شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
300 photos
426 videos
7 files
80 links
Download Telegram
تفاوت گلچین با نیما

زبان شعر گلچین یکی از طبیعی پ‌ترین زبان‌های شعر در نسل اول نوپردازان است. یعنی اگر بخواهیم او را با خانلری مقایسه کنیم باید بگوییم تقیدی که خانلری به هنجاری‌های زبان استادان کهن به ویژه فرخی از جهاتی و سعدی از جهاتی دیگر دارد در شعر گلچین به هیچ وجه دیده نمی‌شود. اگر او را با نیما مقایسه کنیم درست است که هر دو تن از زبان استادان کهن بیش و کم فاصله دارند و به سرمشق‌های شناخته شده فصحای متقدم کمتر علاقه‌ای نشان می‌دهند. امّا زبان نیما زبانی است پر از پیچ و خم‌های نحوی ویژه خویش و ترکیبات غیر مأنوسی از برساخته‌های او که فهم شعرش را دشوار می‌کند و در مقابل شعر گلچین، زبانی دارد مثل زبان کوچه و بازار، طبیعی و ساده و بی‌هیچ پیرایه‌ای و بی‌هیچ تأثری از سرمشق‌های زبان کهن اگر بخواهیم به مقایسه کارهای گلچین و نیما بپردازیم با اطمینان می‌توانیم بگوییم شعرهای گلچین در اسلوب قدما، ورزیدگی بیشتری دارد و نشان‌دهنده این است که او درین قلمرو ممارست‌هایی داشته است و احتمالاً شعرش در جوانی از صافی تصحیح و نقد استادانی از نوع وحید دستگردی می‌گذشته و بسیاری از معیارهای شعر کهن را آموخته بوده است. اما شعر کلاسیک نیما تا همان اواخر عمرش جوری بود که اگر لقی و سستی را بر آن اطلاق کنیم اهانت به آن بزرگ است و باید تعبیری مؤدبانه تر برای آن یافت و مثلاً گفت: دور از هنجار قدم است. با اینکه او تا آخر عمر از تجربه در قلمرو قالب‌های کلاسیک هرگز دست برنداشت؛ حتی در اواخر عمر بیشتر به رباعی و بعضی قوالب دیگر شعر سنتی توجه پیدا کرده بود. طبیعت شعر گلچین که از فضای گیلان برخاسته، روشن است با چشم اندازهای پر طراوت و شاد و طبیعت، شعر نیما که از قلمرو مازندران مایه گرفته است اغلب مه آلود است و ابری و اندوهگین. در مقایسه روان شناسی این دو شاعر بزرگ شمال ایران می‌توان گفت که شعر گلچین ناظر بر جنبه‌های روشن زندگی و طبیعت است و شعر نیما نگران آفاق مه‌آلود و تاریک طبیعت و زندگی است و هر دو به جای خود مکمل یکدیگرند.

از سوی دیگر شعر گلچین محصول یک «من» شخصی است و شعر نیما محصول یک «من» اجتماعی و انسانی و ما به هر دو گونه شعر این دو شاعر نیاز داریم. «من» شخصی گلچین چندان گسترده است که «ما» ها را در خود به راحتی جا می‌دهد و از آن «من»‌های کوچک غیر هنری نیست؛ به همین دلیل تأثیر عاطفی شعر او در لحظه‌هایی از شعر نیما بیشتر است یا چنین می‌نماید که بیشتر است. نیز یکی از عناصر چشم گیر شعر گلچین حرکتی است که در شعر فارسی عصر رضاشاهی آغاز شده بود و دنباله آن به عنوان جریانی جمعی تا اندکی پس از کودتای ۱۳۳۲، در شعر بعضی از شاعران ادامه یافت و ما آن نوع از شعر را از سر ناچاری رمانتیسم در ادب فارسی می‌نامیم؛ شعری سرشار از تأثر و طبیعت گرایی و گریز به دنیای خیال.

برای گلچین مانند نیما تمام آفاق زندگی و گوشه و کنار طبیعت موضوع شعر بود و او غالباً این لحظه‌ها را در نخستین نگاه خویش صید می‌کرد و غالباً با اوزانی بسیار متناسب. شعر «باران» او به لحاظ تناسب موسیقی با موضوع، یکی از شعرهای موفق عصر ماست و همچنین شعر جنگل آخرین شعری که از گلچین خواندم و آخرین سروده او بود، غزل مانندی بود که در بیمارستان لندن سروده بود؛ به هنگامی که براثر ابتلا به نوعی بیماری خونی مجبور شده بودند چند بار خونش را عوض کنند و این گونه آغاز می‌شد.

شیشه‌ای چند از خون دگرانم دادند
چند روز دگری بیهده جانم دادند


#شفیعی_کدکنی
#با_چراغ_و_آینه
@vir486
👍10
شب چنان گریه کنم بی تو
که همسایه به روز؛
دست من گیرد و بیرون کشد از آب مرا

#سعدی

@vir486
❤12👏4💯2
Forwarded from قاسمی
حکایت
باب هفتم

حکیمی پسران را پند همی‌داد که جانان پدر هنر آموزید که ملک و دولت دنیا اعتماد را نشاید و سیم و زر در سفر بر محل خطر است یا دزد به یکبار ببرد یا خواجه به تفاریق بخورد. اما هنر چشمه زاینده است و دولت پاینده وگر هنرمند از دولت بیفتد غم نباشد که هنر در نفس خود دولت است، هر جا که رود قدر بیند و در صدر نشیند و بی هنر لقمه چیند و سختی بیند.

سخت است پس از جاه تحکم بردن
خو کرده به ناز جور مردم بردن

وقتی افتاد فتنه‌ای در شام
هر کس از گوشه‌ای فرا رفتند

روستازادگان دانشمند
به وزیری پادشا رفتند

پسران وزیر ناقص عقل
به گدایی به روستا رفتند


#سعدی
#گلستان
#غلامحسین_یوسفی
👍7❤4
فقیه‌ شهر به رفع حجاب مایل نیست
چرا که هر چه کند حیله، در حجاب کند

#ایرج_میرزا


@vir486
👍14💯5👏1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
کلامِ آخر
(مستندی درباره‌ی
#احمد_شاملو)
به‌کوشش: مسلم منصوری

#احمد_شاملو

@vir486
👍5😁1
غزل شمارهٔ ٢٢

من بدین خوبی و زیبایی ندیدم روی را
وین دلاویزی و دلبندی نباشد موی را

روی اگر پنهان کند سنگین‌دل سیمین‌بدن
مشک غمازست نتواند نهفتن بوی را

ای موافق‌صورت‌ومعنی که تا چشم من است
از تو زیباتر ندیدم روی و خوش‌تر خوی را

گر به سر می‌گردم از بیچارگی عیبم مکن
چون تو چوگان می‌زنی جرمی نباشد گوی را

هر که را وقتی دمی بودست و دردی سوخته‌ست
دوست دارد ناله مستان و های‌وهوی را

ما ملامت را به جان جوییم در بازار عشق
کنج خلوت پارسایان سلامت‌جوی را

بوستان را هیچ دیگر در نمی‌باید به حسن
بلکه سروی چون تو می‌باید کنار جوی را

ای گل خوش‌بوی اگر صد قرن باز آید بهار
مثل من دیگر نبینی بلبل خوش‌گوی را

سعدیا گر بوسه بر دستش نمی‌یاری نهاد
چاره آن دانم که در پایش بمالی روی را


#سعدی

@vir486
❤9👍2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
به احترام پیرِ خرد.
محمدعلی موحد

سخنرانی و اجرای شهرام ناظری در شب استاد موحد.

@vir486
❤8
به احترام بزرگداشت حکیم توس.
امروز ۲۵ اردیبهشت را به خورشید ادب پارسی می‌پردازیم
.
❤11👍1
وقتی رستم از گفت‌وگوی برای منصرف کردن اسپندیار از جنگ ناامید می‌شود و به ایوان خویش برمی‌گردد، از زواره درخواست لباس رزم‌می‌کند و اینگونه با لباس خویش به گفت‌وگو می‌پردازد.


چو رستم بیامد به ایوان خویش
نگه کرد چندی به دیوان خویش

زواره بیامد به نزدیک اوی
ورا دید پژمرده و زردروی

بدو گفت رو تیغ هندی بیار
یکی جوشن و مغفری نامدار

کمان آر و برگستوان آر و ببر
کمند آر و گرز گران آر و گبر

زواره بفرمود تا هرچ گفت
بیاورد گنجور او از نهفت

چو رستم سلیح نبردش بدید
سرافشاند و باد از جگر برکشید

چنین گفت کای جوشن کارزار
برآسودی از جنگ یک روزگار

کنون کار پیش آمدت سخت باش
به هر جای پیراهن بخت باش

چنین رزمگاهی که غرّان دو شیر
به جنگ اندر آیند هر دو دلیر

کنون تا چه پیش آرد اسپندیار
چه بازی کند در دمِ کارزار

#فردوسی

@vir486
❤12🔥3👍2👌1💯1
ارنست رنان، لغت‌شناس، فیلسوف و تاریخ‌نگار فرانسوی در کتاب «مطالعات تاریخی و سفرها، نقل از کتاب ایران در ادبیات جهان» آورده است: «فردوسی مظهر اصالت نژاد ایرانی است، به افتخار و معنویت ایمان دارد. بشردوست است و انسانی فکر می‌کند. خوبی را صمیمانه دوست دارد، و پیشرفت مدنیت را مأموریت و هدف واقعی بشر می‌داند. این قهرمان برای ما بیگانه نیست، از خود ماست.
فردوسی، حافظ و خیام سه نماینده برجسته این اعجاز شگفت‌انگیزی هستند که ادبیات ایران نام دارد. وجود آن بالاترین سند بقا و ثبات نبوغ نژاد آریایی در غم‌انگیزترین و تلخ‌ترین ماجراهای تاریخ آسیاست.»


@vir486
❤15👍4
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
چهل دقیقه معرفی کامل فردوسی و کار او.


@vir486
❤5👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
وقتی می‌گوئیم شاهنامه هویت ملّی ماست، در واقع ادعای گزاف نکرده‌ایم و از روی شکم سیری ما نیست.
این یک دقیقه فیلم خوانش شاهنامه توسط مرد بختیاری به خوبی عمق ماجرا را نشان می‌دهد که شاهنامه تا کجاها تأثیر خود را گذاشته که روستایی‌مردی اینگونه از سویدایِ جان متاّثر می‌شود و هق‌هق گریه سر می‌دهد.

بنیادت هماره آباد باد ای مردِ شهنامه‌سرا

@vir486
❤19👏7🔥3
محمدعلی اسلامی ندوشن 

 "شاهنامه سرنوشت ایران را تغییر داد و اگر شاهنامه سروده نشده‌بود ما کشور دیگری بودیم. اگر شاهنامه نبود، همان اتفاقی که در برخی کشورها همچون مصر، سوریه و اردن افتاد، برای ایران نیز تکرار می‌شد. زنده ماندن تاریخ و فرهنگ ایران و زبان فارسی به برکت شاهنامه فردوسی است."

#فردوسی
#اسلامی_ندوشن

@vir486
👍9❤6🔥2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
فرزانه‌ی فروتن ( ایرج افشار) از شاهنامه و جلال خالقی مطلق می‌گوید.


@vir486
👍5🔥1
Forwarded from قاسمی
حکایت
باب چهارم


یکی از شعرا پیشِ امیر دزدان رفت و ثنایی بر او بگفت. فرمود تا جامه از او بَرکنَند و از ده به در کنند. مسکین برهنه به سرما همی‌رفت. سگان در قفایِ وی افتادند. خواست تا سنگی بر دارد و سگان را دفع کند، در زمین یخ گرفته بود، عاجز شد. گفت: این چه حرامزاده مردمانند، سگ را گشاده‌اند و سنگ را بسته! امیر از غرفه بدید و بشنید و بخندید. گفت: ای حکیم! از من چیزی بخواه. گفت: جامهٔ خود می‌خواهم اگر انعام فرمایی.
رضینا مِن نوالِکَ بالرَحیلِ.

امیدوار بوَد آدمى به خیر کسان
مرا به خیر ِتو امید نیست، شر مرسان

سالار دزدان را بر او رحمت آمد و جامه باز فرمود و قبا پوستینی بر او مزید کرد و دِرَمی چند.


#سعدی
#گلستان
#غلامحسین_یوسفی

@vir486
👍6😁2🔥1
چندبیتی از شعر دکتر شفیعی در ستایش حکیم توس

بزرگا! جاود‌ان مرد‌ا! هُشيواري و د‌انايي
نه د‌يروزي، كه امروزي، نه امروزي، كه فرد‌ايي

همه د‌يروز ما از تو،‌ همه امروز ما با تو
همه فرد‌اي ما د‌ر تو، كه بالايي و والايي

چو زينجا بنگرم زان سوي دَه قرنت همي بينم
كه مي‌گويي و مي‌رويي و مي‌بالي و مي‌آيي

به گِرد‌ت شاعران انبوه و هر يك قلّه‌اي بشكوه
تو اما د‌ر ميان گويي د‌ماوند‌ي كه تنهايي:

سراند‌ر ابر اسطوره، به ژرفا ژرف اند‌يشه
به زيرِ پرتوِ خورشيد‌ِ د‌انايي چه زيبايي!

هزاران ماه و كوكب از مد‌ار جان تو تابان
كه د‌ر منظومة ايران، تو خورشيد‌ي و يكتايي

ستايش‌ها ز مستي و جنون از شاعران خواند‌م
خرد‌ و اند‌يشه را زيبد‌ كه مرد‌ي چون تو بستايي

سخن‌ها را، همه، زيبايي‌ لفظ است د‌ر معني
تو را زيبد‌ كه معني را به لفظ خود‌ بيارايي

#فردوسی
#شفیعی_کدکنی

@vir486
👍7❤4👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
.
📚چرا باید کتاب « جنایت و مکافات » را بخوانیم؟

چه چیزی باعث می‌شود که، شخص با خونسردی دست به قتل بزند؟ چه چیزی در ذهن قاتل می‌گذرد؟ و چه جامعه‌ای چنین اشخاصی را پرورش می‌دهد؟ حدود ۱۵۰ سال ‍‍قبل « فئودور میخایلویچ داستایوفسکی » این پرسش‌ها را در کتابی که به یکی از مشهورترین آثار ادبیات روسیه تبدیل شد، مطرح کرد: «جنایت و مکافات».
الکس گندلر دراین رُمان کلاسیک در جستجوی اکتشاف بیگانگی، اخلاق و رستگاری است.


#داستایفسکی

@vir486
🔥6👍5💯2👏1
شاهنامه‌ی برتر: ویرایش خالقی‌مطلق


گمانی در این نیست که شاهنامه‌ی ویراسته‌ی دکتر جلال خالقی‌مطلق برترین چاپ شاهنامه‌ای است که اکنون در دست داریم. پس از این اشاره خواهیم کرد که چرا شاهنامه‌ی او برتر از دیگر چاپ‌هاست.
خالقی‌مطلق دفتر نخست شاهنامه‌ی ویرایش‌شده‌اش را در سال 1366 خورشیدی در نیویورک انتشار داد. دفتر دوم سه سال پس از آن انتشار یافت. دفتر سوم در سال 1371، دفتر چهارم در 1373 و دفتر پنجم در 1375 باز در نیویورک در دسترس شاهنامه‌شناسان قرار گرفت. دفتر ششم با همکاری دکتر محمود امیدسالار در سال 1384 انتشار یافت و دفتر هفتم با همکاری دکتر ابوالفضل خطیبی دو سال پس از آن منتشر شد. سرانجام واپسین دفتر، جلد هشتم، در سال 1386 چاپ شد و بدین‌گونه ویرایش همه‌ی شاهنامه به پایان رسید. در همان سال 1386 هر هشت جلد شاهنامه‌ی ویرایش خالقی‌مطلق در ایران و به دستیاری مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی منتشر شد و در سال‌های اخیر نیز انتشارات سخن همه‌ی جلدها را (بدون پچین‌ها) انتشار داد.
اکنون باید به این پرسش پاسخ داد که چرا ویرایش خالقی‌مطلق برتر و درخور اعتمادتر از دیگر چاپ‌ها و ویرایش‌های شاهنامه است؟
نخست باید اشاره کنیم که خالقی‌مطلق برای ویرایش خود نزدیک به 50 دستنویس کهن شاهنامه را بررسی کرده و از آن میان 16 دستنویس را که مهم‌تر و اصیل‌تر بوده‌اند برای ویرایش خود برگزیده است. او در جستارهای فراوان دلایل برتری آن دستنویس‌ها را برشمرده است.
نکته‌ی دیگر بهره‌جویی او از کهن‌ترین دستنویسی است که چندین سال پیش پیدا شد و به نام «نسخه‌ی فلورانس» آوازه پیدا کرده است. تا آن زمان هیچ‌کدام از ویرایش‌گران شاهنامه از دستنویس فلورانس بهره نبرده بودند. از سوی دیگر خالقی‌مطلق با روش‌مندی و به دور از پیروی کورکورانه از دستنویس‌ها، شاهنامه را ویرایش کرده و در کار خود از برگردان عربی بُنداری از شاهنامه بهره بُرده است. بُنداری در سده‌ی هفتم مهی همه‌ی شاهنامه را با دقت به عربی برگردان کرده است. سنجش ترجمه‌ی او با بیت‌های شاهنامه، در به‌دست‌دادن صورت درست بیت‌ها به کمک ویرایش‌گر آمده است. هم‌چنین خالقی‌مطلق از منابع کهن دیگری که برخی بیت‌های شاهنامه را در متن خود آورده‌اند، سود جسته و بدین‌سان صورت درست ضبط بسیار از واژه‌ها را یافته است. به‌دست‌دادن همه‌ی پچین‌های (:نسخه‌بدل‌های) دستنویس‌ها کار بزرگ و زمان‌بَری است که خالقی‌مطلق با بردباری شگفت‌آوری انجام داده و در اختیار پژوهندگان شاهنامه قرار داده است تا آن‌ها نیز درباره‌ی درستی ضبط واژه‌ها داوری کنند. حرکت‌گذاری برخی واژه‌ها نیز کار دیگر او در ویرایش شاهنامه بوده است تا خواندن متن را آسان کند. افزون‌بر آن، بهره‌گیری از نشانه‌های سجاوندی خواندن شاهنامه‌ی ویرایش شده‌ی خالقی‌مطلق را ساده می‌سازد. همه‌ی این‌ها، و افزون‌تر از نمونه‌هایی که برشمردیم، سبب می‌شود که شاهنامه‌ی ویرایش دکتر جلال خالقی‌مطلق در نزد استادان و شاهنامه‌شناسان برترین و مهم‌ترین ویرایش شاهنامه دانسته شود.


#فردوسی
#خالقی_مطلق
@vir486
👍6👏1
به گلستان نروم تا تو در آغوش منی.

#سعدی


@vir486
❤8🔥2👏1