شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
300 photos
426 videos
7 files
80 links
Download Telegram
ای شب

هان ای شب شوم وحشت‌انگیز!
تا چند زنی به جانم آتش؟
یا چشم مرا ز جای برکن
یا پرده ز روی خود فروکش

یا باز گذار تا بمیرم
کز دیدن روزگار سیرم



دیری است که در زمانه ی دون
از دیده همیشه اشکبارم
عمری به کدورت و الم رفت
تا باقی عمر چون سپارم؟


نه بخت بد مراست سامان
و ای شب نه تراست هیچ پایان


چندین چه کنی مرا ستیزه
بس نیست مرا غم زمانه؟
دل می‌بری و قرار از من
هر لحظه به یک ره و فسانه

بس بس که شدی تو فتنه‌ای سخت
سرمایه‌ی درد و دشمنِ بخت


این قصه که می‌کنی تو با من
زین خوبتر ایچ قصه‌ای نیست
خوبست ولیک باید از درد
نالان شد و زار زار بگریست

بشکست دلم ز بی‌قراری
کوتاه‌ کن این فسانه، باری



آنجا که از شاخ گل فروریخت
آنجا که بکوفت باد بر در،
و آنجا که بریخت آب مَواج
تابید بر او مه مُنَوّر

ای تیره‌شب دراز دانی
کانجا چه نهفته بُد نهانی؟


بودست دلی ز درد خونین
بُودست رُخی ز غم مکدر
بودست بسی سرِ پُر امّید
یاری که گرفته یار در بر

کو آنهمه بانگ و ناله‌ی زار
کو ناله‌ی عاشقان غمخوار؟

#نیما

@vir486
👍7❤4
از بی‌هنران شعله ادارک مجویید
این طایفه را طره دستار بلندست

تن چیست که با خاک برابر نتوان کرد؟
از کوتهی ماست که دیوار بلندست

کوته بود از دامن عریانی مجنون
هر چند که دست ستم خار بلندست...


#صائب‌تبریزی

@vir486
👍10❤9
علامه‌ی قزوینی از نگاه راننده‌ی دکتر قاسم غنی


@vir486
👍4👏3💯3❤1
این غزل را فرخی در زندان سروده‌است و گویا همین غزل موجب قتل فرخی گردیده‌است.


باید ایندور اگر عالی و گر دون باشد
گُنگ و کور و کَر د سرگشته چو گردون باشد

در محیطی که پسند همه دیوانه‌گری است
عاقل آن است که در کِسوت مجنون باشد


خسرو کشور ما تا بود این شیرین کار
لاله‌سان دیده‌ی مردم همه گلگون باشد

عذر تقصیر همی خواهد و گوید مامور
کاین جنایت حسب‌الامرِ همایون باشد

هر که زین پیش جوان‌ مُرد و چنین روز ندید
باید از مرگ به جان شاکر و ممنون باشد

نقطه‌ی مرکز آینده‌ی ما دانی کیست؟
آنکه امروز از این دایره بیرون باشد

کاوه در جامعه‌ی کارگری بار نیافت
بگناهی که طرفدار فریدون باشد

لایق شاه بود قصر نه هر زندانی
حاکم جامعه گر ملت و قانون باشد

فرخی از کرم شاه شده قصرنشین
به تو این منزل نو فرخ و میمون باشد

قصر: نام زندانی‌ست در دوره‌ی فرخی.

#فرخی_یزدی
تصحیح حسین مکی
چاپ ۱۳۵۷

@vir486
👍5👏4❤1
دامن مکش به ناز که هجران کشیده‌ام
نازم بکش که ناز رقیبان کشیده‌ام

شاید چو یوسفم بنوازد عزیز مصر
پاداش ذلتی که به زندان کشیده‌ام

از سیل اشک شوق دو چشمم معاف دار
کز این دو چشمه آب فراوان کشیده‌ام

جانا سری به دوشم و دستی به دل گذار
آخر غمت به دوش دل و جان کشیده‌ام

دیگر گذشته از سر و سامان من مپرس
من بی‌تو دست از این سر و سامان کشیده‌ام

تنها نه حسرتم غم هجران یار بود
از روزگار سفله دو چندان کشیده‌ام

بس در خیال هدیه فرستاده‌ام به تو
بی خوان و خانه حسرت مهمان کشیده‌ام

دور از تو ماه من همه غم‌ها به یک طرف
وین یک طرف که منت دونان کشیده‌ام

ای تا سحر به علت دندان نخفته شب
با من بگوی قصه که دندان کشیده‌ام

جز صورت تو نیست بر ایوان منظرم
افسوس نقش صورت ایوان کشیده‌ام

از سرکشی طبع بلند است شهریار
پای قناعتی که به دامان کشیده‌ام

#شهریار
 
@vir486
👍6❤4👏2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
صحبت‌های باستانی پاریزی درباره پیغمبر دزدان

با احترام به کانال وزین چراغداران


@vir486
👍8
قطع قلم، به قیمت نان می‌کنی رفیق؟
این خط و این نشان که زیان می‌کنی رفیق!

گیرم در این میانه به جایی رسیده‌ای
گیرم که زود دکّه، دکان می‌کنی رفیق!

روزی که زین بگردد و بر پشتت اوفتد
حیرت ز کار و بار جهان می‌کنی رفیق

تیر و کمان چو دست تو افتاد، هوش دار
" سیب " است ، یا " سر " است ، نشان می‌کنی رفیق!


#حسین_جنتی
@vir486
👍9❤3🔥1
اگر قصد لبت کردم بدار از لطف معذورم
ز بس شیرین زبان بودی گمان بردم که حلوایی.

#قاآنی

@vir486
❤15
‍ ‍بر بساطِ بوریا سِیرِ دو عالم می‌کنم
با وجودِ نِی‌سواری برقِ جولانیم ما
این شعر از آنِ صائب [تبریزی] است، ببینید کجا به کجاست:
بر بوریا نشستن نشانه‌ی فقر بوده، کسانی که تمکّن داشتند روی قالی می‌نشستند، می‌گوید من شخصِ فقیری هستم ولی از طریقِ «اندیشه» سِیرِ دو عالم می‌کنم، منظورش غنای معنوی و بی‌نیازی است. ما بر نِی سواریم، یعنی روی حصیر می‌نشینیم، ولی مانند برق تیزرو هستیم (حصیر از جنس نِی بوده) بچّه‌ها با نِی تقلید از سوارکاری می‌کردند. جولانِ فکر، حرکتِ برق‌آسا دارد.
بیتی دیگر، باز از صائب:
حاصلِ ما نیست غیر از خار خارِ جستجو
گرد‌بادِ دامـنِ صحـرای امکانیـم مـا
خار خار در اینجا دو معنا دارد: یکی مانند باد بر خارِ صحرا گذشتن، و دیگری انگیزشِ درونی، یعنی تحریک در درون که شما را به انجامِ عملی بر می‌انگیزد. مثلِ این که نوکِ خار به اندرونِ شما بخورد و تا به مقصودِ خود دست نیابید آرام نمی‌گیرید. در اینجا اصطلاحِ خار‌خار ربط داده می‌شود به گردبادی که در بیابان می‌وزد ولی چیزی جز خار به دستش نمی‌آید. بنابراین جستجوی او راه به جایی نمی‌برد. «صحرای امکان» یعنی دنیای موجود که از بهره‌دهندگی بخیل است.

               #اسلامی_ندوشن

@vir486
👍10❤1🔥1🥰1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#مارسل_پروست کیست و رمان او درباره‌ی چیست؟
با ابعاد هنری و فکری و روحی نویسنده‌ی رمان «در جستجوی زمان از دست رفته» بیشتر آشنا شویم.



@vir486
👍4❤3
‌


از بهر گرفتاری ما ، زلف میارای
ما بسته ی دامیم ، تو فکر دگری کن

#هلالی_جغتایی

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌
@vir486
👍5❤3🥰2
نیما و ذهنیت نمادین


شاعری است که با نیت یگانگی با شعر، با شعر می‌آمیزد. و گاه نیز بی‌هیچ آمیختگی چنان دقیق به چشم‌انداز خود در شعر می‌نگرد و می‌اندیشد که ضمن تحمیل حالات خود به اشیاء و جانداران وارد در شعر چگونگی حضور و زیست آنها را، نمادی از زندگی خود احساس می‌کند تا آنجا که دیگر «کک کی»«ققنوس» «مرغ مجسمه» «مرغ غم و... هر کدام نماد ویژه شاعری شوند. شاعری با احساس روستائیانه ولی یگانه‌ای که همواره با چشم دیگر به درخت و حیوان و انسان می‌نگرد و در کمال صمیمیت دلشکسته و دلزده شهر و شهریان و دلداده و دلبسته روستائیان و روستاست. ضمن اینکه همین سادگی روستایی موجب می‌شود که در روستا از هر سایه‌ای که در پیش روی می‌بیند بترسد و در شهر نیز از هر سایه‌ای که در پشت سر احساس می‌شد بگریزد و همواره در هول و شک به سر برد.

#شعر_زمان_ما
#محمد_حقوقی
ص۲۳و۲۴


@vir486
👍5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فقط چشمان تو
مشروعیت من‌اند
کشتی‌های من‌اند
و رفیق سفرهای من‌اند
اگر وطنی داشته باشم
صورت تو وطن من است
و اگر خانه‌ای داشته باشم
عشق تو خانه من است...



#نزار_قبانی

@vir486
❤9👍3
‍ ایرانی حکم کسی را داشته که یک قدحِ چینیِ گران‌بها زیرِ بغلش بوده و همه‌ی سرمایه‌اش همان بوده، می‌ترسیده که اگر بیفتد این قدح بشکند؛ به هر قیمت خواسته است آن را نگاه دارد. از این‌رو دست‌ به‌ عصا راه می‌رفته. با خود نگفته: «یا زنگیِ زنگ یا رومیِ روم»، با خود نگفته: «مرگ یک‌بار، شیون یک‌بار»! این قدح عبارت بوده است از «موجودیّت ایرانی» که او می‌خواسته است حفظ کند، برای حفظِ این امانت خود را به هر آب‌ و آتشی زده. به هر رنگی که لازم بوده درآمده و از همین‌روست که در تاریخِ ایران بهترین انسان‌ها دیده شده‌اند و بدترین نیز. می‌توان دریافت که راه چقدر ناهموار و پُرخطر بوده است و ایرانی می‌بایست شخصیّتِ دوگانه به خود بگیرد: هم در راه باشد و هم در بی‌راه؛ هم همراه باشد و هم حریف. تمام نیروی این ملّتِ نگون‌بخت در طیّ تاریخ به این نحو مصرف شده است؛ این که هم خود باشد و هم آنچه به آن واداشته می‌شده است، باشد. "دینامیسمِ" فرهنگیِ او نیز از همین خصوصیّت سرچشمه می‌گیرد.
فرهنگِ ایران، فرهنگِ ناشی از دوگانگی و مقاومت است و به همین سبب توانسته فرهنگی بسیار نیرومند از آب درآید.

              #ایران_و_تنهایی‌اش


محمّد‌علی اسلامی ندوشن

@vir486
👍10❤1
نیما و هول
نیما و شک


شاعری است که شعرش پر است از مظاهر و کلمات هول‌آور، امثال شبح، سایه، هیکل جانور ،غول، شیطان، اهرمن، دیو که گاه نیز خود را همچون آنها می‌پندارد بیمناک و مهیب همچون دیو و در چشم پیرزن روستایی همچون غول یا به نظر «شب پا» برحسب موقعیت‌اش هر سایه‌ای را گراز و هر هیکلی را دوک می‌بیند. اشباح زودگذر اهرمن‌ها هول‌ها، هیولاها یا جانوران گوناگون هراس‌آور، موجودات عجیب هیکل‌های هائل . جنگل مخوف دریای عبوس و اصولاً شعرهایی با فضاهای وهم‌آگین که اگرچه از «دید» شخصیت حاضر در شعر اوست اما در حقیقت جز بازتاب حالات و تأملات و توهمات شخص شاعر نیست آثاری همچون «شمع کرجی کار شب پا» «ای شب» «قلعه سقریم» «خانه سریویلی» «اندوهناک شب» «مانلی و ... که گاه همۀ فضای یک شعر و گاه بخشی از آن نشان دهنده حالات ویژه شاعر همیشه مضطرب و بیتابی همچون نیماست.


#شعر_زمان_ما
#محمد_حقوقی
ص۲۵و۲۶


@vir486
👍4👏1
از شعرم خلقی بهم انگیخته‌ام
خوب و بدشان بهم درآمیخته‌ام
خود گوشه گرفته‌ام تماشا را
کآب در خوابگه مورچگان ریخته‌ام



اسباب هنر یکسره بر گرد من است
حرفی که دلی جوشد از آن ورد من است
شادم که پس پنجه و اندی با من
آنی که معاند است شاگرد من است



شعر آیتی از خیال صحرائی ماست
عشق آفتی از نهاد دریائی ماست
گفتم به اجل در این میان حکم تو چیست
گفت آنچه که با سرشت دنیائی ماست


آمد و روی کوه و صحرا بگرفت
از دامن دشت تا به دریا بگرفت
دنیای غمی ساخت دلم را آنگاه
آسان با من تمام دنیا بگرفت



گفتم نگهی گفت هوا روشن نیست
گفتم قدمی گفت زمین گلشن نیست
گفتم دردا که فرصت از دست بشد
دوری زد و گفت این دگر با من نیست




#نیما
@vir486
👍10❤4
ای پار دوست بوده و امسال آشنا
وی از سزا بریده و بگزیده ناسزا

ای سفته درّ وصل تو الماس ناکسان
تا کی کنی قبول، خسان را چو کهربا

چند آوری چو شمس فلک هر شبانگهی
سر بر زمین خدمت یاران بیوفا

آن را که خصم ماست شدی یار و همنفس
با آنکه کم ز ماست شدی یار و آشنا

الحق سزا گزیدی و حقا که در خور است
پیش مسیح مائده و پیش خر گیا

بودیم گوهری به تو افتاده رایگان
نشناختی تو قیمت ما از سر جفا

بی‌دیده کی شناسد خورشید را هنر
یا کوزه گرچه داند یاقوت را بها

ما را قضای بد به هوای تو درفکند
آری که هم قضای بلا باد بر قضا

ای کاش آتشی ز کنار اندر آمدی
نه حسن تو گذاشتی و نه هوای ما

حکم قضای بود و گرنه چنین بدی
خاقانی از کجا و هوای تو از کجا

#خاقانی

@vir486
❤5👏5
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
درس‌هایی از میخائیل فئودور داستایفسکی


@vir486
👍6
میان خورشیدهای همیشه
زیبائی تو
لنگری‌ست -
خورشیدی که
از سپیده‌دم همه ستارگان
بی‌نیازم می‌کند
نگاهت
شکست ستمگری‌ست -
نگاهی که عریانی روح مرا
از مهر
جامه‌ئی کرد
بدان‌سان که کنونم
شب بی‌روزن هرگز
چنان نماید
که کنایتی طنز آلود بوده است
و چشمانت با من گفتند
که فردا
روز دیگری‌ست -

آنک چشمانی که خمیرمایه مهر است!
وینک مهر تو:
نبردافزاری
تا با تقدیر
خویش پنجه در پنجه کنم

آفتاب را در فراسوهای افق پنداشته بودم
به جز عزیمت نابهنگامم گزیری نبود
چنین انگاشته بودم
آیدا فسخ عزیمت جاودانه بود

میان آفتاب های همیشه
زیبائی تو
لنگری‌ست -
نگاهت شکست ستمگری‌ست -
و چشمانت با من گفتند
که
فردا
روز دیگری‌ست.

#احمد_شاملو

@vir486
👍6❤1👏1
ما در این شهر غریبیم و در این ملک فقیر
به کمند تو گرفتار و به دام تو اسیر

در آفاق گشاده‌ست ولیکن بسته‌ست
از سر زلف تو در پای دل ما زنجیر

من نظر بازگرفتن نتوانم همه عمر
از من ای خسرو خوبان تو نظر بازمگیر

گرچه در خیل تو بسیار به از ما باشد
ما تو را در همه عالم نشناسیم نظیر

در دلم بود که جان بر تو فشانم روزی
باز در خاطرم آمد که متاعیست حقیر

این حدیث از سر دردیست که من می‌گویم
تا بر آتش ننهی بوی نیاید ز عبیر

گر بگویم که مرا حال پریشانی نیست
رنگ رخسار خبر می‌دهد از سر ضمیر

عشق پیرانه سر از من عجبت می‌آید
چه جوانی تو که از دست ببردی دل پیر

من از این هر دو کمانخانه ابروی تو چشم
برنگیرم وگرم چشم بدوزند به تیر

عجب از عقل کسانی که مرا پند دهند
برو ای خواجه که عاشق نبود پندپذیر

سعدیا پیکر مطبوع برای نظر است
گر نبینی چه بود فایده چشم بصیر



#سعدی

@vir486
❤7👍4👏1🕊1💋1