فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
بزرگداشت شارل هانری دوفوشه کور در یونسکو

چهارشنبه، پنجم تیرماه ۱۳۹۸، مراسم بزرگداشت پروفسور شارل هانری دوفوشه کور، ایران‌شناس برجستۀ فرانسوی، در مقر یونسکو در پاریس، با همکاری رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، برگزار شد.

در ابتدای این مراسم دکتر احمد جلالی، سفیر دائمی ایران در یونسکو، ضمن خوشامدگویی به میهمانان، از عمق و گستره و اهمیت خدمات استاد دوفوشه کور، به‌خصوص دو کار سترگ ایشان، ترجمۀ کامل دیوان حافظ و مقالات شمس تبریزی سخن گفت.

همچنین وی از استادانی همچون ایرج افشار، محمدتقی دانش‌پژوه، ذبیح‌الله صفا، هانری کربن، ژیلبر لازار، محمدعلی موحد نام برد که استاد دو فوشه کور خود را وام‌دار آنان می‌داند.

در ادامه چند تن از شاگردان استاد دوفوشه کور که هم‌اکنون استاد و مدرس زبان و ادب فارسی در دانشگاه‌های فرانسه هستند از منش و دانش و بینش و مقام والای استاد گران‌قدر خود سخن گفتند و خدمات او را در جهت معرفی میراث زبان و ادب فارسی تجلیل کردند.

در ادامۀ این مراسم حکم رسمی عضویت افتخاری پروفسور دوفوشه کور در فرهنگستان زبان و ادب فارسی به ایشان اعطا شد. استاد دوفوشه کور، ضمن ابراز مراتب خوشحالی و امتنان خود از فرهنگستان، با استشهاد به ابیاتی از حافظ و کلماتی از شمس تبریزی، از عمق معرفتی میراث معنوی ادبیات فارسی سخن گفت و از استادان خود در این طریق قدردانی کرد.

پایان این مراسم به حافظ‌خوانی و شمس‌خوانی (به فارسی و فرانسه) همراه با موسیقی اصیل ایرانی اختصاص داشت. همچنین استاد محمدعلی موحد، طی تماس تلفنی از زحمات و خدمات استاد دوفوشه کور قدردانی کرد و دقایقی با میهمانان سخن گفت.
https://apll.ir/1398/04/09/بزرگداشت-شارل-هانری-دوفوشه-کور-در-یونس/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/06/X090498-1.jpg
@theapll
یک آب شسته‌تر ، فارسی بگوییم، فارسی بنویسیم

کتاب حاضر مجموعۀ داستان‌گونه‌ها یا نوشته‌های ‌کوتاهی است که پیشنهادِ فارسی‌گویی و فارسی‌نویسی و کاربرد واژه‌های فارسی به جای واژه‌های غیرفارسی موضوع محوری آن است. در این نوشته‌ها نویسنده با لحنی محاوره‌ای، شیرین و جذاب به مخاطبان گوشزد می‌کند که می‌توان به جای فلان واژۀ انگلیسی یا فرانسوی یا عربی، معادل‌های فارسی یا گویشیِ موجود در زبان را به کار بست و اگر برای واژه‌ای معادلی وجود ندارد می‌توان با کمی ذوق با استفاده از گنجینۀ غنی واژه‌های فارسی یا ایرانی واژه‌های نو ساخت یا از واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی بهره جست. نگارنده گاهی خود در نوشته هایش دست به واژه‌سازی می‌زند.

تلاش نویسنده برای پاسداشت زبان فارسی ستودنی‌است، هر چند دیدگاه‌های ایشان که در لابه‌لای نوشته‌ها بروز می‌یابد، نشان از سره‌گرایی و پا‌ک کردن زبان از هر زبانی دیگر است. وام‌گیری پدیده‌ای است که در همۀ زبان‌ها رایج است. به واژه‌ای که از یک زبان وارد زبان دیگر می‌شود در اصطلاح وام‌واژه می‌گویند. این پدیده با درجات مختلف در همۀ زبان‌ها مشاهده می‌شود. برای مثال، بر اساس یک پژوهش، زبان انگلیسی در مقایسه با زبان آلمانی واژ‌ه‌های بیشتری را به وام گرفته است. چرایی این پدیده بسیار پیچیده است؛ ترکیبی از تاریخ ، جغرافیا، قدرت و ساختارِ زبان در این امر دخیل است. زبان‌ها براثر تماس از یکدیگر تأثیر می‌پذیرند و زبان فارسی نیز از این قاعده مستثنی نیست. بنابراین، وجود زبانی پاک و عاری از واژۀ بیگانه، دور از انتظار است. نویسنده در برخی از نوشته‌ها سعی می‌کند واژه‌هایی را که مدت مدیدی است در زبان رواج دارد از زبان حذف کند، درحالی‌که این امر بدون در نظر گرفتن مسائل حاکم بر زبان، کوششی نافرجام است.

متن کتابِ حاضر پیشتر در روزنامه خراسان به چاپ رسیده است و اکنون در قالب کتاب به خوانندگان عرضه می‌شود. نویسنده در مقدمه کتاب آورده است: « کتاب حاضر می‌خواهد بگوید هر کس از آنچه پیش‌تر فارسی صحبت می‌کرده است اکنون یک گام فراتر برود ، به همین مناسبت مَثَل معروف یک آب شسته‌تر در عنوان کتاب گنجانده شده است.» کتابِ یک آب شسته‌تر علاوه بر فهرست و مقدمه، شامل ۸۸ نوشتۀ یک‌صفحه‌ای و پیوست است. هر یک از این نوشته‌ها به معرفی یک واژه می‌پردازد. در بخش پیوست نیز نویسنده برای ۸۳ واژۀ بیگانه فهرست‌وار معادل فارسی پیشنهاد کرده است.

کتاب یک آب شسته‌تر فارسی بگوییم، فارسی بنویسیم، تألیف اسماعیل فریدونی است که شهر چاپ خراسان آن را در ۱۰۸ صفحه و به بهای ۱۰۰هزار ریال منتشر کرده است.
معرفی: سهیلا حیدری
https://apll.ir/1398/04/10/یک-آب-شسته‌تر-،-فارسی-بگوییم،-فارسی-بن/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/B100498.jpg
@theapll
برگزاری کارگاه تحلیل محتوای کیفی با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA در گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی

چهارشنبه، پنجم تیرماه ۱۳۹۸، کارگاه تحلیل محتوا با حضور دکتر رضا رجبعلی‌بگلو ، استادیار پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران (ایرانداک) در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.
انواع تحلیل محتوا، مراحل تحلیل محتوا، آشنایی با قسمت‌های مهم نرم‌افزار MAXQDA ، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، بررسی روایی و پایایی داده‌ها، و سایر قابلیت‌ها و امکانات، به صورت گام‌به‌گام آموزش داده شد.


تحلیل محتوا (content analysis) روشی نظام‌مند برای توصیف عینی و کمّی پیام‌ها (از قبیل نوشته، صوت، تصویر، فیلم و...) و استنباط معتبر از آن‌هاست. در تحلیل محتوا، محتوای واقعی یک پیام کلامی یا غیرکلامی، و آثار آن بررسی می‌شود.

تحلیل محتوا فقط منحصر به توصیف و طبقه‌بندی اطلاعات محدود نیست بلکه سعی می‌کند تا پدیده‌ها و روابط بین آن‌ها را برای تفسیر و تحلیل مشخص کند. در این روش تفسير و تحليل داده‌ها جزو مسؤوليت اصلی محقق باقی می‌ماند و هيچ نرم‌افزاری قادر به تفسير داده‌ها نخواهد بود. مزیت‌های عمدۀ نرم‌افزار تحلیل محتوا عبارت‌اند از: صرفه‌جویی در وقت، توانایی مدیریت حجم وسیعی از داده‌ها، افزایش و صحت اعتبار یافته‌ها، دقت در شیوۀ برخورد با داده‌ها و امکان انجام تحلیل‌های پیچیده‌تر.

به‌زودی در گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان کارگاه‌های تحلیل محتوا و آموزش نرم‌افزار MAXQDA ویژۀ اعضای هیئت‌علمی و پژوهشگران فرهنگستان برگزار خواهد شد.
https://apll.ir/1398/04/11/برگزاری-کارگاه-تحلیل-محتوای-کیفی-با-اس/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/X110498-1200x675.jpg
@theapll
از پارسی تا فارسی در رادیو گفت‌وگو

در ادامۀ سیاست‌های جدید سازمان صداوسیما برای پرداختن بیشتر به مسئلۀ زبان و ادبیات فارسی و بررسی دقیق‌تر آن، مدتی است رادیو گفت‌وگو ساخت و پخش برنامه‌ای را با نام «از پارسی تا فارسی» و به تهیه‌کنندگی آقای بهزاد محمودزاده آغاز کرده است. در چند برنامه از این مجموعه از نمایندگان فرهنگستان زبان و ادب فارسی دعوت شده است.

اسفندماه سال گذشته، دکتر محمد صاحبی، پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی در برنامه حضور داشت. در خردادماه نیز در دو برنامۀ متوالی، که ضبط یکی از آن‌ها در محل فرهنگستان انجام گرفت، دکتر حسن ذوالفقاری، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، و دکتر علی شیوا، یکی از نمایندگان فرهنگستان، در برنامۀ تلویزیونی «صبح به‌ خیر ایران» شرکت کردند. در این برنامه‌ها دربارۀ مسئلۀ آموزش زبان فارسی و وضعیت کتاب‌های درسی صحبت شد. این برنامه‌ها را می‌توانید در پیوند زیر بشنوید:

http://radio.iranseda.ir/Program/?VALID=TRUE&ch=29&m=177117
https://apll.ir/1398/04/12/از-پارسی-تا-فارسی-در-رادیو-گفت‌وگو/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/X120498.jpg
@theapll
ثبت آثار مرادی کرمانی در کارگروه ملی حافظۀ جهانی

یکشنبه، نهم تیرماه ۱۳۹۸، جلسۀ کارگروه (کمیته) ملی حافظۀ جهانی در محل سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی برگزار شد. در این جلسه اعضای کارگروه آثار مربوط به قرن‌های بیست‌و‌یکم و هفتم را در کنار هم ارزیابی کردند و ثبت ملی آن‌ها به تأیید رسید.

در این جلسه دو مجموعۀ آثار شامل مجموعۀ آثار هوشنگ مرادی کرمانی و مجموعۀ قرآن‌های خطی آستانۀ شاه نعمت‌الله ولی در کرمان بررسی و ارزیابی شد.

مجموعۀ آثار مرادی کرمانی به‌جهت تأثیرگذاری بسیار زیاد داخلی و خارجی در میان گروه‌های متعدد فرهنگی ــ اجتماعی، سنی ــ جنسی و بهره‌مندی از موضوعات مهم و بکر، مورد توجه این کارگروه قرار گرفت.

مرادی کرمانی در واقع سبک جدیدی در داستان‌نویسی ایجاد کرده است و در کنار عامه‌نویسی و الهام از سبکی شاعرانه آثار خود را به ایجاز، احساس، طنز و واقع‌گرایی مزین کرده است. در داستان‌های این نویسندۀ معاصر آداب و رسوم مناطق مختلف مورد توجه قرار گرفته است و به ‌همین‌ جهت داستان‌های او جنبۀ آموزشی بسیار زیادی دارد.

ازآنجایی‌که در داستان‌های مرادی کرمانی به موضوعات متنوع اجتماعی، زیست‌محیطی و فرهنگی‌ای همچون فقر وخشکسالی و روابط درون و بین‌نسلی توجه شده است، این آثار مورد اقبال جهانی واقع شده، به‌طوری‌که هم اکنون به زبان‌های متعدد ترجمه شده و جوایز فراوانی را از آن خود کرده است و فیلم‌ها، سمینارها و همایش‌های متعددی بر اساس این آثار شکل گرفته است. کارگروه ملی حافظهٔ جهانی به موارد فوق، به‌عنوان شاخص‌های مهم توجه کرده است.

کارگروه ملی حافظۀ جهانی از سال ۱۳۸۴ به‌عنوان زیرشاخه‌ای از کمیسیون ملی یونسکو تشکیل شده است و هدف آن اجرای اهداف برنامۀ حافظۀ جهانی The Memory of the World یونسکو است که در سال ۱۹۹۲، مبتنی بر شناسایی، آگاه‌سازی و دسترس‌پذیر کردن میراث مستند کشورها شکل گرفته است.

این کارگروه متشکل از هشت عضو حقوقی (سازمان اسناد و کتابخانهٔ ملی، دانشگاه تهران، وزارت امور خارجه، کتابخانه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری، کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی نجفی، کمیسیون ملی یونسکو، کتابخانه و موزۀ آستان قدس رضوی، سازمان صداوسیما) و ۹ عضو حقیقی از میان متخصصان حوزۀ میراث مستند است. در حال حاضر ریاست این کارگروه با دکتر اشرف بروجردی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانهٔ ملی است.
https://apll.ir/1398/04/12/ثبت-آثار-مرادی-کرمانی-در-کارگروه-ملی-حا/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/X1204981.jpg
@theapll
نقش ترجمۀ ادبی در ادبیات تطبیقی

لازمۀ وارد شدن به قلمرو ادبیات دیگری که خود راهگشای ادبیات تطبیقی است شناخت چند زبان خارجی است؛ اما آیا همه می‌توانند اثری ادبی را به زبان اصلی آن بخوانند؟ بی‌شک پاسخ نه خواهد بود. بنابراین این ترجمه است که پیوند میان زبان خودی و زبان دیگری را میسر می‌سازد.

نیاز به شناخت روند ترجمه، به‌ویژه ترجمۀ ادبی در ایران، و چگونگی انتخاب موضوع‌ها، دل‌بستگی مترجمان به کتاب‌ها یا نویسندگانی مشخص و تأثیر آن بر حوزۀ ادبیات تطبیقی، لزوم تدوین این کتاب را روشن می‌سازد.

ازآنجایی‌که اساس ادبیات تطبیقی نخست در فرانسه و در محیطی علمی ــ دانشگاهی شکل گرفت، مطالعۀ کتاب نقش ترجمۀ ادبی در ادبیات تطبیقی، مطالعۀ متون ادبی فرانسه در ۱۵۰ سال اخیر است؛ به‌ویژه آثار ترجمه‌شدۀ نویسندگان معاصر فرانسوی به فارسی، بر مبنای دریافت مخاطب ایرانی.

بخش‌بندی این کتاب به‌گونه‌ای است که در فصل نخست، ترجمۀ ادبی و رابطۀ آن با ادبیات و ادبیات تطبیقی به بحث گذاشته شده است.

فصل دوم کتاب، از اواسط قرن نوزدهم میلادی یا قرن سیزده خورشیدی تا سال ۱۳۰۰ ش، بیان عوامل اصلی و آغازین ترجمۀ ادبی در ایران و رونق آن، معرفی بزرگان مترجم این دوران، فهرستی از نخستین کتاب‌های ترجمه‌شده از زبان‌های اروپایی‌، به‌ویژه از زبان فرانسه به فارسی، و معرفی نسل نخست مترجمان را شامل می‌شود.

در فصل سوم، همراه با آغاز قرن جدید، یعنی سال ۱۳۰۰ ش، و ظهور ادبیات نوین در ایران، داستان کوتاه، رمان و شعر نو، همچنین شناخت مکتب‌های ادبی، موضوع کتاب‌های مورد توجه مترجمان و نحوۀ گزینش آن آثار، ترجمۀ متون فرانسه در ایران، تا سال ۱۳۵۷ خورشیدی، بررسی می‌شود.

فصل چهارم و پایانی کتاب ترجمۀ ادبیات فرانسه در ایران بعد از ۱۳۵۷ خورشیدی را شامل می‌شود.

کتاب نقش ترجمۀ ادبی در ادبیات تطبیقی، تألیف ایلمیرا دادور، مدیر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۲۹۶ صفحه و به بهای ۴۵۰هزار ریال منتشر کرده است.

معرّفی: علی‌رضا طیبی
https://apll.ir/1398/04/12/نقش-ترجمۀ-ادبی-در-ادبیات-تطبیقی/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/B120498.jpg
@theapll
پژوهشگر فرهنگستان، برگزیدۀ جایزۀ قلم زرین

پنجشنبه، سیزدهم تیرماه ۱۳۹۸، آیین اختتامیۀ هفدهمین جایزۀ «قلم زرین»، با همکاری انجمن قلم و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و با حضور شاعران و نویسندگان و اهالی فرهنگ و قلم در باغ کتاب تهران برگزار شد.

در این مراسم داوران با بررسی کتاب‌های منتشرشده در سال ۱۳۹۷، برگزیدگان در بخش‌های مختلف را به شرح زیر معرفی کردند:

در بخش شعر بزرگ‌سال دو کتاب «از پیله تا پروانگی» اثر محمدرضا روزبه و «آنجا که نامی نیست» نوشتۀ یوسف‌علی میرشکاک، هر دو از نشر شهرستان ادب، به‌عنوان اثر برگزیده معرفی شدند.

در بخش نقد و پژوهش دو کتاب «سنجش منابع تاریخی شاهنامه» به قلم فرزین غفوری، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از نشر میراث مکتوب، و کتاب «بومی‌سازی رئالیسم جادویی در ایران» نوشتۀ محمد و محسن حنیف، از نشر شهرستان ادب به‌عنوان اثر برگزیده معرفی شدند.

در بخش رمان بزرگ‌سال دو رمان «باران تمشک» نوشتۀ مصطفی فعله‌گری از نشر سورۀ مهر و کتاب «پس از ٢٠ سال» نوشتۀ سلمان کریمی از نشر شهرستان ادب، به‌صورت مشترک، شایستۀ تقدیر شدند.
در بخش داستان کودک و نوجوان از میان ۱۹۲۹ کتاب چاپ شده در سال ٩٧ سه اثر نامزد شدند که اثری برگزیده نشد، اما از رمان «خواب پلنگ» نوشتۀ هادی حکیمیان تقدیر به‌ عمل‌ آمد.

در بخش شعر کودک و نوجوان نیز اثری برگزیده شناخته نشد، اما دو کتاب «آبنبات گنده» سرودۀ طیبه شامانی از نشر سورۀ مهر و کتاب «باید تو را پیدا کنم» به‌صورت مشترک مورد تقدیر قرار گرفتند.
https://apll.ir/1398/04/15/پژوهشگر-فرهنگستان،-برگزیدۀ-جایزۀ-قلم/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/X150498.jpg
@theapll
بزرگداشت دکتر حداد عادل در جشنوارۀ «قلم زرین»

پنجشنبه، سیزدهم تیرماه ۱۳۹۸، آیین اختتامیۀ هفدهمین جایزۀ «قلم زرین»، با همکاری انجمن قلم و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و با حضور شاعران و نویسندگان و اهالی فرهنگ و قلم در باغ کتاب تهران برگزار شد.

در این مراسم دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌عنوان چهرۀ پیش‌کسوت اهل قلم معرفی شد.
در ابتدای این مراسم دکتر محسن پرویز، رئیس انجمن قلم ایران، دلیل وقفۀ چندسالۀ عدم برگزاری این جشنواره را نداشتن بودجۀ ثابت دانست و گفت: انجمن قلم بودجۀ ثابت ندارد و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این جشنواره را در دوره‌های مختلف، با چند سال وقفه در برگزاری آن و بودجه‌ای که افزایش پیدا نکرده، حمایت کرده است. نهاد کتابخانه‌های عمومی هم البته کمک‌حال بوده و این باعث شده تا ما جشنواره را مستدام نگه داریم.

در ادامه دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در سخنانی اظهار کرد: قلم و کتاب قداست تنزیلی برای ما دارد. امیدوارم انجمن قلم، انجمنی باشد که این قداست تنزیلی را حفظ کند و به کمال برساند. برای حفظ بنیاد فرهنگ و ادب و زبان فارسی باید هزینه کرد و این چیزی نیست که با آن بتوان درآمدی به دست آورد، بلکه باید برای آن خرج کرد. چون ما در جهان با زبان و فرهنگمان است که شناخته شده‌ایم. در طول این سال‌ها حتی عده‌ای برای این زبان عمرشان را خرج کرده‌اند.

وی همچنین خود را شاگردی نودساله دانست و افزود: من در نودسالگی شاگردی می‌کنم و هرچه بیشتر جلو می‌روم می‌بینم که ندانسته‌هایم بیشتر است. باید به این مسئله توجه شود که با جوان‌ها نیز همفکری و همدردی کنیم. هر انقلابی دو دوره دارد، یکی دورۀ تحدید آنچه پیش از آن بوده است و یک دوره، دورۀ آبادانی است و حال دورۀ آبادانی این انقلاب است و ما باید در این راستا جوانان را جذب کنیم نه دفع، و با آن‌ها گفت‌وگو کنیم.

در ادامه فاضل نظری، رئیس کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، دربارۀ دکتر غلامعلی حداد عادل گفت: دوست داشتم دربارۀ ترجمۀ شعر به شعر دکتر حداد عادل، خصوصاً ترجمۀ اشعار عربی صحبت کنم، اما فقط باید این را بگویم که متونی که ایشان ترجمه کرده‌اند را دیده‌ام، درحالی‌که کوتاه‌تر شده است، اما معنای وسیع‌تری پیدا کرده است.

همچنین دکتر محمدرضا ترکی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، دکتر حداد عادل را از استوانه‌های مهم تشکیل آموزش‌ و پرورش بعد از انقلاب دانست و گفت: او کسی است که بیشترین حق را در آموزش و پرورش ما دارد و نمود و مظهر ادبیات فارسی در روزگار ماست. در واقع خیلی از دشمنی‌ها با او هم برای همین است. فقط به این خاطر که در روزگار ما نماد زبان فارسی غلامعلی حداد عادل است.

سپس نوبت به دکتر غلامعلی حداد عادل رسید تا در مراسم بزرگداشت خود سخنرانی کند. او درحالی‌که این مراسم را لطف و مرحمت انجمن قلم دانست اظهار کرد: من از روز اول عضو این انجمن بوده‌ام و در سال‌های اخیر هم سمتی در هیئت‌مدیره به بنده واگذار شده، اما هیچ وقت فکر نمی‌کردم که در این مراسم‌ نامی از من برده شود.

وی ضمن تشکر از معلمان و استادان خود و خانواده‌اش و همچنین بیان خاطراتی از آخرین لحظات حیات پدرش نکته‌ای دربارۀ زبان فارسی مطرح کرد و گفت: کار اصلی من فلسفه است و من هیچ‌گاه در دانشگاه معلم رسمی زبان و ادبیات فارسی نبوده‌ام، اما در زندگی عشق من زبان فارسی است. من معتقدم یک نظام فرهنگی وجود دارد که باید حفظ شود و این زیست‌بوم فرهنگی یکی دین است و دیگری زبان فارسی.

وی زبان فارسی را زبان دوم عالم اسلام دانست و بیان کرد: ما اگر زبانمان از دست برود هویتمان از دست می‌رود. در طول تاریخ زبان‌های محلی و قومی مختلفی داشته‌ایم که هیچ‌کس نباید با آن‌ها عناد کند. با وجود این، در طول تاریخ همۀ اقوام علم و ادب را با زبان فارسی مبادله می‌کردند. من باورم این است که توانایی‌های زبان فارسی هیچ چیز از زبان انگلیسی کمتر ندارد، درصورتی‌که به آن دل ببندیم.
https://apll.ir/1398/04/15/بزرگداشت-دکتر-حداد-عادل-در-جشنوارۀ-قل/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/X1504981-1.jpg
@theapll
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، میزبان سفیر تاجیکستان در ایران

سه‌شنبه، یازدهم تیرماه ۱۳۹۸، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، میزبان دکتر نظام‌الدین زاهدی، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران بود. در این دیدار دوستانه و غیررسمی که با حضور آقای حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی برگزار شد، در باب مسائل مختلفی چون گسترش روابط فرهنگی و لزوم تداوم همکاری مراکز علمی و فرهنگی دو کشور سخن به میان آمد.

در این نشست دکتر زاهدی با اظهار خشنودی از ترمیم روابط میان دو کشور، با توجه به ظرفیت‌های موجود، ضمن ارائۀ گزارشی از دستاوردها و فعالیت‌های علمی و ادبی جاری در تاجیکستان، دربارۀ همکاری با فرهنگستان و استفاده از تجربه‌های گروه‌های علمی در حوزه‌های فرهنگ‌نویسی، دانشنامه‌نویسی، نقد ادبی، انتشار و تبادل کتاب و نسخه‌های خطی سخن گفت.

دکتر حداد عادل نیز با اشاره به سابقۀ ارتباط فرهنگستان با استادان و مراکز فرهنگی تاجیکستان از آغاز و پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی و فرهنگ تاجیکی، ابراز تمایل کرد که فرهنگستان میزبان گروهی از پژ‍وهشگران تاجیکستان باشد تا زیر نظر دکتر علی‌اشرف صادقی در گروه فرهنگ‌نویسی با جدیدترین روش‌های فرهنگ‌نگاری و کاری که در فرهنگستان در حال انجام پذیرفتن است آشنا شوند و با پژوهشگران فرهنگستان مبادلۀ اطلاعات کنند.

واژه‌گزینی و گسترش روابط با کمیتۀ اصطلاحات تاجیکستان از دیگر مباحثی بود که رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی دربارۀ آن سخن گفت. وی همچنین به تصمیم آتی فرهنگستان مبنی بر برگزیدن دو تن از پژوهشگران تاجیک به عضویت پیوستۀ فرهنگستان اشاره کرد.

در ادامۀ این نشست حسن قریبی، ضمن ارائۀ فهرست کوتاهی از فعالیت‌های پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی در سال‌هایی که گذشت دربارۀ فرصت‌ها و چالش‌های فرهنگی موجود توضیحاتی را ارائه کرد.
https://apll.ir/1398/04/15/فرهنگستان-زبان-و-ادب-فارسی،-میزبان-سفی/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/X1504982.jpg
@theapll
نامۀ فرهنگستان ـ شمارۀ ۶۴

شصت و چهارمین شمارۀ فصلنامۀ نامۀ فرهنگستان منتشر شد. این شماره از نامۀ فرهنگستان شامل بخش‌هاى گوناگون، ازجمله سرمقاله، مقاله، نقد و بررسی، تحقیقات ایران‌شناسی، گلچینی از دیرینه‌ها، تازه‌های نشر و اخبار است. عناوینی که در هر بخش دیده می‌شود عبارت‌اند از:

بخش «مقاله»: «به یاد دوست»، ژاله آموزگار؛ «چه خوب شد که به دنیا آمدید!»، ژاله آموزگار؛ «پاک ــ پاگ»، علی‌اشرف صادقی؛ «داستان عامیانۀ امیرارسلان و نگارندۀ واقعی آن»، سید علی آل‌داود؛ «به یاد استاد سلیم نیساری، خادم باوفای زبان و ادب فارسی»، جعفرشجاع کیهانی؛ «داوری در غیاب دادخواه»، سعید رضوانی؛ «دو فرمان از شاه‌عباس اول در پرداخت قروض حکیم متأله میرزا ابراهیم همدانی»، محسن بهرام‌نژاد؛ «نگاهی به ابیات الحاقی در دیوان حافظ و در شرح پیرمراد بر ابیات دشوار حافظ»، سمیه ابراهیمی، اصغر دادبه؛ «زهد و ریا یا زهدِ ریا»، ایرج امیرضائی؛ «سیری در آثار ژان لاهور»، بابک خلعتبری؛ «سهراب، سرخاب، سوخرا، سهروی: سرگذشت یک نام ایرانی»، ابوالفضل خطیبی؛ «ترجمۀ ادبی: بایدها و نبایدها»، الله‌شکر اسداللهی؛ «تاریخ و علت درگذشت خاقانی شروانی»، محمدرضا ترکی.

بخش «نقد و بررسی»: «روایت بازگشت»، بهناز علی‌پور گسکری.

بخش «تحقیقات ایران‌شناسی»: «رافائل دومان فرانسوی و ایران عصر صفوی (قرن هفدهم )»، طهمورث ساجدی.

بخش «گلچینی از دیرینه‌ها»: «دو نمونه از نخستین اظهارنظرها دربارۀ رمان فارسی»، حسن میرعابدینی.

بخش «تازه‌های نشر»: رجال سیاسی گیلان در دورۀ صفویه؛ عجایب‌الدنیا؛ ماجرای رفته؛ از فرانکلین تا لاله‌زار.

بخش «اخبار»: «بزرگداشت استاد دکتر فتح‌الله مجتبائی»، شیرین عاصمی.

سرمقالۀ این شماره از نامۀ فرهنگستان، با عنوان «جایگاه دانشگاهیان در جامعۀ ادبی» و به قلم سعید رضوانی است. علاقه‌مندان می‌توانند این شماره از مجلۀ نامۀ فرهنگستان را از پیوست زیر بارگیری کنند:
https://apll.ir/1398/04/17/نامۀ-فرهنگستان-ـ-شمارۀ-۶۴/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/Name-ye-Farhangestan-N064.pdf
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/B170498.jpg
@theapll
ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ـ شمارۀ ۱۳

سیزدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، منتشر شد. این مجموعه شامل چهار بخش کلى است. در بخش «مقالات» این شماره عناوین زیر به چشم مى‌خورد: «ﭘﺴﻮﻧﺪﻫﺎي ﺗﺤﺒﯿﺒﯽ ﻓﺎرﺳﯽ در دورۀ اﺳﻼﻣﯽ»، علی‌اشرف صادقی؛ «ﺗﺄﻣﻠﯽ در ﻣﺠﺎز، ﮐﻨﺎﯾﻪ، ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺳﺘﻌﺎره در ﻓﺮﻫﻨﮓ‌نویسی»، مریم میرشمسی؛ «درﺑﺎرۀ دو ﺗﺤﻮل ﻧﺎﺷﻨاختۀ ﻣﺼﻮت‌ﻫﺎي /ō/ و /u/ در ﻓﺎرﺳﯽ ﻗﺪﯾﻢ»، اکرم حاجی‌سیدآقایی؛«وﯾﮋﮔﯽ‌ﻫﺎي زﺑﺎﻧﯽ ﻗﺼﺺﺍﻻﻧﺒﻴﺎ (ﻧﺴﺨﮥ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﮥ ﻣﺠﻠﺲ به شمارۀ ۱۴۶۹۷)»، زهرا حاجی‌سیدآقایی.

در بخش «پژوهش‌های لغوی» این مقالات درج شده است: «عنبر نسارا، سوری، موش دواندن ــ موشک، فات‌فاته ــ وت‌وته»، علی‌اشرف صادقی؛ «احتمالاتی دربارۀ سه ترکیب واژگانی در شاهنامه (شاخ گوزنان، کوس بزرگ، لاله اندر سمن)»، سجاد آیدنلو؛ «چند واژه و عبارت مهجور در متون ادبی سبک هندی»، سعید شفیعیون؛ «دربارۀ فعل جفته نهادن»، حمید آقاجانی؛ «هیونِ مَری؛ دربارۀ مصراعی بحث‌انگیز در شاهنامه»، ابوالفضل خطیبی؛ «نام‌های دلقکان قدیم»، حسن زیاری؛ «درجه‌های نظامی در تاریخ بیهقی»، حامد علیزاده؛ «اهم اختلافات چاپ عکسی صورالکواکب با چاپ‌های حروفی آن»، معصومه امینیان.

در بخش «نقد و بررسی» این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ۳ مقاله آمده است: «نقد و بررسی فرهنگ توصیفی دستور زبان فارسی»، سارا شریف‌پور؛ «نقد و بررسی فرهنگ فارسی بر اساس متون معاصر»، نیلوفر کدخدایی؛ «نقد و بررسی واژه‌نامۀ توصیفی فرهنگ‌نویسی»، ساغر شریفی.

«تازه‌های نشر» بخش پایانی این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی است. علاقه‌مندان می‌توانند سیزدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند:
https://apll.ir/1398/04/22/ویژه‌نامۀ-فرهنگ‌نویسی-ـ-شمارۀ-۱۳/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/Farhangnevisi-13.pdf
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/B220498.jpg
@theapll
گفت‌وگو با مؤلفان کتاب‌های درسی (۳۴)، دکتر غلامعلی حداد عادل

تنظیم: گیتی قریب

دکتر غلامعلی حداد عادل، از رؤسای سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی و مؤلفان كتاب‌های درسی مدارس در دورۀ ابتدایی تا دبیرستان (۱۳۶۱-۱۳۷۲).

نوزدهم اردیبهشت ۱۳۲۴ در خیابان ری تهران نزدیک به محلی که به گارد ماشین معروف بود به دنیا آمدم. گارد ماشین یک عبارت فرانسوی است که معادل ایستگاه ماشین‌دودی استفاده می‌شد. زمان ناصرالدین‌شاه خط راه‌آهن قدیمی از تهران به سمت حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) ایستگاهش در خیابان ری نزدیک منزل ما بود.

آیا خیابان به نام شهید حداد عادل تغییر کرده است؟

آن خط راه‌آهن قدیمی دیگر جمع شده و خیابانی عمود بر مسیر قدیمی خط ایجاد شده است. که نامش قبلاً صفاری بود و چون منزل ما نزدیک آنجا بود آن خیابان را به نام شهید حداد عادل تغییر دادند. من در اواسط مهرماه ۱۳۲۹ یعنی زمانی که پنج سال و شش ماهم بود وارد مدرسۀ نوشیروان شدم. این مدرسه مجتمعی از دبستان و دبیرستان بود. در مدرسه از کلاس تهیه یعنی آمادگی برای بچه‌هایی که به سن من شروع می‌کردند تا پایۀ دوازدهم وجود داشت. ماهیانه چهار تومان شهریه می‌دادیم. این مدرسه در سال ۱۲۸۵ هجری شمسی در یکی از کوچه‌های منتهی به خیابان مولوی نزدیک میدان قیام امروز تأسیس شده بود و پدر و سه عموی من دورۀ ابتدایی را آنجا گذرانده بودند.

شما اصالتاً اهل کجا هستید؟

خودم درتهران به دنیا آمده‌ام. پدرم هم سال ۱۳۰۳ در تهران به دنیا آمده ولی جد مادری و جد پدری و مادر پدرم اهل کاشان و قزوین و همدان بوده‌اند. پدر پدرم فنی بوده و نام خانوادگی حداد ازآن‌جهت انتخاب شده و پدر مادرم هم در بازار تهران قلم‌زن بوده است. شغل پدربزرگ و پدر و عموهای من همه حمل‌ونقل بود. پدربزرگ من یعنی پدر پدرم مدتی در قسمت فنی ماشین‌خانۀ راه‌آهن تهران ــ‌ شهرری کار می‌کرد. بنده در ۱۳۲۹ وارد مدرسۀ نوشیروان شدم. دیگر به سنی رسیده بودم که نباید در خانه و کوچۀ ویلان می‌بودم. نظر مادرم و پدرم و مادربزرگم این بود که مرا به مدرسۀ پدر و عموهایم بگذارند. مدیر مدرسه و فراش مدرسه مادربزرگم را خوب می‌شناختند؛ از بس برای چهار پسرش به آن مدرسه رفته بود. مادربزرگم را عزیز صدا می‌کردیم ولی در شناسنامه‌اش معصومه‌خانم بود و در صحن حضرت عبدالعظیم دفن شده است. به‌هرحال مادربزرگم مرا به دبستان برد. در کلاس تهیه آن‌قدر جثه‌ام کوچک بود که یکی از بچه‌های کلاس مرا بغل کرد و روی طاقچه گذاشت! همه تعجب می‌کردند که برای چه مرا به مدرسه آورده‌اند. در همان مدرسه کسانی بودند که قد و قامتشان از پدر من هم بلندتر بود و این‌ها دانش‌آموز سال دوازده یا سال یازده بودند. ما همه در یک محیط بودیم.

علاقه‌مندان می‌توانند برای مشاهدۀ متن کامل خبر به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنند:

https://apll.ir/1398/04/22/گفت‌وگو-با-مؤلفان-کتاب‌های-درسی-۳۴،-د/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/Y220498.jpg
@theapll
اهدای جوایز نخستین دورۀ جایزۀ ادبی هوشنگ مرادی کرمانی

نخستین دورۀ جایزۀ هوشنگ مرادی کرمانی برگزار شد. در این دوره به ۲۴ نفر از برگزیدگان مقاطع ابتدایی، متوسطۀ اول و متوسطۀ دوم، شانزده برگزیده از استان‌ها و هشت برگزیده از استان تهران، جوایزی به شرح ذیل اهدا شد:

لوح یادبود جایزۀ هوشنگ مرادی کرمانی با امضای دبیر جشنواره و استاد مرادی کرمانی؛
یادبود جایزه به همت روابط عمومی استانداری کرمان؛
اهدای یازده عنوان از آثار استاد هوشنگ مرادی کرمانی از سوی انتشارات معین؛
اهدای پنج عنوان کتاب داستان و رمان از سوی انتشارات میچکا؛
اهدای پنج عنوان کتاب داستان و رمان از انتشارات مبتکران؛
مجموعۀ آثار منتشرشدۀ نثر و نظم برگزیده در نخستین دورۀ جایزۀ ادبی هوشنگ مرادی کرمانی از سوی ماهنامۀ انشا و نویسندگی در شمارۀ ۱۰۱ در قالب ویژه‌نامه.

یادآور می‌شود این جایزه با هماهنگی گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان در سال ۱۳۹۷ برگزار شد.
https://apll.ir/1398/04/22/اهدای-جوایز-نخستین-دورۀ-جایزۀ-ادبی-هوش/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/X220498.jpg
@theapll
ویژه‌نامۀ مطالعات واژه‌گزینی ــ شمارۀ ۲ و ۳

دومین و سومین شمارۀ مجلۀ مطالعات واژه‌گزینی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، در یک جلد منتشر شد. این ویژه‌نامه با هدف ارائۀ نتیجۀ سال‌ها تجربۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی به اهل فن و علاقه‌مندان به این دانش آغاز به کار کرده است. در این مجله به مباحثی چون واژه‌شناسی، اصطلاح‌شناسی، واژه‌گزینی، برنامه‌ریزی زبان یا زبان علم پرداخته می‌شود.

عنوان مقالات این شماره از مجلۀ مطالعات واژه‌گزینی عبارت است از: «تحول واژگانی نثر فارسی در یک‌صد سال اخیر بر پایۀ یادداشت‌های محمّدعلی فروغی»، غلامعلی حداد عادل؛ «بررسی مقایسه‌ای استعارۀ دستوری در مقاله‌های علمی رشته‌های مختلف زبان فارسی در سه‌ دهۀ اخیر»، رضامراد صحرایی و شهناز یگانه؛ «استعاره‌های مفهومی در گونۀ علمی زبان فارسی»، معصومۀ شیری و محمدرضا رضوی؛ «توانخواه یا معلول؟ به‌گویی در زبان علم و مقایسۀ آن با زبان گفتار»، مرضیه چوپان‌زاده؛ «ارزیابی کمّی و کیفی وزن فرهنگی شش واژۀ مصوب فرهنگستان و متناظر بیگانۀ آن‌ها در پرتوِ الگوی هَیجامَد»، رضا پیش‌قدم و آیدا فیروزیان پوراصفهانی؛ «سازمان‌دهی واژگان مصوب فرهنگستان در نظام اصطلاح‌نامه‌ای»، تقی رجبی و سید مهدی سمائی؛ «بررسی و نقد وضعیت نشریات حوزۀ پزشکی در به‌کارگیری واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی بر اساس فرهنگ هزارواژۀ پزشکی»، فاطمه احمدی‌نسب؛ «تحلیل چند نمونه از معادل‌های مرجح در فرایند واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی (فرهنگستان سوم)»، عباسعلی وفایی و علی شیوا؛ «مبانی اصطلاح‌شناسی فرهنگی و کاربرد آن در زبان فارسی»، فرشید سمائی.

در بخش «معرفی و بررسی»، مقالۀ «مبانی اصطلاح‌شناسی (هلموت فلبر)»، نوشتۀ پروانه فخام‌زاده به چشم می‌خورد.

در «گلچینی از دیرینه‌ها» نیز «معرفی مقالات واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی (۱۳۱۴-۱۳۲۳ش.)»، تألیف مهنوش نشاط‌مبینی تهرانی و فرزانه سخایی آمده است.

بخش «رویدادها» به مقالۀ «اصطلاح‌شناسی و کاربردهای آن»، گزارش کارگاه دکتر گالینسکی اختصاص دارد که به قلم فاطمه محمودنژاد و شیما شریفی است.

«سرمقالۀ» این شمارۀ ویژه‌نامۀ مطالعات واژه‌گزینی با عنوان «تعریف‌نگاری و ضرورت استفاده از منابع در کار واژه‌گزینی» به قلم نسرین پرویزی، دبیر مجله و معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.

علاقه‌مندان می‌توانند شماره‌های دوم و سوم ویژه‌نامۀ مطالعات واژه‌گزینی را از پیوند زیر بارگیری کنند:
https://apll.ir/1398/04/26/ویژه‌نامۀ-مطالعات-واژه‌گزینی-ــ-شما/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/vajeh-gozoni-0203.pdf
@theapll
بزرگداشت دکتر فتح‌الله مجتبائی برگزار شد

سه‌شنبه، اول مردادماه ۱۳۹۸، بزرگداشت دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور جمعی از اهالی فرهنگ در محل دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در این مراسم اظهار داشت: پنجاه سال است که مجتبائی را می‌شناسم. آن زمانی که در دانشگاه تهران فلسفه می‌خواندم می‌دیدم که دکتر مهدوی تا چه اندازه به وی احترام می‌گذارد. من در خلال این سال‌ها از او بسیار نکته‌ها آموخته‌ام.

وی در ادامه گفت: به نظر من استاد مجتبائی نمونۀ یک ایرانی فرهیخته است. وی تسلط زیادی بر معارف و ادبیات سنتی ما دارد. او دو جهان شرق و غرب را، یعنی هم در میان هندوها و هم در‌ هاروارد، زندگی کرده است. دکتر مجتبائی هیچ روز از عمر خودشان را هدر نداده‌اند. ما کمتر کسی به جامعیت استاد مجتبائی سراغ داریم. ما در سال‌های اخیر کسی را نداریم که ‌هاروارد از او برای تدریس دعوت کند. هر کاری استاد مجتبائی کرده قابل احترام و استفاده است.

دکتر نصرالله پورجوادی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نیز در سخنانی ابراز کرد: آثار دکتر مجتبائی از تنوع و عمق بسیار برخوردار است.

او همچنین بر مطالعات گستردۀ دکتر مجتبائی در حوزۀ ادیان تطبیقی، ادیان هند و علوم هند اشاره کرد و آن‌ها را شایستۀ تقدیر دانست.

در این مراسم همچنین کتاب‌ گفتارهایی در تاریخ و فرهنگ که مجموعه‌مقالات استاد مجتبائی است، رونمایی شد.

دکتر مجتبائی در پایان این مراسم ضمن تشکر از حاضران در این مراسم اظهار کرد: سخنانی دربارۀ من گفته شد که برخاسته از مهر و محبت دوستان است و خودم را هرگز شایستۀ این سخنان نمی‌دانم. ابوریحان بیرونی در بستر مرگ بود که یکی از فقهای زمان به عیادت او رفت. ابوریحان از او سؤالی کرد. فقیه گفت در حال مرگ هستید و دانستن چه سودی برای شما دارد؟ او گفت بهتر است که دانا از دنیا بروم. برای بیرونی دانستن با بودن یکی بود؛ برای من هم دانستن در بودن است و هنوز هم در فکر دانستن هستم. کسی نمی‌تواند استاد شود، چرا که همه چیز را همگان دانند و همگان هنوز زاده نشده‌آند. من هم هنوز طلبه‌ام و همه چیز را نمی‌دانم.
https://apll.ir/1398/05/05/بزرگداشت-دکتر-فتح‌الله-مجتبائی-برگزا/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/X050598.jpg
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۵۹

پنجاه و نهمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (تیر ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: تعطیلی کرسی‏های آموزش زبان فارسی در خارج از کشور ضایعه‏ای جبران‏ناپذیر (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ مقالۀ «پژوهشی در بررسی میزان خطاهای نگارشی و رواج الگوهای غیرمعیار زبانی در وبگاه‌های پربینندۀ کشور» (دکتر وحید خلیلی اردلی)؛ معرفی کتاب‏های آموزش زبان فارسی در خارج از ایران (۱۳): قواعد فارسیه (دکتر سیده ‏زیبا بهروز)؛ معرفی رسالۀ (۵): ارزیابی آزمون اَمزا (مهارت خواندن) و تحلیل مقایسه‌ای آن با آزمون NAEP و تحلیل مشکلات خواندن دانش‌آموزان پیش‌دانشگاهی شهر تهران در سال تحصیلی ۹۲ ــ ۹۳ (امین خسروی)؛ آشنایی با دانشگاه‌های ایران و جهان (۳۷): دانشگاه کلمبیا (نیویورک) (مینا گلستانی)؛ نقد و تحلیل متون درسی (۲۸): درس «از پاریز تا پاریس» سال دوازدهم (عبدالحسین موحد)؛ بزرگداشت دکتر حداد عادل در جشنوارۀ «قلم زرین»؛ اهدای جوایز نخستین دورۀ جایزۀ ادبی هوشنگ مرادی کرمانی؛ ثبت آثار مرادی کرمانی در کارگروه ملی حافظۀ جهانی؛ برگزاری کارگاه تحلیل محتوای کیفی با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA در گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی؛ پژوهشگر فرهنگستان برگزیدۀ جایزۀ قلم زرین؛ از پارسی تا فارسی در رادیو گفت‌وگو؛ نشست ادبی به مناسبت روز ملی ادبیات کودک و صدمین زادروز عباس یمینی شریف؛ بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر؛ معرفی کتاب درسی: فارسی برای سال پنجم دبستان (۱۳۶۱) (محدثه طاهری)؛ معرفی معلم شاعر دکتر حمید باقری فارسانی به همراه گزیدۀ اشعار (داریوش گودرزی)؛ روزشمار رویدادهای ادبی خرداد ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی: یار مهربان (عباس یمینی‌شریف).

علاقه‌مندان می‌توانند پنجاه و نهمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند:
https://apll.ir/1398/05/06/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-15/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/06/khabarname59.pdf
@theapll
فراخوان «آیین سخن» رادیو ایران تمدید شد

رادیو ایران، در سومین سال متوالی، پویش آیین سخن را برای نگهبانی از زبان فارسی طراحی کرده است.
http://jamejamonline.ir/sima/3834725245552970388/فراخوان-آیین-سخن-رادیو-ایران-تمدید-شد
فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت شاعر ارجمند و ادیب گران‌مایه، شادروان حسین آهی را به اهل ادب و فرهنگ تسلیت می‌گوید و برای آن شادروان از خداوند بزرگ رحمت و غفران و برای بازماندگان ایشان شکیبایی مسئلت می‌کند.

غلامعلی حداد عادل

@theapll
@theapll
گزارش مراسم اعطای لوح عضویت افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی به پروفسور شارل هانری دوفوشه کور

چهارشنبه، پنجم تیرماه ۱۳۹۸، مراسم ویژۀ بزرگداشت و اعطای عضویت افتخاری در فرهنگستان زبان و ادب فارسی به پروفسور شارل هانری دوفوشه کور، ایران‌شناس و مترجم برجستۀ فرانسوی، به همت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در یونسکو و رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در فرانسه، در محل سازمان یونسکو در پاریس، برگزار شد.

در این مراسم که با حضور جمعی از برجسته‌ترین استادان، دانشگاهیان، ایران‌شناسان و مقامات و سفرای کشورهای فارسی‌‌زبان در یونسکو برگزار شد، به‌موجب رأی چهارصد و پنجاه و چهارمین جلسۀ شورای فرهنگستان، حکم عضویت افتخاری پروفسور دوفوشه کور در فرهنگستان زبان و ادب فارسی به وی اعطا شد.

در این برنامه ژان دورینگ، فرانسیس ریشار، ژیل لانو، لیلی انور، کلر کپلر، محمدرضا فیض و همچنین چهار تن از استادان دانشگاه‌های فرانسه که از جملۀ شاگردان سابق پروفسور دوفوشه کور بودند، طی سخنرانی‌های جداگانه به تجلیل مقام علمی ایشان پرداختند.

در این مراسم دکتر احمد جلالی، سفیر ایران در یونسکو، به‌عنوان نخستین سخنران اظهار کرد: تلاش استاد دوفوشه کور در ترجمۀ دیوان حافظ بی‌نهایت ارزشمند است و مهم‌تر از آن شهامت ایشان در ترجمۀ مقالات شمس است که شبیه به معجزه است، زیرا مقالات شمس کتابی است که حتی در زبان فارسی نیز خواندن آن بسیار دشوار است.

علاقه‌مندان می‌توانند ادامۀ این یادداشت را در پیوند زیر در وبگاه فرهنگستان مشاهده کنند:
https://apll.ir/1398/05/12/گزارش-مراسم-اعطای-لوح-عضویت-افتخاری-فر/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/06/X090498-1.jpg
@theapll
باز هم چه خوب شد که به دنیا آمدید!

اشاره: سه‌شنبه، اول مردادماه ۱۳۹۸، بزرگداشت دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور جمعی از اهالی فرهنگ در محل دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. یکی از سخنرانان این نشست دکتر ژاله آموزگار، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. وی در سخنان خود به وجهی از وجوه شخصیتی و علمی دکتر مجتبائی اشاره کرد و از زاویه‌ای دیگر دربارۀ ایشان سخن گفت. آنچه در ادامه آمده است متن کامل سخنرانی دکتر آموزگار در این مراسم است.

باز هم چه خوب شد که به دنیا آمدید!
افتخار این را داشتم که در آذرماه ۱۳۹۷ در مجلس بزرگداشتی که به همت «انجمن علمی مطالعات تطبیقی در ادیان جهان» در دانشگاه آزاد اسلامی و با همکاری گروه ادیان و عرفان آن دانشگاه، برای این استاد دوست‌داشتنی برگزار شده بود با همین عنوان سخنانم را آغاز کنم و اگر حمل بر خودخواهی نشود، به خود بالیدم که این عبارت عنوان فیلمی شد که در شرح زندگانی استاد مجتبائی تهیه شده است و همگی به تماشایش نشسته‌ایم.

وقتی به من پیشهاد شد که مجدداً در مناقب استاد مجتبائی سخن بگویم، نخست پذیرفتنش به نظرم مشکل آمد. من زوایای احساسی خود را نسبت به ایشان در سخنرانی قبلی‌ام گشوده بودم و آنچه دلم می‌خواست بگویم گفته بودم و تکرار از لحاظ فنون ادبی ما زیبنده نیست! ولی بعداً فکر کردم استاد مجتبائی آن‌قدر صفات خوب دارند که اضافه بر آنچه گفته‌ام باز هم می‌توانم بگویم.

این بار برای تهیۀ این گفتار، بار دیگر مقالات و آثار ایشان را مرور کردم و تصمیم گرفتم با تکیه بر مطالب این آثار و با تلفیقی از محتوای همۀ آن‌ها، بر این موضوع تأکید بورزم که دکتر مجتبائی در پژوهش‌های علمی‌اش همیشه افق گسترده‌ای را پیش رو داشته است و زندانی موضوع خاصی نشده است.


علاقه‌مندان می‌توانند ادامۀ این یادداشت را در پیوند زیر در وبگاه فرهنگستان مشاهده کنند:
https://apll.ir/1398/05/13/باز-هم-چه-خوب-شد-که-به-دنیا-آمدید/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/X050598.jpg