فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
پرنیان پارسی (۱۳)

یکی را از بزرگان به محفلی همی‌ستودند و در اوصافِ جمیلش مبالغه می‌نمودند. سر از جیبِ تفکر برآورد و گفت: من آنم که من دانم.

گلستان سعدی، تصحیح غلامحسین یوسفی، انتشارات خوارزمی، چاپ هفتم، ۱۳۸۴، ص ۸۹.
@theapll
مثنوی یوسف و زلیخا منتشر شد

🔸مثنوی یوسف و زلیخا، با تصحیح و تحقیق عبدالرّضا قریشی، پژوهشگر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از آثاری است که مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب در سال ۱۴۰۴ منتشر کرده است.

🔸 مثنوی یوسف و زلیخا، زیرنظر رسول شایسته با مقدمه‌ای از حسن انوری منتشر شده و تاریخ سرایش آن به حدود سدۀ هشتم هجری بازمی‌گردد. سرایندۀ این اثر، ناشناس است، اما سرایش آن را سال‌ها به حکیم ابوالقاسم فردوسی نسبت داده‌اند.

🔸مصحّح در گفتاری با عنوان «مثنوی یوسف و زلیخا در گذر تاریخ»، به نکته‌هایی دربارۀ سرایش این اثر اشاره کرده است. علاوه بر اینکه این بخش شامل مواردی دیگر شامل؛ چند نکته و پرسش، نگاهی به کلیّت داستان، نگاهی به فضای فکری و عقیدتی حاکم بر داستان، برخی از ویژگی‌های سبکی، زبانی و دستوری مثنوی و… است.

🔴 متن کامل معرفی کتاب:
🌐 https://apll.ir/?p=19849
نامۀ فرهنگستان ویژۀ تحقیقات ادبی منتشر شد

🔸نود و هشتمین شمارۀ نامۀ فرهنگستان، شامل شش مقالۀ پژوهشی، سه عنوان مطلب در حوزۀ نقد و بررسی و یک عنوان ترجمه است. در بخش تازه‌های نشر نیز، به بررسی چهار عنوان کتاب پرداخته شده است. نود و هشتمین شمارۀ نامۀ فرهنگستان، مهر- آبان ۱۴۰۴ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.

🔸 در نود و هشتمین شمارۀ نامۀ فرهنگستان این مقاله‌ها چاپ شده است: «دربارۀ دستور خطّ فارسی شکسته»، نوشتۀ امید طبیب‌زاده؛ «عطاّر، پیش‌گام ملاّصدرا، صیرورت در اندیشۀ عطآّر نیشابوری»، نوشتۀ محمود عابدی و طاهره بهرامی؛ «بازتاب اصلاحات مالیاتی ساسانی»، نوشتۀ فرزین غفوری؛ «دربارۀ در کاسۀ سر کسی شراب یا چیزی خوردن»، نوشتۀ مرضیۀ مسیحی‌پور؛ «خاک‌افشانی بر نامه»، ایمان منسوب بصیری و حسن زیاری و «نوادر لغات در نسخه‌ای بی‌نام نوشتۀ یحیی بن حسین الشّاشی (با شمارۀ Ms.Or.qurt  محفوظ در کتابخانۀ برلین)» نوشتۀ لیلا شریفی و علیرضا حاجیان‌نژاد.

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=19860
ایران‌بوم (۱۶)

جنوب

🔸 زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در پهنۀ گسترده‌ای، از دامنه‌های کوه‌های قفقاز در شمال غربی فلات ایران تا بلوچستانِ پاکستان، در جنوب شرقی ایران؛ و از دره‌های رود زَرافشان در تاجیکستان، در شمال شرقی فلات ایران، تا کرانه‌های جنوبی تنگۀ هرمز و جنوب ایران، پراکنده‌اند. سخن‌گویانِ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو در ایران، تاجیکستان، افغانستان، ازبکستان، شبه‌قارۀ هند، ترکمنستان، چین (در ایالت سین‌کیانگ)، قفقاز (گرجستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و داغستان)، ترکیه، عراق، عمان و... زندگی می‌کنند. این سرزمین‌ها در روزگاران گذشته بخشی از قلمرو سیاسی یا فرهنگی ایران‌زمین بوده‌اند.
پیوند زبان فارسی و دیگر زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، بسیار پررنگ و چشمگیر است. در «ایران‌بوم» گوشه‌هایی از این پیوندها را نشان می‌دهیم.

🔸 از «/» برای نشان دادن تلفظ‌های گوناگون و از «،» برای نشان دادن معنای یکسان واژه‌ها بهره برده‌ایم.
@theapll
روشنا (۲۱)

همه دل‌تنگی، از دل‌نهادگی بر این عالم است.

نفحات الانس من حضرات القدس، نورالدین عبدالرحمان جامی، با مقدمه و تصحیح و تعلیقات محمود عابدی، انتشارات مؤسسۀ اطلاعات، ۱۳۸۲، ص ۴۶۲.

@theapll
شب ابوالحسن نجفی

شنبه سوم مردادماه ۱۴۰۵
سالن خلیج فارس فرهنگستان نیاوران
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دوم مردادماه، سالگرد درگذشت احمد شاملو (۱۳۰۴-۱۳۷۹)
#احمد_شاملو
#مارگوت_بیکل

@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سوم مردادماه، زادروز موسی اسوار (۱۳۳۲ – ۱۴۰۴)

@theapll
پرنیان پارسی (۱۴)

او را بفریفتند تا بر خداوندش مشرف باشد و فریفته شد، به خلعتی و ساختِ زر که یافت این مُشرفی بکرد و خداوندش در دلو شد و او نیز؛ و چاکرپیشه را پیرایۀ بزرگتر، راستی است.
 
تاریخ بیهقی، ابوالفضل بیهقی، تصحیح محمدجعفر یاحقی و مهدی سیدی، انتشارات سخن، ۱۳۸۸، ص ۵۴.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پنجم مردادماه، زادروز محمود عابدی (۱۳۲۳)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۸۸/۳/۲۷)

@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
هفتم مرداد، سالگرد درگذشت بدرالزّمان قریب (۱۳۰۸-۱۳۹۹)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۶/۱۲/۲۵)

@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دهم مردادماه، زادروز محمود دولت‌آبادی (۱۳۱۹)

@theapll
نامۀ فرهنگستان، ویژهٔ زبان و خط فارسی گفتاری، منتشر شد

🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، صد و یکمین شمارۀ نامۀ فرهنگستان، شامل یازده مقالۀ پژوهشی و حاصل مقالات برگزیدۀ همایش «زبان و خط ‌فارسی گفتاری» است که بهمن ۱۴۰۳ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

🔸 گفتنی است «همایش زبان و خطّ فارسی‌گفتاری»، روزهای ۲۹ و ۳۰ بهمن ۱۴۰۳ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد که گزیدۀ مقالات ارائه‌شده در این شماره از نامۀ فرهنگستان (ویژه‌نامۀ دستور) منتشر شده است. در این همایش دو روزه همچنین امید طبیب‌زاده، با عنوان «مقایسۀ صورت‌های شکستۀ فارسی و انگلیسی و بررسی دستور خط فارسی شکسته»؛ آبتین گلکار، با عنوان «گفتاری‌نویسی و سبک محاوره‌ای در زبان فارسی»؛ محمد راسخ مهند، با عنوان «برخی ویژگی‌های نحوی در فارسی گفتاری، شواهدی از پیکرۀ هم‌بام» و هومن عباس‌پور با عنوان «ناگفتاری‌ها؛ محدودیت‌های واژگانیِ زبان گفتاری» سخنرانی کردند.

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=19895
دوازدهم مردادماه، زادروز محمد قاضی (۱۲۹۲- ۱۳۷۶)
فانوس‌افروز روزگار ما

مقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی
نویسنده: علی مصریان

محمد قاضی طبق شناسنامه، ۱۵ اردیبهشت ۱۲۹۳ش و، بنابر محاسبۀ خود او، در ۱۲ مردادماه سال ۱۲۹۲ش در مهاباد زاده شد. در خرداد سال ۱۳۰۷ش تصدیق ششم ابتدایى گرفت. در سال ۱۳۰۸ش براى ادامۀ تحصیل به تهران آمد. سال ۱۳۱۵ش از دارالفنون دیپلم ادبى گرفت. سپس براى تحصیل حقوق به دانشگاه تهران رفت. هم‌زمان با تحصیل در دانشکده، به کار در ادارۀ بایگانى وزارت خارجه مشغول شد. در خرداد سال ۱۳۱۸ش، دورۀ لیسانس رشتۀ حقوق قضایى را در دانشکدۀ حقوق دانشگاه تهران به پایان رساند. در نیمۀ سال ۱۳۲۰ش به استخدام وزارت دارایى درآمد و در سال ۱۳۵۵ش بازنشسته شد. پس از بازنشستگى به خدمت «کانون پرورش فکرى کودکان و نوجوانان» درآمد؛ آثارى چون ماجراجوى جوان، پولینا چشم و چراغ کوهپایه، داستان کودکى من، باخانمان، زورباى یونانى و پنج قصّه یادگار خدمت او در آن سازمان است.

🔴برای دیدن متن مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=19883

@theapll
چهاردهم مردادماه، سالروز صدور فرمان مشروطیت
ادبیات مشروطه

مقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی
نویسنده: باقر صدرى‌نیا

آن بخش از ادب فارسى که مقارن با تکوین مبانى فکرى جنبش مشروطه خواهى آغاز شد و تا حدود سال ۱۳۰۵ش استمرار یافت. تعیین دقیق محدودۀ تاریخى ادبیّات مشروطه خالى از دشوارى نیست؛ سرآغاز آن را، با اندکى تسامح، مى‌توان دهۀ سوم حکومت ناصرالدّین شاه و پایان آن را چند سال پس از کودتاى ۱۲۹۹ش و تثبیت قدرت رضاشاه دانست. پژوهندگان تاریخ ادبیّات فارسى، بدون بحث مستوفى دربارۀ محدودۀ زمانى ادبیّات مشروطه، آن را حدّ فاصل ادبیّات دورۀ بازگشت و ادبیّات جدید تلقّى کرده‌اند.
مواجهۀ آگاهانۀ ایرانیان با واقعیّت‌هاى جهان غرب، هر چند از دهه‌هاى نخست قرن سیزدهم ق آغاز شده بود، تا دوران حکومت ناصرالدّین شاه تأثیر ادبى قابل ملاحظه‌اى در پى نداشت. این ایرانیان، به گواهى آثارشان، بیشتر مجذوب جلوه‌هاى مادّى و احیاناً سیاسى و اجتماعى تمدّن غرب بودند و به تحوّلات ادبى آن سامان اعتنایى نداشتند.

🔴برای دیدن متن مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=19885

@theapll
فرهنگستان زبان و ادب فارسی با گرامیداشت هفدهم مرداد، سالروز شهادت زنده‌یاد محمود صارمی، روز خبرنگار را به همهٔ خبرنگاران ارجمند ایران شادباش می‌گوید و از همراهی‌ها و کوشش‌های خبرنگاران محترمی که زبان فارسی را پاس می‌دارند و همواره بالندگی و پویایی آن را پیش چشم دارند‌، سپاسگزاری می‌کند‌.
@theapll
روشنا (۲۲)

عشق مردم‌خوارست، بی‌عشق مردم خوار است. عشق نه نام دارد و نه ننگ و نه صلح دارد و نه جنگ.

مجموعۀ رسائل خواجه عبدالله انصاری، تصحیح محمدسرور مولایی، انتشارات توس، ۱۳۷۲، ص ۳۸۹.

@theapll