شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
300 photos
426 videos
7 files
80 links
Download Telegram
#خیام_شاعر
بخش سوم



شب مهتاب، ویرانه، مرغ حق، قبرستان، هوای نمناک بهاری در خیام خیلی مؤثر بوده. ولی بنظر می‌آید که شکوه و طراوت بهار، رنگ‌ها و بوی گل، چمن زار، جویبار، نسیم ملایم و طبیعتِ افسونگر، با آهنگ چنگ ساقیان ماهرو و بوسه‌های پرحرارت آنها که فصل بهار و نوروز را تکمیل می‌کرده در روح خیام تأثیر فوق العاده داشته. خیام با لطافت و ظرافت مخصوصی که در نزد شعرای دیگر کمیاب است طبیعت را حس می‌کرده و با يك دنيا استادی وصف آن را میکند.

روزی است خوش و هوا نه گرم است و نه سرد..

بنگر از صبا دامن گل چاک شده..

ابرآمد و زار بر سر سبزه گریست..

چون ابر به نوروز رخ لاله بشست...

مهتاب بنور دامن شب بشكافت
...

خیام در وصف طبیعت تا همان اندازه که احتیاج دارد با چند کلمه محیط و وضع را مجسم و محسوس می‌کند. آنهم در زمانی که شعر فارسی در زیر تأثیر تسلط عرب یکنوع لغت بازی و اظهار فضل و تملق‌گوئی خشک و بی‌معنی شده بوده و شاعران کمیابی که ذوق طبیعی داشته‌اند برای یک برگ و يا يك قطره ژاله بقدری اغراق می‌گفته‌اند که انسان را از طبیعت بیزار می‌کرده‌اند. این سادگی زبان خیام بر بزرگی مقام او می‌افزاید. نه تنها خیام به الفاظ ساده اکتفا کرده بلکه در ترانه‌های خود استادی‌های دیگری نیز بکار برده که نظیر آن در نزد هیچیک از شعرای ایران دیده نمی‌شود. او با کنایه و تمسخر لغات قلنبه آخوندی را گرفته و بخودشان پس داده مثلا درین رباعی:

گویند: بهشت و حور خواهد بود
آنجا می ناب و انگبین خواهد بود


اول نقل قول کرده و اصطلاحات آخوندی را در وصف جنت بزبان خودشان شرح داده، بعد جواب می‌دهد:
گر ما می و معشوقه گزیدیم چه باك؟
چون عاقبت کار همین خواهد بود

درین رباعي القاب ادبا و فضلا را به اصطلاح خودشان می‌گوید:

آنانکه محیط فضل و آداب شدند
در جمع کمال شمع اصحاب شدند

بزبان خودش القاب و ادعای آنها را خراب می‌کند:

ره زین شب تاريك نبردند بروز
گفتند فسانه‌ای و در خواب شدند


در جای دیگر لفظ پرده صوفیان را می‌آورد و بعد به تمسخر می‌گوید که پشت پرده اسرار عدم است.

هست از پس پرده گفتگوی من و تو
چون «پرده» برافتد، نه تو مانی و نه من

گاهی با لغات بازی می‌کند ولی صنعت او چقدر با صنایع لوس و ساختگی بدیع فرق دارد. مثلا لغاتی که دو معنی را می‌رساند:

بهرام که گور می‌گرفتی همه عمر
دیدی که چگونه گور بهرام گرفت؟


تقلید آواز فاخته که در ضمن بمعنی کجا رفتند؟ هم باشد يك شاهکار زیرکی، تسلط بزبان و ذوق را می‌رساند:

دیدیم که بر کنگره‌اش فاخته‌ای
بنشسته همی گفت که «کوکو کوکو


در آخر بعضی از رباعیات قافیه تکرار شده، شاید بنظر بعضی فقر لغت و قافیه را برساند مثل:

دنیا دیدی و هر چه دیدی هیچ است

بنگر از جهان چه طرف بریستم؟ هیچ


ولی تمام تراژدی موضوع در همین تکرار هیچ جمع شده.

#ترانه‌های_خیام
#صادق_هدایت

@vir486
👍7❤2
Audio
ای شاهد قدسی، کِه کَشَد بند نقابت؟
وی مرغ بهشتی، که دهد دانه و آبت؟

خوابم بشد از دیده در این فکر جگرسوز
کآغوشِ که شد منزل آسایش و خوابت؟


درویش نمی‌پرسی و ترسم که نباشد
اندیشهٔ آمرزش و پروای ثوابت

راه دل عشاق زد آن چشم خماری
پیداست از این شیوه که مست است شرابت

تیری که زدی بر دلم از غمزه خطا رفت
تا باز چه اندیشه کند رای صوابت

هر ناله و فریاد که کردم نشنیدی
پیداست نگارا که بلند است جَنابت

دور است سر آب از این بادیه، هش دار
تا غول بیابان نفریبد به سرابت

تا در ره پیری به چه آیین رَوی ای دل
باری به غلط صرف شد ایامِ شبابت

ای قصرِ دل افروز که منزلگهِ انسی
یا رب مَکُناد آفتِ ایام، خرابت

حافظ نه غلامیست که از خواجه گریزد
صلحی کن و بازآ که خرابم ز عِتابت

#حافظ
#فرح‌اندوز

@vir486
👍3❤2👏2😁1
‌
رخِ پادشا تیره دارد دروغ
بلندیش هرگز نگیرد فروغ

نگر تا نباشی نگهبانِ گنج
که مردم ز دینار یازد به رنج

اگر پادشا آزِ گنج آورد
تنِ زیردستان به رنج آورد

کجا گنجِ دهقان بوَد گنجِ اوست
وگر چند بر کوشش و رنجِ اوست

نگهبان بود شاه گنج ورا
به بار آورَد شاخ رنج ورا


#فردوسی


@vir486
👍6❤3🔥1👏1😁1
شاعر مردم
بخش اول

در اشعار سید‌اشرف‌الدین هم ناله دل شکسته و نومید به گوش جان می‌رسد و هم دعوت به حرکت و بذل همت و نوای شورانگیز و گرم آرزوهای خوش و امید به آینده. زیرا وی شاعری بود دوستار و حامی ملت مظلوم ایران از این رو هم از گرفتاری‌هاشان در رنج بود و هم بهروزیشان را آرزو می‌کرد و به این امید به زبان شیرین فارسی عوامانه که همه از زن و مرد و خرد و بزرگ و باسواد و بی‌سواد درک می‌کردند. شعر می‌سرود و قلم می‌زد و در هر حال به قول جمال‌زاده خدمات بسیار گران‌بهای این مرد شریف در راه بیداری ما ایرانیان .... و نیز خدمتی که ... او به زبان فارسی نموده است در تاریخ انقلاب ایران و در تاریخ ادبیات ما ثبت شده است.

#سید_اشرف_حسینی
#غلامحسین_یوسفی
#چشمه_روشن

@vir486
👍4😁1
رها نمی‌کند ایام در کنارِ منش

که دادِ خود بستانم به بوسه از دهنش...

#سعدی

@vir486
🔥3🥰2😁1
حکایت


توانگری بخیل را پسری رنجور بود. نیکخواهان گفتندش: مصلحت آن است که ختم قرآنی کنی از بهر وی یا بذل قربانی. لختی به اندیشه فرو رفت و گفت: مصحف مهجور اولیتر است که گله دور.
صاحبدلی بشنید و گفت: ختمش به علت آن اختیار آمد که قرآن بر سر زبان است و زر در میان جان.
دریغا گردن طاعت نهادن
گرش همراه بودی دست دادن
به دیناری چو خر در گل بمانند
ور الحمدی بخواهی صد بخوانند
 

#گلستان
#سعدی
#غلامحسین_یوسفی


@vir486
👌5👏2👍1
Mohammadreza Shajarian Santoor Va Avaz [BibakMusic.com]
Mohammadreza Shajarian [BibakMusic.com]
شب شراب خرابم کند به بیداری
و گر به روز حکایت کنم به خواب رود

#شجریان
#
#مشکاتیان
#حافظ


@vir486
👍4❤2🔥1👏1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
فرانتس کافکا

ایمان فانی.



@vir486
👍3🔥1👏1
همه عالم تن است و ایران دل

نیست گوینده زین قیاس خجل

#نظامی

@vir486
👍7❤5🔥3👏3
لقمه‌لقمه
بخش اول


بچه‌جون داد مکن اُلولو میاد
داد و فریاد مکن اُلولو میاد


خفه شو اُلولو میاد می‌بردت
در لبِ آب روان می‌دَردت
لقمه لقمه سر پا می‌خوردت
از وطن یاد مکن اُلولو میاد


بچه‌جون داد مکن اُلولومیاد

به تو چه مرده بچه زارعِ پیر؟
دخترانش همه مفلوک و صغیر
همه عریان و پریشان و فقیر
فکر اولاد مکن اُلولو میاد


بچه‌جون داد مکن اُلولو میاد

بهر قتل فقرای مسکین
عده‌ای گرگ نشسته به کمین
بهر ملّت به زبان شیرین
نقل فرهاد مکن اُلولو میاد


بچه‌جون داد مکن اُلولو میاد

به تو چه رنجبران در محنند؟
اهل بازار به بیت‌الحزنند
وقت مردن فقرا بی‌کفنند
نوحه بنیاد مکن اُلولو میاد


بچه‌جون داد مکن اُلولو میاد

نقل دیوانه به جن‌گیر مگو
شده شاه‌پری تسخیر مگو
سیل غم گشته سرازیر مگو
تکیه بر باد مکن اُلولو میاد


بچه‌جون داد مکن اُلولو میاد

طعنه بر مرشد و نقال مزن
سنگ بر کلّه‌ی رمّال مزن
حرفِ قصّاب به بقال مزن
مدح قنّاد مکن اُلولو میاد


بچه‌جون داد مکن اُلولو میاد

#سید_اشرف_حسینی
#غلامحسین_یوسفی
#چشمه_روشن

@vir486
❤3👍2
حکایت

بقّالی را دِرَمی چند بر صوفیان گرد آمده بود در واسط.
هر روز مطالبت کردی و سخنان با خشونت گفتی.
اصحاب از تَعَنُّتِ وی خسته‌خاطر همی‌بودند و از تحمّل چاره نبود.
صاحب‌دلی در آن میان گفت: نفس را وعده دادن به طعام آسان‌تر است که بقّال را به دِرَم.


ترکِ احسانِ خواجه اولی‌تر
کاحتمالِ جفای بوّابان
به تمنّای گوشت مردن به
که تقاضای زشت قصّابان



#گلستان
#سعدی
#غلامحسین_یوسفی

@vir486
👍4❤2👏1
ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺏ،
کتاب‌های ﺧﻮﺏ
ﻭ ﯾﮏ ﻭﺟﺪﺍﻥ ﺁﺳﻮﺩﻩ؛
ﺍین‌ها ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﯾﺪﻩﺁﻝ ﻫﺴﺘﻨﺪ.


#مارک تواین


دو یار زیرک و از باده کهن دو منی
فراغتی و کتابی و گوشه چمنی


من این مقام به دنیا و آخرت ندهم
اگر چه در پِی‌ام افتند هر دم انجمنی


#حافظ
@vir486
👍11👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
امروز ۲۲ خرداد،سالروز درگذشت #روشنک
از گویندگان رادیو در زمان قبل از انقلاب و از ماندگارترین صداها در حافظه تاریخی میلیونها ایرانی است.
بانو #روشنک

دکلمه بانو #روشنک
به همراهی نوای بی بدیل تار
زنده یاد استاد #جلیل_شهناز


@vir486
❤15👍4🥰1👏1
#زمانه‌ی_حافظ

در کف غصّه‌ی دوران دل حافظ خون شد

حاصل آنکه شاه شجاع فرمان داد که دست از محاصره‌ی یزد بدارند و خود به شیراز برگشت.
خواجه قوام‌الدین محمد صاحب‌عیار هم دست از محاصره کشیده بشیراز مراجعت کرد.
شاه شجاع چند روزی در قصر زرد رفت زیرا برادرش شاه محمود مقدمه‌ی مخالفت چیده بود در آنجا جماعتی حسود و بداندیش به شاه شجاع خبر دادند که خواجه قوام‌الدین درصدد طغیان است و نسبت به او حیله‌ورزی و نفاق می‌گند.

شاه شجاع که از نفوذ بسیار و قدرت فراوان خواجه قوام‌الدین بیمناک بود بشیراز برگشته او را دستگیر نموده اموالش را ضبط و خود او را در نیمه‌ی ذی‌القعده‌ی سال ۷۶۴ بعد از عذاب و شکنجه بسیار کشت و بدنش را چندین پاره نموده هر پاره را بولایتی فرستاد و وزارت را بامیر‌کمال‌الدین حسین‌رشیدی داد.

خواجه‌حافظ درباره‌ی قوام‌الدین محمد مداحی از غزل و قصیده سروده و بنابرآنچه از مضامین این گفته‌ها برمیاید مخصوصا اینکه بعد از مرگ او هم او را بخیر یاد کرده، واضح می‌شود که از دوستداران و هواخواهان این وزیر بوده‌است.

غزلی که باحتمال قوی درباره‌ی این وزیر سروده شده غزل ذیل است که انصافا یکی از لطیف‌ترین و دلکش‌ترین غزل‌های زبان فارسی محسوب می‌شود.

آنکه رخسار تر رنگ گل و نسرین داد
صبر و آرام تواند به من مسکین داد
و آنکه گیسوی ترا رسم تطاول آموخت
هم تواند کرمش داد من غمگین داد
من همان روز ز فرهاد طمع ببریم
که عنان دل شیدا بلب شیرین داد
گنج زر گر نبود کُنج قناعت باقیست
آنکه آن داد بشاهان بگدایان این داد
خوش عروسی‌ست جهان از ره صورت لیکن
هر که پیوست بدو عمر خودش کاوین داد
۱
بعد ازین دست من و دامن سرو و لب جوی
خاصه اکنون که صبا مژده‌ی فروردین داد
در کف غصّه‌ی دوران دل حافظ خون شد
از فراق رخت ای خواجه‌قوام‌الدین داد


۱_: که مرگ فجیع قوام‌الدین را بیاد می‌آورد و بیت آخر که تصریح قوام‌الدین شده‌است.
باید دانست که منظور از قوام‌الدین، محمد می‌باشد نه حسن، چون قوام‌الدین حسن باجل طبیعی مرده‌است و محمد کشته شد‌..


#آثار_افکار_احوال_حافظ
#قاسم_غنی
ص ۲۰۰و۲۰۱- جلد اول


@vir486
👍3👌2❤1
Forwarded from تبادلات علوم انسانی
☕️🐌 گلچینی از متنوع‌ترین و بهترین کانال‌‌های تلگرام


🍎 یه مرد امیدوار
@happy_private_life
🍏 حکومت‌های اساطیری ایران
@iran_sarzamin_tamadon
🌞 شبی چند دقیقه کتاب بخوانیم !!!
@book_tips
🌞 حقوق برای همه
@jenab_vakill
🌞 بهترین کتابهای جهان 𝗕𝗢𝗢𝗞
@SBOOKSS
🌞 مولانا و عاشقانه‌های شمس
@baghesabzeshgh
🌞 برترینهای شعر،موزیک مولانا،حافظ،شهریار
@onlyshear
🌞 باشگاه بدون هزینه در خانه
@BesazBadan
🌞 رمانسرای مجازی
@Salam_Roman
🌞 آموزش حرفه‌ای زبان عربی
@amuzesharabi
🌞 مرجع دانلود و تماشای آنلاین فیلم و سریال
@MOVIE_STUDIO
🌞 جهانی از کتابهایی که دیگه چاپ نمیشه
@jahaniazketab
🌞 نوشتن پروپوزال با هوش‌مصنوعی
@TimResearch
🌞 دانستنی‌های زنان موفق
@successfulwomen1
🌞 خلاصه بهترین کتابها تو یک برگ
@yek_barg_ketab
🌞 دل‌واژه‌های تنهایی
@gandomzaran
🌞 کارگاه‌های معتبر روانشناسی
@Portalkargah
🌞 زیرخاکی‌ترین آهنگهای کمتر شنیده شده
@nuostalzhi
🌞 آکادمی مدیریت استراتژیک
@Strategiaacademy
🌞 کلینیک طب ایرانی
@Klinik_2020
🌞 انگلیسی ویژه مهاجرت|مقدماتی تا پیشرفته
@BR_PODCAST
🌞 اشـ؏ـار حضـــرت مــولـانـا
@Ashaarmolana
🌞 دنیای زیبا و حس آرامش
@afarinshokoh
🌞 ویدئو های آموزشی انگلیسی | مهاجرت
@EN_Videos
🌞 چاپ کتاب - اکسپت مقالات
@Researchpolitic
🌞 ژست عکاسی
@photografism
🌞 گالری تصاویر و مطالب ناب ادبی
@GaleryeTasavireAdabi
🌞 آفرینش؛ جستجو در ادبیات و فلسفه
@afarineshdastan
🌞 کتاب گویای ژیگ
@zhig_story
🌞 کهن سرا
@faghatghadimiha
🌞 دزیره؛ روایتی عاشقانه از تاریخِ یک فاتح
@dessEre
🌞 کتابهای صوتی، ویدئوکست، پادکست وکلیپ
@sovtitasviri
🌞 شاهنامه
@shahname_iranvich
🌞 برترین‌های موسیقی پاپ
@CoCaeinmozeik
🌞 بهترین کتابهای صوتی موفقیت و بیداری
@ganonjjazb
🌞 باغ بهشت و سایه طوبی
@Bagebeheshtosaiietooba
🌞 خوشگل‌ترین شعرهای ادبی و دلنوشته‌ها
@negahshear
🌞 شعر لری
@skeyani
🌞 ترنم احساس
@EHSAS_TRANNOM
🌞 محفل شعر و آوا
@mahfelshearvaava
🌞 متن‌ها، شعرها و عکس‌های عاشقانه
@tabasom_sher313
🌞 اشعار ممنوعه!!!
@mahtitill
🌞 کتابفروشی ارزان کتاب
@KotobeArzan
🌞 هنر شراب زندگیست♡
@Geraf_art
🌞 دریچه‌ای به سمت نور
@Daricheheebenour
🌞 کلیپ‌های انگیزشی
@kelephayeangizeshi
🌞 انگلیسی رایگان با ما!!
@Englishity
🌞 رویای خوب زیستن
@yefenjanaramsh
🌞 دل شدگان
@Ashoftehalan
🌞 جملات طلایی‌ انگیزشی
@arameshdaroonee
🌞 معجزه آگاهی
@pt135
🌞 شجریان نوووووش کنیم
@stad_shajariyan
🌞 آموزش دکوراسیون منزل🏡
@ZibaManzel
🌞 عجیب‌ترین‌های جهان🌎
@iranwjahan
🌞 ایران باستان
@conference_iranvich
🌞 از رودکی تا نیما
@vir486
🌞 روانشـنـاسِ خودت بـاش
@sh351b
🌞 انگلیسی مبتدی تا پیشرفته کودک و بزرگسال
@AdvacedEnglishH
🌞 دنیای کتاب‌های صوتی ناب
@Audio_Books_24
🌞 متن دلنشین
@aram380
🌞 صفر تا صد نویسندگی
@ghazaleghaffarzadeh
🌞 کتابهای تاریخی،اسطوره، ادیان و رمان
@Iranvajahanlibrary
🌞 صفر تا 100 انگلیسیت با ما!
@EN_Listenings
🌞 یادگیری لغات با اخبار انگلیسی
@english_ielts_garden
🌞 دانلود 50000 کتاب و رمان برتر
@book_and_roman_library
🌞 مدرسه اطلاعات
@INFORMATIONINSTITUTE
🌞 انگلیسی واقعی با سریالهای کمدی
@Englishwithmima
🌞 کتاب‌های ممنوعه که مجدد چاپ نشد
@FA_TI_MI
🌞 پارسی سخن بگوییم و زیبا بنویسیم
@FARZANDAN_PARSI
🌞 دنیای پادکست
@OneThousandandOnePodcast
🌞 فیلمهای یک دقیقه‌ای !!!
@One_Min_One
🌞 نگارش دهم تا دوازدهم
@negareshe10
🌞 موسسه وکالت و مشاوره حقوقی
@mehdihemmati59
🌞 اینجا همه کتابها رو گوش کن
@KetabShenidani
🌞 اطلاعات حقوقی سِودا
@LAW_SEVDA
🌞 رشته علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
@Political_Science95
🌞 آرا حقوقی قضایی و نظریات مشورتی
@ARA_HOGHOOGHI_GHAZAIE
🌞 من و کتاب ا𝐏𝐃𝐅ا
@aramesh13577
🌞 کتابخانه صوتی و پی دی اف تاپ بوک
@Top_books7
🍏 معرفی کتاب و مطالب روان‌شناسی
@booklove_blog

🧿🎋هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
👍2👌1
برادر!
کتاب‌هایی را برای من بفرست که پایانی خوش داشته باشند؛
هواپیمایی به سلامت فرود می‌آید
جراح، لبخندزنان اتاق عمل را ترک می‌کند
پسر کور، بینایی‌اش را باز می‌یابد
عشاق، سرانجام یکدیگر را یافتند
عروسی‌ای در پیش است
تشنگان به آب می‌رسند
و به نان و آزادی.

#ناظم_حکمت

@vir486
❤10👏3🔥1
آینه یی
برابر آینه ات
میگذارم
تا
از تو
ابدیتی بسازم ...

#احمد_شاملو

@vir486
❤9👍5🔥1😁1🕊1
#زمانه‌ی_حافظ

چون امیرتیمور ولایت فارس را مُسخر کرد و بشیراز آمد و شاه‌منصور را بکشت خواجه حافظ شیرازی را طلبید و او همیشه منزوی بود و بفقر و فاقه میگذرانید. زین‌العابدین جنابذی که نزد امیر تیمور قربی تمام داشت و مرید خواجه حافظ بود امیر دید که آثار فقر ریاضت برو ظاهر است گفت ای حافظ من بضرب شمشیر تمام روی زمین را خراب کرده تا سمرقند و بخارا را معمور کردم و تو آن را بيك خاک هندی می‌بخشی:

اگر آن ترک شیرازی بدست آرد دل ما را
به خاطر هندویش بخشم سمرقند و بخارا را


خواجه‌حافظ گفت: از این بخشندگی‌هاست که بدین فقر و فاقه افتاده‌ام امیر تیمور خندید و برای حضرت خواجه وظیفه لایق تعیین کرده. در هر حال دلیلی بر تکذیب این قصه نداریم بلکه قرائن و مویداتی نیز موجود است و هیچ بعید نیست با اشتهاری که خواجه‌حافظ در این وقت که پیر‌مرد اقلا هفتاد ساله می‌بوده داشته و مخصوصاً بطوری که خواهیم گفت در شیراز مرد محترم و متعینی شمرده می‌شده است.


#آثار_افکار_احوال_حافظ
#قاسم_غنی

@vir486
❤5👍5🔥1👏1
Forwarded from قاسمی
تو دو تن هستی.
يكی بيدار در ظلمت،
و ديگری خفته در نور!

#شمس_تبریزی

@vir486
👏6❤5👍2🔥1