده‌ام که شعرهای سایه را از بر بوده‌اند و آن‌ها را می‌خوانده‌اند. سایه بسیار علاقه‌مند به شهریار و شعر او بود و با شهریار حشر و نشر هم داشت، اما هیچ‌گاه تحت تأثیر شعر او قرار نگرفت و سبک خود را در شعر داشت. بیشتر اشعار سایه در قالب عروضی است و اشعاری هم در قالب نیمایی دارد. درواقع می‌توان گفت که سایه آخرین شعلۀ غزل‌سرایی معاصر ماست. ما در این دوره شاعران طراز اوّل را از دست داده‌ایم و ایشان آخرین آن‌ها بود. اکنون آنچه رو آمده است و رواج دارد داستان‌سرایی است.
وی در ادامه افزود: من خود سایه را زیاد به‌صورت حضوری ندیده بودم، اما با شعر او همیشه انس و الفت داشته‌ام. سایه در غزل‌ها همان‌قدر که غنایی است حماسی و سیاسی هم هست؛ البته نه در همۀ غزل‌ها. ما یکی از بزرگ‌ترین غزل‌سرایان خود را از دست دادیم.
در ادامه استاد اسوار در سخنانی کوتاه اظهار کرد: من فقط به یک نکتۀ مغفول اشاره می‌کنم و آن اینکه مرحوم سایه حقی به گردن دو نسل داشت، به‌لحاظ موسیقایی. بهترین گویندگانِ آن دوره، بارها و بارها، بیت به بیت را ده‌ها بار می‌خواندند تا یک برنامۀ گل‌ها ضبط بشود. ایشان همچنین آرشیو بسیار مهمی از موسیقی ایران را در اختیار داشتند. من ازلحاظ شعری دربارۀ ایشان چیزی نمی‌گویم؛ چراکه بسیار کسان در این باره سخن گفته‌اند.
دکتر ترکی دیگر سخنران این دیدار بود که در سخنانی بیان کرد: سایۀ سایه بر سر ادبیات معاصر، و به تبع آن بر سر فرهنگستان زبان و ادب فارسی گسترده بود و همچنان باید گسترده بماند. در دوره‌ای که صحبت از این بود که غزل سترون شده و از بین رفته است سایه توانست خلاف آن را ثابت کند. به نظرم فرهنگستان باید این فرصت را دریابد و این رابطۀ معنوی حفظ شود.
برای دیدن متن کامل خبر به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنید:
https://apll.ir/?p=10874
@theapll
افزوده‌شدن نام «زبان اشارۀ ایرانی» در پایگاه‌های پژوهشی زبان‌شناختی

در پی همکاری‌های فرهنگستان زبان و ادب فارسی و سازمان ملی استاندارد ایران، از سال ۱۳۹۸ مسئولیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ (زبان و اصطلاح‌شناسی) در ایران به فرهنگستان واگذار شده‌ است. پژوهشگران این کارگروه، ضمن بررسی یکی از استانداردهای بین‌‌المللی که مربوط به کدگذاری نام زبان‌هاست (ISO 639-3) دریافتند برخی از اطلاعات مربوط به زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در این سند نیاز به بازنگری و تصحیح دارد. با تشکیل گروهی تخصصی زیر نظر دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی ـ پژوهشی فرهنگستان، منابع علمی معتبر بررسی و اطلاعات لازم گردآوری شد. از جملۀ مسائل موجود این بود که نام زبان اشارۀ ایرانی به‌صورت Persian Sign Language درج شده‌ بود. پس از کسب اطلاعات تکمیلی از مسئولان مرتبط با امور ناشنوایان ایران، پیشنهاد افزوده شدن نام «زبان اشارۀ ایرانی» (Iranian Sign Language) به‌عنوان نام اول، در کنار نام فعلی درج‌شده، برای مؤسسۀ تحقیقات زبان‌شناسی (SIL) ارسال گردید که مرجع مطالعه و ثبت اطلاعات این استاندارد بین‌المللی است. با توجه به اینکه در این پایگاه‌ و منابع معتبر علمی و پایگاه‌های دیگر، نام‌ زبان‌های اشارۀ کشورها با نام همان کشور مشخص شده است، این مؤسسه، پس از طی مراحل بررسی، نظر فرهنگستان را پذیرفت.
استاندارد بین­‌ا‌لمللی ISO 639-3 مرجع استفاده در بسیاری از پایگاه‌ها و منابع اطلاعاتی و پژوهشی مانند اتنولوگ (Ethnologue، وبگاه مرجع ثبت نام و مشخصات زبان‌های دنیا)، گلاتولوگ (Glotolog، پایگاه اطلاعات کتاب‌شناسی وابسته به مؤسسۀ ماکس پلانک) و ویکی‌پدیا نیز هست.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10876
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar-1200x675.jpg
@theapll
پیام تسلیت دکتر حداد عادل به‌مناسبت درگذشت شادروان سیّد رضا مؤید

یکشنبه، پانزدهم مهرماه ۱۴۰۱، سیّد رضا مؤید (۱۳۲۱ ـ مشهد)، شاعر پیش‌کسوت آئینی، دار فانی را وداع گفت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حدّاد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت این شاعر متعهد را تسلیت گفت. متن پیام مذکور چنین است:

بسمه‌تعالی

درگذشت شاعر متعهد و آئینی، شادروان سیّد رضا مؤید را که عمر پربرکت خود را وقف بیان ارزش‌ها و آرمان‌های معنوی و مذهبی، به زبانی روشن و دل‌نشین کرده بود، به دوستداران ایشان و علاقه‌مندان به شعر آئینی تسلیت می‌گوید و از خداوند کریم برای آن مرحوم علوّ درجات را مسئلت می‌کند.

غلامعلی حداد عادل

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10889
@theapll

معرفی کتاب پیغام گل سرخ (گزیدۀ سروده‌های آیینی، انقلابی و پایداری دکتر غلامعلی حداد عادل)

گردآورندۀ «پیغام گل سرخ» در بخشی از مقدمۀ این کتاب نوشته است:
شعر انقلاب اسلامی و ادبیات پایداری معاصر، همواره شاهد فراز و فرودها و ظهور جلوه‌ای گوناگون ادبی و اجتماعی بوده است. در دورۀ معاصر، هنرمندان متعهدی که با سنت‌های ایرانی ـ اسلامی پیوستگی دارند، همواره کوشیده‌اند تا زبان را در خدمت ارزش‌های والای دینی و انسانی و شور عرفانی قرار دهند و حاصل این کوشش نیکو، مکتبی در شعر شیعی و پدیده‌ای در انواع ادبیات حماسی و تعلیمی بوده است.
آنچه در نیم‌قرن اخیر در سیر تحولات شعر انقلاب و به تبع آن، جریان‌های معناگرای شعر معاصر فارسی رخ داده‌ است، از سویی توجه به قالب‌ها و شعرهای سنتی و از دیگر سو، کوشش شاعران در بازگشت به فرهنگ دیرپای ایرانی ـ اسلامی و در کنار آن، بازسازی بوطیقای شعر معاصر، سازگاری با نوآوری‌های لازم و متناسب با جهان شعر انقلاب بوده است.
آنچه در این مجال کوتاه به بهانۀ انتشار کتاب پیغام گل سرخ و در تحلیل ویژگی‌های اشعار غلامعلی حداد عادل با موضوع انقلاب اسلامی، ادبیات دفاع مقدس، و اشعار آیینی می‌توان نوشت، در نگاهی کلی این است که اشعار این دفتر نگاهی فراتر از تجربه‌های موجود از ادبیات پایداری را به مخاطبان معرفی می‌کند که ما این گونۀ جدید را «ادبیات مقاومت فرهنگی» می‌نامیم. در این گونۀ ادبی، وظیفۀ شاعر، دفاع و ستایش از فرهنگ فارسی و سرزمین تاریخی ایران است.
کتاب پیغام گل سرخ (گزیدۀ سروده‌های آیینی، انقلابی و پایداری دکتر غلامعلی حداد عادل) به کوشش محمدحسین انصاری‌نژاد گردآوردی شده و انتشارات صریر آن را در ۸۸ صفحه و به بهای ۳۰هزار تومان منتشر کرده است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10895
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/10/B040801-1200x675.jpg
@theapll
به یاد شادروان دکتر قیصر امین‌پور

یکشنبه، هشتم آبان‌ماه ۱۴۰۱، برابر است با پانزدهمین سالگرد درگذشت دکتر قیصر امین‌پور، عضو فقید پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
زنده‌یاد دکتر امین‌پور (گتوند ـ ۱۳۳۸)، به‌عنوان نمایندۀ شعر نسلی مؤثر در ادبیات معاصر، به‌ویژه در دهه‌های اخیر به شمار می‌آید. وی بیش از هر چیز به شعرهایش شبیه بود و از دریچۀ آن‌ها با ادبیات امروز ارتباطی شناخته‌شده برقرار کرده بود. با رویکرد فرهنگستان زبان و ادب فارسی به ادبیات معاصر، دکتر امین‌پور از جملۀ گزینه‌های باارزشی بود که در سال ۱۳۸۲ به پیشنهاد اعضای شورا، به عضویت فرهنگستان انتخاب شد و در این میان، یاری مطمئن برای اعضای شورای فرهنگستان بود.
زنده‌یاد دکتر قیصر امین‌پور، دانش‌آموختۀ دانشگاه تهران و عضو هیئت‌علمی گروه زبان و ادبیات فارسی همین دانشگاه بود که هشتم آبان‌ماه ۱۳۸۶، در چهل‌وشش‌سالگی، بدرود حیات گفت. فرهنگستان زبان و ادب فارسی یاد و خاطرۀ این استاد گران‌قدر، عضو فقید و شاعر فرزانۀ معاصر را گرامی می‌دارد.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10906
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/10/X080801-1200x675.jpg
@theapll
چهار طرح پژوهشی در گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در دست اجراست

چهار طرح پژوهشی با مشارکت اعضای هیئت‌علمی و پژوهشگران گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در دست تدوین و اجرا است.
به گزارش روابط‌عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر محمد حسن‌دوست، مدیر گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، با اعلام این خبر گفت: اعضای هیئت‌علمی و پژوهشگران گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی چهار طرح پژوهشی را در زمینۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در دست تدوین و اجرا دارند.
مدیرگروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی فرهنگستان افزود: حروف‌نگاری نزدیک به ششصد صفحه از طرح «فرهنگ مشترک زبان‌های ایرانی» پایان یافته و صد صفحۀ نخست طرح به مرحلۀ ویرایش نهایی رسیده و ویرایش اولیۀ صد صفحۀ دیگر آن نیز آغاز شده‌است. در حال حاضر همکاران گروه در حال استخراج داده‌ها برای تکمیل مداخل دیگر این طرح‌اند. پیش‌بینی می‌شود داده‌های طرح یادشده در هفتصد صفحه گردآوری گردد.
عضو هیئت‌علمی فرهنگستان گفت: بازبینی و ویرایش کتاب «گویش اردستانی» نیز، که رسالۀ کارشناسی ارشد زنده‌یاد خانم سحر برنده است، پایان یافته است و در نیمۀ دوم سال ۱۴۰۱ منتشر خواهد شد.
دکتر حسن‌دوست ادامه داد: خانم دکتر مینا سلیمی طرح «حروف‌نویسی، ترجمه و تصحیح متون پازند آنتیا» را در دست اجرا دارد و خانم عفّت امانی نیز در حال تدوین طرح «گردآوری و توصیف گویش‌های گیلان: بخش دیلمان» است.
مدیرگروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی با اشاره به ویرایش و آماده‌سازی مقالات شمارۀ چهاردهم مجلۀ «زبان‌ها و گویش‌های ایرانی» گفت: دو طرح «گنجینۀ گویش‌های ایرانی: استان خوزستان ۱ (شهرستان بهبهان)»، تألیف آقای سعادت فرهیخته و «فرهنگ لغات و اصطلاحات ایل باصری»، تألیف آقای فریدون کاظمی با همکاری خانم عفّت امانی که بازبینی و ویرایش آنها در شش ماه نخست سال جاری پایان یافته، پس از ارسال به ادارۀ نشر آثار و تأیید محتوای علمی آنها در شورای نشر فرهنگستان، در نیمۀ دوم سال 1401 چاپ و انتشار خواهند یافت.
عضو هیئت‌علمی گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی همچنین افزود: طرح «گنجینۀ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی» که تألیف آقای دکتر جهاندوست سبزعلی‌پور و اینجانب است، برای داوری به ادارۀ نشر آثار فرهنگستان ارسال شده است.
یادآوری می‌شود، گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی با هدف دستیابی به شناختی بهتر از ویژگی‌های آوایی، صرفی، نحوی و واژگانی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی (ایرانی باستان، ایرانی میانه و ایرانی نو) با بررسی آثار برجای‌مانده یا بهره‌گیری از پژوهش‌های میدانی؛ دستیابی به شناختی بهتر از تحولات تاریخی و جغرافیایی زبان فارسی و دیگر زبان‌ها و گویش‌های ایرانی؛ شناسایی و ثبت اطلاعات زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در معرض نابودی؛ و تهیۀ فرهنگ‌های تخصصی در زمینۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی با حضور گروهی از متخصصان این حوزه‌ها در حال فعالیت علمی و پژوهشی است.


پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10913
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/11/X140801-1200x675.jpg
@theapll
زادروز محمّدتقی بهار(۱۲۶۵ – ۱۳۳۰ش)

محمّدتقی بهار (۱۲۶۵ – ۱۳۳۰ش)، شاعر، روزنامه‌نگار، نمایندۀ مجلس، وزیر، استاد دانشگاه و عضو فرهنگستان ایران (دورۀ نخست) بود. پدرش، محمدکاظم صبوری، ملک‌الشعرای آستان قدس رضوی بود. در کودکی به مکتب رفت و مقدمات عربی و فارسی را فرا گرفت و در سال‌های بعد با مقدّمات ادبی آشنا شد. با پرورده‌شدن قریحۀ شاعری‌اش، به سرودن شعر روی آورد. پس از مرگ پدرش و در پی سرودن قصیده‌ای در مدح مظفّرالدّین‌شاه، افزون بر صلۀ نقدی، به‌فرمان شاه لقب «ملک‌الشّعراء» به بهار تفویض شد.
حدّت ذهن و دقّت بیان او در سرودن شعر چنان بود که گاه بهار را به سرقت ادبی متهم می‌کردند؛ امّا او از پس آزمایش‌های دشوار سربلند بیرون آمد.
ملک‌الشّعرا از سال‌های جوانی به‌فعّالیت مطبوعاتی و سیاسی روی آورد. با استقرار مشروطیّت به مشروطه‌خواهان پیوست و به «انجمن سعادت» خراسان روی آورد. روزنامۀ نوبهار را در مشهد تأسیس کرد که هفته‌ای دو شماره از آن منتشر می‌شد.
سال ۱۳۳۲ قمری به‌نمایندگی مجلس شورای ملّی برگزیده شد و سال بعد، دورۀ چهارم روزنامۀ نوبهار را در تهران منتشر کرد. با ورود قشون روس به تهران، ناگزیر به قم مهاجرت کرد و با فشار روس و انگلیس از قم به بجنورد تبعید شد و پس از شش ماه به تهران بازگشت. در انتخابات دورۀ چهارم مجلس شورای ملّی از تبعیدگاه خود، بجنورد به‌ نمایندگی مردم این شهر برگزیده شد.

برای دیدن متن کامل خبر به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنید:
https://apll.ir/?p=10927
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/11/Y160801M-T-Bahar-1200x675.jpg
@theapll
اقبال، شاعر و برتر از شاعر

محمّد اقبال لاهوری، در ایران، بیش از آنکه به‌عنوان یک متفکّر و مصلح اجتماعی شناخته شود، به‌عنوان یک شاعر شناخته شده است. معنای این سخن این است که اقبال هنوز، چنانکه باید، در ایران شناخته نشده است. با‌توجّه‌به تصورّی که عامّۀ مردم از شعر و شاعری دارند فروکاستن جایگاه اقبال به شاعری سبب خطا در تشخیص می‌شود و منزلت او به‌عنوان یک متفکّر و مصلح بزرگ اجتماعی ناشناخته می‌ماند. او خود را شاعری از تبار عطّار و سنایی و مولوی و پیرو راه آنان می‌داند که شعر را ظرف و محمل و ابزار مناسبی برای افکار خود دانسته‌اند و مقصودشان از شاعری صرفاً آرایش الفاظ و عبارات و برانگیختن احساسات و عواطف سطحی توده‌های مردم نبوده است. اقبال معتقد است عطّار و سنایی و مولوی در پی درمان دردهای زمانۀ خود بوده‌اند و او هم در پی درمان درد روزگار خود. وی این حقیقت را در بسیاری از اشعار خود و ازجمله در دوبیتی‌هایی که در ارمغان حجاز آورده متذکّر شده است:
میِ روشن ز تاک من فروریخت
خوشا مردی که در دامانم آویخت
نصیب از آتشی دارم که اوّل
سنایی از دل رومی برانگیخت
چو رومی در حرم دادم اذان من
از او آموختم اسرار جان من
به دور فتنۀ عصر کهن او
به دور فتنۀ عصر روان من
در مثنوی گلشن راز جدید نیز می‌گوید:
نپنداری که من بی‌باده مستم
مثال شاعران افسانه ‌بستم
نبینی خیر از آن مرد فرودست
که بر من تهمت شعر و سخن بست
مهم‌ترین پیام و توصیۀ اقبال به انسان، اعم از انسان غربی و شرقی و مسلمان و مسیحی، این است که «خود را بشناس». فلسفۀ او، فلسفۀ «خودی» است که وی آن را در دو منظومۀ اسرار خودی و رموز بی‌خودی و سایر اشعار و آثار خود بیان کرده است. اقبال یک «انسان‌شناس» بزرگ است و معتقد است «خودشناسی» سنگ اول بنای هر کار دیگر است. انسان تا «خود» را نشناسد نمی‌تواند راه خود و سعادت خود و مقصد و مقصود خود را بشناسد. او در جست‌و‌جوی گوهر گمشدۀ ذات و سرشت آدمی است. نکتۀ مهم این است که این «خود» که آدمی باید آن را بیابد و بشناسد «خدایی» است. توحید از نظر او تنها خداشناسی نیست بلکه خودشناسی نیز هست، کمااینکه خودشناسی در حقیقت خداشناسی است. اگر خدا نبود انسان خلق نمی‌شد و اگر انسان آفریده نمی‌شد خدا شناخته نمی‌شد و عبادت نمی‌شد.
اقبال جهان اسلام را یک خانوادۀ بزرگ می‌داند و مسلمانان را به جای «میهن‌پرستی» به «خداپرستی» و «میهن‌دوستی» دعوت می‌کند. سخن را مختصر می‌کنیم و در یک کلام می‌گوییم سخن اصلی و اندیشۀ بنیادی و مرکزی اقبال برای جهان امروز و جهان اسلام این است که: ای انسان خود را بشناس و ای امت اسلام، خود را بشناس. شناخت خود، شناخت وحدت خود است، زیرا «خودی» از کثرت حاصل نمی‌شود.
امروزه اگرچه بیش از هشتاد سال از وفات اقبال می‌گذرد، شعر او و پیام او نه‌تنها کهنه نشده که تازه‌تر هم شده است. او خود را «شاعر فردا» نامیده و در زبور عجم گفته است:
پس از من شعر من خوانند و دریابند و می‌گویند
جهانی را دگرگون کرد یک مرد خودآگاهی
چنان که در اسرار خودی نیز گفته است:
ای بسا شاعر که بعد از مرگ زاد
چشم خود بربست و چشم ما گشاد
حق این است که ما امروز به شنیدن پیام او محتاج‌تر از دیروزیم.

برای دیدن متن کامل خبر به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنید:
https://apll.ir/?p=10939
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/11/X180801Haddad-1200x675.jpg
@theapll
به‌مناسبت سی‌امین دورۀ هفتۀ کتاب جمهوری اسلامی ایران، کتاب‌فروشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی از ۲۱ آبان‌ماه تا ۱۰ آذرماه ۱۴۰۱ آثارمنتشرشدۀ فرهنگستان را با ۳۰درصد و آثار دیگر ناشران را با ۱۰درصد تخفیف عرضه می‌کند.
نشانی: تهران، بزرگراه حقّانی، ورودی کتابخانۀ ملّی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شمارۀ تماس کتاب‌فروشی: ۸۸۶۴۲۴۹۷
@theapll
زادروز نیما یوشیج (۱۲۷۶ – ۱۳۳۸ش)

نیمایوشیج، بنیانگذار شعر نوِ فارسی، در ۲۱ آبان‌ماه ۱۲۷۶ (۱۳۱۵ ق.) در یوش، از بخشِ نورِ شهرستان آمل، به دنیا آمد. نسبش به اسفندیار پسر کیاجمال‌الدین، حکمران نور و لاریجان در دوره‌های اسلامی، می‌رسد؛ و جزو خاندان اسفندیاریِ مازندران به شمار میآید. اوّلین شعرش را با نام نیما نوری یوشی منتشر کرد. چندی بعد به جای یوشی، صورت طبری آن، یوشیج، را نهاد. شناسنامۀ خود را نیز با نام نیما یوشیج گرفت. محیط طباطبایی بر آن است که «علی نوری گویا در آغاز شاعری می‌خواست مانی تخلّص کند و بعد به قلبِ مانی که نیما باشد اکتفا کرد» (محیط طباطبایی، ص۲۱۴). امّا نیما، در نخستین مجموعه‌شعر خود، قصۀ رنگِ پریده، خونِ سرد(۱۳۰۰ش.) دربارۀ نام خود می‌نویسد: «نیماور اسم دو سه نفر از اسپهبدان غربی مازندران بوده است... و مرکب است از نیما= قوس (برج نهم از بروج در زبان طبری) کمان + ور، به معنی کماندار یا کماندار بزرگ». پدر نیما، میرزاابراهیم اعظام‎السلطنه از هواداران نهضت مشروطه بود و بعدها زندگی را به کشاورزی و گله‎داری می‎گذراند. نیما می‌گوید: «زندگی بدویِ من در بین شبانان و ایلخی‌بانان می‌گذشت که به هوای چراگاه به نقاط دور، ییلاق قشلاق می‌کنند و شب‌ها بالای کوه‌ها ساعات طولانی با هم به دورِ آتش جمع می‌شوند. از تمام بچّگیِ خود، من به‎جز زد و خوردهای وحشیانه و چیزهای مربوط به زندگی کوچ‌نشینی و تفریحات سادۀ آن‌ها در آرامش یکنواخت و کور و بی‎خبر از همه‌جا، چیزی به خاطر ندارم» (زندگینامۀ نیما یوشیج، ص۲۷). نیما حسرت بازگشت به فضاهای طبیعی را در شعر خود بازتاب داد. برادر کوچکتر او، رضا که سپس نام لادبن اسفندیاری بر خود نهاد، چپ‌گرایی بود که در دورۀ رضاشاه به شوروی گریخت و از تصفیه‌های استالینی جان به در نبرد. از نیما نامه‌های متعددی خطاب به لادبن به جا مانده است (← نامه‌های نیما یوشیج).

برای دیدن متن کامل خبر به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنید:
https://apll.ir/?p=10955
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/11/Y210801Nima-1200x675.jpg
@theapll
برپایی نمایشگاهی از دست‌نوشته‌های نیما یوشیج در فرهنگستان زبان و ادب فارسی

به‌مناسبت بیست‌ویکم آبان‌ماه، زادروز نیما یوشیج و آغاز سی‌امین دورۀ هفتۀ کتاب جمهوری اسلامی، نمایشگاهی از دست‌نوشته‌های نیما یوشیج در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برپا شده است.
به‌گزارش روابط‌عمومی فرهنگستان، ایرج فرجی، رئیس کتابخانۀ مرکزی و مرکز اسناد فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اعلام این خبر گفت: هم‌زمان با سی‌امین دورۀ هفتۀ کتاب و با هدف امکان آشنایی علاقه‌مندان و پژوهشگران با دست‌نوشته‌ها و یادداشت‌های نیما که در گنجینۀ فرهنگستان نگهداری می‌شود، بخشی از این آثار ارزشمند در معرض بازدید عموم قرار گرفته است.
رئیس کتابخانۀ مرکزی و مرکز اسناد فرهنگستان زبان و ادب فارسی با ابراز امیدواری نسبت به فراهم‌شدن امکان انتشار تصاویر همۀ این دست‌نوشته‌ها در وبگاه فرهنگستان افزود: دست‌نوشته‌های نیما از جملۀ مهم‌ترین اسناد شعر معاصر ایران است که فرهنگستان زبان و ادب فارسی در دهۀ هفتاد آن‌ها را از شراگیم یوشیج، فرزند وارث نیما، خریداری کرده است و تاکنون با همّت پژوهشگران و زیرنظر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان بخشی از این دست‌نوشته‌ها بازخوانی شده که نتیجۀ آن انتشار دو کتاب شعر «صد سال دگر» (۱۳۹۶) و «نوای کاروان» (۱۳۹۷) بوده است.
گفتنی است نمایشگاه دست‌نوشته‌های نیما یوشیج تا پایان هفتۀ کتاب و در ساعات اداری پذیرای بازدیدکنندگان است.
@theapll
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
آیت‌الله مرعشی نجفی الگوی نقد مؤدّبانه و ارتباط حوزه و دانشگاه هستند

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مراسم گرامیداشت آیت‌الله مرعشی نجفی گفت: آیت‌الله مرعشی نجفی الگوی نقد مؤدّبانه و منصفانه برای سایر ادیبان و همچنین نمونه‌ای عالی از ارتباط خوب حوزه و دانشگاه هستند.
به گزارش روابط‌عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر غلامعلی حدّاد عادل در مراسم گرامیداشت عالم خدمتگذار کتاب و کتابخوانی، حضرت آیت‌الله مرعشی نجفی که همزمان با دوّمین روز هفتۀ کتاب به‌میزبانی کتابخانۀ ملّی ایران برگزار شد، گفت: به‌عنوان یک دانشجوی علاقه‌مند به کتاب و کتابخوانی، احترام فراوانی برای آیت‌الله مرعشی نجفی قائل هستم و در دوره‌ای در کتاب‌های درسی فارسی برای دورۀ راهنمایی، مقاله‌ای در معرفی ایشان و کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی تدوین کردیم.
وی با بیان اینکه ذکر خاطره‌ای از آیت‌الله مرعشی نجفی خالی از لطف نیست، بیان کرد: این عالم وارسته در نامه‌ای به آقای سعید نفیسی موضوعاتی بیان می‌کنند. این نامه که ۱۳ سال پیش منتشر شده است، با توجه به اوضاع اجتماعی و سیاسی زمان نگارش که همزمان با اوج قدرت رضاخانی در سال ۱۳۱۷ شمسی است، قابل توجّه است. در آن دوران، تقابلی بین حوزه و دانشگاه تبلیغ می‌شده است، سعید نفیسی از دوران دبیرستان به خارج از کشور مهاجرت کرده و تحصیلات خود را در خارج از کشور به پایان رسانده و به ایران بازگشته و یکی از پرکارترین اساتید دانشگاه تهران بودند.

برای دیدن متن کامل خبر به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنید:
https://apll.ir/?p=10989
@theapll
برپایی چهارصدوهفتادوهفتمین نشست شورای فرهنگستان

روز دوشنبه، بیست‌و‌سوم آبان‌ماه 1401، چهارصدوهفتادوهفتمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوسته و به‌ ریاست دکتر غلامعلی حدادعادل در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.
به‌گزارش روابط‌عمومی فرهنگستان، در آغاز این نشست که باهدف انتخاب اعضای پیوسته و وابستۀ جدید فرهنگستان زبان وادب فارسی برپا شد، دکتر حداد‌عادل‌، رئیس فرهنگستان، گزارشی از برگزاری جلسه‌های هیئت رئیسه، دیدار و جلسه‌های کاری با مدیران و پژوهشگران گروه‌های علمی، فعالیت پژوهشکدۀ فرهنگستان و سایر فعالیت‌های علمی و جاری فرهنگستان بیان کرد.
در ادامۀ این نشست، دکتر سید مجتبی حسینی، دبیرفرهنگستان، با بیان ضرورت بازآرایی فضای کالبدی و بازنگری در برخی از فرایندهای جاری، گفت: مرحلۀ نخست طرح مطالعات راهبردی بهبود فرایندها و برنامۀ جامع فنَاوری اطلاعات در فرهنگستان زبان وادب فارسی به سرانجام رسیده است و به‌زودی با فراهم‌شدن زمینۀ اجرا این طرح کارِ اجرایی آن آغاز خواهد شد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تبریک سی‌ودومین سالگرد تأسیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و شادباش برگزیده‌شدن دکتر محمد دبیرمقدم، عضو پیوستۀ و معاون علمی ـ پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به جهت برگزیده شدن در سیزدهمین جشنوارۀ بین‌المللی فارابی، یاد و خاطرۀ شادروانان دکتر سیّدمحمد اکرم، استاد دانشگاه پنجاب و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر حسن ذوالفقاری، استاد دانشگاه تربیت مدرس و مدیر سابق گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان و امیرهوشنگ ابتهاج ،شاعر معاصر را گرامی داشت.


برای دیدن متن کامل خبر به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنید:
https://apll.ir/?p=10989
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/11/X2408011-1200x675.jpg
@theapll
انتشار پیوند پیکرۀ فرهنگ جامع فارسی در وبگاه فرهنگستان

به‌منظور دسترسی آسان‌تر علاقه‌مندان، پیوند (لینک) پیکرۀ فرهنگ جامع روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی قرار گرفت.
گفتنی‌ است این پیکره حاوی حدود یک‌میلیون مدخل و بیش از چهارمیلیون شاهد، برای تدوین فرهنگ جامع زبان فارسی در فرهنگستان زبان و ادب تهیه شده است. ازآنجاکه بسیاری از پژوهشگران مایل به استفاده از این پیکره بودند، فرهنگستان سامانه‌ای را برای عرضۀ آن به علاقه‌مندان طراحی کرده است.
برای دسترسی به پیوند فرهنگ جامع فارسی به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنید:
http://apll.ir