شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
299 photos
427 videos
7 files
78 links
Download Telegram
از این برفی که بر خلافِ عادتِ موسم آمده و سرما پیش افتاد، شکایت فرموده بودید و بسیار بجا بود چراکه هیچ چیز بیجا و بی‌هنگام خوب نیست مگر عشق‌ آنهم به اعتقادِ ادیب صابر که می‌گوید:

گویند که هر چیز به هنگام بُوَد خوش
ای عشق چه چیزی که خوشی در همه هنگام

منشآت
#قائم_مقام_فراهانی

@vir486
👍2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
زبان فارسی شیرین است/ تفاوت هفت‌خوان رستم با سایر هفت‌خوان‌ها/ قابلیت نقد و رد کردن نظریات در آیین ایران باستان هر چند که آن نظر، نظر اهورامزدا باشد.

گفتگو با بانو ژاله آموزگار

@vir486
👍4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
‌
چه ساز بود که در پرده می‌زد آن مطرب
که رفت عمر و هنوزم، دِماغ پُر ز هواست
...
‌
تار : فرهنگ_شریف
دستگاه، آواز: شور_ابوعطا
‌
‌@vir486
👍3
معرفی ستاره‌ی دیگری از ادب پارسی/ بوشکور بلخی

   ابوشکور بلخی بی تردید از شاعران بزرگ و استاد قرن چهارم است و آنچه از او بازمانده نشان از مهارت او در شعر می‌دهد. با این حال نامش را در هیچ یک از ماخذ که از او سخن رانده نیاورده و همه جا به ذکر کنیه او ( بوشکور یا ابوشکور) اکتفا کرده‌اند. عصر او محققاً مصادف است با اواخر عهد رودکی و اوایل دوران فردوسی است و بعبارت دیگر اواخر ایام حیات نخستین و اوایل عمر دومین را درک کرده و این از مضمون‌هایی که بوشکور از رودکی گرفته و فردوسی از بوشکور اخذ کرده است برمی‌آید.
    از احوال وی در آغاز حیات اطلاعی نداریم و تنها معلوم است که از موطن خود بلخ به بخارا مهاجرت کرده و در آنجا زندگی را بمداحی امرا و رجال می‌گذرانده است.
اثر مهمش منظومه‌یی بوده به بحر متقارب موسوم به آفرین‌نامه که بسال ۳۳۶ باتمام رسید و ابیاتی که از آن مانده نشان می‌دهد که گوینده‌ی آن باندرز و بیان حِکَم و امثال در شعر خود توجهی خاص می‌کرد.

بدشمن برت استواری مباد
که دشمن درختی‌ست تلخ از نهاد

درختی که تلخش بود گوهرا
اگر چرب و شیرین دهی مرو را

همان میوه‌ی تلخت آرد پدید
ازو چرب و شیرین نخواهی مزید

ز دشمن گر ایدون که یابی شکر
گمان بر که زهرست هرگز مخور

تاریخ‌ادبیات
ذبیح‌الله صفا
ج ۱

#بوشکور_بلخی


@vir486
🔥4❤1
بدان کوش که زود دانا شوی
چو دانا شدی زود والا شوی

نه داناتر آنکس که والاترست
که والاتر آنکس که داناترست


بوشکور بلخی

@vir486
👍7
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔸خاطرات و ناگفته‌هایی درباره‌ی عبدالحسین زرین‌کوب، در گفتگو با برادرش؛ عظیم زرین‌کوب

▪️منبع: ایسنا


#عبدالحسین_زرینکوب


@vir486
❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
درباره‌ی پیشوند «پاد» در زبان فارسی و ریشه‌ی واژگان پاسخ و پاداش

‌
@vir486
👍2
Farhad Mehrad - Hafteh Khakestari ( فرهاد مهراد - هفتهٔ خاکستری )..
▫️#هفته_خاکستری

آخ،
اگه بارون بزنه...



شنبه روز بدی بود،
روز بی حوصلگی...
وقت خوبی که می شد غزل تازه بگی
صبح یکشنبه ی من ، جدول نیمه تموم
همه خونه هاش سیاه، روی خونه جغد شوم
صفحه ی کهنه ی یادداشت های من
گفت دوشنبه روز میلاد منه،
اما شعر تو میگه که چشم من تو نخ ابره که بارون بزنه
آخ اگه بارون بزنه ، آخ اگه بارون بزنه
غروب سه شنبه خاکستری بود
همه انگار نوک کوه رفته بودن
به خودم هی زدم از اینجا برو
اما موش خورده شناسنامه ی من

عصر چهارشنبه ی من، عصر خوشبختی ما
فصل گندیدن من ، فصل جون سختی ما

روز #پنجشنبه اومد
مثل سقاهک پیر ، رو نوکش یه چیکه آب

گفت به من بگیر بگیر
جمعه حرف تازه ای برام نداشت
هر چی بود پیش تر از اینها گفته بود

‍ #شهیار_قنبری

با صدای زنده یاد #فرهاد_مهراد بشنوید
❤2
تا ابد بوی محبّت به مشامش نرسد

هر که خاک ره میخانه به رخساره نَرُفت

حافظ

@vir486
👍3
ترسم چو بازگردی از دست رفته باشم

وز رُستَنی نبینی بر گورِ من گیاهی


سعدی
@vir486
👍3
من اینجا ریشه در خاک

من اینجا عاشق این خاک اگر آلوده یا پاکم

من اینجا تا نفس باقیست می‌مانم

من از اینجا چه می‌خواهم، نمی‌دانم

امید روشنائی گر چه در این تیره‌گی‌ها نیست

من اینجا باز در این دشت خشک تشنه می‌رانم

من اینجا روزی آخر از دل این خاک با دست تهی

گل بر می‌افشانم

من اینجا روزی آخر از ستیغ کوه چون خورشید

سرود فتح می‌خوانم

و می‌دانم

تو روزی باز خواهی گشت


فریدون مشیری

@vir486
👍3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
کلاف سردرگم جهان، گره در ایران دارد و آن گشوده خواهد شد. راهمان پیداست و بیش از دو گام نیست؛ گامی به سوی خود و گامی در پیشگاه انسانیت.

پاسداران انسانیت، پیش‌تازان برتر منشی؛ نیکی پناهتان.


@vir486
👍3
مهدی اخوان ثالث


@vir486
👍2❤1
صدها رباعی ناسروده
ابوسعید ابوالخیر
تنها سه بیت از خود سروده است و بس!

#دکترشفیعی‌کدکنی

▪️در میان «شاعرانِ بزرگی که صاحبِ دیوان‌های مشهورند ولی هرگز شعر نگفته‌اند» یعنی امثال خواجه عبدالله انصاری و حلاج (منظور دیوان فارسی اوست) و بابا‌کوهی، ابوسعید در صدر قرار دارد. بوسعید دو رباعی و در حقیقت یک رباعی و نیم سروده است.
برای بسیاری از مردم، دشوار است پذیرفتن این حقیقت که ابوسعید جز یک رباعی و نیم، شعر دیگری نسروده باشد اما چه می‌توان کرد که مؤلفان زندگینامهٔ او که از خاندان او و نزدیک عصر او بوده‌اند، همه تصریح دارند براینکه وی جز دو رباعی شعری دیگر نسروده است و معاصران و نزدیکان به عصر وی که به زندگینامهٔ او پرداخته‌اند و همهٔ فضایل او را از علم و کرامت یادآور شده‌اند، اشاره‌ای به شاعری او ندارند نه صاحب تاریخ نیشابور و نه سمعانی و نه رافعی هیچ کدام اشاره‌ای در این باب نکرده‌اند تنها هُجویری از قدما شعری عربی را به نام او آورده که اتفاقاً از او نیست و ما در جای خود در باب آن شعر بحث کرده‌ایم.

▪️پس چه‌گونه است که وی شعر ناگفته، در صدر شاعران زبان فارسی و در شمار محبوب‌ترین گویندگان تاریخ ادب ما قرار دارد؟
هیچ تردیدی نیست که وی با همان یک رباعی و نیم نشان داده است که استعدادی شگرف در سرودن شعر داشته ولی عامل اصلی شهرت او به شاعری نه این استعداد شعر سرودن، بلکه، استعداد بسیار بسیار عجیبِ با شعر زیستن و در شعر نَفَس کشیدن است.
از همان سن پنج‌شش سالگی زندگی او با شعر آغاز می‌شود و آن رباعی «این عشق بلی عطای درویشان است» زمزمهٔ او می‌شود تا آخرین کلامش در بستر مرگ، به روایت رافعی، پس از گفتن الحمدلله این رباعی است:
آزادی و عشق چون به هم نامدراست
بنده شدم و نهادم از هرسو خواست
زین پس چونان که خواهدم دوست رواست
گفتار و خصومت از میانه برخاست
و پس از این چشم از جهان فرومی‌بندد و برای همیشه خاموش می‌شود.

▪️آن دو رباعی که بوسعید مسلماً آنها را سروده عبارتند از بیتی که در پاسخ رقعهٔ درویشی به نام حمزة‌التُّراب نوشته و دیگری رباعی «جانا به زمین خابران خاری نیست»
اینک به عین تصریح محمد بن منور توجه کنید:
«روزی [حمزةالتّراب] به شیخ ما رقعه‌ای نبشت، و بر سر رقعه، تواضع را، بنوشت که «ترابُ قَدَمِه» شیخ ما قدس الله روحهُ العَزیز، بر ظَهرِ [پشت] رقعه نوشت جواب آن این یک بیت و بدو فرستاد، بیت:
یک:
چون خاک شدی خاک تراخاک شدم
چون خاک تراخاک شدم پاک شدم

ادامه از محمد بن منور:
«جماعتی را گمان افتاد که بیت‌هایی که در میان سخن بر زفان مبارک شیخ ما می‌رفته است او گفته است و نه چنان است. در همه عمر او الّا این یک بیت که بر پشت رقعهٔ حمزه نوشت و این دو بیت که شیخ فرمود،
دو:
جانا به زمین خابران خاری نیست
کش با من و روزگار من کاری نیست
با لطف و نوازش جمال تو مرا
در دادن صد‌هزار جان عاری نیست

بیش از این، او، نگفته است. دیگر هرچه بر زفان او رفته است همه آن بوده است که از پیران خویش یاد داشته است.»
و زندگی‌نامه‌نویس دیگر بوسعید که قبل از مؤلف اسرار‌التوحید زیسته و نزدیکتر به عصر بوسعید است در دنبال داستانِ بوحمزةالتّراب و نامه و جواب شیخ، می‌گوید:
« پس [شیخ] روی به جمع کرد و گفت ما هرگز شعر نگفته‌ایم آنچ بر زبان ما رود گفتهٔ عزیزان بود و بیشتر از آن پیر ابلقسم بشر بود.»

▪️اجتهاد در مقابل این دو نصّ قدیمی، و از سوی دیگر، نبودن کوچکترین اشاره‌ای به شاعری بوسعید در اسناد کهن زندگی او، از قبیل گفتار سمعانی و عبدالغافر و رافعی بسیار دشوار است؛ به‌خصوص که کسی بخواهد مانند مرحوم استاد سعید نفیسی از تعبیر بیت گفتن، استفادهٔ شعر سرودن کند و معتقد شود که در تعبیر این مؤلفان هرجا آمده است که «شیخ این بیت گفت» یعنی این بیت را سرود با اینکه متون فارسی سرشار است از تعبیر بیت گفتن به معنی خواندن و قرائت کردن. به خصوص که مؤلف اسرارالتوحید فصلی را که اختصاص به این شعر‌ها ذارد تحت عنوان «آنچه بر زفان شیخ رفته» آورده است و نه «آنچه سروده».
آنچه استاد سعید نفیسی تحت عنوان سخنان منظوم ابوسعید ابی‌الخیر چاپ و منتشر کرده است است، شعرهایی است که به لحاظ سبک‌شناسی و تحولات معنی و صورت در شعر فارسی نه تنها به ابوسعید که به چند قرن بعد از او نیز غیرقابل انتساب است.

محمدرضا شفیعی کدکنی

اسرارالتوحید

@vir486
👍3👏1
حلزون

 
🖍چندیست که اُسطورهٔ من یک حلزون است
زیرا که پدرسوخته استادِ فنون است
 
از هر طرفی تحتِ فشارش بگذارند
عکس­‌العملِ رسمیِ ایشان خفه­‌خون است!
 
با دغدغۀ راست و چپ کار ندارد
زیبنده­‌ترین ارزشِ او حفظِ شئون است!
 
یک شهر کشیده­‌ست سَر از پنجره بیرون
این خویش­کِش امّا مُتمایِل به درون است!
 
وصل است به یک خانۀ مرموز که آن هم
نه بند به جایی‌ست نه محتاجِ ستون است!
 
تا بشنود این خلق چه گفتند و شنفتند
همواره دو تا شاخکش از لاک برون است!

همرنگِ جماعت شدنش ویژگی اوست
هر چند که این هم صفتِ بوقلمون است

تا برگِ درختِ رؤسا در دهنِ اوست
از یکصد و دَه نوع بلا نیز مصون است!
 
حتماً خبری دارد از آن پُشت که اینجور
دلبستۀ اوضاعِ هَشَل­هَفتِ کنون است!
 
با این همه در حالِ صعود است همیشه
حالا بگذارید بگویند زبون است!
 
تا باغچه در چنبرۀ این حلزون­‌هاست
شک نیست که بختِ همه از بیخ نگون است

از هیچ طریقی به ترقّی نرسیدم
این است که اسطورۀ من یک حلزون است!

شروین سلیمانی

@vir486
👌2👍1🥰1
میاز و مناز و متاز و مرنج
چه تازی به کین و چه نازی به گنج

که بهر تو اینست زین تیره‌گوی
هنر جوی و راز جهان را مجوی

که گر بازیابی به پیچی بدرد
پژوهش مکن گرد رازش مگرد

چنین است کردار این چرخ تیر
چه با مرد برنا چه با مردپیر

زادروز حکیم ابوالقاسم فردوسی بزرگ گرامی باد

@vir486
👍2
مَجال من همین باشد
که پنهان عشق او وَرزم

کنار و بوس و آغوشش
چه گویم چون نخواهد شد...

حافظ
@vir486
👍2