شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
12.9K subscribers
299 photos
426 videos
7 files
78 links
Download Telegram
چه وطنی است این؟ که کنار می‌گذارد ، 
رازِ چشمانِ زن را،
رمزِ عشق را، از دروسِ مدرسه ...
این چه وطنی است 
که می‌جنگد، با ابر، با باران 
بازجویی می‌کند از گل سرخ؟

نزار قبانی
#شوکران_شعر



https://t.me/@shokaran3
👏5👍2🔥2
یک‌چند به مرگ شادمانی کردیم
رخساره به سیلی ارغوانی کردیم

عمری گذراندیم بمردن مردن
مردیم به گمان زندگانی کردیم


فرخی‌یزدی

کانال ادبی ویر

@vir486
❤4👍3👌2🔥1👏1🕊1
طِیِّ مکان ببین و زمان در سلوکِ شعر
کاین طفل یک‌شبه رَهِ یک ساله
می‌رود

طفل یکشبه طفل، یکشبه قراءت مشهور طفل یکشبه» به صورت صفت و موصوف است، ولی یك قراءت دیگر و شاید صحیح‌تر وجود دارد و آن جدا خواندن «طفل» است از یکشبه» به صورت کاین طفل [1] یکشبه ره یکساله می‌رود. یعنی «یکشبه» قید زمان برای یکساله رفتن نگارنده همین قراءت نامشهور دوم را بیشتر می‌پسندد به دو دلیل: (۱) طفل یکشبه به صورت صفت و موصوف این اشکال را دارد که عرفاً کسی از طفل یکشبه انتظار راه رفتن ندارد؛ (۲) فرضاً هم که طفل یکشبه ره یکساله را بتواند برود، این ابهام و اشکال باقی است که ره یکساله را در چه زمانی می‌رود اگر بگوئید یکشبه، دیگر نمی‌شود، چرا که یکشبه» را به صورت صفت برای طفل خرج کرده‌اید وقتی نکته حافظ معنی دار می‌شود که راه یکساله را یکشبه برود و این با قراءت دوم مناسب است.

حافظ‌نامه
#بهاءالدین_خرمشاهی

@vir486
👍9👌2👏1🕊1
‌دیده را فایده آن است که دلبر بیند
ور نبیند چه بود فایده بینایی را

عاشقان را چه غم از سرزنش دشمن و دوست
یا غم دوست خورد یا غم رسوایی را


سعدی

کانال ادبی ویر

@vir486
❤8👌3🔥1👏1💋1
صبح است، دَمی بر مَیِ‌ گُلرنگ زنیم
وین شیشه نام و ننگ، بر سنگ زنیم
دست از اَمَلِ درازِ خود باز کشیم
در زلف دراز و حلقه چنگ زنیم.


جمال‌الدین ابهری
سده هفتم ق.


منبع:
- جُنگ شعر، دستنویس کتابخانه گنج بخش
سده هشتم ق، برگ 97
- جُنگ اسکندر میرزا، دستنویس موزه بریتانیا
813 ـ 814 ق، برگ 149
- عرفات العاشقین، ج 2، ص 925


این رباعی، در بعضی منابع متأخر، به حکیم عمر خیام هم منسوب شده (رک. طربخانه، ص 71) که به دلایل متعدد از جمله، گواهی منابع قدیمی، انتساب آن به خیام مردود است. از ابهری، یک رباعی زیبای حکیمانه دیگر نیز باقی مانده که آن هم در طی قرون، به کاروان رباعیات خیام پیوسته است.


"چهار خطی"
استادسیدعلی‌میرافضلی

کانال ادبی ویر

@vir486
👍8👏3❤1🔥1👌1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دیگران قرعه‌ی قسمت همه بر عیش زدند

#شجریان


کانال ادبی ویر

@vir486
❤6👏5🔥1
درس‌های سعدی

مَنه دل بدین دولتِ پنج روز
به دودِ دل خلق، خود را مسوز

کانال ادبی ویر

@vir486
👏3❤1👍1🔥1💯1
ما همه چشمیم و تو نور ای صنم
چشم بد از روی تو دور ای صنم

روی مپوشان که بهشتی بود
هر که ببیند چو تو حور ای صنم

حور خطا گفتم اگر خواندمت
ترک ادب رفت و قصور ای صنم

تا به کرم خرده نگیری که من
غایبم از ذوق حضور ای صنم

روی تو بر پشت زمین خلق را
موجب فتنه‌ست و فتور ای صنم

این همه دلبندی و خوبی تو را
موضع ناز است و غرور ای صنم

سروبنی خاسته چون قامتت
تا ننشینیم صبور ای صنم

این همه طوفان به سرم می‌رود
از جگری همچو تنور ای صنم

سعدی از این چشمه حیوان که خورد
سیر نگردد به مرور ای صنم

سعدی
 
کانال ادبی ویر

@vir486
👍9❤3🔥1
فردوسی از منابع شفاهی بیزار بوده است


من معتقد نیستم که حتی یک داستان از شاهنامه براساس مأخذ شفاهی بوده و حتی اعتقاد دارم که فردوسی از منابع شفاهی بیزار بوده‌است و روح علمی آنزمان گفته‌های شفاهی را اصلاً سبک و دست پائین می‌گرفت. نه تنها تمام شاهنامه براساس یک مأخذ نوشتاری است، بلکه مأخذ شاهنامه نیز که شاهنامه ابومنصوری ‌باشد براساس متون پهلوی و فارسی است که پهلوی را آنها به فارسی ترجمه کرده‌اند. یعنی شاهنامه حتی تا دو سه پشت‌اش نوشتاری است.


#خالقی_مطلق

کانال ادبی ویر

@vir486
👍5❤3👏2🔥1
کانال شعر و مشاعره‌ی #شوکرانِ شعر.
انتخاب و گزینش تک‌بیت‌های ناب ار ادب پارسی.


https://t.me/@shokaran3
👏4👍2
تا به جفایت خوشم، ترک جفا کرده‌ای
این روش تازه را تازه بنا کرده‌ای

راه نجات مرا از همه سو بسته‌ای
قطع امید مرا از همه جا کرده‌ای

دوش ز دست رقیب ساغر می خورده‌ای
من به خطا رفته‌ام یا تو خطا کرده‌ای

قامت یکتای من گشته دوتا چون هلال
تا تو قرین قمر زلف دوتا کرده‌ای

گر نه تو را دشمنی است با دل مجروح من
خال سیه را چرا غالیه سا کرده‌ای

حلقهٔ آزادگان تن به بلا داده‌اند
تا شکن طره را دام بلا کرده‌ای

کار فروبسته‌ام هیچ گشایش ندید
تا گره زلف را کارگشا کرده‌ای

من ز لبت صد هزار بوسه طلب داشتم
هر چه به من داده‌ای وام ادا کرده‌ای

من به جگر تشنگی ثانی اسکندرم
تا لب جان بخش را آب بقا کرده‌ای

خضر مبارک قدم سبزهٔ خط تو بود
کز اثر مقدمش میل وفا کرده‌ای

با خبر از حال ما هیچ نخواهی شدن
تا نکند با تو عشق آن چه به ما کرده‌ای

شاید اگر خوانمت فتنهٔ دوران شاه
بس که ز قد رسا فتنه بپا کرده‌ای

ناصرِدین شاهِ راد ، آن که بِدو  ابر گفت،
معدن و دریا گریست بس که عطا کرده‌ای

آن بت آهو نگاه از تو فروغی رمید
نام خطش را دگر مشک خطا کرده‌ای


فروغی


کانال‌ادبی ویر
@vir486
👍4❤3🔥1🕊1
یکی اسبی از دوستی به عاریت خواست. گفت: اسب دارم اما سیاه است. گفت: مگر اسب سیاه را سوار نشاید شد؟ گفت: چون نخواهم داد همین‌قدر بهانه بس است.

رسالهٔ دلگشا - عبید زاکانی

کانال ادبی ویر

@vir486
👍10🔥8💯1
آخرین دیدار- حسین منزوی
<unknown>
آخرین دیدار

حسین منزوی

کانال ادبی ویر

@vir486
❤3👏3
نیم نگاهی به
منوچهر آتشی(۱۳۱۰-۱۳۸۴)
به مناسبت ۲۹ آبانماه سالروز درگذشت این شاعر.


آتشی در روستای دهرود دشتستان از توابع بوشهر به دنیا امد.
شعله شوق و شیفتگی به شعر، در وجودش  زبانه می کشید.
این شعله سبب شد که
به فایز شاعر شیدا و مردمی
دشتستان روی آورد.

چنانکه فایز را این گونه معرفی می‌کند:

غزال ناز دشتستان تویی تو
گل شاداب این بستان تویی تو

درخت خشک این صحرا منم من
بهار سبز جاویدان تویی تو

*
آتشی اندکی بعد تحت تاثیر توللی و شهریار قرارگرفت.

او در نیمه‌ی دوم دهه‌ی سی نیما را عمیقا درک کرد.
سپس با شاملو و اخوان آشنا شد.

با نشر مجموعه ی آهنگ دیگر شاعری صاحب سبک در شعر نیمایی به حساب آمد.
یکی از اشعارش که شهرت زیادی پیدا کرد.

اسب سفید وحشی بود.

اسب سفید وحشی

بر آخور ایستاده گران سر
اندیشناک سینه‌ی مفلوک دشتها

اندوهناک قلعه‌ی خورشید سوخته
با سر غرورش اما دل با دریغ ریش



در این مجموعه داستان مردی مبارز رابیان  می‌کند که بخاطر حیله‌ی دشمن و خیانت دوست افسرده و ناامید شده است و اسب نجیب و وفادارش باخشم  و خروش اورا به تاختن بر دشمن فرامی‌خواند.

در اشعار آتشی جغرافیای طبیعی و تاریخی جنوب به گستردگی منعکس شده است.

آتشی در منظومه ی آواز خاک برای از دست رفتن زندگی طبیعی در تقابل با زندگی شهری مرثیه می‌سراید.

در دیدار فلق به تکرار مضامین اقلیمی می‌پردازد و یادی می‌کنداز بدویت معصومی که دیگر نیست.

به طور کلی در آثار آتشی

نگرانی عمومی دیده می‌شود که استیلای فرهنگ شهری و ماشینی  فرهنگ سنتی اقلیمی را با مخاطره روبرو کرده است.

آتشی نگران است که دنیای ماشینی اصالت بومی  را کشته ولی چیزی جانشین آن نکرده است .

این شاعر به گرفتاری‌های جوامعی که از سنت به مدرنیته عبور می‌کنند و دوران سرگردانی را سپری می‌کنند با زبان شعر اشاره می‌کند.

نگارش :لهراسپ بهرامیان

کانال ادبی ویر

@vir486
👍8❤2👏2🥰1😁1
عبدالعلی‌دستغیب

البته شاعری که شعر را محصول شهود و ادراک فوری می‌داند، بطور طبیعی به این نتیجه‌ها نیز می‌رسد، نتیجه‌هایی که قطعی نیست و بیان یک دید شخصی است. فرض کنیم که مولوی، دیوارِ زندان کلمات ویژه و شکل و ردیف و وزن و قافیه را و در مثل همچون آندره برتون و الیوت شعر می‌سرود، نتیجه چه بود؟ اهمیت مولوی در این است که به رغم گله‌گزاری خودش از وزن و قافیه نزدیک هفتاد هزار بیت شعر در اوزان عروضی و با رعایت ردیف و قافیه گفته است. به گفته تندرکیا: مولوی اگر وزن را می‌کشت خودش را کشته بود و این طرح زبان پارسی است که موسیقی وار و موزون است و وزن در شعر حافظ و مولوی و دیگران از خارج به شعر تحمیل نشده و اساساً جزء ذاتی آن بوده است. شاعران کهن ما رود خروشان اندیشه و احساس را گرفته و در آبراهه وزن و قافیه ریخته‌اند. آنها چنان بر وزن و کلمات و قافیه‌ها چیرگی داشته‌اند که خِنگ اندیشه را تا هر کجا می‌خواسته‌اند می‌رانده‌اند و وزن و قافیه سبب انحراف جریان شعرشان نمی‌شده‌است و به همین دلیل گوته درباره حافظ می‌گوید: اگر معنا را عروس و واژه را داماد بدانیم از این زناشوئی کسی با خبر است که شعر حافظ را ستایش کند و همین سخن گوته را کم یا بیش درباره رودکی، فردوسی سنائی ،مولوی سعدی البته در غزلیاتش می‌توان گفت.
شاملو اگر اندکی دقت می‌کرد می‌دید که در ایران شعر جانشین، رقص، نقاشی و موسیقی نیز شده است، هنرهایی که فشار هراس آور تعصب آنها را خفه کرده بود و جان مردم ایران در تنگنای این فشارها پرپر می‌زد و سرانجام همچون آتش فشانی عظیم، در آتش راهه شعر افتاد و به ارتفاع زیاد سنگ پاره‌ها و مواد مذاب فشار دیده قرن‌ها را در شعله‌های آتشین شعر به آسمان اندیشه انسانی فرستاد و همچون پیکانی از نور که از زمین تا دورترین فضاها راه می‌گشاید پر کشید.


کانال ادبی ویر

@vir486
👍8👏3👌1💋1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به یاد جبار رحمتی

مرا نه سر نه سامان آفریدند
پریشانم پریشان آفریدند
پریشان خاطران رفتند در خاک
مرا از خاک ایشان آفریدند
(بابا طاهر)

کانال ادبی ویر

@vir486
❤12🔥3👏3👍2💋1
درس‌های سعدی

رعیت نشاید که به بیداد کُشت
که مر سلطنت را پناهند و پشت

کانال ادبی ویر

@vir486
👍9❤2👌1💯1
#صائب_تبریزی

خاک را دامانِ پُر زَر می‌کند فصلِ خزان
بادها را کیمیاگر می‌کند فصلِ خزان

رتبه‌یِ ریزش بُوَد بالاتر از اندوختن
از بهاران، جلوه خوش‌تر می‌کند فصلِ خزان


کانال ادبی ویر

@vir486
❤17👍2🔥1👏1💋1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
نقش فردوسی در پایداری ایرانشهر بزرگ


فردوسی حکیمی بزرگ بود در بسیط زمینِ توس. اما جالب اینست که در کوچه‌پس‌کوچه‌های تاجیکستان، رایحه دلدادگی به شاهنامه‌اش را بیشتر حس می‌کنیم و یا در سیاه‌چادرهای ایل‌ِ غیورِ بختیاری نغماتی از شاهنامه را می‌شنویم که توسط اهالیِ خوش ذوقِ ایل بازخوانی می‌شود و کورُش اسدپور (خنیاگر بختیاری) نیز در آثارِ هنری‌اش نسبت به شاهنامه‌خوانی اهتمام ویژه‌ای ورزیده است. 




کانال ادبی ویر


@shokaran3
👍10❤8👏2🔥1👌1
#اسد_آبشیرینی

فردوسی همهْ حرف‌هایش محلِّ تأمّل و درنگِ بشری و نظری مدرن است. به حق، آن دسته از فلاسفه‌ی زیبایی‌شناسِ غرب که آثارِ ادبی را سرچشمه‌ی تفکّر و فلسفه می‌دانند (از قبیلِ بنیامین و تئودور آدورنو و مکتبِ فرانکفورت..) به همین آثاری از جنسِ شاهنامه در فرهنگِ خودشان نظر داشته‌اند. این قومِ باهوش (به‌قولِ سعیدِ حمیدیان)، پیش از ما به هر چیزی فکر کرده‌‌اند.. در دیالوگِ مشهورِ سهراب در رزمِ گردآفرید، آنجا که پهلوانِ تورانی به «گردی‌سوارِ» ایرانی با کمالِ تبختر و غرور می‌آورد که:

«برین باره‌ی دژ، دل اندر مبند
که این نیست برتر ز چرخِ بلند،
به پای آورد زخمِ گوپالِ من
نراند کسی نیزه بر یالِ من!».


«حقیقتِ» نزدِ گردآفرید را همچون «دژی» مستحکم و دست‌نیافتنی تصویر می‌کند که در برابرِ «قدرتِ» او، «دود می‌شود و به هوا می‌رود!»! امّا دیدیم که به‌قولِ خیّام:

«.. بر کنگره‌اش فاخته‌ای
بنشسته همی گفت که کوکو کوکو!؟».


می‌خواهم بگویم، سهرابی که روزی سرچشمه‌ی «دانش و قدرت» به قول فوکو، پیشِ خود و پدرش می‌پنداشت و خیال‌بافانه می‌اندیشید که «بر یالِ او هیچ کس نیزه نخواهد راند»، همگان دیدند که در پایانِ داستان به آن روزی می‌افتد که:

«که سهراب کشته‌است و افکنده خوار..»

و بدتر:

«پسر پیشِ چشمِ پدر خوار گشت...».

گذشته از این، مگر عاقبتِ رستمِ تهمتن در «آخرِ شاهنامه» چه می‌شود؟! او نیز به دست هم‌خونِ خودش، شغادِ نابرادر از پای درمی‌آید، فراتر از این، مگر عاقبتِ ایران بعدِ رستم به‌کجا می‌رسد؟ با حمله‌ی اعراب در پایان شاهنامه کامِ هر خواننده‌ی ایران‌دوستی ث را تلخ می‌کند. به‌قول مارکس:

«آنچه سخت و استوار است، دود می‌شود و به هوا می‌رود».

سندی از شاهنامه در بابِ «حقیقتِ لغزان» نگاه پست‌مدرنیستی‌تر؟! که هزارسال پیش از نیچه و دریدا و تمامِ فلاسفه‌ی ساختارشکنِ غربی، در این ساحت از اقلیمِ هستی، چنین مفاهیمی با هنرِ ادبی به شکیل‌ترین فرم بیان گردیده است! اثری که در آن رستم و سهرابش هم «اعتباری» است نه «حقیقی». پیرِ توس قرن‌ها ث پیش از نیچه «چنین گفت زرتشتش» را نوشته بود و امروزه‌روز می‌بینیم که سکّه‌ی رایج غرب شده و ما بی‌خبریم و هنوز در خواندنِ درستِ مآثر کلاسیکِ خود ناتوانیم ویا اگر هم خوانده‌ایم به قولِ مولانا «ترجمه‌ی شبانه»‌اش نکرده‌ایم. سرنوشت «حقیقت در شاهنامه» به تنهایی خود می‌تواند یکی از موضوعات به‌روز و کارآمدِ هر مقاله و رساله‌ی علمی-پژوهشی استاد و حققِ امروز باشد. به شرطِ آن‌که همچنان به‌قولِ حکیم توس:

«مرا نیست، فرّخ مر آن را که هست،
ببخشای بر مردمِ تنگدست!».



کانال ادبی ویر

@vir486
👍6❤4🔥1👏1💯1