و این گفته‌ی زرتشت همیشه یادمان بماند.

ایران بهترین بومی‌ست که اهورامزدا آفریده‌است.



@vir486

ذکاءالملک فروغی:

حافظ همسر و برابر ندارد و هر که جز این داند سراب را آب می‌پندارد.

حافظ شیرین‌سخن
محمد معین
ج دوم
ص ۷۴۵

@vir486

این است موجب آنکه ما نام فردوسی را به میان آوردیم؛ زیرا او فردِ اوّلِ فرهنگِ ایران است و بهترین آموزه‌ها را برای ما به یادگار نهاده، ما خواستیم او را "نماد"، "انگیزه" و "شگون" قرار دهیم به امید آنکه جرقّه‌ای باشد که فرهنگِ ایران را در مرکزِ توجّه قرار دهد. کتابِ او جامع‌ترین کتابِ زبانِ فارسی است و کلّ مسائل بشری که طیّ هزاران سال بر این سرزمین گذشته، در آن تبلور یافته است. این تجربه‌ها برای «مردمِ ایران» ارزان به دست نیامده است، بلکه به بهای کوشش‌ها و فداکاری‌های بسیار بوده.
خودِ زندگیِ فردوسی نمونه‌ی زندگیِ یک ایرانیِ بزرگوار است. در دورانی که ایران یک شیبِ انحطاطی در پیش گرفته بود و در دربارِ محمود بازارِ تملّق و تعصّب و سخن‌فروشی گرم بود، او در گوشه‌ی خانه‌اش نشست و یکی از بزرگترین شاهکارهای بشری را به جهان عرضه کرد، درسِ آزادگی و بی‌نیازی.

    گفتن نتوانیم، نگفتن نتوانیم
دکتر اسلامی نُدوشن


@vir486

پس، اگر فردوسی به کلام خویش طنینی ویژه از آواها می‌دهد که در خو شعر حماسی است و سعدی و حافظ طنین دیگری که در خور غزل عاشقانه است، از آن روست که معناهایی که می‌خواهند بازگویند چنین طنینى را می‌طلبد. به عبارت دیگر، طنین و بافت کلام ایشان پاره‌ای جدایی‌ناپذیر از معنارسانیِ زبانشان است. به همین دلیل است که در شیوه‌های دیگر کاربرد کلام، در حقوق و فلسفه و علم و کارکردهای روزینه‌ی آن، هرگاه کلامی که می‌خواهد رسانای معنا باشد و بس، طنین سبکی و آرایش سخنورانه به خود بگیرد، گوینده در پی آن است که برای باوراندن معنای کلام خویش از وجه ابزاری صرف زبان فراتر رود و از توان‌های دیگر آن بهره گیرد تا آن معنا را نه تنها به عقل که به «دل» نیز بباوراند.



شعر و اندیشه
داریوش آشوری
ص ۷۲

@vir486

چی بودیم و چی شدیم...

ما بارگه دادیم این رفت ستم بر ما
بر قصر ستمکاران گویی چه رسد خذلان
خاقانی



@vir486

این قوم [عُلما] که در خرافات غوطه‌ورند و از تعصب کور، دیواری در برابر حقیقت ساخته‌اند، نه تنها خود را به هلاکت می‌افکنند، بلکه مملکت را نیز به سوی تباهی می‌برند.


محمدعلی فروغی



@vir486

گذارند داغی به ران ستور
که بشناسدش صاحب از راه دور

چرا داغ زاهد نهد بر جَبین
جبین را ندانسته از ران یقین

پی صیدخلق است در صبح وشام
گرفته است تسبیح بر کف چو دام

ز طول نمازش مخور هیچ گول
که در رهزنی هست بدتر ز غول

چو خواند قنوت او خر و نره خر
به گاهِ رکوعش دهد سیم وزر

به وقت سجود آید او خر سوار
که تا پس دهد نیست گر راهوار

نماز ار کند کس به عمر دراز
بدین سان چه حاصل برد از نماز

گنه را چه فرق از عبادات ماست
عبادات ما کی پسندخداست

کسانی که بر دل نهادند داغ
از ایشان مگر شخص یابد فراغ

وگرنه در این زاهدان هیچ نیست
به گفتارشان غیر سر گیج نیست

به زاهد بگو بد مکن دل زمن
خود انصاف ده گفتم از حق سخن


بلنداقبال شیرازی


@vir486

و من رفتم و ندانم که حالِ شما چون خواهد شد که این‌جا هیچ دلیلِ خیر نیست.



#تاریخ_بیهقی
گزیده‌ی خلیل خطیب‌رهبر
ص۷۱



@vir486

به بازیگری ماند این چرخ مست
که بازی برآرد به هفتاد دست


شاهنامه با صدای بختیاری حلاوتی‌ست دیگر.

ز ایران دلش یاد کرد و بسوخت
به کردارِ آتش همی برفروخت

فردوسی

بعضی از اطرافیان ما شجاعت و شهامت عجیبی دارند چه در گفتار و چه در رفتار.
ستار پورقنبری همکار و دوست عزیزم که بعد از قضایای دی‌ماه از آموزش‌وپرورش اخراج شد.

حکایت

  هر فرمانروایی که می‌خواهد کشوری را نگه دارد و آرامش و آسایش مردم را فراهم کند و یاران را بخوبی آموزش دهد و دشمنان را ریشه کن نماید، باید نگذارد بی‌هنرانِ بدگوهر، با هنرمندان و آزادگان نژاده برابر شوند.
  دادن جایگاهی فراخور با شایستگیِ کارگزار، پایه و بُن مایه‌ی کشورداری است.
اگر در اینباره مُستی شود، همه چیز بهم خواهد ریخت.

کلیه و دمنه
نصرالله منشی

مُستی: شکایت،اعتراض


@vir486

صفویه باور داشت که باید حکومت را به امام زمان تحویل دهد اما به محمود افغان تحویل داد.

اول آبان مصادف است با سقوط اصفهان و تسلیم سلطان حسین صفوی به محمود افغان و فروپاشی سلسله صفوی.
عبرت‌های شگفت انگیزی در این فروپاشی وجود دارد...

شاهان صفوی که با شعار تشیع و ناسیونالیزم ایرانی بقدرت رسیدند سرانجام تجمل‌گرایی، نابخردی و تبعیض در حق اهل سنت، پایانشان را رقم زد. در ستم گرگين‌خان حاکم دست نشانده صفوی به مردم سنی قندهار نوشته‌اند که:
«گرگين خان، مانند گرگ خونخوار كه بر گلّۀ گوسفند اوفتد، بر اهل آن حدود افتاده و ايشان را از هم مى‌دريد و از ظلم و بيداد وى، آه و نالۀ افاغنۀ بيچاره بر فلك آبنوسى می‌رسيد...»
آنان به شاه شكايت‌ها برده، التماس‌ها کردند که ما نیز انسانیم و رعیت شماییم، چرا اینهمه ستم روا می‌دارید؟...
اما گوش شنوایی نبود، حتی یکی از بزرگان خود را برای تظلم و دادخواهی به اصفهان فرستادند، اما حتی نگذاشتند به حضور شاه رسد و او را تازیانه زده، به خواری راندند!.
هنگامی‌که کارد بر استخوان افغانان رسید بر گرگين خان شوریده، او را کشتند.
(روضة الصفا، ...ص ۴۳۲).

محمود افغان با لشگر پابرهنه، شهرهای ایران را یکی یکی فتح کرده و در 1722م از طريق كرمان و يزد به نزديكی اصفهان رسید. اینجا، دو قشون محمود افغانی و قزلباش صفوی رودرروی هم برای آخرین جنگ صف آرایی کردند، وضعیت دو قشون از هر حیث عبرت انگیز بود:
در یک طرف، افغانان ست‌مدیده با لباس‌های چرکین، پاره پاره و اسبان لاغر بود.
و در طرفی دیگر، قشون صفوی با لباس‌های فاخر و اسبان فربه و زین و لگام زرین، شكم‌هاى بزرگِ به ناز و نعمت پرورده و خروار خروار پيه آویزان از شكم‌هايشان، که طرفِ مقابل را تحقیر کرده می‌گفتند مشتى رجّاله افغان كون‌برهنه!
(تاریخ منتظم ناصری..ج2ص۱۰۶۳)

تعداد نفرات لشکر صفویان دو برابر افغانان بود، اما سرنوشت این جنگ از پیش مشخص بود چون افاغنه، چیزی برای از دست دادن نداشتند جز زندگی تبعیض آلودشان را. اما گروه دوم همه چیز برای از دست دادن، داشتند...!

محمود افغان حمله کرد و همه را قلع و قمع کرد و نیمی از سپاهِ مفت‌خورِ صفوی گریختند و محمود پیروز شده به محاصره اصفهان پرداخت، شاهِ بی‌خبر و ابله ایران، همچنان اسیر تملقات درباریانش بود که مدام می‌گفتند:

«جهان‌ پناها، هيچ تشويش مفرما و دغدغه به خاطر خطير مبارك، راه مده. كه دولت خدادادۀ تو، بیمه‌ی امام زمان مى‌باشد».

و چهارصد زنِ حرمسرا به دورش حلقه‌زده مشغول پختنِ آشِ نذری و شلّه ‌زردى بودند تا دشمنان را منهدم کنند!
و منجّمين می‌گفتند: «ستارۀ اصفاهان، مشتريست...»
و علما عرض مى‌نمودند كه: «عريضه بنويسيد به خدمت امام غايب(ع) و...در آب روان اندازيد تا آن جناب، امداد و اعانت نماید»
(رستم التواریخ...ص ۱۴۰)

و شاه غرق در عیش و نوش، در مقابل هر چیزی به ترکی فقط می‌گفت«یَخچی دُر» (به فارسی یعنی خوبه )! چنانكه ظریفی سروده بود:
      
آن ز دانش تهى، زِ غفلت پُر.....   
شاه سلطان حسين‏ِ  يخچى دُر

اما در چند قدمی بیرون از قصرش، در اثر محاصره افغان‌ها، مردم از گرسنگی به خوردن سگ، گربه و کودکان همدیگر روی آورده و حتی نعش مردگان...
(تاريخ ايران، سِر جان مِلكُم...ج ۱ص ۲۰۹)

این سلسله ی بشدت تقدیرگرا، یقین داشتند که نائب امام زمان هستند و حکومت را تنها به او تحویل خواهند داد، حتی به دربار شاه طهماسب، دو اسب سفید با زین و یراقِ کامل آماده کرده‌بودند تا پس از ظهور امام، یکی را او و دیگری را شاه صفوی سوار گردد و حتی شاه، خواهرش(مهین بانو) را شوهر نداده و مجرد گذاشته بود به عنوان نامزد امام غایب(ع)...!
( سفرنامه ی رابی ،  بنیامین تطیلی...ص217)

کوچکترین شکی نداشتند که حکومت را سرانجام به صاحب اصلی اش امام زمان(ع) تحویل خواهند داد، اما سرانجام، اینچنین خفت‌بار و رقت‌انگیز، تحویل محمود افغان می‌دادند...!

تحویل تاج شاهی قدرتِ 230 ساله صفوی به محمود افغان یکی از عبرت‌انگیزترین صحنه های تاریخ ایران است:
شاه سلطان حسین صفوی برای تسلیم خود، با جمعى از اصفهان خارج شد و به جانب اردوى افغان حرکت کرد، نزديك چادرها که رسيد، به بهانه اينكه محمود در خواب است، مدتى آنجا نگاهش داشتند و تحقیرش کردند!
چون داخل شد، خطاب به محمود افغان گفت:
«اراده خداوند عالم نيست كه من بيش از اين پادشاه باشم وقتش رسیده كه تو بر تخت نشینی. سپس با دست خود، آن طرّه شاهى را از سر برداشته و بر منديل وى نهاد».

آنوقت، پیرمردِ 61ساله ی فربه‌ی بی‌غیرت،  پشتِ سر محمودِ افغانِ 21ساله ی لاغر و ژنده پوش راه افتاد تا او را وارد کاخ‌های رنگارنگ صفوی کرده و کلیدهای کاخ‌ها را به او بسپارد....

و البته تحویل ثروت عظیم و ضبط حرم‌سرایش که بالغ بر چهارصد زن زیبا و دختر جوان بود و محمود، زنان را بین افسران قشون خود تقسیم نمود‌ و بر تخت پادشاهی نشست و اینگونه سلسله ی بد‌کردار صفوی منقرض شد تا آغازی باشد بر تک تازیِ افاغنه بر سرزمین پارس.....


@vir486

ایرانیان بیش از چهارده قرن در این جنگ علیه تاریک‌اندیشی جنگیده‌اند. ممکن است سال‌های زیاد دیگری هم بجنگند. این جنگ ما را به عنوان یک ملت تعریف کرده، در از دست دادن هویت‌مان جلوگیری کرده و الهام‌بخش خلق فرهنگ غنی‌مان شده.


شجاع‌الدین شفا



@vir486

به طور خلاصه در میان همه‌ی گویندگانِ بزرگ ایران اگر می‌خواستیم جهان‌بینی کسی را مو به مو به اجرا درآوریم، به امید آنکه جهانی آراسته‌تر، متعادل‌تر، و همراه با سعادت نسبی پدید آید، تنها جهان‌بینی فردوسی به کارمان می‌آید..


سرو سایه‌فکن
( درباره‌ی فردوسی و شاهنامه )
اسلامی نُدوشن
ص ۸۹


@vir486