فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
گزارش تصویری جشن هشتادمین زادروز استاد هوشنگ مرادی کرمانی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی

🔴 متن کامل خبر را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=16810

🔴 عکس‌های بیشتر در:
🌐 https://apll.ir/?p=16822
بیستم شهریورماه، سالگرد درگذشت عبدالمحمد آیتی (۱۳۰۵-۱۳۹۲)
تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۰/۲/۱۷

برخی از آثار: کشتی شکسته، رابیندرانات تاگور (ترجمه)؛ تحریر تاریخ وصّاف؛ آمرزش، ابوالعلاء معری (ترجمه)؛ گزیده و شرح خمسۀ نظامی؛ تاریخ ابن‌خلدون؛ شکوه قصیده؛ تاریخ دولت اسلامی در اندلس، محمّد عبداللّٰه عنان (ترجمه)؛ قرآن مجید (ترجمه)؛ شکوه سعدی در غزل؛ شرح و ترجمۀ معلّقات سبع؛ الغارات در حوادث سال‌های معدود خلافت علی(ع)؛ گنجور پنج گنج؛ شرح منظومۀ مانلی و پانزده قطعۀ دیگر؛ بسی رنج بردم، بازنویسی‌شده از فردوسی؛ قصّۀ باربد و بیست قصّۀ دیگر از شاهنامه؛ معجم الأدبا، یاقوت حموی (ترجمه)؛ داوری حیوانات نزد پادشاه پریان (ترجمه)؛ گزیدۀ شرح مقامات حمیدی؛ در تمام طول شب، شرح چهار شعر بلند نیما؛ دربارۀ فلسفۀ اسلامی، روش و تطبیق آن، ابراهیم مدکور (ترجمه)؛ وقایع‌نگاری خلیج فارس، جان گوردون لوریمر (ترجمه)؛ ایران در کتاب نزهۀ المشتاق، محمد بن محمد ادریسی (ترجمه).
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بیستم شهریورماه، زادروز جلال خالقی مطلق (۱۳۱۶)
@theapll
به‌مناسبت بیست و یکم شهریور، روز سینما، با چند واژۀ مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی آشنا شویم:

📽 آگهی تلویزیونی (teaser)
آگهی کوتاه تبلیغاتی که ویژگی‌های جذاب کالا یا برنامه‏‌ای را در تلویزیون به نمایش گذارد.

📽 اَبَرستاره (superstar)
ستارۀ بسیار محبوب عرصۀ سینما.

📽 تکه‌فیلم (clip, film clip)
قطعه‌ای از فیلم یا برنامۀ ویدئویی که از آن در برنامۀ تلویزیونی یا فیلم استفاده می‌شود.

📽چندبخشی (episodic)
ویژگی اثر یا فیلم یا برنامه‌ای تلوزیونی که از نمایش‌ها یا قسمت‌های کوتاه و مستقلی تشکیل شده است که معمولاً ارتباط معنایی و مضمونی با یکدیگر دارند.

📽 درون‌مایه (theme)
اندیشه‌ای اصلی‌ که نمایش‌نامه یا فیلم‌نامه و نمایش یا فیلم براساس آن بنا می‌شود.

📽 زیرنویس (subtitle)
نوشته‏‌ای که معمولاً در قسمت پایین تصویر ظاهر می‌‏شود و اغلب به گفت‌وگوهای فیلم اختصاص دارد.

📽 نماهنگ (music video)
تصویر و قطعه‌‏ای موسیقیِ با یا بدون کلام که در هم تلفیق شده باشد.

اعضای کارگروه تخصصی سینما و تلویزیون گروه واژه‌گزینی:
دکتر محمد شهبا، دکتر محمدباقر قهرمانی، دکتر مهدی رحیمیان، دکتر مسعود اوحدی، حمید لاری.

@theapll
نخستین داستان کوتاه افغانستان

یادداشتی از منوچهر فرادیس
نویسندۀ افغانستانی مقیم ایران

🔸پیش از نوشته شدن نخستین داستان کوتاه در افغانستان، راهی طی شده است. این راه بیشتر در نوشتن قطعه‌های ادبی طی شده است یا نوشتن سفرنامه‌ها. در سال ۱۳۱۱ در اواخر حکومت محمد نادرشاه، در مجلۀ آیینۀ عرفان داستان کوتاهی نشر می‌شود به نام «پانزده سال قبل» از نویسنده‌ای با نام مستعار مخلص‌زاده. مخلص‌زاده نام مستعار هاشم شایق افندی است که در سال ۱۲۶۶ متولد و در سال ۱۳۳۳ درمی‌گذرد. هاشم شایق بیشتر کار روزنامه‌نگارانه کرده است تا نوشتن برای ادبیات داستانی. او برای مجلۀ آیینۀ عرفان مقاله می‌نوشت و همچنان آثاری را برای این مجله ترجمه می‌کرد.

🔴 متن کامل یادداشت را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=16863
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
درست بنویسیم (۹)

دردِدل یا دردودل
؟

با دوستان ✅ دردِدل می‌کنند نه
❌ دردودل!

@theapll
بیست و سوم شهریور، سالگرد درگذشت یدالله رویایی (۱۳۱۱-۱۴۰۱)
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بیا به صلح من امروز و در کنار من امشب
که دیده خواب نکرده‌ست از انتظار تو دوشم
سعدی
محمدرضا شجریان

#بحر_در_کوزه
@theapll
بیست و چهارم شهریورماه، سالگرد درگذشت عبدالحسین زرین‌کوب (۱۳۰۱-۱۳۷۸)
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فارسی را پاس بداریم (۸)

چاپگر یا پرینتر؟

بگوییم ✅ چاپگر
نگوییم ❌ پرینتر

@theapll
بیست و ششم شهریورماه، سالگرد درگذشت محمدجان شکوری بخارایی (۱۳۰۴-۱۳۹۱)
عضو پیوستۀ خارجی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۵/۹/۱۲)

برخی از آثار:
استقلال و خودشناسی اجتماعی و معنوی؛ صدرالدّین عینی، روشنگر بزرگ تاجیک؛ سرنوشت فارسی تاجیکی فرارود در سدۀ بیست؛ انسان‌گرایی، آموزش و زبان ملّی؛ صدر بخارا؛ روشنگر بزرگ؛ خراسان است اینجا؛ زبان مادری و جهان‌گرایی؛ فتنۀ انقلاب در بخارا؛ پان‌ترکیزم و سرنوشت تاریخ تاجیکان؛ صدر ضیاء؛ جستارها؛ حکایت‌های آکنده از حیات.
@theapll
بیست و ششم شهریورماه، سالروز تأسیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
@theapll
فرمان تشکیل فرهنگستان ایران، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۱۴ صادر شد. این فرهنگستان تا سال ۱۳۳۳ فعالیّت کرد. پس‌از آن فرهنگستان زبان ایران معروف به فرهنگستان دوم در سال ۱۳۴۷ تأسیس و نخستین جلسۀ آن در ۲۳ آبان ۱۳۴۹ تشکیل شد و تا سال ۱۳۵۷ فعالیت کرد.
اساسنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی یعنی فرهنگستان سوم در سال ۱۳۶۸ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. برپایۀ این اساسنامه، فرهنگستان زبان و ادب فارسی ۲۵ عضو پیوستۀ ایرانی و ۱۰ عضو وابستۀ غیرایرانی دارد و شمار اعضای وابسته و افتخاری آن بنا به تشخیص و تصویب شورای فرهنگستان است. شورا عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ دوم مرداد ۱۳۶۹ هفده تن از محققان و ادیبان و صاحب‌نظران برجستۀ زبان و ادب فارسی را برگزید و برای صدور حکم عضویّت پیوسته در شورای فرهنگستان به ریاست جمهوری معرّفی کرد. نخستین نشست شورای فرهنگستان، ۲۶ شهریور ۱۳۶۹ در محل کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران برگزار شد.

نخستین اعضای منتخب فرهنگستان عبارت بودند از: احمد آرام، نصرالله پورجوادی، حسن حبیبی، غلامعلی حدّاد عادل، بهاءالدّین خرمشاهی، محمّد خوانساری، محمّدتقی دانش‌پژوه، سیمین دانشور، علی رواقی، سیّد جعفر شهیدی، طاهره صفّارزاده، حمید فرزام، فتح‌الله مجتبائی، مهدی محقّق، سیّد محمّد محیط طباطبائی، ابوالحسن نجفی و غلامحسین یوسفی.

از میان این استادان، زنده‌یادان دانشور، شهیدی و یوسفی، از آغاز، به علّت گرفتاری‌های شخصی، از حضور در شورا و عضویّت در فرهنگستان عذرخواهی و استعفا کردند.

پس‌از آغاز فعالیت فرهنگستان، زنده‌یادان عبدالمحمد آیتی، منوچهر امیری، قیصر امین‌پور، احمد تفضلی، جواد حدیدی، بهمن سرکاراتی، اسماعیل سعادت، احمد سمیعی گیلانی، بدرالزمان قریب، مصطفی مقربی و سلیم نیساری نیز به عضویت پیوستۀ فرهنگستان برگزیده شدند.

اکنون اعضای پیوستۀ ایرانی فرهنگستان عبارت‌اند از: ژاله آموزگار، موسی اسوار، حسن انوری، نصرالله پورجوادی، محمدرضا ترکی، مسعود جعفری جزی، احمد جلالی، غلامعلی حداد عادل، بهاءالدین خرّمشاهی، محمد دبیرمقدم، حسن رضایی باغ‌بیدی، علی رواقی، علی‌اشرف صادقی، محمود عابدی، امید طبیب‌زاده، کامران فانی، فتح‌الله مجتبائی، مهدی محقق، هوشنگ مرادی کرمانی، حسین معصومی همدانی، محمدعلی موحد و محمدجعفر یاحقی.
@theapll
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
بیست و هفتم شهریورماه، روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار گرامی باد.
@theapll
نکته‌هایی از اصول و ضوابط واژه‌گزینی (۵)

‌ساختن اصطلاح

یکی از شیوه‌های واژه‌گزینی ساختن اصطلاح است که سه گونه دارد:
🔸واژه‌سازی: ساختن یک واژۀ جديد مشتق يا مـركب يا مشتق‌ـ مركب؛
مانند ناتراوا، رزم‌ناو، برف‌پاک‌کن، آشنایی‌زدایی

🔸ساختن گروه نحوی: ساختن یک گروه نحوی با به كار بردن دستِ‌كم دو واژه که کسرۀ اضافه یا یکی از حروف اضافه به هم پيوند ‌يابند؛
مانند چراغ خطر، فاصلۀ کانونی، پردازش از دور

🔸 اختصارسازی: ساختن اختصار به يكی از روش‌های سرواژه‌سازی يا آميزه‌سازی يا اختصار حرف‌به‌حرف انجام می‌شود.
مانند «ص» به جای «صفحه»، «ش.م.ر» به جای «شیمیایی، میکربی، رادیواکتیو»، «نک» به جای «نگاه کنید به»، «تخ» به جای «تاریخ»، «توانیر» به جای «تولید و انتقال نیرو»، «سیبا» به جای «سامانۀ یکپارچۀ بانکی».

@theapll
کتاب فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی منتشر شد

🔸 فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی تألیف جهاندوست سبزعلی‌پور، عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی رشت و با همکاری محمد حسن‌دوست، عضو هیئت‌علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در دو جلد منتشر شد.

🔸فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی در دو جلد گردآوری شده است. جلد اول شامل پیکرۀ مصادر گویش‌های تاتی، تالشی و گیلکی و مصادر این گویش‌ها به تفکیک گونه‌های سی‌گانه است. جلد دوم شامل ریشۀ مصادر گویش‌های تاتی، تالشی و گیلکی و نمایه‌های فارسی و انگلیسی است.

🔸انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی کتاب فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی را در دو جلد و با شمارگان چهارصد نسخه منتشر کرده است.

🔸 علاقه‌مندان می‌توانند برای خرید این کتاب با کتاب‌فروشی فرهنگستان (شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۹۷ / آقای عفیفی ۰۹۱۲۶۹۴۷۱۴۴) تماس بگیرند.

🔴 متن کامل معرفی کتاب را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐https://apll.ir/?p=16876