شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
299 photos
427 videos
7 files
78 links
Download Telegram
امروز که در دستِ توام مرحمتی کن

فردا که شَوَم خاک چه سود اشکِ ندامت...؟

حافظ


@vir486
👍3
از منزلِ کفر تا به دین، یک نفس است،
وز عالم شک تا به یقین، یک نفس است،

این یک نفسِ عزیز را خوش می‌دار،
کَز حاصلِ عمرِ ما همین یک نفس است...

خیام


@vir486
👍3
امروز که در دستِ توام مرحمتی کن

فردا که شَوَم خاک چه سود اشکِ ندامت...؟

حافظ


@vir486
🔥2👍1
گل بی خار درین غمکده کم سبز شود

دست در گردن هم، شادی و غم سبز شود...

صائب



@vir486
❤1👍1🔥1
وَر به تیغم بزنی

با تو مرا خصمی نیست...

سعدی


@vir486
❤1👍1
به هر چه خوبتر اندر جهان نظر کردم

که گویمش به تو ماند تو خوبتر ز آنی...

سعدی
@vir486
👍1🔥1
بی حاصلی است حاصل دل تا بود درست

این شاخ چون شکسته شود بار می‌دهد...

صائب


@vir486
👍1🔥1
بوسه هر چند که در کیش محبت کُفرست

کیست لبهای تُرا بیند و طامع نشود؟

صائب


@vir486
👍1🕊1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بُوَد آیا؟

بود آیا که خرامان ز درم بازآیی؟
گره از کار فروبسته‌ی ما بگشایی؟
عراقی

آواز: محمدرضا شجریان 
سنتور: منصور صارمی
آلبوم: همایون_مثنوی
گوشه: درآمد / دستگاه: همایون


@vir486
🕊3
مطرب عشق عجب ساز و نوایی دارد
نقش هر نغمه که زد راه به جایی دارد

عالم از ناله عشاق مبادا خالی
که خوش آهنگ و فرح بخش هوایی دارد

اشک خونین بنمودم به طبیبان گفتند
درد عشق است و جگرسوز دوایی دارد

#حافظ


@vir486
‌
👍3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
درآمدی به نظریه ادبی: صورتگرایان روسی و شعر فارسی - حامد سروش

#فرمالیسم_روسی
#نظریات_ادبی
#نقد_ادبی

@vir486
👍3
‍ ‍ ‍ ‍

دوازده آذر   درگذشت  خیام

( زاده ۲۸ اردیبهشت ۴۲۷ نیشابور -- درگذشته ۱۲ آذر سالهای ۵۰۲ یا ۵۰۵ نیشابور ) شاعر، ریاضیدان و ستاره‌شناس

حکیم غیاث‌الدین ابوالفتح عُمَربن ابراهیم خیام‌نیشابوری، معروف به خیامی و خیام نیشابوری و خیامی النیسابوری از ریاضی‌دانان، ستاره‌شناسان و شاعران بنام ایران در دوره سلجوقی است.
گرچه پایگاه علمی خیام  از جایگاه ادبی‌اش برتر است و حجةالحق لقب داشته است؛ ولی آوازه وی بیشتر به‌خاطر نگارش رباعیات اوست که شهرت جهانی دارد. افزون بر آنکه رباعیات خیام را به اغلب زبان‌های زنده برگردانده‌اند.
ادوارد فیتزجرالد رباعیات او را به‌زبان انگلیسی ترجمه کرده ‌است که مایه شهرت بیشتر وی در مغرب‌زمین شده ‌است. "از خیام کمتر از ۲۰۰ رباعی به ثبت رسیده است"
اما از برجسته‌ترین کارهای وی می‌توان اصلاح گاهشماری ایران در زمان وزارت خواجه نظام‌الملک، که در دوره سلطنت ملک‌شاه سلجوقی بود، دانست. وی در ریاضیات، علوم ادبی، دینی و تاریخی استاد بود. نقش خیام در حل معادلات درجه سوم و مطالعاتش درباره اصل پنجم اقلیدس نام او را به‌عنوان ریاضیدانی برجسته در تاریخ علم ثبت کرده‌است.
خیام فقه را در میانسالی در محضر امام موفق نیشابوری آموخت و حدیث، تفسیر، فلسفه، حکمت و ستاره‌شناسی را فراگرفت. برخی نوشته‌اند که او فلسفه را مستقیماً از زبان یونانی فراگرفته بود.
در حدود ۴۳۶ تا ۴۴۹ هجری - تحت حمایت و سرپرستی ابوطاهر، قاضی‌القضات سمرقند، کتابی درباره معادله‌های درجه سوم به‌زبان عربی نوشت تحت نام رساله فی‌البراهین علی مسائل‌الجبر و المقابله. وی که با نظام‌الملک طوسی رابطه‌ای نیکو داشت، این کتاب را پس از نگارش به خواجه تقدیم کرد. پس از این دوران خیام به‌دعوت سلطان جلال‌الدين ملک‌شاه سلجوقی و وزیرش نظام‌الملک به اصفهان رفت تا سرپرستی رصدخانه اصفهان را به‌عهده گیرد. او هجده سال در آنجا مقیم شد و به‌مدیریت او زیج ملکشاهی تهیه شد و در همین سال‌ها طرح اصلاح تقویم را تنظیم کرد. تقویم جلالی که تدوین اوست به‌نام جلال‌الدين ملکشاه شهره‌است، در این دوران خیام به‌عنوان اختربین در دربار خدمت می‌کرد هرچند به اختربینی اعتقادی نداشت و در همین سال‌ها مهم‌ترین و تأثیرگذارترین اثر ریاضی خود را با نام رساله فی‌شرح مااشکل من مصادرات اقلیدس را نوشت و در آن خطوط موازی و نظریه نسبت‌ها را شرح داد.
خیام پس از درگذشت ملکشاه و کشته شدن نظام‌الملک، مورد بی‌مهری قرارگرفت و کمک مالی به رصدخانه قطع شد.
در زمان خیام فرقه‌های مختلف سنی و شیعه، اشعری و معتزلی سرگرم بحث‌ها و مجادلات اصولی و کلامی بودند. فیلسوفان پیوسته توسط قشرهای مختلف به‌کفر متهم می‌شدند. تعصب برفضای جامعه چنگ انداخته بود و کسی جرئت ابراز نظریات خود را نداشت - حتی امام‌محمد غزالی نیز از اتهام کفر در امان نماند. اگر به سیاست‌نامه خواجه نظام‌الملک بنگریم، این اوضاع کاملاً بر ما روشن خواهد بود. در آنجا، خواجه نظام همه معتقدان به‌مذهبی خلاف مذهب خود را به‌شدت می‌کوبد و همه را منحرف از راه حق و ملعون می‌داند.
در اوایل دوران زندگي خیام، ابن‌سینا و ابوریحان بیرونی به اواخر عمر خود رسیده بودند. نظامی عروضیِ سمرقندی او را «حجه‌الحق» و ابوالفضل بیهقی «امام عصر خود» لقب داده‌اند. از خیام به‌عنوان جانشین ابن‌سینا و استاد بی‌بدیلِ فلسفه طبیعی "مادی" ریاضیات، منطق و مابعدالطبیعه یاد می‌کنند.
مقبره وی هم‌اکنون در شهر نیشابور، در باغی که آرامگاه امام‌زاده محروق در آن واقع است، قرار دارد.

‌‎


@vir486
👍2
ساقی گل و سبزه بس طربناک شده‌ست
دریاب که هفته دگر خاک شده‌ست
می نوش و گلی بچین که تا درنگری
گل خاک شده‌ست و سبزه خاشاک شده‌ست
 

خیام



@vir486
👍2
معنای بیتی از #رودکی


با صد هزار مردم تنهایی
بی‌صد هزار مردم تنهایی


گاهی این بیت رودکی را مدرن و اگزیستانسیالیستی معنا می‌کنند! و با اشعاری چون
کوه‌ها با همند و تنهایند
همچو ما باهمان تنهایان

یا عباراتی مثل «ما یک جماعتیم که تنهاییم» و... مقایسه می‌کنند. این برداشت نادرست است.
شمس قیس رازی، بیت را به‌درستی چنین معنا کرده است:
یعنی با صد هزار مردم تو فردی به هنر و دانش در میان ایشان، و بی‌صد هزار مردم، تو بسیاری و گویی به جای صد هزار مردمی.
سپس این بیت عنصری را می‌آورد و می‌گوید «از وی[=رودکی] برده است» ولی «نیکوتر و عذب‌تر از بیت رودکی [است]»:
اگرچه تنها باشد، همه جهان با اوست
وگرچه با او باشد همه جهان، تنهاست



رک:
المعجم فی معاییر أشعار العجم، تصحیح علامه قزوینی و محمدتقی مدرس رضوی، چاپ زوّار، ص ۴۷۵-۴۷۶



@vir486
👍3❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔸#هوشنگ_چالنگی (زاده ۲۹ مرداد ۱۳۲۰ مسجدسلیمان – درگذشته ۲ آبان ۱۴۰۰) معلم بازنشسته، نویسنده و شاعر ایرانی بود. او فعالیت هنری خود را از دهه ۱۳۴۰ آغاز کرد. چالنگی از پایه‌گذاران شعر #موج_نو و شعر دیگر و پدرخوانده ی شاعران موسوم به شعر ناب به شمار می آید. جمشید چالنگی برادر اوست.


@vir486
👍4
فتنه چشم تو چندان ره بيداد گرفت

كه شكيب دل من دامن فرياد گرفت


هوشنگ_ابتهاج



@vir486
👍2
گاهی کشم سری به گریبان خویشتن
از بس دلم ز تنگی دنیا گرفته است

حزین_لاهیجی


@vir486
👍2
شب آمد و دل تنگم هوای خانه گرفت
دوباره گریه‌ی بی‌طاقتم بهانه گرفت

شکیب درد خموشانه‌ام دوباره شکست
دوباره خرمن خاکسترم زبانه گرفت


هوشنگ_ابتهاج



@vir486
👍2
هر شب اندیشه‌ی دیگر کنم و رایِ دگر
که من از دستِ تو فردا بروم جای دگر

بامدادان که برون می‌نهم از منزل پای
حُسنِ عهدم نگذارد که نهم پای دگر

هر کسی را سرِ چیزی و تمنای کسی‌ست
ما به غیر از تو نداریم تمنای دگر

زان که هرگز به جمالِ تو در آیینه‌ی وهم
مُتصَور نشود صورت و بالای دگر

وامقی بود که دیوانه‌ی عَذرایی بود
منم امروز و تویی وامق و عذرای دگر

وقت آن است که صحرا ؛ گل و سنبل گیرد
خلق بیرون شده هر قوم به صحرای دگر

بامدادان به تماشای چمن بیرون آی
تا فراغ از تو نماند به تماشای دگر

هر صباحی غمی از دورِ زمان پیش آید
گویم این نیز نهم بر سرِ غم‌های دگر

باز گویم نه که دورانِ حیات این همه نیست
سعدی امروز تحمل کن و فردای دگر...


سعدى


@vir486
❤2👍1
کجای جهان رفته‌ای
نشان قدم هایت
چون دان پرندگان
همه سویی ریخته است

باز نمی‌گردی، می‌دانم
و شعر
چون گنجشک بخارآلودی
بر بام زمستانی
به پاره یخی
بدل خواهد شد.

شمس_لنگرودی

@vir486
👍2