شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
300 photos
427 videos
7 files
80 links
Download Telegram
#زمانه‌ی_حافظ
#امیرمبارزالدین
بخش دوم

روز سه‌شنبه پانزدهم رمضان سال هفتصد و پنجاه و نه وارد اصفهان شدند شب پنجشنبه شاه‌سلطان نهانی نزد شاه‌شجاع رفت و گفت بقرار معلوم امیر‌مبارزالدین بر عهد و پیمان ما مطلع شده و اگر راست باشد فردا هيچ يك از ماها را زنده نخواهد گذاشت بنابراین من همین امشب فرار می‌کنم شما خود دانید. شاه شجاع تصمیم گرفت که صبح قبل از طلوع آفتاب پدر را بگیرند. شاه‌سلطان نزد شاه‌محمود که در این ساعت در حمام بود رفت با هم صحبت کرد شاه‌محمود از حمام بیرون آمده مانند شاه‌شجاع مصمّم دستگیر کردن پدر شد.

خلاصه شاه شجاع در بیرون حجره توقف نموده ملازم رشید خود پهلوان مسافر اوداجی را با شش نفر از شجاعان بحجره فرستاد که پدر را بگیرند امیر‌مبارزالدین چون دید که سرزده وارد شدند پرسید چه خبر است جواب گفتند شاه‌شجاع از شما خرجی می‌طلبد. امیرمبارزالدین بغضب آمده خواست دست بشمشیر ببرد مجال نداده او را گرفتند و مقید ساختند در بین آنکه تعلل می‌کرد و نمی‌گذاشت دست او را ببندند.انتظار ورود شاه‌محمود را داشت ، شاه‌محمود هم آمده گفت پدر قضیه ازین‌ها گذشته باید تسلیم شد.

امیرمبارز‌الدین آن روز در خانه‌ی خود مقید بود و به پسران خود لعن و نفرین می‌فرستاد چون شب شد نوکرهای شاه‌شجاع و شاه‌محمود و شاه‌سلطان از در خانه محمد‌مظفر تا پای قلعه طبرك ایستاده او را بقلعه بردند و در شب نوزدهم ماه رمضان او را کور کردند و اندکی بعد او را از قلعه طبرك اصفهان بقلعه سفید فارس که از قلاع مستحکم کوه کیلویه بین بهبهان و شیر‌از است فرستاده و محبوس ساختند.

بهتر از همه معاصرین او خواجه حافظ که از آن مرد سفاکِ ریاکار دل خوشی نداشته در این باب قطعه‌ای فرموده که ضمناً اخلاق تند و سخت او را هم نشان می‌دهد:
دل منه بر دنیی و اسباب او
زانکه از وی کس وفاداری ندید
کس عسل بی‌نیش ازین دکّآن نخورد
کس رطب بی‌خار ازین بستان ندید
بی‌تکلّف هر که دل بز وی نهاد
چون بدیدی خصم خود می‌پرورید
شاه غازی خسرو گیتی ستان
آنکه از شمشیر او خون می‌چکید
گه به یک حمله سپاهی می‌شکست
گه بهوئی قلب گاهی می‌درید
از نهیبش پنجه‌می‌افکند شیر
در بیابان نام او چون می‌شنید
سروران را بی‌سبب می‌کرد حبس
گردنان را بی‌خطر سر می‌برید
عاقبت شیراز و تبریز و عراق
چون مسخر کرد وقتش در رسید

آنکه روشن بُد جهان‌بینش بدو
میل در چشم جهان‌بینش کشید

#آثار_افکار_احوال_حافظ
#قاسم_غنی
ص۱۵۸،۹
ج اول

@vir486
👍10
گرچه او هرگز نمی‌گیرد ز حال ما خبر
درد او هرشب خبر گیرد ز سر تا پای ما

#صائب_تبریزی

@vir486
❤23👍3
معلم کُتّابی دیدم در دیار مغرب ترشروی تلخ گفتار، بدخوی مردم آزار، گدا طبع ناپرهیزگار که عیش مسلمانان به دیدن او تبه گشتی و خواندن قرآنش دل مردم سیه کردی. جمعی پسران پاکیزه و دختران دوشیزه به دست جفای او گرفتار نه زهره خنده و نه یارای گفتار گه عارض سیمین یکی را طپنچه زدی و گه ساق بلورین دیگری شکنجه کردی. القصه شنیدم که طرفی از خباثت نفس او معلوم کردند و بزدند و براندند و مکتب او را به مصلحی دادند پارسای سلیم نیک مرد حلیم که سخن جز به حکم ضرورت نگفتی و موجب آزار کس بر زبانش نرفتی.
کودکان را هیبت استاد نخستین از سر برفت و معلم دومین را اخلاق ملکی دیدند و یک یک دیو شدند. به اعتماد حلم او ترک علم دادند. اغلب اوقات به بازیچه فرا هم نشستندی و لوح درست ناکرده در سر هم شکستندی.

استاد معلم چو بود بی آزار
خرسک بازند کودکان در بازار


بعد از دو هفته بر آن مسجد گذر کردم، معلم اولین را دیدم که دل خوش کرده بودند و به جای خویش آورده. انصاف برنجیدم و لاحول گفتم که ابلیس را معلم ملائکه دیگر چرا کردند. پیرمردی ظریف جهاندیده گفت:
پادشاهی پسر به مکتب داد
لوح سیمینش بر کنار نهاد
بر سر لوح او نبشته به زر
جور استاد به ز مهر پدر



#گلستان
#سعدی
@vir486
👍8❤5
تنها مردم فریبان می‌توانند ادعای یقین کنند.



تاریخ فلسفه
ویل دورانت
زریاب خوئی
صـ ۱۹۷

@vir486
👍17😁1
جهان به جنگ فکنده‌ است تاج‌داران را
خروس بازیِ این پیر را تماشا کن

#سلیم_ تهرانی


@vir486
👍11😁1👌1
این‌قَدر کز بی‌کسی ممنونِ احسانِ غمیم

بر سر ما خاک اگر دستی کشد، بالِ هماست...

#بیدل


@vir486
👍8❤1🔥1👏1
دلم زین بیش غوغا برنتابد
سرم زین بیش سودا برنتابد

غمت را گو بدار از جان ما دست
که آن دیوانه یغما برنتابد

ز شوقت بر دل دیوانهٔ ماست
غمی کان سنگ خارا برنتابد

ز چشمم هر شبی مژگان براند
چنان سیلی که دریا برنتابد

بیا امشب مگو فردا که این کار
دگر امروز و فردا برنتابد

سر اندر پایت اندازیم چون زلف
اگر زلفت سر از ما برنتابد

عبید از درد کی یابد رهائی
چو درد دل مداوا برنتابد

#عبید_زاکانی

@vir486
👍6👏3❤2🔥1
در آن روزگار گرفت و گیر که شاعر (حافظ) می‌زیست و شراب مثل آزادگی حرام بود شاید اهل دلی دزدانه شرابی می‌انداخت اما باده‌فروشی کار چند گبر نامسلمان بود که در بند ننگ و نام نبودند‌. میخانه در بیغوله محله‌های پرت و برکنار بود تا عفت عمومی مؤمنان جریحه‌دار نشود. تنها خراباتیان رسوا و صاحبدلان بی‌اعتنا رمز راه را می‌شناختند پیرمغان در نهان میخانه در پستوئی و سردابی شراب می‌انداخت خمخانه، تاریکخانه و دختر رز در نقاب و آب حیات در ظلمات بود تن من حجاب چشمه دل و خمخانه حجاب تلالو شراب است. روشنی در بن تاریکی است.

#در_کوی_دوست
#شاهرخ_مسکوب


@vir486
👍12🔥2💯1
تو به صد آینه از دیدن خود، سیر نه‌ای
من به یک چشم ز دیدار تو، چون سیر شوم

#صائب_تبریزی      

   ‌
@vir486
👍16❤3🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
صحبت‌های استاد کزازی درباره‌ی مقام و مرتبه‌ی نظامی در ایران و جهان و مقایسه‌ی شیرین و فرهاد و لیلی و مجنون.


@vir486
👍5🔥1
چشم تو دل می‌برد از گوشه‌نشینان
دنبال تو بودن گنه از جانب ما نیست

#حافظ

@vir486
👍9🔥1👌1
لبش می‌بوسم و در می‌کشم می
به آب زندگانی برده‌ام پی

نه رازش می‌توانم گفت با کس
نه کس را می‌توانم دید با وی

لبش می‌بوسد و خون می‌خورد جام
رخش می‌بیند و گل می‌کند خوی

بده جام می و از جم مکن یاد
که می‌داند که جم کی بود و کی کی

بزن در پرده چنگ ای ماه مطرب
رگش بخراش تا بخروشم از وی

گل از خلوت به باغ آورد مسند
بساط زهد همچون غنچه کن طی

چو چشمش مست را مخمور مگذار
به یاد لعلش ای ساقی بده می

نجوید جان از آن قالب جدایی
که باشد خون جامش در رگ و پی

زبانت درکش ای حافظ زمانی
حدیث بی زبانان بشنو از نی

#حافظ

@vir486
❤15👍2🔥1🥰1👏1🕊1
گفت: خواب بَدی دیدم. دیدم که خلایق به هیئت گاوان و گوسپندان جملگی سر در آخوری فروبرده به چریدن مشغولند.
پرسیدم: تو چه می‌کردی؟
گفت: من نیز چون خلایق[مشغول چریدن بودم.]
پرسیدم: پس چه فرق میانِ تو و ایشان؟
گفت: آن‌ها می‌خوردند و می‌خندیدند.
من می‌خوردم و می‌گریستم.

تذکرة الاولیاء، به تصحیح استاد شفیعی کدکنی،
ذكر خضرويه بلخى


@vir486
👍10👏5👌3🔥1
Forwarded from قاسمی
واقعا هیچ اندیشیده‌اید که «ریا» از چه چیزی به وجود می‌آید؟ از تناقض. تناقض میان «دل» و «رفتار»: «رفتار» مطابق شریعت، «گفتار» مطابق شریعت، اما «دل» متوجه فریب مردم، برای جلب قدرت و استمرار حکومت. حاکمیت امیر مبارزالدین با آن سوابق و رفتارهایش چیزی جز ترکیب تناقض هاست طنزی بالاتر از این که کسی با عالی ترین اسلوب بیان هنری خویش این تناقضی را تصویر کند:

محتسب شیخ شد و فسق خود از یاد ببرد
قصهٔ ماست که در هر سرِ بازار بماند

جامعهٔ ایرانی بعد از اسلام در طول تاریخ ده–دوازده قرنی‌اش دو آسیبِ بزرگ دیده که هنوز هم در عوارض ذاتی همان آسیب‌ها گرفتار است و به این زودی هم راهِ نجاتی برای این جامعه نمی‌توان یافت؛ که درین دایره صاحبنظران حیرانند.

ریا و خودکامگی دو ضربه‌ای بوده که بر پیکر اجتماع ما خورده است و ما هنوز هم زیرِ ضرباتِ دردناکِ ریا و دیکتاتوری به سر می‌بریم و از آنجا که با ریا و محیط ریازده و دیکتاتوری و محیط دیکتاتوری‌زده متولّد می‌شویم و با عوارض ریا و دیکتاتوری زندگی می‌کنیم و در سایهٔ همان می‌میریم و نسل‌های پی در پی ایرانی متولّد می‌شوند و می‌پژمرند و می‌میرند کسی کمتر متوجه زیان‌های ریا و دیکتاتوری می‌شود و آنها که می‌شوند یا به زبان هنر اعتراض خود را بیان می‌کنند و یا به زبان سیاست.

آنها که به زبان سیاست معترض‌اند، قربانیِ صراحت لهجهٔ خود می‌شوند، مثل فرّخی یزدی یا احمد کسروی. ولی آنها که زبان هنر را ابزار بیان اعتراض خود بر دیکتاتوری و ریا قرار دهند کمتر به سرنوشتِ این گونه معترضان گرفتار خواهند شد، اگرچه درین وادی هم «کس را نداده‌اند براتِ مسلّمی».
شغرِ مغانهٔ فارسی، صورتِ هنریِ اعتراض مردم ایران است به این دو بلیهٔ اجتماعی.

محمدرضا شفیعی کدکنی
این کیمیای هستی، ج۱، صص ۵۰–۴۸
و ۱۹۱–۱۹۰


@vir486
👍6🔥1🥰1💯1
در خداحافظی‌اش رفتنِ ایمانم بود
شعله صاعقه در روحِ پشیمانم بود

غم به شکلی به من آویخت که نشناختمش
گرچه از عهدِ ازل خود ز ندیمانم بود

همه دیدند در آن لحظه بدرود و درود
حالت شامِ غریبان یتیمانم بود

شد از آن زلزله ویرانی روحم آغاز
گیرم اعصاب خود از آهن و سیمانم بود

رفت و با رفتن او هجرتِ جان شد آغاز
دل مهاجر شد اگر تن ز مقیمانم بود

#شفیعی_کدکنی
@vir486
❤13🔥3👍2
تو به صد آینه از دیدن خود، سیر نه‌ای
من به یک چشم ز دیدار تو، چون سیر شوم

#صائب_تبریزی      




@vir486
❤8👏5👍1🕊1💯1