این اثر استاد فرشچیان تصویر فردوسی است در حال سرودن شاهنامه. زنی هم که تصویر دیده می‌شود الهه‌ی شعر است که به شاعر مضامین شاعرانه را الهام می‌کند، زیرِ چهارپایه هم ادوات جنگی است که جنگاواران را در شاهنامه به‌کار می‌آید و در فضای بالای تابلو هم حیوانات و پرندگانی است که فردوسی در اثر حماسی خود به تصویر کشیده است. می‌توان نقد کرد که این اثر هر چند نامش «فردوسی» است امّا هیچ شباهتی به فخامت و شکوه و حماسه‌ی شاهنامه ندارد. بیشتر غنایی است و یادآور شاعرانِ غزل‌سرا یا گویی صحنه‌ای است از داستان‌های عاشقانه خسرو و شیرین نظامی تا سطوتی که از شاهنامه و ملائماتش می‌شناسیم. رعایت ژانرها در هنر عامل اصلی توفیق هنر است. عجیب این‌که خودِ فردوسی در این‌همه داستان‌های عاشقانه‌ای که دارد هیچ‌گاه وجاهت حماسه از دستش نمی‌رود. برای نمونه آن زمان که رودابه به مادرش سیندخت از عشقش به زال می‌گوید:

«که من عاشقی‌ام چو بحر دمان
ازو موج برشده بر آسمان»!

تشبیه و اغراقِ غلیانِ عشق به «موجِ برشد بر آسمان»، آمیزه‌ی شگرف غنا و حماسه را می‌رساند که تنها از فردوسی و تنها از او برمی‌آمد با تمام نبوغش به‌قول حمیدیان. بسیاری در طول تاریخِ هنر در درهم‌آمیزی موفقِ این دو ژانر شکست خورده‌اند! استاد فرشچیان، در تاریخ نگارگری ایران جایگاهش بسیار رفیع‌تر از این نقدهاست. میراثی که برای هنر ایرانی بر جای گذاشتند تا خورشید تابنده است، بر ذهن و روح ایرانیان هم‌چنان خواهد تابید.. یادش جاوید. بنده بالشخصه نقاشی عصر عاشورایش را از همه بیش‌تر دوست می‌دارم و سال‌ها در دیوار خانه‌ی پدری‌ام «آن روزها» به قولِ فروغ آویخته بودم..


دکتر اسد آبشیرینی
استاد دانشگاه شهید چمران اهواز



@vir486

«اندوه، پادشاهی‌ست که چون جایی قرار گرفت رضا ندهد که هیچ چیز با او قرار گیرد.»

تذكرةالاوليا
عطار


@vir486

زاهدان بر سر سجاده گرَت یافته‌اند
من میخواره تُرا در همه جا یافته‌ام...


کمال‌خجندی


@vir486

«و جز به روزگار تو را این حقایق معلوم نگردد. از گفتن و نوشتن چه خیزد؟ بلی، سود بسیار بینی از آن، امّا راه از رفتن برسد.»

عین‌القضات‌همدانی



@vir486

فرزندان رستم

در شاهنامه آمده که رستم بیشتر از ۵۰۰ سال زیسته‌بود.

ز پانصد همانا فزونست سال
که تا من جدا گشتم از پشتِ زال


@vir486

پرسید ز من مرد حکیمی که به گیتی
در پیش تو شادی ز همه بیش که دیده‌‌است؟

گفتم که به من گر نستیزد خرد خلق
آن کس که فزون از دگران رنج کشیده‌است

چون اصلِ خوشی نیست مگر کم شدن رنج
پس شادی از او نیست که رنجی نچشیده‌است...


حمیدی‌شیرازی

@vir486

ساز و آواز ۲

آواز: محمدرضا شجریان
پیانو: فخری ملک‌پور
شعر: عطار

•آلبوم: آهِ باران


#دشتی
جانا مرا چه سوزی چون بال و پر ندارم
خون دلم چه ریزی چون دل دگر ندارم

در زاری و نزاری چون زیر چنگ زارم
زاری مرا تمام است چون زور و زر ندارم

روزی گرم بخوانی از بس که شاد گردم
گر ره بود بر آتش بیم خطر ندارم

گر پرده‌های عالم در پیش چشم داری
گر چشم دارم آخر چشم از تو بر ندارم

در پیش بارگاهت از دور بازماندم
کز بیم دور باشت روی گذر ندارم

نه نه تو شمع جانی پروانهٔ توام من
زان با تو پر زنم من کز تو خبر ندارم

عالم پر است از تو غایب منم ز غفلت
تو حاضری ولیکن من آن نظر ندارم

عطار در هوایت پر سوخت از غم تو
پرواز چون نمایم چون هیچ پر ندارم


@vir486

منوچهری مردی عشرت‌طلب و خوش‌گذران بوده‌است همۀ همش این است که از ملامتگر و رقیب برکنارشده، مجلسی بسازد و باده‌ای بگسارد زیرا به اعتقاد او فساد می باعث حرمت نیست چه بسا فساد که در یثرب است و در مکه. در تمام اشعارش روح عیش‌پرستی ظاهر است و بدین ماند که آنها را در حال بیخودی وقتی که مانند یاسمین گاهی چنان گاهی چنین کژ می‌افتاده سروده است تظاهرات علمیش بسیار و آثار اخلاقی نادر است.


سخن و سخنوران
نگارش بدیع‌الزمان‌فروزانفر
ص ۱۳۷


@vir486

فقط این بیت رستم رو به اسپندیار دقت کنید.
تو بر راهِ من‌بر ستیزه مَریز
که من خود یکی مایه‌ام در ستیز

اسپندیار شروع می‌کنه به ذکر کردن دلاوری‌های خود در هفت‌خوان و جنگ با ارجاسپ و گاهی هم زال رو به خاطر بزرگ‌کردنش توسط سیمرغ به باد تمسخر می‌گیره، رستم با این بیت فوق‌العاده اسپندیار رو می‌نشونه سر جاش که هی نگو فلان کردم و بهمان کردم که من خود در جنگ و ستیز سرآمد همه‌ام.



@vir486

گفتم این کیست که پیوسته مرا می‌خواند
خنده زد از بُن جانم که منم، ایرانم!

به هوای تو جهان گردِ سرم می‌گردد
ورنه دور از تو همین سایه‌ی سرگردانم


هوشنگ‌ابتهاج


@vir486

داریوش آشوری گفته است: طبیعت‌ستایی سپهری به ظاهر چیزی از طبیعت‌ستایی رمانتیسم اروپایی ... در خود دارد اما ریشه‌هایش از درونمایه‌ای عمیق‌تر آب می‌خورد و آن عرفان شرقی است. و من در این مقال برآنم که بگویم سپهری اصولاً شاعری رمانتی‌سیست است. فوری هم بیفزایم که به لحاظ من شاعر رمانتی‌سیست آدمی احساساتی و نابخرد و بیمار و هپروتی نیست، رمانتی‌سیسم هم واژه‌ای مرده نیست که به خاکش بسپاریم و برجسد آن نماز میت بخوانیم. نزد من رمانتی‌سیسم واژه‌ای پویا و زنده و رویان است که در جنبه‌های عرفانی و طبیعت‌ستایی و بدوی‌گرایی نمود می‌یابد و در آن هنر به صورت دریافت‌های اشراقی و تخیلی دیده می‌شود و حقیقتی برتر از واقعیت و منطق و اینجا و اکنون را بیان می‌کند.


نیلوفر خاموش
نظری به شعر سهراب سپهری
نگارش صالح حسینی
ص ۱۰


@vir486

هان دختر بی‌قرار خيال و علف!
برای قلبِ قشنگِ هياهوگرت چه بفرستم؟
چه بفرستم از اين راه دور که شادمانت کند؟
جغجغه‌ای برای دلت
رنگين‌کمانی برای چشمانت
یا پرسشی خوف‌انگیز برای اندیشه‌ات؟
‌‌
‌‌
منوچهر آتشی

@vir486

میان دو کس جنگ چون آتش است
سخن‌چین بدبخت هیزم‌کش است

کنند این و آن خوش دگرباره دل
وی اندر میان کوربخت و خجل

میان دو تن آتش افروختن
نه عقل است و خود در میان سوختن

در سخن با دوستان آهسته باش
تا ندارد دشمن خونخوار گوش

پیش دیوار آنچه گویی هوش دار
تا نباشد در پس دیوار گوش


سعدی



@vir486

پیشینه‌ی خانواده‌ی رستم از زبان خودش


همان سام پورِ نریمان بُده‌ست
نریمان گُرد از کریمان بُده‌ست

بزرگست و هوشنگ بودش پدر
به گیتی سُیم خسروِ تاجور

همان مادرم دُختِ مهراب بود
بدو کشورِ هند شاداب بود

که ضحاک بودیش پنجُم پدر
ز شاهان گیتی برآورده سر

نژادی ازین نامورتر که راست
خردمند گردن نپیچد ز راست


شاهنامه فردوسی
تصحیح استاد خالقی‌مطلق



@vir486