شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
300 photos
427 videos
7 files
80 links
Download Telegram
ز در در آ و شبستان ما منور کن
هوای مجلس روحانیان معطر کن

اگر فقیه نصیحت کند که عشق مباز
پیاله‌ای بِدَهش گو دماغ را تر کن

به چشم و ابروی جانان سپرده‌ام دل و جان
بیا بیا و تماشای طاق و منظر کن

ستاره شب هجران نمی‌فشاند نور
به بام قصر برآ و چراغ مَه بر کن

بگو به خازن جنت که خاک این مجلس
به تحفه بر سوی فردوس و عود مجمر کن

از این مزوجه و خرقه نیک در تنگم
به یک کرشمه صوفی‌وشم قلندر کن

چو شاهدان چمن زیردست حسن تواند
کرشمه بر سمن و جلوه بر صنوبر کن

فضول نفس حکایت بسی کند ساقی
تو کار خود مده از دست و می به ساغر کن

حجاب دیده ادراک شد شعاع جمال
بیا و خرگه خورشید را منور کن

طمع به قند وصال تو حد ما نبود
حوالتم به لب لعل همچو شکر کن

لب پیاله ببوس آنگهی به مستان ده
بدین دقیقه دماغ معاشران تر کن

پس از ملازمت عیش و عشق مه‌رویان
ز کارها که کنی شعر حافظ از بر کن


#حافظ

@vir486
❤7🥰2💋1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#ویلیام_فاکنر یکی از مهم‌ترین نویسندگان ادبیات آمریکا و مشخصا ادبیات جنوب آمریکاست. با اینکه اولین آثار فاکنر از سال ۱۹۱۹، و بیشترشان در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ منتشر شده بود، وی تا هنگام دریافت جایزه‌ی نوبل در سال ۱۹۴۹ نسبتا ناشناخته مانده بود. حکایت و رمان آخر او چپاولگران برنده‌ی جایزه پولیتزر داستان شدند. در سال ۱۹۹۸، مؤسسه کتابخانه نوین رمان خشم و هیاهوی او را ششمین کتاب در فهرست صد رمان برتر انگلیسی قرن بیستم قرار داد، رمان گوربه‌گور و روشنایی در ماه اوت هم در این فهرست قرار دارند. رمان «آبشالوم، آبشالوم!» او هم اغلب در فهرست‌های مشابه گنجانده می‌شود. بیشتر کتاب‌های او توسط مترجمانی مانند صالح حسینی و نجف دریابندری به فارسی برگردانده شده‌اند. او بزرگ‌ترین رمان‌نویس آمریکایی بین دو جنگ جهانی شناخته می‌شود.

پ.ن: بخشی از مصاحبه ویلیام فاکنر برای فارغ‌التحصیلان «یونیورسیتی های‌اسکول»، آکسفورد، می‌سی‌سی‌پی، ۲۸ می ۱۹۵۱

@vir486
👍2👏1
فرخی را همان روزی که آن حرف‌ها را زده بوده به قول خودش، از زندان شهر به قصر قاجار منتقل کرده بودند و چون کسی را نداشت که برای او چیزی بیاورد و وسائل زندگیش را فراهم نماید به وضع بدی دچار شده‌بود و لباس‌های روی خود را فروخته‌بود پیراهن وزیر شلوارش پاره و وصله دار و سیمایش مکدر و حزن‌انگیز بود. فرخی آنجا برای ما نقل کرد که چطور گرفتار شده‌است که چطور يك نفر از طلبکارانش را تحریک کردند که برای پنجاه تومان از او شکایت کند. آنوقت توقیفش کردند؛ در زندان ثبت اسناد بلاتکلیف نگاهش داشتند. او عصبانی شد. سپس بقصد خودکشی سم خورده و پیش از این کار دوبیت را سروده نزد اولیای زندان فرستاد.

#فرخی_یزدی
تصحیح حسین مکی
ص ۳۲

@vir486
👍5
وای بر جانِ خلایق اگر آرند به حشر

عوضِ
روزِ
قیامت
شبِ
تنهایی
را


#شیخ_علینقی_کمره‌ای


@vir486
👍5👌1🕊1
هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم
نبود بر سر آتش میسرم که نجوشم

به هوش بودم از اول که دل به کس نسپارم
شمایل تو بدیدم نه صبر ماند و نه هوشم

حکایتی ز دهانت به گوش جان من آمد
دگر نصیحت مردم حکایت است به گوشم

مگر تو روی بپوشی و فتنه بازنشانی
که من قرار ندارم که دیده از تو بپوشم

من رمیده‌دل آن به که در سماع نیایم
که گر به پای درآیم به در برند به دوشم

بیا به صلح من امروز در کنار من امشب
که دیده خواب نکرده‌ست از انتظار تو دوشم

مرا به هیچ بدادی و من هنوز بر آنم
که از وجود تو مویی به عالمی نفروشم

به زخم‌خورده حکایت کنم ز دست جراحت
که تندرست، ملامت کند چو من بخروشم

مرا مگوی که سعدی طریق عشق رها کن
سخن چه فایده گفتن چو پند می‌ننیوشم؟

به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل
و گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم

#سعدی
@vir486
❤16🥰1👏1💯1
Forwarded from قاسمی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دل بی چیزم
پرو بالم را می‌فروشد
تو خریدارش باش

#شمس_لنگرودی

@vir486
❤9👏1
نجاتی اصفهانی درباره‌ی کوتاهی شب وصل می‌گوید.

شب وصل است و می‌نالم که شاید چرخ پندارد
که امشب هم شب هجر است و دیر آرد به پایانش


@vir486
❤3👍3👏2
جامِ می گیرم و از اهل ریا دور شوم

#حافظ

@vir486
👍5❤1👏1
هر کس به تماشایی رفتند به صحرایی
ما را که تو منظوری خاطر نرود جایی

یا چشم نمی‌بیند یا راه نمی‌داند
هر کاو به وجود خود دارد ز تو پروایی

دیوانه عشقت را جایی نظر افتاده‌ست
کآنجا نتواند رفت اندیشه دانایی

امید تو بیرون برد از دل همه امیدی
سودای تو خالی کرد از سر همه سودایی

زیبا ننماید سرو اندر نظر عقلش
آن کش نظری باشد با قامت زیبایی

گویند رفیقانم در عشق چه سر داری
گویم که سری دارم درباخته در پایی

زنهار نمی‌خواهم کز کشتن امانم ده
تا سیرترت بینم یک لحظه مدارایی

در پارس که تا بوده‌ست از ولوله آسوده‌ست
بیم است که برخیزد از حسن تو غوغایی

من دست نخواهم برد الا به سر زلفت
گر دسترسی باشد یک روز به یغمایی

گویند تمنایی از دوست بکن سعدی
جز دوست نخواهم کرد از دوست تمنایی


#سعدی

@vir486
❤6👍6👏2
نیما، مردم و شعر اجتماعی



نیما شاعری است مردمی با شعری انسانی و اجتماعی که هر چه پیش‌تر آمده عمق بیشتر یافته است. نیمایی که از همان آغاز با توجّه به مردم انگاس به خانواده‌های فقیر به دهقانان بدبخت به صیادان زحمتکش و مصائب گوناگون اقشار مختلف نهایت عنایت خود را به مسئله درد و رنج انسان‌های ستمدیده و مظلوم نشان داده‌است. به زندانیان تهیدست در محبس به پیران ناتوان با کار زیاد و متراکم در خارکن به سربازان فقیر قفقاز و بیداد تزار در «خانواده سرباز» به تلاش و کوشش صیادان و کرجی بانان در شمع کرجی به اعدام شدگان بیگناه در «سرباز فولادین» به حالت مغروقان و غفلت ساحل‌نشینان در آی آدم ها». شاعری اهل داد که از بیداد بیدادگران فریاد می‌زند از ظلم ستمگران رنج می‌برد و به مظلومیت ستمبران دل می‌سوزاند. او که همواره بر بام شعر خود بر زندگی همه آدم‌ها اشراف دارد به مادر بی‌همسر و پسر بی‌پدر در مادری و پسری به بچه های گرسنه در کلبه خراب در «ناروایی به راه» به مرد برهنه‌ای که دست در دست کودکی یتیم راه می‌رود در «کتیبه شب»، و از این نمونه‌ها بسیار و در واقع وجود همه این ناکامی‌ها و ناروایی‌هاست همراه با اوضاع خاص اجتماعی و اختناق عصر رضاخان، که او را به تدریج دچار یاس و حرمان می‌کند. اما از آنجا که اودر عین فردیت و توجه به حالات و روحیات شخص خود در اشعار گوناگون یک شاعر اجتماعی است در نهایت پای بر سر یأس می‌گذارد و با آرمان برهم زدن جهان و درافکندن طرح نو و برخاستن به نفی شب و روی کردن به شهر صبح که درد انسانی و خواست همه شاعران بزرگ دنیاست به امید دل می‌بندد و ناقوس بیدار باش و فریاد داد طلب مردمی می‌شود که در خواب غفلت به سر می‌برند همان خفتگانی که غم آنها خواب در چشم شاعر می‌شکند.


#شعر_زمان_ما
#محمد_حقوقی
ص ۳۰ و۳۱
@vir486
🔥2👍1👏1
زیر شمشیر حوادث پای بر جاییم ما
‏رو نمی‌تابیم از سیلاب دریاییم ما
‏‌
#صائب_تبریزی⁩


@vir486
👍7👏1
صبحدم مرغِ چمن با گلِ نوخاسته گفت
ناز کم کن که در این باغ، بسی چون تو شکفت

گل بخندید که از راست نرنجیم ولی
هیچ عاشق سخنِ سخت به معشوق نگفت

گر طمع داری از آن جامِ مُرَصَّع می لعل
ای بسا دُر که به نوکِ مژه‌ات باید سُفت

تا ابد بوی محبت به مشامش نرسد
هر که خاکِ درِ میخانه به رخساره نَرُفت

در گلستانِ ارم دوش چو از لطف هوا
زلفِ سنبل به نسیمِ سحری می‌آشفت

گفتم ای مَسنَدِ جم، جامِ جهان بینت کو
گفت افسوس که آن دولتِ بیدار بِخُفت

سخنِ عشق نه آن است که آید به زبان
ساقیا می ده و کوتاه کن این گفت و شِنُفت

اشکِ حافظ خرد و صبر به دریا انداخت
چه کند سوزِ غمِ عشق نیارَست نهفت

#حافظ

@vir486
❤14👍1👏1
می‌توانیم با اطمینان بگوییم که هر شعر ماندنی به طور کلی هر اثر ادبی برجسته در تاریخ ادبیات، حاصل شکل‌گیری مجموعه‌ای از تجربه‌هاست، تجربه‌های یک نسل و غالباً چندین نسل.
    شاهنامه فردوسی، استمرار کارهای امثال دقیقی و قبل از دقیقی است. رباعیات خیام حاصل سه قرن آزمون در حوزهٔ رباعی و شکل‌گیری مضامین خیامی در ادبیات دورهٔ اسلامی ماست، اگر از سوابق قبل از اسلامی آن و ترانه‌های ایرانی کهن صرف نظر کنیم.
مثنوی جلال‌الدین رومی نیز تبلور تجربه‌های تمام عارفان قبل از اوست به‌ویژه سنایی و عطار.
    دیوان حافظ که آخرین شاهکار بزرگ فرهنگ ملی ماست تبلور تمام آثار برجستهٔ شعری زبان فارسی است، از رودکی تا سعدی و حتی اوحدی مراغی و سلمان ساوجی و عماد فقیه کرمانی، یعنی اکثر معاصران حافظ وامدار یک‌یک شاعران قبل از خویش است، چه قدما و چه معاصرانش. این نکته را در مورد صائب و بیدل و بهار و شهریار هم می‌توان گفت و در مورد نیما و اخوان و فروغ هم می‌توان توضیح داد. با این تفاوت که هرچه فاصلهٔ زمانی دورتر باشد، ظهور این امر یعنی تکامل و تبلور تجربه‌ها را بهتر می‌توان احساس کرد.
    در قلمرو نقد ادبی، آنچه در کار یک هنرمند مهم است خلاقیت فردی او نیست، بلکه «نقش تاریخی» اوست، یعنی پایگاهی که وی در زنجیرهٔ تکامل ادبی دارد. به همین دلیل، شعری که نتوان هیچ‌یک از اجزای آن را جز در تجربهٔ واحد گوینده‌اش تعقیب کرد پیش از خداوند خویش خواهد مرد، حتی اگر گوینده‌اش نبوغی برتر از نبوغ شکسپیر و مولوی و ابوتمام داشته باشد. منظور از نبوغ در اینجا استعداد محض است نه تجلیات آن که مسلماً نیازمند تمام تجربه‌های عظیم قبل از هنرمند است.
    وقتی که ما در دیوان حافظ این تصویر را ملاحظه می‌کنیم حتی اگر بر تمام تجربه‌های گویندگان قبل از حافظ در این میدان اشراف داشته باشیم باز هم نبوغ هنری او را ستایش می‌کنیم و برای گویندگان قبل از او نیز در بافت تاریخی هر کدام، کمال حرمت را قائلیم. آنچه برای ما مهم است نقش تاریخی اوست در تکامل این تصویر و نه این که او از کجا این تصویر را گرفته است.
    تصویری که می‌خواستم چند نکته را در باب آن یادآوری کنم، تصویری است که او، درین بیت، از شمع داده است:

جدا شد یارِ شیرینت کنون تنها نشین، ای شمع!
که حکمِ آسمان این است اگر سازی وگر سوزی



این کیمیای هستی، محمدرضا شفیعی کدکنی، جلد اول، صص ۱۱۸–۱۱۷


@vir486
👏5👍2
به مناسبت زادروز بانو سیمین بهبهانی

زبان اندیشه‌ها


صورتک بر چهره بستید و شما را می‌شناسم
روی پنهان کرده‌اید اما صدا را می‌شناسم

شرم را بر آستان لقمه‌ها کردید قربان
من گدایان زبون بی‌حیا را می‌شناسم

همچو گرگ از اشتیاق طعمه لبریزید، آری
معنیِ این خنده‌ی دندان‌نما را می‌شناسم

باورم را آشنایی نیست با گفتار لبها
من زبان ساکت اندیشه‌ها را می‌شناسم

هست زندانی سیه در پشت این دیوار رنگین
از ورای رنگ دلسوزی ریا را می‌شناسم

اشک تمساح است این در آرزوی طعمه ریزد
من به ساحل مردمی بی‌دست و پا را می‌شناسم

گر طلسمی بسته گرداند، دعایی می‌گشاید
می‌شناسید آن طلسم و این دعا را می‌شناسم

بند هر مشکل که بر پایم زدید آسان گشودم
معجز این پنجه‌ی مشکل‌گشا را می‌شناسم

صورتک از چهره بگشایید ای پتیاره دیوان
من شما را می‌شناسم من شما را می‌شناسم...


دیوان سیمین بهبهانی
نشر نگاه
@vir486
👍11👏1😁1
چو بشنوی سخنِ اهلِ دل، مگو که خطاست
سخن شناس نه‌ای جان من خطا این جاست

سرم به دنیی و عقبی فرو نمی‌آید
تبارک الله از این فتنه‌ها که در سرِ ماست

در اندرونِ منِ خسته دل ندانم کیست
که من خموشم و او در فغان و در غوغاست


دلم ز پرده برون شد کجایی ای مطرب
بنال، هان که از این پرده کارِ ما به نواست

مرا به کارِ جهان هرگز التفات نبود
رخِ تو در نظرِ من چنین خوشش آراست

نخفته‌ام ز خیالی که می‌پزد دلِ من
خمارِ صدشبه دارم شرابخانه کجاست

چنین که صومعه آلوده شد ز خونِ دلم
گَرَم به باده بشویید حق به دستِ شماست

از آن به دیرِ مغانم عزیز می‌دارند
که آتشی که نمیرد همیشه در دلِ ماست


چه ساز بود که در پرده می‌زد آن مطرب
که رفت عمر و هنوزم دِماغ پُر ز هواست

ندای عشق تو دیشب در اندرون دادند
فضایِ سینهٔ حافظ هنوز پر ز صداست

#حافظ

@vir486
👍9❤2👏1
TRACK01
TRACK01
قطعه ای بسیار زیبا از آلبوم ماهور

هزار جهد بکردم که سٍر عشق بپوشم
نبود بر سر آتش مُیسرم که نجوشم.

به هوش بودم از اول که دل به کس نسپارم
شمایل تو بدیدم نه صبر ماند و نه هوشم.

حکایتی ز دهانت به گوش جان من آمد
دگر نصیحت مردم حکایت است به گوشم.

مگر تو روی بپوشی و فتنه بازنشانی
که من قرار ندارم که دیده از تو بپوشم.

من رمیده دل آن به که در سماع نیایم
که گر به پای درآیم به دربرند به دوشم.

بیا به صلح من امروز در کنار من امشب
که دیده خواب نکردست از انتظار تو دوشم.

مرا به هیچ بدادی و من هنوز بر آنم
که از وجود تو مویی به عالمی نفروشم.

مرا مگوی که سعدی طریق عشق رها کن
سخن چه فایده گفتن چو پند می‌ننیوشم.

به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل
و گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم.

شعر: سعدی
آواز: استاد محمدرضا شجریان
تکنوازی نی: استاد محمد موسوی

@vir486
❤6👍2🔥2
.
بگو آیا گل سرخ، عریان است؟
یا همین یک لباس را دارد؟
راست است که امیدها را باید
با شبنم آبیاری کرد؟
چرا درختان
شوکت ریشه‌های‌شان را پنهان می‌کنند؟
چه چیزی در جهان
از قطارِ ایستاده در باران غم‌انگیزتر است؟
چرا برگ‌ها وقتی احساس زردی می‌کنند
خودکشی می‌کنند؟

#پابلو_نرودا

@vir486
👍4❤3👏1
«امروزه دروغ و ریا را پند و ذکر پندارند و حرامزادگی و سخن‌چینی را دلیری و شهامت نام کنند. زبان و ایغوری(خط مغولان) را هنر و دانش بزرگ دانند. اکنون هر تبهکاری امیر، هر مزدوری صدرنشین، هر ریاکاری وزیر، هر اِدباری دبیر، هر فاسدی مستوفی، هر ولخرجی ناظر هزینه، هر ابلیسی معاون دیوان، هر... خری صدر، هر شاگردآخوری صاحب‌ حرمت و جاه، هر فرّاشی صاحب‌منصب. هر ستمگری پیشکار، هر خَسی کَسی، هر خسیسی رئیسی، هر خیانت‌پیشه‌ای قدرتمند و… .»

منبع: تاریخ جهانگشای جوینی، عطاملک جوینی، ص ۱۱۰، با تلخیص و بازگردانی

@vir486
👍9❤2👏1👌1
نقاب دارد و دل را به جلوه آب کند
نعوذباللّه اگر جلوه بی نقاب کند

فقیه شهر به رفعِ حجاب مایل نیست
چرا که هر چه کند حیله در حجاب کند

چو نیست ظاهرِ قرآن به وِفقِ خواهشِ او
رود به باطن و تفسیرِ ناصواب کند

از او دلیل نباید سؤال کرد که گرگ
به هر دلیل که شد برّه را مُجاب کند

کس این معمّا پرسید و من ندانستم
هر آن که حل کند آن را به من ثواب کند

به غیرِ ملت ایران کدام جانور است
که جفت خود را نادیده انتخاب کند؟

کجاست همت یک هَیأتی ز پَردِگیان
که مَردوار ز رخ پرده را جَواب کند

نقاب بر رخ زن سدِّ بابِ معرفت است
کجاست دستِ حقیقت که فتحِ باب کند

بلی نقاب بُوَد کاین گروهِ مُفتی را
به نصفِ مردمِ ما مالِکُ الرِّقاب کند

به زهدِ گربه شبیه است زهدِ حضرتِ شیخ
نه بلکه گربه تَشَبّه به آن جَناب کند

اگر ز آب کمی دستِ گربه تر گردد
بسی تکاند و بر خُشکیَش شتاب کند

به احتیاط ز خود دستِ تر بگیرد دور
چو شیخِ شهر ز آلایش اجتناب کند

کسی که غافل از این جنس بود پندارد
که آب پنجۀ هر گربه را عذاب کند

ولی چو چشم حریصش فُتَد به ماهیِ حوض
ز سینه تا دُمِ خود را درونِ آب کند

ز من مترس که خانم تُرا خطاب کنم
ازو بترس که همشیره ات خطاب کند

به حیرتم ز که اسرار هیپنوتیسم آموخت
فقیهِ شهر که بیدار را به خواب کند

زنان مکه همه بی نقاب می گردند
بگو بتازد و آن خانه را خراب کند

به دست کس نرسد قرص ماه در دل آب
اگر چه طالبِ آن جهدِ بی حساب کند

تو نیز پردهٔ عصمت بپوش و رخ بفُروز
بهل که شیخِ دَغا عوعوِ کِلاب کند

به اعتدال ازین پرده مان رهایی نیست
مگر مساعدتی دستِ انقلاب کند

ز هم بدرّد این ابرهایِ تیرۀ شب
وِثاق و کوچه پر از ماه و آفتاب کند


#ایرج_میرزا
#محمدجعفر_محجوب
#قصاید

@vir486
👍6👏1
در دو چشم من نشین، ای آن که از من من‌تری
تا قمر را وانمایم کز قمر روشن‌تری

اندرآ در باغ تا ناموس گلشن بشکند
زآنک از صد باغ و گلشن خوش‌تر و گلشن‌تری

تا که سرو از شرم قدّت، قد خود پنهان کند
تا زبان اندرکشد سوسن که تو سوسن‌تری

وقت لطف ای شمع جان مانند مومی نرم و رام
وقت ناز از آهن پولاد تو آهن‌تری

چون فلک سرکش مباش ای نازنین کز ناز او
نرم گردی چون زمین، گر از فلک توسن‌تری

زان برون انداخت جوشن، حمزه وقت کارزار
کز هزاران حصن و جوشن روح را جوشن‌تری

زان سبب هر خلوتی سوراخ روزن را ببست
کز برای روشنی تو خانه را روشن‌تری

#مولانا

@vir486
👏5❤2👍1🔥1