شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
12.9K subscribers
299 photos
426 videos
7 files
78 links
Download Telegram
Audio
#مثنوی‌خوانی

شرح دفتر نخست مثنوی، جلسه چهارم:
•مقدّمهٔ منثورِ دفتر اوّل.
شرح و توضیح از دکتر پورمختار



کانال ادبی ویر


@vir486
❤3🔥1👏1🕊1💯1
#نظامی_گنجه‌ای


شبی کز لعل میگونت شوم مست
بِخُسبَم تا قیامت بر یکی دست...



کانال ادبی ویر


@vir486
👍8❤4🔥1👏1💋1
#حسین_منزوی


ای بوسه‌ات شراب و، از هر شراب خوش‌تر
ساقی اگر تو باشی ، حالم خراب خوش‌تر

بی تو چه زندگانی؟ گر خود همه جوانی
ای با تو پیر گشتن، از هر شباب خوش‌‌تر

جز طرح چشم مستت، بر صفحه‌ی امیدم
خطی اگر کشیدم، نقش بر آب خوش‌تر

خورشید گو نخندد، صبحی تتق نبندد
ای برقِ خنده‌هایت، از آفتاب خوش‌تر

هر فصل از آن جهانی است، هر برگ داستانی
ای دفترِ تنِ تو، از هر کتاب خوش‌تر

چون پرسم از پناهی، پشتی و تکیه‌گاهی
آغوشِ مهربانت، از هر جواب خوش‌تر

خامش نشسته شعرم، در پیشِ دیدگانت
ای شیوه‌ی نگاهت، از شعر ناب خوش‌تر


کانال ادبی ویر


@vir486
❤12👍3🔥1👏1🕊1💋1
#صائب


انگشت به لب مانده‌ام از قاعده‌ی عشق
ما یار ندیده تب معشوق کشیدیم !




کانال ادبی ویر


@vir486
👍11🔥4❤2💋1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#حافظ‌خوانی
غزل ۳۳۴
گر دست رسد در سر زلفین تو بازم

نقد و توضیح از حسین آهی

(( کتابخانه‌ی گویای ایران‌صدا))


کانال ادبی ویر

@vir486
👏3👍1🔥1
#سعدی
رساله‌س نصیحه‌الملوک


تفویض کارهای بزرگ به مردمِ ناآزموده نکند که پشیمانی آرد.



کانال ادبی ویر


@vir486
👍11🔥2👏2💯1
#انوری


با فلک دوش به خلوت گله‌ای می‌کردم
که مرا از کرم تو سبب حرمان چیست؟

این همه جور تو با فاضل و دانا ز چه جاست
وین همه لطف تو با بی‌هنر و نادان چیست

فلکم گفت که ای خسروِ اقلیمِ سخن
با منت بیهده این مشغله و افغان چیست

شُکر کن شُکر، که در معرض فضلی که تُراست
گنج قارون چه بود، مملکت خاقان چیست




کانال ادبی ویر  

@vir486
👏8❤4👍3💯2🔥1
#خاقانی

در این عهد از وفا بوئی نمانده‌است
به عالم آشنارویی نمانده‌است

جهان دست جفا بگشاد آوخ
وفا را زورِ بازویی نمانده‌است

چه آتش سوخت بُستانِ وفا را
که از خشک و تَرش بویی نمانده‌است؟!

فلک جائی به موی آویخت جانم
کز آنجا تا اجل مویی نمانده‌است

به که نالم که اندر نسل آدم
بدیدم آدمی‌خویی نمانده‌است

نظر بردار خاقانی ز دونان
جگر می‌خور که دلجویی نمانده‌است



کانال ادبی ویر


@vir486
❤8👍1🔥1💯1💋1
#مهدی_اخوان_ثالث

دو خصوصیت برجسته، شعر اخوان را از دیگر شاعرانِ معاصر جدا می‌کند: نخست، زبانِ غنی و پُرطنینِ او، و دیگر، جنبهٔ اجتماعیِ شعرش که تصویرهایی از زندگی و تاریخ معاصر دارد. شاعران دیگری هستند که شعرشان از نظرگاه‌های دیگر ارزش فراوان دارد، اما از این دو نقطهٔ دید، بی‌ هیچ گمان، شعر اخوان ثالث برجسته‌ترین نمونه است.


زبان او زبان شاعرانِ خراسان، یعنی زادگاه و گاهوارهٔ تکامل زبان دَری است: زبان فرّخی و فردوسی و خیام. و از آنجا که با متن‌های کهنِ فارسی و زبانِ شاعرانِ گذشته آشناست، کلمات در شعر او، رسالت مفاهیم را به خوبی ادا می‌کنند و دقت در شعر او نشان می‌دهد که هر کلمه‌ای برای القای مفهوم ویژه‌ای آمده است. وقتی می‌گوید:

خونی که از گوشهٔ ابروی مرد
لای و لجن را به جای خدا و خداوند
آلودهٔ وحشت و شرم می‌کرد
«ناگه غروب کدامین ستاره»


همان درکی را که برهانی از دو کلمهٔ «خدا و خداوند» داشت، و می‌گفت: «او را به خدا و به خداوند سپردم» او نیز دارد. و اگر گاهی کلمه‌ای نه چندان خوش‌آهنگ یا ناآشنا در حریمِ شعر او چهره می‌نماید، به خاطر همین توجهی است که به دایرهٔ مفهومیِ کلمات دارد و نمی‌خواهد «فصاحت ظاهر» را جایگزین «بَلاغتِ راستین» کند.


#محمدرضا_شفیعی_کدکنی
با چراغ و آینه، صص ۵۵۶–۵۵۵



کانال ادبی ویر


@vir486
👍10❤2👏2👌1🕊1💯1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دکتر اسد آبشیرینی



گوشه‌ی «نیشابورک» در دستگاه نوا، اجرای سال ۶۷، تالار رودکی. بزرگداشت حافظ.

تی. اس. الیوت (فوت ۱۹۶۵)، شاعر و منتقد آمریکایی-بریتانیایی، اصطلاحی دارد با عنوان: Objective correlative: «هم‌پیوندی عینی». هم‌پیوندی عینی به این اشاره دارد ‌که شاعر موفّق کسی است که برای رسیدن به ساختار منسجم شعری، باید معانی و احساسات درونی خود را به‌حای گفتن بتواند با ارائه‌ی تصاویر کانکریت و ملموس به اجرا درآورده، آن‌ها را نشان دهد! در آواز زیر از استاد شجریان، مفهوم بنیادین «گردش و دَوَران»، وجه غالب معنای شعر حافظ است که ایشان با تسلّط بی‌نظیر و پختگی خاص خود بر موسیقی اصیل ایران، آن را در گوشه «نیشابورک» بالبداهه احرا می‌کنند. چنان‌که ملاحظه می‌کنید، تحریرها و ملودی نیشابورک، «تحرّکی دایره‌وار»، دارند که به خوبی هاله‌ی معنایی شعر خواجه را به شنونده‌ی فارسی‌زبان إلقاء می‌کنند. موسیقی سنّتی ایران، ترجمه‌ی ملودیک زبان شیرین فارسی است و خدمتی که شجریان به این زبان کرد، هیچ کم از کار سترگ فردوسی نداشت و او خود دانست که عاقبت هم به وصیّت در کنار او آرمید..





کانال ادبی ویر


@vir486
❤4👍1🔥1👏1💋1
#عرفی



گفتند که از کعبه گذشتن نه ز هوش است
گفتیم که ما مردمِ مستیم و گذشتیم



کانال ادبی ویر


@vir486
👏8❤4👌2👍1💯1
#فروغ_فرخزاد


نگاه کن که غم درون دیده‌ام
چگونه قطره قطره آب می‌شود
چگونه سایهٔ سیاه سرکشم
اسیر دست آفتاب می‌شود

نگاه کن
تمام هستیم خراب می‌شود
تو آمدی ز دورها و دورها
ز سرزمین عطرها و نورها
نشانده‌ای مرا کنون به زورقی
ز عاج‌ها، ز ابرها، بلورها
مرا ببر امید دلنواز من
ببر به شهر شعرها و شورها
به راه پر ستاره می‌کشانیَم
فراتر از ستاره می‌نشانیَم
نگاه کن
من از ستاره سوختم
لبالب از ستارگان تب شدم
چو ماهیان سرخ رنگ ساده دل
ستاره‌چین برکه‌های شب شدم



کانال ادبی ویر

@vir486
👍10❤7👌2🕊2👏1
#حافظ

آسمان کشتیِ ارباب هنر می‌شکند
تکیه آن به که بر این بحرِ معلّق نکنیم

گر بدی گفت حسودی و رفیقی رنجید
گو تو خوش باش که ما گوش به احمق نکنیم


کانال ادبی ویر


@vir486
👍4👌3❤2👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دمی باباطاهر و دشتی با غلامرضا دادبه.


شجریان آواز دشتستانی رو از همین غلامرضا دادبه یاد گرفته بوده که اصالتا بوشهری و اجدادش از اهالی کاکی دشتی بودند. از لحاظ غرور هنری هم شجریان به تصریح خودش از دادبه داشت، و مباحث اخلاقی!


کانال ادبی ویر



@vir486
❤6💋2👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#حافظ‌خوانی

نقد و توضیح غزل از زنده‌یاد حسین آهی



بیا که قصرِ اَمَل سخت سست بُنیادست
بیار باده که بنیادِ عمر بر بادست
غلامِ همتِ آنم که زیرِ چرخِ کبود
ز هر چه رنگِ تعلق پذیرد آزادست
چه گویمت که به میخانه دوش مست و خراب
سروشِ عالَمِ غیبم چه مژده‌ها دادست
که ای بلندنظر شاهبازِ سِدره نشین
نشیمن تو نه این کُنجِ محنت آبادست
تو را ز کنگرهٔ عرش می‌زنند صفیر
ندانمت که در این دامگه چه افتادست
نصیحتی کنمت یاد گیر و در عمل آر
که این حدیث، ز پیرِ طریقتم یادست
غمِ جهان مخور و پندِ من مَبَر از یاد
که این لطیفهٔ عشقم ز رهروی یادست
رضا به داده بده وز جبین گره بگشای
که بر من و تو دَرِ اختیار نگشادست
مجو درستیِ عهد از جهانِ سست نهاد
که این عجوز، عروس هزاردامادست
نشان عهد و وفا نیست در تبسمِ گل
بنال بلبل بی دل که جای فریادست
حسد چه می‌بری ای سست نظم بر حافظ؟
قبولِ خاطر و لطفِ سخن خدادادست
 


کانال ادبی ویر


@vir486
👍5❤3👏1🕊1
#رضا_براهنی
#سهراب_سپهری


رضا براهنی: هیچِ ملایم به چه درد من و امثال من می‌خورد؟
ما باید شاعر این دنیای آشفته به‌هم‌ریخته باشیم. پشت کردن به این دنیا کار درستی نیست و متأسفانه سپهری به این دنیای آشفته پشت کرده است. در یکی از شعرهایش به نام «مسافر»، سپهری از «بادهای همواره» خواسته است که «حضورِ هیچِ ملایم» را به او نشان بدهند. ولی این جهان آن‌چنان به خباثت آلوده است که هرگز نمی‌توان حضور هیچِ ملایم را به سپهری نشان داد... موقعی که جهان بدل به چیزی خفقان‌آور شده است و دو سوم دنیا گرسنه است و ملتی ساده‌لوح جهانی را به مسلسل بسته است، هیچِ ملایم به چه درد من و امثال من می‌خورد؟


کانال ادبی ویر



@vir486
👍5😁5🔥1👌1🕊1
#بهرام_بیضایی


گویی مردمان دیگری وارد کرده‌اند و ما در وطن بیگانه‌ایم. دنیا به دست اوباش است و نیکان به گناه لیاقت می‌میرند.
‏دندانم کندند تا نگویم و چشمم تا نبینم، اما پا را وانهاده‌اند که ترک وطن کنم. یعنی که در این شهر جای خِرد نیست.
‏دانایی را نمی‌شود کُشت.



کانال ادیی ویر


@vir486
❤10👍4👏3👌2
#سعدی
#غزلیات


متناسبند و موزون حرکات دلفریبت
متوجه است با ما سخنان بی‌حسیبت

چو نمی‌توان صبوری، ستمت کشم ضروری
مگر آدمی نباشد که برنجد از عتیبت

اگرم تو خصم باشی نروم ز پیش تیرت
وگرم تو سیل باشی نگریزم از نشیبت

به قیاس در‌ نگنجی و به وصف در نیایی
متحّیرم در اوصاف جمال و روی و زیبت

اگرم برآورد بخت به تخت پادشاهی
نه چنان که بنده باشم همه عمر در رکیبت

عجب از کسی در این شهر که پارسا بماند
مگر او ندیده باشد رخ پارسافریبت


تو برون خبر نداری که چه می‌رود ز عشقت
به درآی اگر نه آتش بزنیم در حجیبت

تو درخت خوب‌منظر همه میوه‌ای ولیکن
چه کنم به دست کوته که نمی‌رسد به سیبت

تو شبی در انتظاری ننشسته‌ای چه دانی
که چه شب گذشت بر منتظران ناشکیبت

تو خود ای شب جدایی چه شبی بدین درازی
بگذر که جان سعدی بگداخت از نهیبت
 


کانال ادبی ویر



@vir486
❤6👍5👏2🕊2💯1
#غزاله_علیزاده


«فرومایگان، به رؤیای خود وفادار نیستند.»




@vir486
👍11❤2👏2👌2
حماسه در شعر مولانا
#رضا_براهنی
طلا در مس
ص۱۷۵و ۱۷۶


این سخن که فقط يك نوع شعر حماسی وجود دارد و آن شعری است که از پهلوان‌ها و قهرمان‌ها و حوادث پهلوانی در آن سخن گویند سخت بی‌معنی به نظر می‌آید؛ چرا که بعضی از شاعران هرگز سخن از پهلوان و قهرمان نمی‌دانند ولی شعرشان حماسی است.

شعر حماسی گاهی شعری است در جهت انبساطی حتی به تعبیری که عرفا از این کلمه می‌کنند. برداشت حماسی در شعر برداشت پرشور و جذبه و رقص‌انگیزی است در میان اشیا. شعر حماسی یعنی حلولی انبساطی و پر نیرو در موجودیت اشیا، طوری که همه چیز چهره بالنده و با نشاط یابد. اگر «فردوسی» در شکل ظاهری شعرش و در انتخاب مضامین، شاعری حماسی است مولوی از نظر معنوی و شکل باطنی و برداشت ذهنی، شاعر حماسی دیگری است.

گرچه فردوسی از نظر برداشت در همان مضامین خودش روح کاملاً حماسی نشان می‌دهد، ولی مولوی از نظر رفتاری که با اشیا می‌کند در قطبی دیگر نوعی خصوصیت حماسی را روشن می‌دارد. مثلا مولوی در برابر حافظ، که اغلب شاعری تغزلی است، روحی حماسی دارد. عشق مولوی در انتها ممکن است همان عشق حافظ باشد ولی راهی که او برای ارائه عشق بر می‌گزیند، راهی دیگر است. عشق در مولوی وجود دارد ولی عشقی است انبساطی و شور‌انگیز و خلاق که همه چیز را از برابر خود می‌روبد و می‌برد و در معشوق با معبود مستحیل می‌کند.

عشقِ مولوی عشقی حماسی است چرا که بعضی شاعران روحاً حماسی هستند و تمام قدرت آفرینش خود را در کلام حماسی خود نشان می‌دهند. نمونه کاملش در شرق مولوی است و در غرب سن ژون پرس.

مولوی و سن ژون پرس به هر چه دست می‌زنند، طلای شعر می‌شود. انتخاب واژه و شیء به آن معنی که برای شاعران دیگر مطرح است برای این دو هیچ اهمیتی ندارد. تمام اشیا ناگهان اسم پیدا می‌کنند و به صورت شعر در می‌آیند. این دو شاعر ارواح بزرگی دارند و هر دو آفرینندگان بزرگ هستند. قدرت تخیلشان بد و خوب در طبیعت ماده و طبیعت آدمی نمی‌شناسد. سن ژون پرس اغلب اوقات و مولوی در همه حال به گرد خویش می‌چرخند و هر چه بر زبان می‌آورند شعر است و قدرت واقعی همین است.



کانال ادبی ویر


@vir486
👏5🔥3